Uzasadnienie
Wyrokiem z 24 października 2013 r., sygn. akt II SA/Op 348/13, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu po rozpoznaniu skargi Z. K. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. z [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie ochrony zwierząt uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Burmistrza N. z [...] lipca 2012 r., określił, że zaskarżona decyzja w całości nie podlega wykonaniu oraz nakazał ściągnąć od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O. na rzecz Skarbu Państwa kwotę 200 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, od których skarżący został zwolniony.
Wyrok został wydany w następującym stanie sprawy:
Decyzją z [...] lutego 2011 r. Burmistrz N., działając na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r., nr 106, poz. 1002 ze zm. - zwana dalej ustawą), orzekł o czasowym odebraniu Z. K. jego psa, utrzymywanego w lokalu mieszkalnym położonym w N. przy ul. O. [...] i o przekazaniu zwierzęcia Przedsiębiorstwu [...] z siedzibą w Ż., (dalej [...]), świadczącemu usługi w zakresie wyłapywania zwierząt, przetrzymywania i przekazywania do schroniska dla bezdomnych zwierząt. Od decyzji tej Z. K. nie wniósł odwołania, tym samym decyzja ta stała się ostateczna.
Pismem z 31 maja 2012 r. Burmistrz N. zawiadomił Z. K. o wszczęciu postępowania w sprawie obciążenia go kosztami utrzymania, w tym wyłapania i transportu psa oraz za przekazania do schroniska.
Ustosunkowując się do powyższego pisma, Z. K. złożył oświadczenie o braku możliwości poniesienia kosztów podnosząc, że jest osobą niepełnosprawną i bezrobotną i wniósł o ich umorzenie.
W toku postępowania dołączono do akt sprawy kopie pięciu faktur wystawionych przez [...] w okresie od 15 stycznia 2011 r. do 9 marca 2011 r. za wykonanie usług polegających na odebraniu psa i jego transporcie do Ż., utrzymaniu psa na terenie przedsiębiorstwa oraz za przekazanie psa do schroniska dla zwierząt w W., w tym za jego przyjęcie (faktura nr [...], faktura nr [...], faktura nr [...], faktura nr [...] oraz faktura nr [...]).
Dnia 22 czerwca 2012 r. Burmistrz N. zawiadomił Z. K. o zakończeniu postępowania administracyjnego oraz o możliwości zapoznania się ze zgromadzonymi materiałami oraz zgłaszania uwag.
Następnie decyzją z [...] lipca 2012 r., wydaną na podstawie art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt, Burmistrz obciążył Z. K. kosztami utrzymania (w tym wyłapania i transportu) psa w kwocie 2.682,69 zł. i przekazania psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt (w tym transportu) w kwocie 1.970,00 zł., na łączną kwotę 4.652,69 zł..
W motywach rozstrzygnięcia Burmistrz wskazał, że wobec stwierdzonych nieprawidłowości w sprawowaniu opieki nad psem, odebrano go właścicielowi na mocy decyzji z [...] stycznia 2011 r., a następnie przekazano psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt. Podjęta w dniu [...] stycznia 2011 r. decyzja nie określała kosztów związanych z utrzymaniem psa i oddaniem go do schroniska, ponieważ wysokość koniecznych wydatków na ten cel nie była znana organowi w dniu jej wydania. Powołując przepisy art. 3 ust. 2 pkt 14 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu porządku i czystości w gminach (Dz. U. nr 132, poz. 622 ze zm.) oraz art. 7 ust. 4 ustawy o ochronie zwierząt Burmistrz wyjaśnił, że gmina ma obowiązek zapewnienia zwierzęciu schronienia, nie jest jednak obligowana do pokrywania kosztów z tym związanych. Obowiązek taki spoczywa na dotychczasowym właścicielu psa, którego organ obciąża kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia.
Organ wyjaśnił, że wielkość należnej kwoty ustalono na podstawie faktur wystawionych przez Przedsiębiorstwo [...] z Ż., któremu zlecono wyłapanie, transport, przetrzymanie a następnie przekazanie psa porzuconego przez Z. K. do schroniska dla bezdomnych zwierząt.
Z treścią powyższej decyzji nie zgodził się Z. K., który kwestionował zasadność odebrania mu psa. Wyjaśnił, że od 13 stycznia 2011 r., a następnie od 3 lutego 2011 r. przebywał w szpitalu, jednakże pies w tym czasie znajdował się pod opieką osób trzecich, miał zapewnioną żywność i wodę. Wskazał, że po wyjściu ze szpitala 21 stycznia 2011 r. w rozmowie z Burmistrzem wyraził zgodę na adopcję psa, z uwagi na swój zły stan zdrowia oraz konieczność poddania się zabiegowi operacyjnemu. Dodatkowo podkreślił, że organ dopiero po upływie półtora roku wszczął postępowanie w sprawie obciążenia kosztami, w wysokości 4.652,69 zł., a on "nie godzi się na ponoszenie konsekwencji cudzych bezprawnych działań".
Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. zaskarżoną decyzją z [...] stycznia 2013 r. utrzymało w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji. Kolegium powołało art. 7 ustawy o ochronie zwierząt, zgodnie z którym, w przypadku znęcania się nad zwierzęciem domowym (opisanym szczegółowo w art. 6 ust. 2 ustawy), może być ono czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane schronisku dla zwierząt (ust.1), zaś kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna (ust. 4). Do należności z tytułu kosztów stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (ust. 5). Decydując o odebraniu zwierzęcia, właściwy organ obowiązany jest obciążyć jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia.
