Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 24 listopada 2014 r., sygn. akt II OSK 1128/13

Uzasadnienie

Zaskarżonym wyrokiem z dnia 8 stycznia 2013 r., sygn. akt II SA/Rz 910/12, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę H. P. i M. P. na decyzję Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], w przedmiocie nakazu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem odprowadzenia wód opadowych.

W uzasadnieniu wyroku Sąd I instancji wskazał na następujące ustalenia faktyczne:

Przedmiotowe postępowanie zostało wszczęte na wniosek H. i M. P. w sprawie podniesienia terenu działki nr [...] przez jej właścicieli, poprzez nawożenie ziemi i spływu wody na działkę nr [...].

Postanowieniem z dnia [...] lipca 2007 r., nr [...] Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. przekazał ww. wniosek Prezydentowi Miasta R. jako właściwemu w sprawie naruszenia stosunków wodnych, a Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] września 2007 r., nr [...], utrzymał w mocy postanowienie organu I instancji.

W wyniku skargi do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, Sąd ten wyrokiem z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 925/07 uchylił ww. postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2007 r., wskazując na konieczność dokładnego wyjaśnienia sprawy i ustalenia czy rzędne terenu przewidziane w decyzji o warunkach zabudowy i pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego zostały zachowane na działce nr [...].

W następstwie tego wyroku Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego postanowieniem z dnia [...] października 2008 r., nr [...], uchylił postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lipca 2007 r.

W dalszej kolejności Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] grudnia 2009 r., nr [...], nakazał B. K.-B. doprowadzić do stanu zgodnego z prawem odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] oraz zdemontować przyłącze podziemne na działce nr [...] i nr [...]. Decyzja ta została utrzymana w mocy przez Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, którego decyzja z dnia [...] maja 2010 r. została następnie zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjny w R.. Sąd ten wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 578/10, uchylił zaskarżoną decyzję oraz poprzedzająca ją decyzję organu I instancji.

Sąd wskazał, że w ponownie prowadzonym postępowaniu organy powinny ustalić jakie prace i na czym polegające zostały wykonane przez skarżącą B. K.-B. i czy prace te mieszczą się w granicach złożonego przez nią zgłoszenia. Należało ponadto zastosować się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku WSA w R. z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 925/07 i zbadać decyzję o warunkach zabudowy, pozwolenie na budowę celem ustalenia rzędnych przewidzianych w pozwoleniu na budowę. Sąd zalecił również przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym również usunięcia rozbieżności w zakresie podniesienia poziomu działki nr [...].

Po ponownym rozpatrzeniu sprawy Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w R. decyzją z dnia [...] lutego 2012 r., znak [...], nakazał B. K.-B. doprowadzić do stanu zgodnego z prawem odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego, zlokalizowanego na działce nr [...], poprzez odłączenie rury spustowej przy garażu, odprowadzającej wody opadowe z dachu od instalacji podziemnej oraz zabetonować otwory odpływowe z odwodnienia liniowego na działce nr [...] w terminie do 30 czerwca 2012 r.

Powołując się na oględziny terenu przeprowadzone 5 grudnia 2008 r. organ stwierdził, że na działce nr [...] istnieje budynek mieszkalny parterowy jednorodzinny, a wzdłuż ogrodzenia na terenie utwardzonym istnieje odwodnienie liniowe. Część działki poza ogrodzeniem jest wydzielona pod drogę. Od strony zachodniej teren jest utwardzony od wejścia do budynku, wzdłuż budynku i ogrodzenia do działki nr [...]. Jedna z rynien przy garażu jest wpuszczona w ziemię i podłączona do odwodnienia liniowego. Woda z odwodnienia liniowego odprowadzana jest przyłączem podziemnym tj. rurą odpływową do rowka na sąsiedniej działce nr [...]. Organ wskazał, że spadek terenu na działce nr [...] jest zgodny z naturalnym spadkiem przebiegającym z kierunku północno-zachodniego na południowo-wschodni. Utwardzenie terenu i odwodnienie liniowe inwestor wykonał po zgłoszeniu budynku do użytkowania na podstawie zgłoszenia robót budowlanych niewymagających pozwolenia na budowę.

