Uzasadnienie
Postanowieniem objętym zażaleniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odmówił [...] przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego w sprawie ze skargi [...] na decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa w [...] z dnia [...] sierpnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie przyznania płatności rolnośrodowiskowej w pomniejszonej wysokości.
Relacjonując przebieg sprawy, Sąd I instancji podał, że pismem z dnia 20 września 2014 r. [...] wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę na ww. decyzję Dyrektora [...] Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] sierpnia 2014 r.
Zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r. skarżący został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego. Pismo z wezwaniem do uiszczenia wpisu zostało wysłane na adres korespondencyjny podany przez skarżącego w skardze. Pomimo dwukrotnego awizowania przesyłka pocztowa nie została odebrana, w związku z czym została przyjęta do akt sądowych ze skutkiem doręczenia. W zakreślonym terminie nie uiszczono wpisu, w związku z czym postanowieniem z dnia 10 grudnia 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił skargę [...] z powodu nieuiszczenia wpisu sądowego.
Pismem z 31 grudnia 2014 r. skarżący wystąpił z wnioskiem o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi. Uzasadniając wniosek wskazał, że jest przewlekle chory, a od dnia 29 września 2014 r. orzeczono u niego niepełnosprawność. Jako dowód załączył zaświadczenie lekarskie oraz orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżący wskazał, że wskutek choroby nie mógł zajmować się swoimi sprawami i stąd nie odebrał przesyłki sądowej z wezwaniem do uiszczenia wpisu. O wezwaniu dowiedział się dopiero w dniu 30 grudnia 2014 r., kiedy odebrał z poczty postanowienie o odrzuceniu skargi i przeczytał jego uzasadnienie. Do wniosku dołączono dowód uiszczenia wpisu.
Według Sądu I instancji ocena okoliczności sprawy oraz złożonego przez skarżącego wniosku wskazuje, że nie została spełniona podstawowa przesłanka przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu – skarżący nie wykazał, że nie ponosi winy w braku dopełnienia tej czynności.
WSA stwierdził, że jak wynika z załączonego zaświadczenia lekarskiego skarżący "w okresie październik-grudzień 2014 r. leczony był w tutejszej przychodni [NZOZ w [...]] z powodu przewlekłego zespołu lędźwiowego kręgosłupa. W okresie tym odbył również zabiegi rehabilitacyjne". Zdaniem Sądu treść zaświadczenia nie wskazują absolutnie, aby schorzenie skarżącego było tego rodzaju, że uniemożliwiało mu zajmowanie się swoimi podstawowymi sprawami. Schorzenie nie ma charakteru nagłego, skarżący nie był hospitalizowany, nic nie wskazuje aby miał zalecenie lekarskie pozostania w domu i nie poruszania się. Powoływane przez skarżącego schorzenia nie może być zatem uznane za przyczynę uzasadniającą przyjęcie braku winy w nieuiszczeniu wpisu w terminie.
Podobnie, o braku winy w zaniechaniu uiszczenia wpisu sądowego nie świadczy orzeczona niepełnosprawność skarżącego. Z załączonego orzeczenia z dnia 25 listopada 2014 r. wynika, że skarżącego zaliczono do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Nic w orzeczeniu nie wskazuje na to, aby chodziło o niepełnosprawność uniemożliwiającą poruszanie się i załatwianie swoich podstawowych spraw. Jak wynika z orzeczenia niepełnosprawność nie wyłącza nawet zdolności do wykonywania pracy, a jedynie istotnie ją obniża. Co więcej, stan niepełnosprawności, nie uniemożliwił skarżącemu złożenie rozpatrywanego aktualnie wniosku o przywrócenie terminu. Trudno więc przyjąć, że ma być argumentem uzasadniającym niedopełnienie wcześniej czynności uiszczenia wpisu sądowego.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył [...], wnosząc o jego uchylenie i przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 86 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst. jedn. Dz. U. z 2012 r., 270 ze zm. – dalej p.p.s.a.) przez błędne przyjęcie, że nasilenie choroby skarżącego trwające od października do grudnia 2014 r. prowadzące do pozbawienia go możliwości poruszania się oraz do orzeczenia jego niepełnosprawności w dniu 25 listopada 2014 r. nie stanowi wystarczającej podstawy do uznania, że skarżący nie uiścił wpisu od skargi w terminie wyznaczonym zarządzeniem z dnia 24 października 2014 r. bez swojej winy, a tym samym do przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu.
Ponadto skarżący wniósł o przeprowadzenie dowodu z orzeczenia o niepełnosprawności [...] – na okoliczność, że skarżący nie ma odpowiednich osób bliskich, którymi mógłby się wyręczyć przy prowadzeniu swoich spraw.
