Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 22 grudnia 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 340/09, Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie E. M.-W. i J. G. na postanowienie tegoż Sądu z dnia 30 października 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 340/09, którym z kolei odrzucono, jako nieopłacone, zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 9 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wr 340/09.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji stwierdził, że od wniesionego w imieniu skarżących przez reprezentującego ich radcę prawnego zażalenia na postanowienie z dnia 30 października 2009 r. nie został uiszczony wpis sądowy, który ma charakter stały i wynosi 100 zł. Z treści art. 230 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; dalej powoływana jako: p.p.s.a.) wynika, że od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji (to jest skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania) pobiera się wpis stosunkowy lub stały.
Z kolei zgodnie z art. 221 p.p.s.a. pisma wnoszone przez adwokata lub radcę prawnego, które nie są należycie opłacone, pozostawia się bez rozpoznania albo odrzuca bez wezwania o uiszczenie opłaty, jeżeli pismo podlegało opłacie stałej. Skoro w niniejszej sprawie reprezentujący skarżących radca prawny wniósł zażalenie nie uiszczając należnej kwoty wpisu stałego, to zażalenie to podlegało odrzuceniu na podstawie art. 221 w związku z art. 220 § 3 p.p.s.a.
Zażalenie na wskazane wyżej postanowienie z dnia 22 grudnia 2009 r. złożyli E. M.-W. oraz J. G. Wnieśli o uchylenie zaskarżonego postanowienia przez Sąd pierwszej instancji w trybie art. 195 p.p.s.a., bądź przez Naczelny Sąd Administracyjny, a także o zasądzenie od organu na rzecz skarżących kwoty 120 zł tytułem zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym. Zaskarżonemu postanowieniu zarzucili rażące naruszenie art. 220 § 4 p.p.s.a. Wspomniany przepis stanowi wyjątek od określonej w art. 199 p.p.s.a. zasady ponoszenia przez strony kosztów postępowania związanych z ich udziałem w sprawie. Zdaniem skarżących, wniesione przez nich zażalenie na postanowienie z dnia 30 października 2009 r. było wolne od wpisu, skoro wspomnianym orzeczeniem odrzucono poprzednie zażalenie E. M.-W. i J. G. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.
W ocenie stron wnoszących zażalenie, notoryczne ignorowanie przez Sąd pierwszej instancji art. 220 § 4 p.p.s.a. stanowi ponadto naruszenie art. 178 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej oraz art. 4 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.).
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 220 § 4 p.p.s.a. zażalenie wniesione na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania lub na postanowienie sądu o odrzuceniu środków prawnych wymienionych w § 3, wolne jest od wpisu. Stosownie do § 3 tego artykułu: skarga, skarga kasacyjna, zażalenie oraz skarga o wznowienie postępowania, od których pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają odrzuceniu przez sąd. Z powyższej normy prawnej wynika zatem, że w przypadku, gdy środki prawne wymienione w art. 220 § 3 p.p.s.a. zostały odrzucone z powodu nieuiszczenia wpisu w należnej wysokości, to zażalenie na postanowienie o ich odrzuceniu lub na zarządzenie przewodniczącego o pozostawieniu pisma bez rozpoznania wolne jest od wpisu (vide: B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 3. wydanie, Wolters Kluwer Polska 2009 r., s. 639).
Stan faktyczny niniejszej sprawy odpowiada hipotezie art. 220 § 4 p.p.s.a. Postanowieniem z dnia 30 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił zażalenie E. M.-W. i J. G. z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego od tego zażalenia. W takim przypadku, zgodnie z art. 220 § 3 i 4 p.p.s.a., zażalenie na takie postanowienie było zwolnione z mocy ustawy od obowiązku uiszczenia wpisu (tak również m.in. w postanowieniach Naczelnego Sądu Administracyjnego: z dnia 24 października 2008 r., sygn. akt II OZ 1111/08; z dnia 19 stycznia 2009 r., sygn. akt II OZ 10/09; z dnia 28 sierpnia 2008 r., sygn. akt I OZ 611/08; z dnia 15 kwietnia 2009 r., sygn. akt II FZ 110/09; z dnia 12 czerwca 2008 r., sygn. akt II GZ 126/08 – wszystkie dostępne na http://orzeczenia.nsa.gov.pl/).
Zatem zaskarżone postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 22 grudnia 2009 r. o odrzuceniu zażalenia E. M.-W. i J. G na postanowienie o odrzuceniu zażalenia z powodu jego nieopłacenia zostało wydane z naruszeniem art. 220 § 4 p.p.s.a. i podlegało uchyleniu.
W związku z powyższym, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł jak w punkcie 1. sentencji postanowienia.
Odnosząc się do wniosku o zasądzenie zwrotu kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, Naczelny Sąd Administracyjny zauważa, że zgodnie z art. 209 p.p.s.a. wniosek strony o zwrot kosztów sąd rozstrzyga w każdym orzeczeniu uwzględniającym skargę oraz w orzeczeniu, o którym mowa w art. 201, art. 203 i art. 204. Naczelny Sąd Administracyjny co do zasady nie jest zatem uprawniony do zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego w orzeczeniu, które nie jest jednym z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a. Zwrot kosztów zastępstwa procesowego w postępowaniu zażaleniowym, jako kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw (art. 200 p.p.s.a.), może zostać zasądzony w przedmiotowej sprawie dopiero w razie wydania jednego z orzeczeń, o których mowa w art. 209 p.p.s.a.
PG
- - ---------------------- 2