Analizując załączniki do decyzji o warunkach zabudowy z dnia [...] lutego 2005 r., nr [...], stwierdzono, że na działce nr [...] brak jest uwidocznionych rzędnych terenu poza rzędną pokrywy istniejącej studni na kanale sanitarnym w północno-zachodnim narożniku działki nr [...]. Natomiast na projekcie zagospodarowania działki nr [...], stanowiącym część pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego na wraz z przyłączami naniesiono projektowane rzędne terenu oraz projektowany poziom posadowienia parteru. Według ww. projektu inwestor winien był zachować naturalny spadek terenu oraz podnieść teren działki nr [...] do rzędnych projektowych.

Z analizy mapy inwentaryzacyjnej sporządzonej dla działki nr [...] oraz z analizy map obrazujących aktualne ukształtowanie terenu wynika, że po wykonaniu prac objętych zgłoszeniem tj. utwardzeniu fragmentu działki i ułożeniu kostki, naturalny spadek terenu z kierunku północno-zachodniego w kierunku południowo-wschodnim zastał zachowany, teren wokół budynku jest zaś ukształtowany nieznacznie wyżej niż zakładał ww. projekt zagospodarowania. Pozostały obszar działki w tym droga biegnąca od strony zachodniej jest ukształtowany zgodnie z projektem zagospodarowania. Z porównania rzędnych terenu znajdujących się na projekcie zagospodarowania z rzędnymi na mapie aktualnej wynika, że droga dojazdowa na działce nr [...] nie uległa zmianie. Potwierdza to rzędna istniejącej studni na kanale sanitarnym. Na pozostałej części działki poziom terenu jest wyższy o ok. 20-40 cm od poziomu wskazanego w zatwierdzonym projekcie.

W wyniku wykonanych robót polegających na utwardzeniu terenu nie nastąpiła zmiana kierunku spływu wód z działki nr [...] na działkę nr [...]. Tym samym teren działki nr [...] nie został ukształtowany z istotnym odstępstwem od zatwierdzonego projektu budowlanego.

Dokonane przez inwestorkę zgłoszenie robót budowlanych nie obejmowało wpuszczenia w ziemię rynny przy garażu, podłączenia jej do odwodnienia liniowego i odprowadzania wody z odwodnienia liniowego przyłączem podziemnym na sąsiednią działkę nr [...], a ponadto wykonanie ww. robót wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, ponieważ nie mieszczą się one w zwolnieniach przewidzianych w ustawie Prawo budowlane.

W ocenie organu I instancji wykonana kanalizacja deszczowa narusza obowiązujące przepisy, dlatego zobowiązano właściciela działki nr [...] do wykonania określonych robót budowlanych w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Od decyzji tej odwołanie złożyła B. K.-B., reprezentowana przez radcę prawnego P. P., podnosząc, że wykonane odwodnienie oraz włączenie do niego rynny zalicza się do zwolnień, określonych w art. 29 ustawy Prawo budowlane, a zatem organ niewłaściwie zastosował art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W odwołaniu podkreślono, że zgodnie z art. 29a ww. ustawy, przyłącze może być realizowane bez zgłoszenia jednakże inwestor jest zobowiązany do wykonania na odpowiedniej mapie planu sytuacyjnego przyłącza. Art. 29a ustawy Prawo budowlane nie może mieć zastosowania jeśli inwestor w tym samym czasie dokonał zgłoszenia budowy tej samej inwestycji zgodnie z art. 30 ust. 1 pkt 1a ustawy Prawo budowlane.

Zatem wybór wykonania przyłączenia bez zgłoszenia lub na jego podstawie jest niezbywalnym prawem inwestora. Ponadto organ nie wziął pod uwagę, że B. K.-B. ustaliła w drodze pisemnej ugody zmianę stanu wody na gruncie na podstawie art. 30 ust. 2 ustawy Prawo wodne, z właścicielką sąsiedniej działki nr [...] R. D..