Odnosząc powyższe do okoliczności przedmiotowej sprawy Kolegium wskazało, że Burmistrz skutecznie doręczył stronie decyzję o odebraniu psa w dniu 22 stycznia 2011 r., tj. po powrocie ze szpitala. W ustawowym terminie (do [...] stycznia 2011 r.), nie zostało wniesione odwołanie. Powyższe, w ocenie Kolegium, uzasadniało stwierdzenie, że strona nie miała zastrzeżeń co do okoliczności i faktu odebrania psa oraz przekazania go do schroniska.
Przedmiotem niezadowolenia strony stała się dopiero decyzja z [...] lipca 2012 r., obciążająca Z. K. kosztami utrzymania psa i jego transportu, która jest prawną konsekwencją rozstrzygnięcia wydanego w 2011 r.. Organ odwoławczy, powołując się w tej mierze na orzecznictwo sądowoadministracyjne, stwierdził, że dopuszczalnym jest wydanie odrębnej decyzji w tym przedmiocie w terminie późniejszym, a to ze względu na fakt, że w chwili decydowania o odbiorze zwierzęcia nie zawsze jest znana całkowita wysokość kosztów jego utrzymania i transportu. Oceniając wysokość kosztów, którymi obciążoną stronę, Kolegium podało, że koszty te zostały ustalone w oparciu o dokumenty księgowe wystawione przez podmiot, któremu przekazano psa. Obejmują one koszt transportu psa na trasie Ż. - N. - Ż. oraz odstawienie i przyjęcie do schroniska w W., a także utrzymanie psa w okresie od 15 stycznia 2011 r. do 11 marca 2011 r. w Ż. W ocenie organu odwoławczego, skoro Z. K. był posiadaczem psa, to w myśl przywołanych powyżej przepisów prawa należało go obciążyć kosztami transportu i utrzymania odebranego zwierzęcia.
Jednocześnie Kolegium podkreśliło, że dopiero "przed końcem stycznia (...) w rozmowie z Burmistrzem" Z. K. wyraził zgodę na "adopcję psa", ze względu na zły stan zdrowia. Przy czym nie zaprzeczył, że był jego dotychczasowym właścicielem. Powyższe uzasadniało obciążenie odwołującego się, jako dotychczasowego właściciela psa, przedmiotowymi kosztami, co też uczynił Burmistrz, wydając zaskarżoną decyzję.
Z. K., kwestionując zasadność wydanego rozstrzygnięcia wniósł skargę do WSA w Opolu. Podnosił, że SKO nie ustosunkowało się do jego odwołania, w którym wskazał na możliwości przedstawienia świadków, pod których opieką pozostawił psa oraz dokumentacji medycznej. Utajniając swoje posiedzenie, Kolegium uniemożliwiło mu udowodnienie, że działanie Burmistrza jest niezgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Opolu, oceniając prawidłowość zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji organu pierwszej instancji, doszedł do przekonania, że naruszają one przepisy postępowania tj. art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. w stopniu, który mógł mieć wpływ na wynik sprawy.
Wskazał Sąd I instancji, że w rozpoznawanej sprawie nie było sporne, że Z. K. jest właścicielem psa, a zatem był prawnie zobowiązany do poniesienia ewentualnych kosztów związanych z jego utrzymaniem. Skarżący kwestionował zasadność wydania przez organ administracyjny decyzji orzekającej o czasowym odebraniu psa, jak również wysokość kosztów utrzymania psa, którymi organ go obciążył.
Podkreślił Sąd wojewódzki, że w postępowaniu w sprawie obciążenia skarżącego kosztami utrzymania psa, będącego przedmiotem kontroli sądowej nie ocenia się zasadności odebrania tego psa skarżącemu, gdyż decyzja zapadła w tej sprawie była przedmiotem innego postępowania, zaś wobec jej niezaskarżenia stała się ostateczna. Istotna zatem, dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy była kwestia zasadności obciążenia skarżącego kosztami w łącznej kwocie 4.652,69 zł..
Materialnoprawną podstawę wydanych w sprawie decyzji stanowiły przepisy ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz.U. z 2003 r., nr 106, poz. 1002 ze zm., dalej jako ustawa).
Zgodnie z regulacją zawartą w art. 6 ust. 1 ustawy, nieuzasadnione lub niehumanitarne zabijanie zwierząt oraz znęcanie się nad nimi jest zabronione. Przez znęcanie się nad zwierzętami należy rozumieć, w myśl art. 6 ust. 2 ustawy, zadawanie albo świadome dopuszczanie do zadawania bólu lub cierpień, w tym m.in.: utrzymywanie zwierząt w niewłaściwych warunkach bytowania, utrzymywanie ich w stanie rażącego niechlujstwa oraz w pomieszczeniach albo klatkach uniemożliwiających im zachowanie naturalnej pozycji (art. 6 ust. 2 pkt. 10 ustawy), a także trzymanie zwierząt na uwięzi, która powoduje u nich uszkodzenie ciała lub cierpienie oraz nie zapewnienie możliwości niezbędnego ruchu (art. 6 ust. 2 pkt. 14 ustawy).
W myśl art. 7 ust. 1 ustawy zwierzęta traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 mogą być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
- 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
- 2) państwowej jednostce organizacyjnej prowadzącej gospodarstwo rolne, jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
- 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
Decyzję w tym przedmiocie organ podejmuje z urzędu lub na wniosek Policji, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt i podlega natychmiastowemu wykonaniu (art. 7 ust. 1b ustawy).
