Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie postanowieniem z dnia 19 lipca 2017 r. odrzucił skargę kasacyjną A K od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 lutego 2017 r., sygn. akt III SA/Lu 613/16.
Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia.
Wyrokiem z dnia 28 lutego 2017 r. WSA w Lublinie oddalił skargę A K na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] lutego 2017 r., w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym.
Pełnomocnik skarżącego wniósł skargę kasacyjną od tego wyroku, nie zawierała ona jednak wniosku o rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. Ponadto pełnomocnik nie dołączył pełnomocnictwa uprawniającego do sporządzenia, podpisania i wniesienia skargi kasacyjnej. Od skargi kasacyjnej nie uiszczono wpisu sądowego. W związku z powyższymi brakami zarządzeniem z dnia 4 maja 2017 r. pełnomocnik skarżącego został wezwany do ich usunięcia. Wezwanie doręczono pełnomocnikowi w dniu 10 maja 2017 r.
W dniu 11 maja 2017 r. został uiszczony wpis od skargi kasacyjnej. Pozostałe braki nie zostały uzupełnione. W związku z powyższym WSA w Lublinie uznał, że skarga kasacyjna podlega odrzuceniu.
Pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na powyższe postanowienie domagając się jego uchylenia w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucił naruszenie art. 177a w zw. z art. 176 § 2 oraz art. 178 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), dalej: p.p.s.a. poprzez przyjęcie, że pełnomocnik został wezwany do nadesłania pełnomocnictwa oraz wniosku o rozpoznanie sprawy na rozprawie lub oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy. W uzasadnieniu zażalenia wskazał, że wezwanie dotyczyło jedynie uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej, w kopercie przesłanej przez Sąd były dwa dokumenty: zarządzenie o wezwaniu do uzupełnienia wpisu oraz pismo przewodnie – doręczenie odpisu zarządzenia o wezwaniu do uiszczenia wpisu. Pełnomocnik wyjaśnił, że z otrzymanego zarządzenia nie wynika, że zostały stwierdzone również inne braki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Skarżący kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 178 p.p.s.a. WSA stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi kasacyjnej - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru przesyłki (k. 59 akt sądowych) przyjmując, że zawierała ona oprócz wezwania do uiszczenia wpisu sądowego, także wezwanie do nadesłania pełnomocnictwa oraz wniosku o rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.
Niewątpliwie zwrotne potwierdzenie odbioru jest dokumentem urzędowym korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego nie ma przeszkód, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17).
Należy zauważyć, że wezwanie do usunięcia braków formalnych oraz fiskalnych skargi przesłano w jednej kopercie, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Następnego dnia po otrzymaniu wezwania został uiszczony wpis sądowy, nie przesłano natomiast pełnomocnictwa oraz wniosku o rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy, co w ocenie Sądu I instancji uzasadniało odrzucenie skargi kasacyjnej. Strona skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 10 maja 2017 r. było jedynie wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej (przelew został wykonany następnego dnia po odbiorze przesyłki), a nie było tam wezwania do usunięcia innych braków.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia strony skarżącej zasługują na uwzględnienie i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Lublinie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia pozostałych braków formalnych. Przekonanie powyższe wzmacnia również brak logiki w działaniu skarżącej, która – gdyby założyć, że została prawidłowo wezwana zarówno do uzupełnienia braków formalnych jak i fiskalnych skargi – wykonałaby tylko wezwanie w zakresie braków fiskalnych skargi, pomijając braki formalne (por. postanowienie NSA z dnia 24 stycznia 2017 r., sygn. akt I OZ 92/17). Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Wobec argumentacji zawartej w zażaleniu trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżąca faktycznie otrzymała wezwanie do złożenia pełnomocnictwa oraz wniosku o rozpoznanie na rozprawie albo oświadczenia o zrzeczeniu się rozprawy.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15).
W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09).
W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.