Odwołanie od decyzji organu I instancji złożyli także H. i M. P., reprezentowani przez adwokata Ł. T., podkreślając, że właścicielka działki nr [...] w sposób sprzeczny z przepisami prawa wykonała nie tylko odprowadzenie wody z odwodnienia liniowego ale także dokonała zmiany rzędnych nieruchomości. Organ I instancji określił obowiązki mające doprowadzić do stanu zgodnego z prawem jedynie fragmentarycznie. Obowiązki te nie uwzględniają konieczności zmiany rzędnych przedmiotowej działki. Podniesienie terenu nieruchomości o 20-40 cm zmieniło naturalny spływ wód opadowych. Skoro w toku prowadzonego postępowania potwierdzono, że B. K.-B. dokonała zmiany rzędnych terenu poprzez nawiezienie ziemi, to organ I instancji wyciągnął błędny wniosek, że w obrębie naroża północno – zachodniego rzędne terenu nie uległy zmianie. Gdyby rzędne zostały zachowane, działka nr [...] nie byłaby notorycznie zalewana.

Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r., nr [...], uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w R. z dnia [...] lutego 2012 r. i umorzył postępowanie pierwszej instancji.

W podstawie prawnej wskazał art. 138 § 1 pkt 2 i art. 105 § 1 k.p.a., w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy Prawo budowlane. W uzasadnieniu organ stwierdził, że przedmiotem postępowania było sprawdzenie legalności i prawidłowości wykonania robót budowlanych związanych z budową obiektu w tym z utwardzeniem i podwyższeniem działki oraz ich zgodności z pozwoleniem na budowę i dokonanym zgłoszeniem. Z dokonanych ustaleń wynika, że część terenu działki nr [...] została podwyższona o ok. 20-40 cm, czego nie przewidywał zatwierdzony projekt zagospodarowania działki. Nowe rzędne działki nie zostały także uwzględnione w zgłoszeniu dotyczącym utwardzenia terenu działki. Jednak sam fakt zmiany rzędnych terenu nie stanowi podstawy do podejmowania działań interwencyjnych, jeśli nie doszło do naruszenia przepisów, które wymagałyby wykonania dodatkowych robót w celu doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem.

Organ II instancji wskazał, że w wyniku wykonania przedmiotowych robót nie uległ zmianie kierunek spadku terenu oraz spływu wód. Woda nie może spływać na działkę nr [...], gdyż jest ona położona wyżej od działki nr [...], o czym świadczą rzędne terenu uwidocznione na inwentaryzacji powykonawczej oraz na aktualnych mapach geodezyjnych.

W dalszej kolejności organ II instancji stwierdził, że roboty polegające na włączeniu rynny przy garażu do odwodnienia liniowego oraz odprowadzeniu wód opadowych przy pomocy rurociągu podziemnego na działkę sąsiednią nr [...] nie mieszczą się w zwolnieniu od konieczności wydania pozwolenia na budowę dlatego zarzut B. K.-B. nie może zostać w tym zakresie uwzględniony.

Zdaniem organu II instancji w zaskarżonej decyzji błędnie przyjęto, że wykonana kanalizacja (odwodnienie) na działce nr [...], ze skierowaniem odpływu wód na działkę nr [...] narusza § 29 ww. rozporządzenia. Nie wzięto bowiem pod uwagę, że właścicielka działki nr [...] zawarła ugodę z właścicielką działki nr [...] na podstawie art. 30 ustawy Prawo wodne, dotyczącą odprowadzania wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego i garażu na działce nr [...] do rowka odwadniającego, znajdującego się na działce nr [...]. Zawarta ugoda została potwierdzona decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2010 r., nr [...]. Ugoda ta wywołuje skutek prawny w postaci uzyskania prawa do odprowadzania wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...].

