Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 września 2008 r. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznając zawarty w skardze kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie z dnia 6 marca 2008 r., sygn. akt II SA/Kr 1270/07 oddalającego skargę M. Z.-G. na decyzję Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2007 r., zn. [...] wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji - wstrzymał wykonanie w/w decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2007 r. W uzasadnieniu tego postanowienia Sąd stwierdził, że należy podzielić stanowisko skarżącej, iż skutki o których mowa w art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) zwanej dalej p.p.s.a., mogą wystąpić w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji, bowiem zrealizowanie inwestycji budowlanej powoduje, co do zasady, skutki trudne do odwrócenia. Inwestycja ma być realizowana z odstępstwem od przepisów techniczno-budowlanych, o którym mowa w art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.), co przemawia za uznaniem, iż taka zabudowa może narazić również na znaczną szkodę właścicielkę działki, w granicy której będzie posadowiony budynek.
Pismem z dnia 14 października 2008 r. pełnomocnik inwestora A. Ł. wniosła o uchylenie postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2008 r., podnosząc, iż A. Ł. w oparciu o ostateczną decyzję rozpoczęła proces budowlany, a skarżąca M. Z.-G. nie domagała się wstrzymania wykonania decyzji w postępowaniu przed sądem I instancji, który to Sąd oddalił skargę M. Z.-G.. Wobec tego obecnie inwestycja jest mocno zaawansowana, a postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji powoduje, że budynek, niemal ukończony, niszczeje w wyniku procesów atmosferycznych, ponieważ nie zostało jeszcze wykonane zadaszenie.
Ponadto inwestor nie może prowadzić dalszych prac, tym samym naraża się na kolejne straty. Na potwierdzenie tego faktu przedstawiono kopię umowy o wykonanie prac wykończeniowych (z terminem rozpoczęcia prac 5 października 2008 r.), która przewiduje kary umowne za niedotrzymanie warunków umowy. Ponadto podniesiono, że zabudowa w granicy działek nie stanowi dla skarżącej aż tak daleko idącego zagrożenia, o jakim jest mowa w skardze kasacyjnej, szczególnie, że inwestor uzyskał zgodę właściwego ministra na zabudowę w granicy działki.
W odpowiedzi na wniosek M. Z.-G. wniosła o jego oddalenie, podnosząc, że nie nastąpiła zmiana okoliczności, która uzasadniałaby uchylenie bądź zmianę postanowienia. Odpowiedź na wniosek wniósł także organ, pozostawiając rozstrzygnięcie o wniosku do uznania Sądu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Ochrona tymczasowa, o której mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. obejmuje sytuacje, w których akt będący przedmiotem skargi nie został jeszcze wykonany (por. post. NSA z dnia 16.04.2004 r., sygn. akt OZ 26/04, niepubl.). W niniejszej sprawie, jak wynika z wniosku inwestora z dnia 14 października 2008 r., decyzja Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2007 r., zn. [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na budowę, została wykonana w przeważającej części, zanim Sąd wydał postanowienie o wstrzymaniu jej wykonania.
Należy jednak zauważyć, że Sąd, wydając w dniu 2 września 2008 r. postanowienie dotyczące wniosku skarżącej z dnia 28 kwietnia 2008 r. rozpatrywał sprawę wstrzymania wykonania decyzji w oparciu o opisany w nim stan faktyczny. Stosownie do art. 61 § 4 p.p.s.a. postanowienia w sprawie wstrzymania aktu lub czynności wydane na podstawie § 2 i 3, sąd może zmienić lub uchylić w każdym czasie w razie zmiany okoliczności. W niniejszej sytuacji należy uznać, że zaistniała zmiana okoliczności, powodująca, iż postanowienie z dnia 2 września 2008 r. należało uchylić.
Podkreślić bowiem trzeba, że rozpatrując kwestie dotyczące wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji należy mieć na uwadze nie wyłącznie skutki, jakie wystąpią po stronie skarżącego, ale także skutki, jakie spowoduje rozstrzygnięcie Sądu w tym zakresie dla pozostałych stron i uczestników postępowania (por. postanowienia NSA: z dnia 12.09.2007 r., sygn. akt II OZ 725/07, z dnia 14.11.2007 r., sygn. akt II OZ 1122/07). Proces budowlany jest działalnością, która z zasady łączy się z możliwością wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 61 § 3 p.p.s.a. Skutki wykonania decyzji, przed rozstrzygnięciem sprawy przez Sąd, dotyczą jednak przede wszystkim interesów inwestora. To inwestor ponosi ryzyko prowadzenia robót przed rozpoznaniem skargi. Nie należy jednak zapominać, że inwestor miał prawo do rozpoczęcia robót budowlanych na podstawie ostatecznej decyzji. Mając zatem na uwadze słuszny interes inwestora oraz fakt, że dalsza realizacja uprawnień wynikających z decyzji Wojewody Małopolskiego z dnia [...] listopada 2007 r. nie spowoduje zaistnienia większej szkody po stronie skarżącej, gdyż pozostałe do wykonania prace budowlane, jak położenie dachu, montaż stolarki okiennej i drzwiowej - mają charakter prac wykończeniowych ale i zabezpieczających przed zniszczeniem dotychczas wykonany zakres robót.
Wzięcie pod uwagę stopnia zaawansowania robót budowlanych wskazuje w tym przypadku na zmianę okoliczności w stosunku do tych, w których było podjęte postanowienie o wstrzymaniu wykonania zaskarżonej decyzji. Zatem postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 2 września 2008 r. należało uchylić wskutek zmiany okoliczności sprawy. Prowadzenie dalszych prac w pełnym zakresie odbywa się na wyłączne ryzyko inwestora, który powinien pamiętać, że o ile nie są spełnione warunki do legalnego prowadzenia robót budowlanych, może powstać kwestia konieczności powrotu do stanu, który istniał przed rozpoczęciem robót budowlanych.
W związku z tym Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 4 w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji postanowienia.