Stosownie natomiast do art. 7 ust. 3 ustawy, w przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia przez ten organ decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia. Powyższe oznacza zatem, że w przypadku podjęcia nagłej interwencji, w wyniku, której zwierzę zostaje odebrane właścicielowi z uwagi na zaistnienie przesłanek określonych w art. 7 ust. 3 ustawy, właściwy organ zobowiązany jest do wydania decyzji, o której mowa w art. 7 ust. 1 ustawy o ochronie zwierząt, w której albo odbiera zwierzę z uwagi na zaistnienie jednej z przesłanek wymienionej w art. 6 ust. 2 powyższej ustawy, albo wydaje decyzję odmowną, wskazując, że brak było podstaw do czasowego odebrania zwierzęcia właścicielowi.
Wskazał również Sąd I instancji, że decyzja o odebraniu zwierzęcia, która podejmowana jest w trybie art. 7 ust. 3 ustawy odmiennie niż w trybie art. 7 ust.1 ustawy, zapada wówczas gdy zwierzę zostało już faktycznie odebrane. Organ prowadząc postępowanie i wydając decyzję w trybie art. 7 ust. 3 ustawy orzeka o czasowym odebraniu zwierzęcia, jeżeli spełnione są przesłanki określone w tym przepisie, pomimo, że w chwili wydawania decyzji zwierzę nie przebywa już u swojego właściciela. W konsekwencji postępowanie tego organu nie może się ograniczać wyłącznie do akceptacji czynności faktycznych podmiotu, który jest upoważniony do fizycznego wcześniejszego odebrania zwierzęcia, lecz musi być poprzedzone postępowaniem, w którym organ zbada zasadność odebrania tego zwierzęcia.
Stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna. Z treści ust. 4 art. 7 ustawy wynika jednoznacznie, że decyzja wydana na podstawie tego przepisu musi ustalić konkretne, określone kwotowo koszty, które obowiązany jest uiścić właściciel lub dotychczasowy opiekun zwierząt.
Pokreślił Sąd I instancji, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się za dopuszczalne i niepozostające w sprzeczności z art. 7 ust. 4 ustawy wydanie decyzji w tym przedmiocie w terminie późniejszym, aniżeli w chwili decydowania o odbiorze zwierzęcia. Jednakże koniecznym wymogiem jest wówczas uprzednie wydanie decyzji o czasowym odbiorze zwierzęcia (por. wyrok NSA z dnia 11 lutego 2009 r., sygn. akt II OSK 148/08- dostępny na stronie internetowej Centralnej Bazy Orzeczeń Sądowych http://orzeczenia.nsa.gov.pl).
Przenosząc powyższe rozważania na grunt przedmiotowej sprawy, przypomniał Sąd I instancji, że organy podejmując rozstrzygnięcie o obciążeniu Z. K. kosztami z tytułu utrzymania (w tym wyłapania i transportu), przekazania psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt (w tym transportu) w łącznej kwocie 4.652,69 zł, powoływały się na ostateczną decyzję Burmistrza N., mocą której organ ten na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, orzekł o czasowym odebraniu skarżącemu jego psa i przekazaniu go [...] z Ż., świadczącemu usługi w zakresie wyłapywania zwierząt, przetrzymywania i przekazywania do schroniska dla bezdomnych zwierząt. W decyzji tej Burmistrz nie ustalił wysokości kosztów, o których mowa w art. 7 ust. 4 ustawy, a zatem organ był uprawniony do wydania decyzji obciążającej skarżącego należnymi kosztami, stosownie do art. 7 ust. 4 ustawy w odrębnej decyzji, tak jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Ustając wysokość kosztów utrzymania psa, organy przyjęły kwoty wykazane przez [...] w pięciu fakturach tj.:
- 1) faktura nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. za odbiór bezdomnego psa z miejsca przetrzymania, transport psa, wykonanie usługi w dzień wolny od pracy w wysokości 991,44 zł brutto;
- 2) faktura nr [...] z dnia [...] stycznia 2011 r. za przetrzymanie psa w terminie od 15 stycznia 2011 r. do 31 styczna 2011 r. w kwocie 492,00 zł brutto;
- 3) faktura nr [...] z dnia [...] lutego 2011 r. za przetrzymanie psa w terminie od 1 lutego 2011 r. do 28 lutego 2011 w kwocie 861,00 zł brutto;
- 4) faktura nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. za przetrzymanie psa w terminie od 1 marca 2011 r. do 11 marca 2011 r. w kwocie 338,25 zł brutto; oraz
- 5) faktura nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. za złapanie i odstawienie psa do schroniska dla zwierząt bezdomnych, opłatę za przyjęcie psa do Fundacji "[...]" w W., dojazd do wykonania usługi w kwocie 1.970,00 zł brutto.
Uzasadniając wysokości kwoty, którą obciążono stronę podano, że koszt ten poniosła Gmina N., na podstawie zlecenia zawartego z firmą [...]. Jednocześnie organy uznały, że w sytuacji, gdy znany jest właściciel zwierzęcia, Gmina nie ma obowiązku pokrywania kosztów utrzymania zwierząt bezdomnych, co uzasadnia obciążenie tymi kosztami dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia.