Zatem nie zachodzi potrzeba wykonania dodatkowych robót, mających na ceku doprowadzenie na stanu zgodnego z prawem. Nie zachodzą także przesłanki wydania decyzji na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo budowlane, ponieważ przepis ten znajduje zastosowanie w razie nie dającej się usunąć niezgodność z przepisami, zaś taka sytuacja nie zachodzi w rozpatrywanym przypadku.

Skargę na tę decyzję złożyli H. i M. P., reprezentowani przez adwokata Ł. T., wnosząc o jej uchylenie oraz uchylenie poprzedzającej ją decyzji organu I instancji, a także o zasądzenie kosztów postępowania z uwzględnieniem kosztów zastępstwa procesowego.

W uzasadnieniu wskazano, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji nie odniósł się do okoliczności, iż teren utwardzony przewyższa o 15 cm teren przylegający, co jest wystarczające do zmiany spływu wody. Skarżący zakwestionowali ustalenie organu, że działka nr [...] położona jest wyżej od działki nr [...]. Do wyprowadzenia wniosku przeciwnego prowadzi bowiem treść decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] maja 2009 r., nr [...], a także zdjęcia, które wskazują na nienaturalne podniesienie wjazdu do garażu oraz spad wyjazdu z posesji. Ponadto, gdyby prawidłowo wykonano prace polegające na ułożeniu kostki brukowej, nie następowałoby notoryczne zalewanie działki nr [...]. Skoro zgłoszenie B. K.-B. obejmowało jedynie utwardzenie terenu i wykonanie odwodnienia liniowego należy stwierdzić, że odprowadzenie wody z odwodnienia liniowego oraz zmiana rzędnych terenu jest niezgodna z prawem. Podniesiono, że organ I instancji nie wykonał zaleceń zawartych w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 578/10, dotyczących usunięcia rozbieżności w zakresie podnoszenia poziomu działki.

Wymagań tych nie spełnia przeprowadzenie oględzin w dniu 5 grudnia 2008 r., na których oparł się także organ II instancji. Z zeznań świadków jednoznacznie wynika, że wbrew twierdzeniem B. K.-B. na działce nr [...] podniesiono teren poprzez nawiezienie ziemi. Na powyższe wskazują także przedłożone do akt sprawy zdjęcia. W ocenie skarżących ugoda zawarta na podstawie art. 30 ustawy Prawo wodne nie może prowadzić do legalizacji bezprawnej zmiany stosunków wodnych.

W odpowiedzi na skargę Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, z przyczyn, które legły u podstaw zaskarżonej decyzji.

W merytorycznym uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie zaznaczył, że w niniejszej sprawie toczyły się już dwukrotnie postępowania sądowoadministracyjne zakończone wyrokami Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 10 czerwca 2008 r., sygn. akt II SA/Rz 925/07 oraz z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 578/10. W pierwszym z wymienionych wyroków Sąd rozstrzygał kwestię właściwości organów do prowadzenia postępowania z wniosku H. i M. P. dotyczącego nawiezienia ziemi na działkę nr [...]. Sąd przyjął wówczas, że ewentualną podstawą do prowadzenia postępowania przez organy nadzoru budowlanego może być § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. nr 75, poz. 690, ze zm.) (Sąd omyłkowo powołał nieobowiązujące rozporządzenie z 1994 r.) zabraniający dokonywania zmiany naturalnego spływu wód opadowych w celu kierowania ich na teren sąsiedniej nieruchomości.

W wyroku II SA/Rz 925/07 Sąd zalecił dokładne wyjaśnienie sprawy poprzez zbadanie decyzji o warunkach zabudowy oraz o pozwoleniu na budowę domu na działce nr [...] w celu ustalenia jakie są rzędne terenu przewidziane w tych rozstrzygnięciach i czy zostały one zmienione na skutek działań wskazanych we wniosku skarżących.