W uzasadnieniu wskazano, że skarżący niewątpliwie uprawdopodobnił przez wskazanie odpowiednim zaświadczeniem lekarskim i orzeczeniem o niepełnosprawności nasilenie przewlekłej choroby uniemożliwiającej mu uiszczenie wpisu w terminie.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 86 § 1 i art. 87 § 2 p.p.s.a., Sąd na wniosek strony postanowi o przywróceniu terminu, jeżeli strona bez swojej winy nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym. We wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu. Pismo z wnioskiem o przywrócenie terminu wnosi się do sądu, w którym czynność miała być dokonana, w ciągu siedmiu dni od czasu ustania przyczyny uchybienia terminu.
Pozytywną przesłanką przywrócenia terminu jest brak winy strony w uchybieniu terminu. Kryterium braku winy, jako przesłanki przywracającej termin do dokonania czynności w postępowaniu sądowym, wiąże się z obowiązkiem szczególnej staranności przy dokonaniu tej czynności (wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 lutego 2003 r., II SA 4162/01, postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 października 2002 r., sygn. akt V SA 793/03, Mon. Praw. 2002, Nr 23, s. 1059). Ponadto to na stronie ciąży obowiązek wykazania należytej staranności w uprawdopodobnieniu braku winy w uchybieniu danego terminu.
Podstawowy problem w sprawie na obecnym etapie postępowania sprowadza się więc do oceny, czy podane przez skarżącego okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu należy zaliczyć do tych, o których mowa w art. 86 § 1 p.p.s.a. Jako powód uchybienia terminu do uiszczenia wpisu skarżący wskazał przewlekłą chorobę. Ponadto skarżący podnosi, że od dnia 29 września 2014 r. orzeczono u niego niepełnosprawność. Jako dowód skarżący załączył zaświadczenie lekarskie oraz orzeczenie o niepełnosprawności. Skarżący wskazał, że wskutek choroby nie mógł zajmować się swoimi sprawami i stąd nie odebrał przesyłki sądowej z wezwaniem do uiszczenia wpisu.
W świetle orzecznictwa Naczelnego Sądu Administracyjnego nawet najpoważniejsza choroba o charakterze przewlekłym, o ile tylko strona ma obiektywne możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, nie może być wystarczającym powodem dla uprawdopodobnienia okoliczności wskazujących na to, że zaistniałe w sprawie uchybienie terminu było niezawinione. Dopiero nagłe, nie dające się wcześniej przewidzieć zdarzenie, może stanowić uprawdopodobnienie okoliczności przemawiających za uwzględnieniem wniosku o przywrócenie terminu (por. postanowienia NSA z dnia: 9 stycznia 2015 r., sygn. akt I GZ 631/14; 30 grudnia 2008 r. sygn. akt I OZ 925/08).
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji, że znajdujące się w aktach sprawy zaświadczenia lekarskie z dnia 30 grudnia 2014 r. - nie wskazuje, aby schorzenie skarżącego było tego rodzaju, że uniemożliwiało mu podjęcie określonych czynności w postępowaniu sądowym Rację ma WSA twierdząc, że schorzenie nie ma charakteru nagłego, skarżący nie był hospitalizowany i nic nie wskazuje aby miał zalecenie lekarskie pozostania w domu i nie poruszania się. Zatem powoływane przez skarżącego schorzenia nie może być uznane za przyczynę uzasadniającą przyjęcie braku winy w nieuiszczeniu wpisu w terminie.
Ponadto jak słusznie stwierdził Sąd I instancji o braku winy w zaniechaniu uiszczenia wpisu sądowego nie świadczy orzeczona niepełnosprawność skarżącego. Z załączonego orzeczenia z dnia 25 listopada 2014 r. wynika, że skarżącego zaliczono do lekkiego stopnia niepełnosprawności. Analiza tego orzeczenia nie wskazuje, aby chodziło o niepełnosprawność uniemożliwiającą poruszanie się i załatwianie swoich podstawowych spraw. Jak wynika z orzeczenia niepełnosprawność nie wyłącza nawet zdolności do wykonywania pracy, a jedynie istotnie ją obniża.
Skoro z okoliczności sprawy nie wynika, że skarżący nie miał osobistej możliwości podjęcia określonych czynności w postępowaniu sądowym, to nie było konieczności przeprowadzenia dowodu z orzeczenia o niepełnosprawności [...] – na okoliczność, że skarżący nie ma odpowiednich osób bliskich, którymi mógłby się wyręczyć przy prowadzeniu swoich spraw.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.