Materiał dowodowy na podstawie którego wydane zostały decyzje organów obu instancji stanowiły faktury VAT wystawione przez firmę [...] z Ż. W okolicznościach niniejszej sprawy, w ocenie Sądu I instancji, stan sprawy nie został wyjaśniony w sposób jednoznaczny. Po pierwsze nie wiadomo, na jakiej podstawie i dlaczego Burmistrz N. orzekając o czasowym odebraniu psa, zlecił przekazanie psa właśnie firmie [...] w sytuacji, gdy przepisy ustawy obligują w takich sytuacjach gminę do przekazania bezdomnego psa do schroniska dla zwierząt, co wynika z treści art. 7 ust. 1 pkt 1. W akta sprawy brak jest również jakichkolwiek dokumentów potwierdzających zawarcie stosownej umowy pomiędzy tymi podmiotami. Z pieczęci firmowej umieszczonej na fakturach wystawionych przez [...] wynika tylko, że firma zajmuje się usługami produkcyjno – handlowo - wielobranżowymi.
Zauważył Sąd I instancji, że prowadzenie schroniska dla zwierząt jest działalnością regulowaną przepisami ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o ochronie zdrowia zwierząt oraz zwalczaniu chorób zakaźnych zwierząt (Dz. U. z 2008 r. nr 213, poz. 1342 ze zm.), która określa wymagania weterynaryjne dla podejmowania i prowadzenia działalności w zakresie prowadzenia schronisk dla zwierząt (art. 1 pkt 1 lit. j ustawy). W aktach sprawy brak jest zaś jakiegokolwiek dowodu pozwalającego na stwierdzenie, że [...] z siedzibą w Ż. prowadzi schronisko dla zwierząt w rozumieniu wskazanych powyżej przepisów, w tym w szczególności by nadany temu podmiotowi został weterynaryjny numer identyfikacyjny.
W przekonaniu WSA w Opolu przepis art. 7 ust. 1 ustawy upoważnia organ do zweryfikowania czy podmiot, któremu zamierza przekazać odebrane zwierzęta, jest podmiotem należącym do którejś z kategorii określonych w tym przepisie, w tym w szczególności schroniskiem dla zwierząt (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 9 lutego 2011 r., sygn. II OSK 263/10, dostępny w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych).
Stosownie bowiem do treści art. 7 ust. 1 c ustawy o ochronie zwierząt regulującego zasady przekazywania zwierząt podmiotom innym niż określone w art. 7 ust. 1 lit. a-c, zwierzę może zostać przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę, wyłącznie w przypadku braku zgody na przejęcie zwierzęcia ze strony podmiotu, któremu zwierzę winno być przekazane, względnie wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w art. 7 ust. 1.
Okoliczności te winny być w ocenie Sądu I instancji udokumentowane przez organy i przedstawione w uzasadnieniu podjętej decyzji, tak by możliwe było zweryfikowanie, czy faktycznie zaistniały okoliczności nadzwyczajne uzasadniające odstąpienie od generalnej zasady postępowania z odebranymi czasowo zwierzętami określonej w art. 7ust. 1 ustawy. Odmiennie, niż w przypadku schronisk dla zwierząt, których prowadzenie jest działalnością nadzorowaną, nie sposób mówić o domniemaniu, że inny podmiot podejmujący się opieki nad zwierzętami (niebędący podmiotem kwalifikowanym, o jakim mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt) jest w stanie zapewnić im właściwą opiekę.
Z kwestią przekazania zwierząt czasowo odebranych właścicielowi podmiotom określonym w art. 7 ust. 1 bądź innym podmiotom o jakich mowa w art. 7 ust. 1 c ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt ściśle wiąże się bowiem, zdaniem WSA w Opolu, zagadnienie obciążenia właściciela zwierząt kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia. Ustawodawca w art. 7 ust. 1 c ustawy expressis verbis wskazał, że innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę, zwierzę może zostać przekazane wyłącznie nieodpłatnie. Powyższa regulacja wskazuje, że w przypadku przekazania czasowo odebranego zwierzęcia podmiotowi nie prowadzącemu schroniska dla zwierząt (gospodarstwa rolnego wskazanego przez wójta lub ogrodu zoologicznego) dopuszczalnym będzie obciążenie właściciela jedynie kosztami transportu i udokumentowanymi kosztami leczenia, albowiem nie powstaną po stronie organu przekazującego koszty utrzymania zwierzęcia, skoro zwierzę to przekazane może zostać tym innym podmiotom wyłącznie nieodpłatnie.
Sąd I instancji zauważył, że analiza przepisów ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt pozwala na stwierdzenie, że nie upoważniają one organów administracji do nakładania na dotychczasowego właściciela lub opiekuna odebranego zwierzęcia obowiązku uiszczania jakichkolwiek płatności na rzecz podmiotu, któremu przekazano czasowo odebrane zwierzę i to niezależnie od faktu, czy podmiotem tym jest schronisko dla zwierząt (gospodarstwo rolne wskazane przez wójta lub ogród zoologiczny), czy też inny podmiot, o jakim mowa w art. 7 ust. 1c ustawy. Zauważyć bowiem należy, że właściciela lub opiekuna odebranego zwierzęcia nie łączy jakikolwiek stosunek prawny z podmiotem, któremu organ administracji przekazuje odebrane zwierzę.