Po przeprowadzeniu postępowania i wydaniu przez organy nadzoru budowlanego rozstrzygnięć nakazujących doprowadzenie do stanu prawidłowego odprowadzenie wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego na działce nr [...] i zdemontowanie przyłącza podziemnego doprowadzającego wodę na działkę nr [...], Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wyrokiem z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 578/10, uchylił decyzje organów obu instancji w tym zakresie. Sąd zarzucił organom brak ustalenia jakie konkretnie prace zostały wykonane przez inwestorkę B. K.-B. i czy mieszczą się one w granicach złożonego przez nią zgłoszenia robót budowlanych, a także brak wykonania zaleceń zawartych w wyroku II SA/Rz 925/07 dotyczących ustalenia rzędnych terenu i usunięcia rozbieżności w zakresie podniesienia poziomu działki nr [...].

Oceniając legalność zaskarżonej decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, w tym także wypełnienie wskazań zawartych w poprzednich wyrokach Sądu, którymi organ z mocy art. 153 P.p.s.a. był związany, Sąd I instancji stwierdził, że zostały one zrealizowane, a zaskarżona decyzja nie narusza prawa.

Sąd I instancji wskazał, że decyzją tą umorzone zostało postępowanie administracyjne prowadzone w oparciu o art. 51 ust. 1 ustawy Prawo budowlane. Przepis ten stosuje się do przypadków innych niż określone w art. 48 albo w art. 49 b), jeżeli roboty budowlane wykonywane są:

1. 1) bez wymaganego pozwolenia na budowę albo zgłoszenia lub
2. 2) w sposób mogący spowodować zagrożenie bezpieczeństwa ludzi lub mienia bądź zagrożenie środowiska, lub
3. 3) na podstawie zgłoszenia z naruszeniem art. 30 ust. 1, lub
4. 4) w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę bądź w przepisach.

Po uprzednim wstrzymaniu robót budowlanych właściwy organ wydaje jeden z trzech rodzajów decyzji (art. 51 ust. 1):

1. 1) nakazuje zaniechanie dalszych robót budowlanych bądź rozbiórkę obiektu budowlanego lub jego części, bądź doprowadzenie obiektu do stanu poprzedniego albo
2. 2) nakłada obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, określając termin ich wykonania, albo
3. 3) w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę – nakłada, określając termin wykonania – obowiązek sporządzenia i przedstawienia projektu budowlanego zamiennego, uwzględniającego zmiany wynikające z dotychczas wykonanych robót budowlanych oraz – w razie potrzeby – wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem.

Sąd podniósł, że z ustalonego przez organy w niniejszej sprawie stanu faktycznego wynika, że w dniu 16 lipca 2007 r. B. K.-B., właścicielka działki nr [...] dokonała zgłoszenia robót budowlanych na ww. działce polegających na ułożeniu kostki brukowej na piasku na powierzchni 155 m2, obejmującej również wjazd do garażu, a także wykonanie odwodnienia liniowego. Z ustaleń organów wynika również, że poziom ww. działki w pasie stanowiącym drogę dojazdową, graniczącym z działką skarżących nr [...] nie uległ zmianie, natomiast w pozostałej części działki [...], w tym m. in. utwardzonej kostką brukową, teren został podniesiony o ok. 20-40 cm w stosunku do stanu pierwotnego, wynikającego zarówno z decyzji o pozwoleniu na budowę budynku mieszkalnego, jak i późniejszego zgłoszenia.

W tej sytuacji doszło do zmiany rzędnych, jednakże podniesienie terenu nie spowodowało zmiany kierunku spływu wód z działki [...], który przebiega w kierunku południowo-wschodnim, tj. m. in. w kierunku działki nr [...].

