Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie postanowieniem z dnia 3 października 2017 r., sygn. akt V SA/Wa 1442/17 - odrzucił skargę [...] na decyzję Dyrektora M. Oddziału Regionalnego ARiMR w W. z dnia 19 maja 2017 r., w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania.
Z uzasadnienia orzeczenia Sądu I instancji wynika, że za podstawę rozstrzygnięcia przyjęto następujące ustalenia:
Zarządzeniem z dnia 16 sierpnia 2017 r. Przewodniczący Wydziału V Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wezwał [...] - (dalej: skarżącego) do podania wartości przedmiotu sporu, pouczając, iż nieuzupełnienie niniejszego braku spowoduje odrzucenie skargi. Odpis powyższego wezwania doręczono Skarżącemu w dniu 30 sierpnia 2017 r. (zwrotne potwierdzenie odbioru – k. 16 akt sądowych). W zakreślonym terminie braki formalne skargi nie zostały usunięte.
Wobec powyższego Sąd I instancji uznał, że skarga podlega odrzuceniu zgodnie z art. 58 § 1 pkt 3 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: p.p.s.a.).
Zażalenie na powyższe postanowienie złożył skarżący, wnosząc o jego uchylenie w całości. Ewentualnie wniósł o przywrócenie terminu do uzupełnienia braków formalnych skargi z uwagi na to, że do uchybienia terminowi doszło bez winy skarżącego.
Zaskarżonemu postanowieniu zarzucono naruszenie art. 215 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 49 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. poprzez uznanie, że:
- 1. Sąd doręczył [...] wezwanie do uzupełnienia braków skargi w sytuacji, gdy jedyny dokument otrzymany w dniu 30 sierpnia 2017 r., zawierał wyłączenie doręczenie odpowiedzi na skargę;
- 2. uznanie, że nie uzupełnił on braków formalnych skargi w sytuacji gdy skarżący nigdy nie otrzymał takiego wezwania.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący wskazał, że nie otrzymała wezwania do podania wartości przedmiotu zaskarżenia. Natomiast w korespondencji otrzymanej w dniu 30 sierpnia 2017 r. skarżący otrzymał jedynie odpis odpowiedzi na skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Z uzasadnienia zażalenia wynika, że skarżący kwestionuje przyjęcie przez Sąd I instancji, że stan faktyczny sprawy odpowiada dyspozycji art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Twierdzi bowiem, że w sprawie nieuzupełnienia braku formalnego skargi, poprzez nadesłanie jej odpisu, nie otrzymał stosowanego wezwania do podania wartości przedmiotu zaskarżenia.
Przechodząc do rozważań na temat prawidłowości postanowienia Sądu I instancji, należy zauważyć, że WSA stwierdzając nieusunięcie w zakreślonym terminie braków formalnych skargi - oparł się na zwrotnym potwierdzeniu odbioru spornej przesyłki (k. 16 akt sądowych) przyjmując, że zawierała ona oprócz odpisu odpowiedzi na skargę, także wezwanie do podania wartości przedmiotu zaskarżenia.
Niewątpliwie "zwrotne potwierdzenie odbioru" jest dokumentem urzędowym – korzystającym z domniemania prawdziwości. Domniemanie to może być jednak podważone, przy czym ustawa nie wprowadza ograniczeń, co do środków dowodowych, zmierzających do obalenia domniemania zgodności takich dokumentów z prawdą. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego - co do zasady - brak więc przeszkód ku temu, by strona podważała prawdziwość dokumentu także przez złożenie stosownych wyjaśnień. Ocenie podlega zaś wiarygodność takich wyjaśnień (postanowienie NSA z dnia 7 lipca 2017 r., sygn. akt II GZ 390/17).
Przede wszystkim należy zauważyć, że jak wynika z akt sądowych sprawy wezwanie do usunięcia braków formalnych skargi przesłano w jednej przesyłce, co z uwagi na potrzebę ograniczania kosztów funkcjonowania wymiaru sprawiedliwości uznać należy za działanie zrozumiałe. Strona skarżąca twierdzi jednak, że w kopercie doręczonej w dniu 30 sierpnia 2017 r. nie otrzymała wezwania do uzupełnienia braków formalnych skargi w postaci podania wartości przedmiotu zaskarżenia.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego wyjaśnienia skarżącego zasługują na wiarę i uzasadniają przypuszczenie, że w toku technicznego wykonania zarządzeń WSA w Warszawie, mogło dojść do przypadkowego niezałączenia wezwania do usunięcia braków formalnych. Innymi słowy, nie można ponad wszelką wątpliwość stwierdzić, że w sekretariacie sądu umieszczono w kopercie wszystkie pisma, które zostały wymienione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru.
Wobec stanowiska autora zażalenia trzeba uznać, że w sprawie istnieją wątpliwości co do tego, czy skarżący faktycznie otrzymał wezwanie do podania wartości przedmiotu zaskarżenia.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienie NSA z dnia 1 września 2011 r. o sygn. akt I OSK 1448/11; postanowienie NSA z dnia 26 września 2012 r. o sygn. akt I OSK 2161/12; postanowienie NSA z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15).
W tej sytuacji kwestię powyższych wątpliwości należy rozstrzygnąć na korzyść strony mając na uwadze przede wszystkim zagwarantowane konstytucyjnie prawo do Sądu - art. 45 Konstytucji RP (por. postanowienie NSA z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09).
W związku z tym zaskarżone postanowienie należało uchylić, o czym Naczelny Sąd Administracyjny orzekł na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.