Stosunek administracyjnoprawny powstaje natomiast pomiędzy właścicielem lub opiekunem odebranego zwierzęcia, a organem administracji I instancji właściwym w sprawie tymczasowego odebrania zwierzęcia. Stosunek o charakterze cywilnoprawnego stosunku obligacyjnego powstaje zaś pomiędzy tym organem, a podmiotem któremu przekazywane jest odebrane zwierzę. Co za tym idzie wierzycielem z tytułu nałożenia na dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązku uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia jest każdorazowo organ właściwej gminy, która to jednostka samorządu terytorialnego jest jednocześnie i niezależnie od efektywności windykowania tych wierzytelności zobowiązana obligacyjnie (z uwzględnieniem przywołanego powyżej art. 7 ust. 1 a ustawy) wobec podmiotu, któremu przekazano tymczasowo odebrane zwierzę.
Za przyjęciem powyższej wykładni przemawia nadto treść art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt stanowiącego, że do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
Mając na uwadze, że obciążający dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia obowiązek uiszczenia kosztów transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia ma charakter publicznoprawny, obciążenie stronę tymi kosztami organ administracji winien każdorazowo szczegółowo uzasadnić, przy czym wysokość tych kosztów winna odpowiadać realnie ponoszonym z tego tytułu wydatkom, mającym wyłącznie uzasadniony faktycznie i prawnie charakter. Nie sposób bowiem uznać za sprawiedliwe obciążania dotychczasowego właściciela lub opiekuna zwierzęcia kosztami nieznajdującymi faktycznego uzasadnienia i wynikającymi wyłącznie z zaakceptowania przez organ administracji stawek za utrzymanie zwierzęcia arbitralnie ustalonych przez podmiot, któremu je przekazano.
Są I instancji podkreślił, że w orzecznictwie sądowoadministracyjnym przyjmuje się, że w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest nałożenie na stronę danego postępowania administracyjnego określonej przepisami kary pieniężnej lub zobowiązanie jej do wykonania innego rodzaju obowiązku, a więc w sytuacji podjęcia działań o charakterze represyjnym, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 listopada 2007 r., sygn. I OSK 1519/06, Lex nr 417727).
W przekonaniu WSA wskazanym powyżej wymogom nie sprostała zaskarżona decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w O., jak również decyzja organu I instancji, albowiem nie uzasadniono w niej w żaden sposób obciążenia skarżącego kosztami utrzymania psa w wysokości 30,75 zł brutto (tj. 25 zł netto) z tytułu dziennego kosztu jego utrzymania. W szczególności nie wyjaśniono, w jaki sposób kwota wynagrodzenia została skalkulowana, jakie konkretnie koszty obejmuje itd. Innymi słowy brak jest uzasadnienia wysokości wynagrodzenia przysługującego firmie.
Ponadto nie wyjaśniono również innych pozycji wykazanych przez [...] w faktura VAT znajdujących się aktach sprawy. W szczególności - odnosząc się do faktury VAT nr [...] z dnia [...] marca 2011 r. opiewającej na kwotę 1.970,00 zł, nie wyjaśniono, dlaczego za złapanie i odstawienie psa do schroniska dla bezdomnych zwierząt ustalono kwotę 520,00 zł, nadto z czego wynikała opłata za przyjęcie psa do Fundacji "[...]" w W., która została ustalona na kwotę 1.230,00 zł, skoro Sądowi wiadome jest, że inne Fundacje czy schroniska dla zwierząt stosują niższe opłaty, a także w jaki sposób ustalono dojazd do wykonania tej usługi w kwocie 220 zł.
Zdaniem Sądu I instancji nie jest możliwe pominięcie powyższych okoliczności zarówno w postępowaniu administracyjnym (a w konsekwencji również w uzasadnieniu decyzji), gdyż prowadziłoby to do zupełnej dowolności w ustalaniu przez organy administracyjne kosztów, które obowiązany jest ponieść właściciel lub opiekun zwierząt. Podkreślenia wymaga, że Sąd ten nie kwestionuje wysokości podanych kwot, nie twierdzi w szczególności, że są one zbyt wygórowane, jednakże brak kalkulacji w tym zakresie uniemożliwia mu dokonanie w tym zakresie kontroli prawidłowości wydanej decyzji administracyjnej.
Z uwagi na przedstawione powyżej okoliczności stwierdził Sąd I instancji, że zaskarżona decyzja jak i decyzja ją poprzedzająca wydane zostały z naruszeniem przepisów postępowania, a to naruszenie mogło mieć wpływ na wynik sprawy. Wobec powyższego WSA w Opolu wyeliminował z obrotu prawnego obie wydane w sprawie decyzji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wywiodło Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., zarzucając obrazę prawa materialnego w postaci art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 z późn. zm.) poprzez błędną jego wykładnię i w konsekwencji niewłaściwe zastosowanie tego przepisu przez przyjęcie, że z jego treści wynika obowiązek wyjaśnienia przez organ w decyzji wydanej w oparciu o ten przepis, w jaki sposób zostały skalkulowane koszty, które obowiązany jest ponieść właściciel lub opiekun zwierząt.
Zarzucono także naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, wskazując art. 145 § 1 pkt 1 lit. c Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi przez niesłuszne przyjęcie, że zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza N. z [...] lipca 2012 r., podczas gdy w istniejącym stanie faktycznym i prawnym organy obu instancji w sposób uprawniony przyjęły, że istnieje podstawa do obciążenia Z. K. wynikającymi z faktur kosztami utrzymania zwierzęcia.
Skarżący kasacyjnie organ wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie sprawy, bądź przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Opolu do ponownego rozpoznania oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.