Sąd I instancji nie podzielił zarzutu skarżących, że organy orzekające w niniejszej sprawie zaniechały prawidłowego ustalenia jej stanu faktycznego, w tym również nie usunęły rozbieżności w zakresie podniesienia poziomu działki [...], co było powodem wydania wyroku o charakterze kasacyjnym w dniu 16 grudnia 2010 r. Przeczy temu zgromadzony w sprawie materiał dowodowy i jego wnikliwa analiza wyrażona w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., gdzie w oparciu o uwidocznione rzędne terenu (m. in. na inwentaryzacji powykonawczej i aktualnych mapach geodezyjnych) wykazano ukształtowanie terenu i kierunek spływu wód z działek [...], [...] i [...].

Konkluzja, że nie nastąpiła zmiana kierunku spływu wód skutkowała przyjęciem, że nie naruszono § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych. Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego wskazał również, że przepisu tego nie narusza wykonane odwodnienie na działce nr [...] ze skierowaniem spływu wody na działkę nr [...]. Odwodnienie to zostało bowiem wykonane w wyniku ugody pomiędzy właścicielami działek [...] i [...], zawartej w trybie art. 30 ustawy z dnia 18 lipca 2001 r. Prawo wodne, zatwierdzonej decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2010 r. Ugoda ta, jako zawarta zgodnie z przepisami wywiera określone skutki prawne i nie może być ignorowana przez organy nadzoru budowlanego. Stąd też stwierdzenie organu II instancji o braku podstaw do wydania w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jest słuszne, skoro wykonane prace (odwodnienie) zostały zrealizowane zgodnie z prawem.

Zdaniem Sądu I instancji, słusznie też stwierdził organ odwoławczy umarzając postępowanie, że sam fakt zmiany rzędnych terenu nie stanowi podstawy do podejmowania działań interwencyjnych przez organy nadzoru budowlanego, o ile nie doszło do naruszenia przepisów, w tym techniczno-budowlanych w zakresie, który wymagałby doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem. W przypadku podniesienia poziomu działki [...], wynikającego zresztą z potrzeby wyrównania terenu i położenia warstwy piasku celem ułożenia kostki brukowej, nie doszło do naruszenia § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych.

Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli H. P. i M. P., wnosząc o jego uchylenie w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi pierwszej instancji oraz o zasądzenie kosztów postępowania według norm przepisanych.

Zaskarżonemu wyrokowi zarzucili:

1. I. naruszenie przepisów postępowania:
2. 1) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego w sytuacji gdy:
3. – przy ocenie podniesienia rzędnych terenu uwzględniono jedynie grubość podsypki pod kostkę brukową (około 20-40 cm wyżej od projektowanego), w sytuacji gdy utwardzenie terenu znajduje się około 15 cm wyżej od istniejących poziomów,
4. – zgłoszenie w Wydziale Architektury Urzędu Miasta R. obejmowało jedynie utwardzenie terenu i odwodnienie liniowe, a zatem właścicielka działki nr [...] w sposób sprzeczny z przepisami prawa dokonała zmiany rzędnych nieruchomości co uzasadniało w pełni interwencję organów nadzoru budowlanego,
5. – zupełnie pominięto zdjęcia załączone do akt sprawy przez skarżących oraz treść decyzji Prezydenta Miasta R., Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], która wskazuje, że teren jest nachylony ze spadkiem w kierunku, drogi służebnej (działki będącej własności skarżących) w sytuacji gdy dowody te przeczą tezie, że działka skarżących jest położona wyżej od działki nr [...].
6. 2) art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a w zw. z art. 153 p.p.s.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego wykonały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażone w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 578/10, w sytuacji gdy podejmowane w sprawie rozstrzygnięcia opierają się o oględziny przeprowadzone w 2008 r., a ponownych oględzin nieruchomości w celu ustalenia rzeczywistego wpływu dokonanego podniesienia terenu nr [...] na kierunek spływu wód opadowych - zaniechano,
7. 3) art. 141 § 4 p.p.s.a., przez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii, czy ugoda wodnoprawna zawarta na podstawie art. 30 Prawa wodnego może stanowić następczy środek legalizacji bezprawnie dokonanej zmiany stosunków wodnych, a także przyjęcie w sposób sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym, że wykonane prace (odwodnienie) zostały zrealizowane zgodnie z prawem.
8. II. naruszenie prawa materialnego:
9. 1) art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, poprzez ich niewłaściwą wykładnię polegającą na przyjęciu, że powołanych przepisów nie narusza odwodnienie na działce nr [...] ze skierowaniem spływu wody na działkę nr [...] wykonane w oparciu o ugodę zawartą w dniu 27 lipca 2010 r., a więc po wszczęciu postępowania przez organ I instancji, co w konsekwencji doprowadziło do niezastosowania trybu określonego w art. 51 ust. 1 pkt 2 Prawa budowlanego w celu zobowiązania B. K.-B. do doprowadzenia do stanu zgodnego z prawem wykonanej kanalizacji deszczowej.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej, w rozwinięciu zarzutów, strona wskazała, że bezspornym jest, że wykonane odwodnienie doprowadziło do skierowania spływu wody na działkę nr [...]. Tym samym wypełniona została norma określona w art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w zw. z § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Nieprawidłowa jest taka wykładnia powołanych przepisów, która dopuszcza ugodę wodnoprawną zawartą na podstawie art. 30 Prawa wodnego jako środek legalizacji bezprawnie dokonanej zmiany stosunków wodnych. Przepis ten dotyczy możliwości legalnej zmiany stanu wody na gruncie, nie warunkuje zaś podjęcia działań, zmierzających do przywrócenia stanu poprzedniego lub wykonania urządzeń zapobiegających szkodom w przypadku bezprawnej (dokonanej już) zmiany stanu wody na gruncie przez jego właściciela. Strona wskazała przy tym na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 13 stycznia 2009 r., sygn. akt II SA/Łd 577/08.

