Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w W. na podstawie art. 141 § 2 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., odmówił sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 415/07 oddalającego skargę C. R. na decyzję Zakładu Ubezpieczeń Społecznych z dnia [...] września 2006 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy umorzenia należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że wniosek skarżącego został złożony z naruszeniem ustawowego terminu, o którym stanowi art. 141 § 2 p.p.s.a. Natomiast wniosek o przywrócenie uchybionego terminu do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, jako złożony z uchybieniem terminu określonego w przepisie art. 87 § 1 p.p.s.a., został odrzucony postanowieniem tego Sądu z dnia 10 października 2007 r., postanowienie to stało się prawomocne w dniu 6 grudnia 2007 r., z uwagi na oddalenie zażalenia na to postanowienie przez Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem o sygn. akt II GZ 186/07.
W zażaleniu na postanowienie odmawiające sporządzenia uzasadnienia C. R. wniósł o jego uchylenie i przywrócenie mu terminu do sporządzenia wniosku o uzasadnienie. Przytoczył w zażaleniu okoliczności, które spowodowały, że nie był obecny na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r. oraz podkreślił, że nie ma już możliwości zaskarżenia postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie jest bezzasadne. Zaskarżonym w niniejszej sprawie postanowieniem WSA w W. odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia wyroku tego Sądu z dnia 16 maja 2007 r., sygn. akt V SA/Wa 415/07. Podstawą wydania zaskarżonego postanowienia były przepisy art. 141 § 2 i 3 p.p.s.a. Zgodnie z treścią § 2 zdanie pierwsze tego przepisu w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. W zdaniu drugim tego przepisu ustawodawca określił natomiast termin do sporządzenia uzasadnienia, który wynosi czternaście dni od dnia zgłoszenia wniosku. Przepis § 3 art. 141 p.p.s.a. stanowi natomiast, że odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku następuje postanowieniem wydanym na posiedzeniu niejawnym.
Mając na uwadze treść powyższych przepisów za prawidłowe należy uznać rozstrzygnięcie Sądu I instancji, który stwierdził, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku został złożony z uchybieniem terminu określonego w art. 141 § 2 p.p.s.a. Wyrok w niniejszej sprawie został bowiem ogłoszony w dniu 16 maja 2007 r., zatem siedmiodniowy termin do złożenia wniosku o sporządzenie uzasadnienia tego wyroku upłynął w dniu 23 maja 2007 r. Skoro wniosek o sporządzenie uzasadnienia wyroku skarżący złożył z uchybieniem powyższego terminu - w dniu 11 czerwca 2007 r., to biorąc pod uwagę, że termin ten nie został skarżącemu przywrócony, Sąd I instancji trafnie odmówił skarżącemu sporządzenia uzasadnienia tego wyroku.
Na uwagę zasługuje przede wszystkim okoliczność, czego skarżący nie kwestionuje, że został on prawidłowo pouczony w zawiadomieniu o rozprawie, doręczonym w dniu 2 kwietnia 2007 r., że jego stawiennictwo jest nieobowiązkowe i nie wstrzymuje rozpoznania sprawy (punkt pierwszy pouczenia). W punkcie drugim Sąd I instancji pouczył go o tym, że sentencji wyroku ogłoszonego na rozprawie nie doręcza się stronom nieobecnym na rozprawie, z wyjątkiem strony działającej bez adwokata lub radcy prawnego, która była nieobecna na rozprawie z powodu pozbawienia wolności, a w punkcie trzecim, co jest w tej sprawie najważniejsze, że uzasadnienie wyroku oddalającego skargę jest doręczane na wniosek złożony w terminie siedmiu dni od daty ogłoszenia wyroku, a złożenie wniosku po upływie tego terminu jest czynnością bezskuteczną (k. [...] akt sądowych).
Faktem jest, że skarżący nie złożył wniosku o sporządzenie uzasadnienia w ustawowo przewidzianym (art. 141 § 2 p.p.s.a.) i powtórzonym w pouczeniu terminie. Jego późniejsze próby ubiegania się o przywrócenie uchybionego terminu nie wywołały pożądanego skutku. Skarżący zdaje sobie przy tym sprawę z niezaskarżalności postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 grudnia 2007 r., o czym świadczy treść zażalenia. Nie uzasadnia jednakże w żaden sposób tego zażalenia, ani nie wskazuje przepisów, które naruszył Sąd I instancji wydając zaskarżone postanowienie. Podnosi jedynie, że nie był obecny na rozprawie w dniu 16 maja 2007 r.
Należy stwierdzić, że ze znajdującego się w aktach sądowych protokołu rozprawy wynika, iż ogłoszenie wyroku nastąpiło w sposób przewidziany w przepisie art. 139 p.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zauważa również, że odmowa sporządzenia uzasadnienia wyroku w istocie uniemożliwia skarżącemu jego zaskarżenie. Z treści przepisu art. 177 § 1 p.p.s.a. wynika bowiem, że skargę kasacyjną od wydanego przez sąd administracyjny pierwszej instancji wyroku można wnieść tylko po uprzednim doręczeniu stronie odpisu orzeczenia z uzasadnieniem. Okoliczność, że wnoszący zażalenie nie może zaskarżyć skargą kasacyjną wydanego w sprawie wyroku z dnia 16 maja 2007 r. wynika z faktu, że nie złożył on wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku w ustawowym terminie, a termin ten nie został mu przywrócony.
Skarżący nie skorzystał więc z przysługującego mu, wynikającego z Konstytucji RP prawa do zaskarżenia wyroku sądu pierwszej instancji, które to prawo wyrażone jest również w przepisach ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Uszło bowiem jego uwadze, że możliwe jest zaskarżenie wyroku sądu administracyjnego pierwszej instancji po spełnieniu wymogów przewidzianych w przepisach tej ustawy, w tym wymogu określonego w wyżej wymienionym przepisie art. 177 § 1 p.p.s.a.
Na marginesie tylko wymaga podkreślenia, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając wniesione w niniejszej sprawie zażalenie na postanowienie odmawiające sporządzenia uzasadnienia wyroku, nie może odnieść się do podnoszonych w jego uzasadnieniu przyczyn niestawiennictwa strony na rozprawie przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, to jest do sytuacji zdrowotnej i rodzinnej skarżącego. Brak możliwości zaskarżenia wydanego w tej sprawie wyroku Sądu I instancji nie oznacza jednak, że skarżący nie może w inny sposób realizować swych uprawnień wynikających z przepisów art. 28 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz. U. Nr 137, poz. 887) w związku z rozporządzeniem Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 31 lipca 2003 r. w sprawie szczegółowych zasad umarzania należności z tytułu składek na ubezpieczenia społeczne (Dz. U. Nr 141, poz. 1365). Wniosek o umorzenie należności składkowych może być bowiem ponawiany, w szczególności w przypadku zmiany stanu faktycznego lub uzyskania nowych dowodów.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 w związku z art. 197 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.