Zdaniem wnoszącego kasację organu zaprezentowane w uzasadnieniu wyroku stanowisko Sądu I instancji jest nieuzasadnione. Skoro kwestie objęte regulacjami art. 7 ust 1 - 3 ustawy, w tym dokonanie przez gminę wyboru podmiotu, któremu zwierzę będzie przekazane, stanowiły przedmiot innej decyzji (decyzja z [...] stycznia 2011 r.), to w postępowaniu prowadzonym w trybie art. 7 ust. 4 ustawy organ może jedynie obciążyć właściciela lub opiekuna kosztami, które są konsekwencją dokonanego przez organ wyboru. Na tym etapie koszty te nie mogą podlegać merytorycznej weryfikacji w ramach postępowania administracyjnego, bowiem w istocie koszty te są skutkiem czynności cywilnoprawnej, jaką jest umowa o wykonanie usługi, czy zlecenie jej wykonania podmiotowi, któremu zwierzę przekazano.
Autor skargi kasacyjnej podkreślił, że jedną ze stron tej umowy (zlecenia) jest gmina N. Wykonanie zadań nałożonych na gminę ustawą o ochronie zwierząt nie może być natomiast realizowane w oderwaniu o przepisów regulujących gospodarkę finansową gminy. Zgodnie z art. 51 ust 1 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2013 r. poz. 594) gmina samodzielnie prowadzi gospodarkę finansową na podstawie uchwały budżetowej gminy. Samodzielność gminy o której mowa w powołanym przepisie stanowi szczególną sferę ogólnej samodzielności gminy, przyznanej jej przez Konstytucję RP oraz przez ustawę o samorządzie gminnym. Polega ona na tym, że organy gminy są - w granicach obowiązującego prawa - suwerenne w podejmowaniu decyzji dotyczących przeznaczenia i wykorzystania własnych zasobów finansowych i nie podlegają w tym zakresie żadnym innym władzom, instytucjom lub organizacjom publicznym.
W takiej sytuacji organy gminy kształtują wydatki, działając w wyznaczonych przez obowiązujące prawo granicach samodzielności finansowej oraz uwzględniając charakter zadania, na które wydatki te są planowane. Gospodarka finansowa gminy objęta została zarówno kontrolą funkcjonalną, sprawowaną przez jej organy i kierowników jednostek organizacyjnych, jak i instytucjonalną, sprawowaną przez komisję rewizyjną i w ramach audytu wewnętrznego oraz przez powołane do tego organy kontroli zewnętrznej, w tym regionalne izby obrachunkowe (vide: np. art. 62 ustawy o samorządzie gminnym). Wśród organów tych brak jest samorządowych kolegiów odwoławczych, których zadania zostały skonkretyzowane w art. 1 i 2 ustawy z dnia 12 października 1994 r. o samorządowych kolegiach odwoławczych (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 856 z późn. zm.).
W przekonaniu autora skargi kasacyjnej nałożenie w zaskarżonym wyroku na organ odwoławczy, jakim jest Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O., obowiązku wyjaśnienia sposobu skalkulowania kosztów określonych w art. 7 ust 4 ustawy nie podlega kognicji tego organu, gdyż są one elementem cywilnego stosunku obligacyjnego powstałego pomiędzy organem administracji I instancji a podmiotem, któremu przekazywane jest odebrane zwierzę. Zatem celowość ich poniesienia może być badana jedynie przez organy uprawnione do kontroli gospodarki finansowej gminy, jakimi m.in. są regionalne izby obrachunkowe.
W przekonaniu skarżącego kasacyjnie Kolegium wydane w sprawie decyzje obu organów nie noszą cechy dowolności i tym samym chybione jest zalecenie tego Sądu nakazujące badać motywy, jakimi kierował się Burmistrz N. zlecając przekazanie psa firmie [...], co, jak już podkreślano, było przedmiotem innej decyzji administracyjnej. Natomiast zobowiązanie do wyjaśnienia w postępowaniu zakończonym zaskarżoną decyzją sposobu kalkulacji kosztów wykracza poza właściwość rzeczową Kolegium, a także organu I instancji, który rozstrzygając w trybie art. 7 ust. 4 ustawy orzeka jedynie w przedmiocie obciążenia kosztami, które zostały poniesione, a nie o ich wysokości. Przepis nie dopuszcza uznaniowego kształtowania tych kosztów. Wobec Kolegium słusznie utrzymało przedmiotową decyzję organu I instancji w mocy.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Z. K. wniósł o jej oddalenie, wniósł także o rozpatrzenie, czy decyzja burmistrza N. o odebraniu psa była uzasadniona.
Pismem z dnia 20 sierpnia 2015 r. pełnomocnik skarżącego Z. K. wniósł o oddalenie skargi kasacyjnej i zasądzenie rzecz skarżącego kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych, ewentualnie o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej w wysokości stawki minimalnej powiększonej o podatek od VAT, oświadczając, że nie zostały one zapłacone w całości ani w części.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do przepisu art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity Dz.U. z 2012 r., poz. 270) dalej P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania. Należy stwierdzić, że w niniejszej sprawie nie zaistniała żadna z przesłanek nieważności postępowania, wymienionych w art. 183 § 2 P.p.s.a.. Oznacza to, że przytoczone w skardze kasacyjnej przyczyny wadliwości zaskarżonego orzeczenia determinują zakres kontroli dokonywanej przez Naczelny Sąd Administracyjny. Sąd ten – inaczej niż wojewódzkie sądy administracyjne - zobligowany jest jedynie do zbadania zasadności zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej.