Wnoszący skargę kasacyjną stwierdzili także, że skoro wykonane odwodnienie oraz włączenie rynny do tego odwodnienia wymagało uzyskania pozwolenia na budowę, powinno również spełniać normy określone przepisami art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane oraz § 29 rozporządzenia w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Tymczasem wykonana kanalizacja deszczowa narusza te przepisy. W konsekwencji właścicielka działki nr [...], B. K.-B., winna zostać zobowiązań do wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonanego odwodnienia do stanu zgodnego z prawem.

Strona nie zgodziła się również z oceną Sądu, co do wpływu podniesienia terenu dokonanego przez B. K.-B. na zmianę naturalnego spływa wód opadowych. Sąd za organami przyjął, że część terenu działku [...] została podwyższona o ok. 20 - 40 cm w stosunku do stanu pierwotnego, co nie spowodowało zmiany kierunku spływu wód z działki nr [...]. Podwyższenie terenu zostało dokonane przez umieszczenie podsypki i kostki brukowej. W konsekwencji tak utwardzony teren został wyniesiony o dodatkowe 15 cm wyżej od poziomu terenu przylegającego. Wysokość tę należało doliczyć do wysokości podniesienia. W takim przypadku, jej zdaniem, nielogiczne staje się przyjęcie, że nie doszło do nienaturalnej zmiany spływu wody na sąsiednie nieruchomości w wyniku wykonanego odwodnienia. Zgłoszenie wykonywanych przez właściciela działki [...] robót budowlanych, polegać miało wyłącznie na ułożeniu kostki brukowej na piasku na terenie od bramy wejściowej do granicy z działką [...].

W sytuacji prawidłowego wykonania ww. prac, a nie wykonaniu dodatkowego podniesienia terenu, nie byłoby, możliwym występowanie zjawiska notorycznego zalewania nieruchomości skarżących. Co więcej, skoro zgłoszenie w Wydziale Architektury Urzędu Miasta R. obejmowało jedynie utwardzenie terenu i wykonanie odwodnienia liniowego, to oczywiste jest, że właścicielka działki nr [...] w sposób sprzeczny z przepisami prawa wykonała nie tylko odprowadzenie wody z odwodnienia liniowego ale również dokonała zmiany rzędnych nieruchomości. Tym samym doprowadzenie do stanu prawidłowego odprowadzenia wód opadowych z działki nr [...] winno polegać również na zmianie rzędnych przedmiotowej nieruchomości, a nie jedynie na zmianie wykonania odprowadzenia wody z odwodnienia liniowego.

