Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 04 lutego 2015 r., sygn. akt VII SA/Wa 2239/13, oddalił skargę M. K. na postanowienie Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] sierpnia 2013 r., znak [...], utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żyrardowie z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...], którym na nałożono na M. K. obowiązek przedłożenia w terminie 4 miesięcy od doręczenia postanowienia ekspertyzy technicznej budynku gospodarczego, usytuowanego na nieruchomości, stanowiącej działkę nr ew. [...], położoną w m. K. [...], gm. R. W piśmie z dnia [...] marca 2014 r. M. K. wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Następnie ustanowiony w sprawie pełnomocnik skarżącego kasacyjnie radca prawny A. K. (k.
74) złożył w dniu [...] listopada 2015 r. wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia oraz poprzedzającego go postanowienia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Żyrardowie z dnia [...] lipca 2013 r., nr [...]. We wniosku tym wskazano, że wykonanie powyższych postanowień rodzi dla skarżącego niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody. Niebezpieczeństwo to wynikłe znacznych kosztów jakie wiążą się z koniecznością wykonania spornej ekspertyzy. Zdaniem pełnomocnika, niebezpieczeństwo to pogłębia fakt, że skarżący w dniu [...] listopada 2015 r. otrzymał od PINB w Żyrardowie wezwanie do przedłożenia spornej ekspertyzy w terminie 14 dni. Stwierdzono, że z uwagi na wyznaczenie terminu rozprawy przed Naczelnym Sadem Administracyjnym na dzień [...] stycznia 2016 r. wstrzymanie wykonania powyższych postanowień jest uzasadnione i celowe.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do art. 61 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: "P.p.s.a."), wniesienie skargi nie wstrzymuje wykonania aktu lub czynności. Po przekazaniu sądowi skargi sąd może na wniosek skarżącego wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeżeli zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków.
Wstrzymanie wykonania aktu lub czynności zgodnie z art. 61 § 3 P.p.s.a. powinno zostać oparte na wymienionych w tym przepisie przesłankach tj. możliwości wystąpienia niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków. Spełnienie choćby jednej z tych przesłanek umożliwia wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. Prawodawca nie uzależnia udzielenia ochrony tymczasowej z art. 61 § 1 P.p.s.a. od udowodnienia wystąpienia ww. przesłanek. Wystarczy uprawdopodobnić zaistnienie tego rodzaju okoliczności.
Wskazać należy, że ciężar uprawdopodobnienia okoliczności świadczących o istnieniu przesłanek wskazanych w ww. przepisie spoczywa na wnioskującym. We wniosku o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji należy przedstawić takie możliwe konsekwencje jej wykonania, które mogą spowodować znaczną szkodę lub doprowadzić do powstania trudnych do odwrócenia skutków.
Sąd może zatem wydać postanowienie o wstrzymaniu wykonania w całości lub w części aktu lub czynności, o których mowa w art. 61 P.p.s.a., ale tylko wówczas, jeżeli realne jest niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, przy czym ocena tych przesłanek pozostawiona jest uznaniu Sądu. Powyższe oznacza, że chodzi tu o taką szkodę (majątkową lub niemajątkową), która nie będzie mogła być wynagrodzona przez późniejszy zwrot spełnionego lub wyegzekwowanego świadczenia, ani też nie będzie możliwe przywrócenie rzeczy do stanu pierwotnego.
W realiach rozpatrywanej sprawy skutkiem wykonania zaskarżonego postanowienia będzie uzyskanie ekspertyzy stanu technicznego budynku gospodarczego należącego do skarżącego. Zdaniem organów administracji, ekspertyza ta ma być źródłem specjalistycznych informacji, które będą podstawą do dalszego postępowania i rozpatrzenia istoty sprawy. Według wskazań organów administracji dokument ten powinien być sporządzony przez osobę do tego uprawnioną i zawierać:
- a) szczegółową ocenę stanu technicznego ww. budynku;
- b) ocenę stanu i możliwości bezpiecznego użytkowania wyrobów zawierających azbest, do której będą miały zastosowanie odpowiednie przepisy (rozporządzenia Ministra Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 2 kwietnia 2004 r., w sprawie sposobu i warunków bezpiecznego użytkowania i usuwania wyrobów zawierających azbest (Dz. U. 04, Nr 71, poz. 649);
- c) opis robót budowlanych niezbędnych do wykonania, które wyeliminują wątpliwy stan techniczny obiektu.
Zgodnie z art. 81c ust. 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2010 r. Nr 243, poz. 1623 z późn. zm.) koszty ocen i ekspertyz ponosi osoba zobowiązana do ich dostarczenia.
Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że w istocie wykonanie zaskarżonego postanowienia skutkować będzie koniecznością poniesienia przez skarżącego wydatków związanych ze sporządzeniem przez uprawnioną do tego osobę (rzeczoznawcę) ekspertyzy technicznej przedmiotowego budynku o treści wskazanej w tym postanowieniu. Należy jednak zauważyć, że obowiązek poniesienia kosztów, nawet wysokich, związanych z wykonaniem aktu administracyjnego sam w sobie nie decyduje o konieczności wstrzymania jego wykonania stosownie do art. 61 § 3 P.p.s.a. Wnioskodawca powinien wykazać szczególność sytuacji w jakiej znajdzie się wykonując ten akt tj. wykazać grożące mu niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub powstania trudnych do odwrócenia skutków. Tymczasem z wniosku skarżącego kasacyjnie nie wynika jakie znaczne koszty są związane ze sporządzeniem tej ekspertyzy. Nie przedstawiono choćby szacunkowych wyliczeń jakiego rzędu wydatek wiąże się ze sporządzeniem takiej ekspertyzy.
Przyjmując nawet z urzędu, do czego Sąd nie jest zobowiązany, że koszt ten oscyluje w granicach kilku tysięcy złotych NSA nie wie czy wydatek takiej kwoty będzie miał wpływ na sytuację majątkową skarżącego. Okoliczność, że nastąpi uszczuplenie majątku skarżącego nie jest wystarczające do wstrzymania wykonania aktu. Sąd nie wie w jakiej kondycji finansowej znajduje się skarżący, jakim majątkiem on dysponuje. Sąd nie może domyślać się, czy wydatek kilku tysięcy złotych może doprowadzić do poniesienia znacznej szkody przez skarżącego. Wnioskodawca oczekując, że jego wniosek zostanie rozpatrzony pozytywnie powinien właściwie go uzasadnić dając szanse na jego rozpatrzenie. Niestety w niniejszej sprawie tego nie uczyniono. Ogólne przywołanie podstaw wstrzymania nie mogło skutkować uwzględnieniem wniosku.
Abstrahując od powyższego należy wskazać, że konieczność poniesienia wydatków związanych z wykonaniem decyzji ma z istoty swej charakter odwracalny i w razie ewentualnego uwzględnienia skargi koszt taki zostanie skarżącemu zwrócony.
Uznać zatem należy, że skarżący wnioskując w trybie art. 61 § 3 P.p.s.a. o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia w przedłożonym wniosku z dnia [...] listopada 2015 r. nie uprawdopodobnił, do czego był zobowiązany, zaistnienia takich okoliczności, które uzasadniałyby wstrzymanie z uwagi na możliwość wystąpienia niebezpieczeństwa znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Sama konieczność wydatkowania środków finansowych w celu realizacji zaskarżonego aktu bez wskazania choćby szacunkowej ich wysokości, a przede wszystkim bez odniesienia do sytuacji finansowej zobowiązanego nie daje podstaw sądowi do oceny, czy w tym konkretnym przypadku mogłoby dojść do zaistnienia sytuacji wskazanych w art. 61 § 3 P.p.s.a.
Okoliczność, że PINB w Żyrardowie w dniu [...] listopada 2015 r. wezwał skarżącego do przedłożenia spornej ekspertyzy w terminie 14 dni tj. przed rozpoznaniem skargi kasacyjnej w dniu [...] stycznia 2016 r. w żaden sposób nie uzasadnia wstrzymania wykonania zaskarżonych postanowień bowiem okoliczność ta nie wskazuje na istnienie przesłanek z art. 61 § 3 P.p.s.a. warunkujących udzielenie ochrony tymczasowej.
Na marginesie wskazać należy, że skarżący kasacyjnie, jak wynika z akt sprawy, planuje wykonać naprawę więźby dachowej i pokrycia zawalonego dachu na budynku gospodarczym, którego dotyczy zlecona przez organy ekspertyza. Podobne prace wykonał już na pozostałej części zabudowań gospodarskich. Wobec powyższego uznać należy, że przygotowując się do tych prac będzie musiał ocenić jakie prace są niezbędne dla doprowadzenia budynku do stanu, który zapewniłby jego prawidłowe funkcjonowanie. Zatem bez dokonywania oceny legalności wydania zaskarżonego aktu (niedopuszczalne) można przyjąć, że zlecona ekspertyza przyczyni się do przyspieszenia realizacji planowanej inwestycji bowiem wskaże jakie prace są konieczne do wykonania albo też doprowadzi do wniosku, że z ekonomicznego punktu widzenia doprowadzenie budynku do stanu używalności jest nieuzasadnione.
Wobec powyższego Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 61 § 3 w zw. z art. 193 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.