Podstawy, na których można oprzeć skargę kasacyjną, zostały określone w art. 174 P.p.s.a. Przepis art. 174 pkt 1 tej ustawy przewiduje dwie postaci naruszenia prawa materialnego, a mianowicie błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie. Błędna wykładnia oznacza nieprawidłowe zrekonstruowanie treści normy prawnej wynikającej z konkretnego przepisu, czyli mylne rozumienie określonej normy prawnej, natomiast niewłaściwe zastosowanie to dokonanie wadliwej subsumcji przepisu do ustalonego stanu faktycznego, czyli niezasadne uznanie, że stan faktyczny sprawy odpowiada hipotezie określonej normy prawnej.
Również druga podstawa kasacyjna wymieniona w art. 174 pkt 2 P.p.s.a. - naruszenie przepisów postępowania - może przejawiać się w tych samych postaciach, co naruszenie prawa materialnego, przy czym w tym przypadku ustawa wymaga, aby skarżący nadto wykazał istotny wpływ wytkniętego uchybienia na wynik sprawy.
Przedstawione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczą zarówno naruszenia prawa materialnego, jak i procesowego. W orzecznictwie i piśmiennictwie zgodnie przyjmuje się, że w sytuacji oparcia skargi kasacyjnej na obydwu podstawach ustawowych w pierwszej kolejności rozpoznaniu podlegają zarzuty dotyczące naruszenia przepisów postępowania. Dopiero bowiem po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony, można przejść do skontrolowania subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez sąd przepis prawa materialnego (zob. B. Gruszczyński (w:) B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, "Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz", wyd. II, Zakamycze 2006, s. 425 i powołane tam orzeczenia).
Konkretyzując zarzut z art. art. 174 pkt 2 P.p.s.a. autor skargi kasacyjnej wskazał na naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędne przyjęcie, że zasadne jest uchylenie zaskarżonej decyzji i poprzedzającej ją decyzji Burmistrza N. z [...] lipca 2012 r., podczas gdy w istniejącym stanie faktycznym i prawnym sprawy organy obu instancji w sposób uprawniony przyjęły, że istnieje podstawa do obciążenia Z. K. wynikającymi z faktur kosztami utrzymania zwierzęcia.
Uzasadniając powyższy zarzut skarżący kasacyjnie wskazał, że koszty, którymi obciążony został Z. K. na mocy decyzji Burmistrza N. nie mogły, co do zasady, podlegać merytorycznej weryfikacji w ramach postępowania administracyjnego, jakim jest wydanie decyzji o obciążeniu kosztami, bowiem w istocie są skutkiem czynności cywilnoprawnej, jaką jest umowa o wykonanie usługi, czy zlecenie jej wykonania podmiotowi, któremu zwierzę przekazano.
Podkreślił także, że Samorządowe Kolegium Odwoławcze w O. nie miało obowiązku wyjaśnienia sposobu skalkulowania przez Burmistrza kosztów określonych w art. 7 ust 4 ustawy, gdyż są one elementem cywilnego stosunku obligacyjnego powstałego pomiędzy organem administracji I instancji a podmiotem, któremu przekazywane jest odebrane zwierzę. Zatem celowość ich poniesienia może być badana jedynie przez organy uprawnione do kontroli gospodarki finansowej gminy, jakimi m.in. są regionalne izby obrachunkowe.
W przekonaniu składu orzekającego NSA oba powyższe zarzuty są chybione.
Zasadnie WSA w Opolu, kontrolując postępowanie zakończone wydaniem zaskarżonej decyzji, odwołał się do orzecznictwa sądowoadministracyjnego, w którym przyjmuje się, że w sprawie, w której przedmiotem rozstrzygnięcia organu administracji publicznej jest nałożenie na stronę danego postępowania administracyjnego określonej przepisami kary pieniężnej lub zobowiązanie jej do wykonania innego rodzaju obowiązku, a więc w sytuacji podjęcia działań o charakterze represyjnym, organ ma obowiązek przeprowadzić postępowanie w taki sposób, aby nie pozostawiać żadnych wątpliwości co do podjętego rozstrzygnięcia i szczegółowo je uzasadnić.
Zgodnie z powyższą zasadą zarówno organ pierwszej, jak i drugiej instancji miały obowiązek wyjaśnienia skarżącemu zasadności i wysokości kosztów, jakie ma ponieść wskutek wykonania decyzji o odebraniu zwierzęcia. W tej sytuacji zarzut dotyczący niemożności skontrolowania decyzji organu pierwszej instancji przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze jest, w przekonaniu składu orzekającego NSA, całkowicie bezzasadny.
Bezzasadny jest także zarzut błędnej wykładni przepisu art. 7 ust. 4 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o ochronie zwierząt (Dz. U. z 2003 r. Nr 106, poz. 1002 z późn. zm.) przez przyjęcie, że z jego treści wynika obowiązek wyjaśnienia przez organ w decyzji wydanej w oparciu o ten przepis, w jaki sposób zostały skalkulowane koszty, które obowiązany jest ponieść właściciel lub opiekun zwierząt.
W tym miejscu należy przypomnieć treść art. 7 ustawy o ochronie zwierząt, który stanowi:
- 1. Zwierzę traktowane w sposób określony w art. 6 ust. 2 może być czasowo odebrane właścicielowi lub opiekunowi na podstawie decyzji wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na miejsce pobytu zwierzęcia i przekazane:
- 1) schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę domowe lub laboratoryjne, lub
- 2) gospodarstwu rolnemu wskazanemu przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), jeżeli jest to zwierzę gospodarskie, lub
- 3) ogrodowi zoologicznemu lub schronisku dla zwierząt, jeżeli jest to zwierzę wykorzystywane do celów rozrywkowych, widowiskowych, filmowych, sportowych lub utrzymywane w ogrodach zoologicznych.
1a. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podejmowana jest z urzędu po uzyskaniu informacji od Policji, straży gminnej, lekarza weterynarii lub upoważnionego przedstawiciela organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt.
1b. Przekazanie zwierzęcia, o którym mowa w ust. 1, następuje za zgodą podmiotu, któremu zwierzę ma być przekazane.
1c. W przypadku braku zgody, o której mowa w ust. 1b, lub wystąpienia innych okoliczności uniemożliwiających przekazanie zwierzęcia podmiotom, o których mowa w ust. 1, zwierzę może zostać nieodpłatnie przekazane innej osobie prawnej lub jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej albo osobie fizycznej, która zapewni mu właściwą opiekę.
- 2. Decyzja, o której mowa w ust. 1, podlega natychmiastowemu wykonaniu.
2a. Od decyzji, o której mowa w ust. 1, przysługuje prawo wniesienia odwołania do samorządowego kolegium odwoławczego w terminie 3 dni od daty doręczenia decyzji. Samorządowe kolegium odwoławcze rozpoznaje odwołanie w terminie 7 dni.
- 3. W przypadkach niecierpiących zwłoki, gdy dalsze pozostawanie zwierzęcia u dotychczasowego właściciela lub opiekuna zagraża jego życiu lub zdrowiu, policjant, strażnik gminny lub upoważniony przedstawiciel organizacji społecznej, której statutowym celem działania jest ochrona zwierząt, odbiera mu zwierzę, zawiadamiając o tym niezwłocznie wójta (burmistrza, prezydenta miasta), celem podjęcia decyzji w przedmiocie odebrania zwierzęcia.
- 4. W przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3, kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna.
- 5. Do należności z tytułu kosztów określonych w ust. 4 stosuje się przepisy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji.
- 6. Odebrane zwierzę podlega zwrotowi, jeżeli sąd nie orzeknie w trybie art. 35 ust. 3 przepadku zwierzęcia, a także jeżeli postępowanie karne w tej sprawie zostanie umorzone.
W przekonaniu składu orzekającego NSA Sąd I instancji prawidłowo odczytał treść stanowiącego podstawę rozstrzygnięcia przepisu art. 7 ust. 4 ustawy, wykładając go w powiązaniu z treścią przepisów art. 7 ust 1 pkt. 1 lit a, ust. 1c i ust. 3 ustawy o ochronie zwierząt.
Zgodnie z art. 7 ust. 4 ustawy kosztami transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia obciąża się jego dotychczasowego właściciela lub opiekuna w przypadkach, o których mowa w ust. 1 i 3. W okolicznościach przedmiotowej sprawy pies został odebrany skarżącemu Z. K. na podstawie art. 7 ust. 1 ustawy, jednakże pies (zwierzę domowe w rozumieniu ustawy) nie został przekazany zgodnie z przepisem art. 7 ust. 1 pkt. 1 do schroniska dla zwierząt, lecz powierzony Przedsiębiorstwu [...] z siedzibą w Ż. Należy zgodzić się ze stanowiskiem WSA w Opolu, że w postępowaniu nie wykazano, iż przedmiotowe Przedsiębiorstwo prowadzi schronisko dla zwierząt. Skoro tak, to należy uznać, że należy ono do kategorii "inne osoby prawne lub jednostki organizacyjne nieposiadające osobowości prawnej albo osoby fizycznej, która zapewni mu (zwierzęciu) właściwą opiekę" co następuje nieodpłatnie i jedynie w przypadku braku zgody podmiotu właściwego, w tym przypadku schroniska dla zwierząt.
W tej sytuacji zasadnie WSA w Opolu wskazał, że organy nie uzasadniły, dlaczego obciążyły Z. K. kosztami utrzymania psa w sytuacji, gdy Przedsiębiorstwo [...] powinno tę czynność (opiekę) zgodnie z ustawa sprawować nieodpłatnie. Uzasadnione wątpliwości Sądu I instancji budziła także wysokość faktur wystawionych przez ten podmiot, w szczególności co do opłaty za przyjęcie psa do schroniska. Powyższe wątpliwości WSA w Opolu są, w przekonaniu składu orzekającego NSA, uzasadnione. Zgodnie z przepisem art. 7 ust. 4 ustawy właściciela obciążają bowiem jedynie koszty "transportu, utrzymania i koniecznego leczenia zwierzęcia", a nie jakiekolwiek inne opłaty, na przykład odrębna opłata za przyjęcie psa do schroniska.
Nie uznając trafności podniesionych zarzutów Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że wyrok Sądu I instancji nie narusza przepisów wskazanych we wniesionej skardze kasacyjnej, wobec czego oddalił skargę kasacyjną na podstawie art. 184 P.p.s.a..
Sąd nie orzekł o przyznaniu pełnomocnikowi strony wynagrodzenia z tytułu pomocy prawnej, ponieważ należne od Skarbu Państwa wynagrodzenie za wykonaną pomoc prawną udzieloną przez pełnomocnika ustanowionego z urzędu przyznawane jest przez właściwy wojewódzki sąd administracyjny