Sąd nie dostrzegł także, że organ II instancji pominął zupełnie treść decyzji Prezydenta Miasta R., Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...], z której jednoznacznie wynika, że "na działce [...], wybudowany jest budynek mieszkalny z garażem. Przed budynkiem jest teren wybrukowany kostką betonową, ze spadkiem w kierunku drogi służebnej", tym samym w kierunku działki będącej własności skarżących. Takie ukształtowanie terenu potwierdzają również złożone do akt sprawy zdjęcia wykonane przez skarżących. Wymienione dowody przeczą tezie, że działka skarżących jest położona wyżej od działki [...]. Zresztą brak wykonania ponownych oględzin na przedmiotowej nieruchomości powoduje niemożliwość jednoznacznego określenia wpływ oraz wzajemnego oddziaływania rzędnych studni w stosunku do rzędnych utwardzonej nieruchomości.

W odpowiedzi na skargę kasacyjną B. K.-B. wniosła o jej oddalenie, jako pozbawionej podstawy. Przypomniała ona, iż pomiędzy nią, a skarżącą została zawarta ugoda zatwierdzona aktem administracyjnym w postaci decyzji Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...]. Ugodą tą właściciele sąsiadujących ze sobą nieruchomości tj. działek nr [...] oraz [...] uregulowali własne relacje wodne, w zakresie odprowadzania wód opadowych z dachu budynku mieszkalnego i garażu (na działce nr [...]) do rowka odwadniającego na działce nr [...]. Poziomy ulokowania poszczególnych działek oraz urządzeń odprowadzających wody nie ingerują w niczyją własność, nie generują też stanu naruszenia prawa na tle ustawy Prawo budowlane i nie wymagają wydania decyzji opartej na art. 51 ust. 1 pkt 2 tej ustawy. Spływ wód nie zagraża działce skarżących (nr [...]), z racji jej ulokowania powyżej poziomu działki nr [...].

Zdaniem uczestniczki postępowania, organy administracji budowlanej, ani tym samym skarżący w procesie sądowym w sprawie nadzorczo-budowlanej, nie mogą kwestionować prawidłowości decyzji zatwierdzającej ugodę zawartą w trybie ustawy Prawo wodne, skoro decyzja ta jako ostateczna wywołuje skutki prawne i korzysta z domniemania prawidłowości.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw i podlega oddaleniu.

W myśl art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r. poz. 270, ze zm., zwana "p.p.s.a.") skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;

2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem według art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie NSA podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym - zdaniem skarżącego - uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego - wykazania dodatkowo, że to wytknięte uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Kasacja nieodpowiadająca tym wymaganiom, pozbawiona konstytuujących ją elementów treściowych uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności. Ze względu na wymagania stawiane skardze kasacyjnej, usprawiedliwione zasadą związania Naczelnego Sądu Administracyjnego jej podstawami sporządzenie skargi kasacyjnej jest obwarowane przymusem adwokacko - radcowskim (art. 175 § 1 - 3 p.p.s.a). Opiera się on na założeniu, że powierzenie tej czynności wykwalifikowanym prawnikom zapewni skardze odpowiedni poziom merytoryczny i formalny.

W rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z przesłanek nieważności postępowania wymienionych w art. 183 § 2 p.p.s.a. Sprawa ta mogła być zatem rozpoznana przez Naczelny Sąd Administracyjny w granicach zakreślonych w skardze kasacyjnej.

Skarga kasacyjna złożona w przedmiotowej sprawie została oparta na obu podstawach kasacyjnych określonych w art. 174 p.p.s.a. tj. na naruszeniu prawa materialnego oraz naruszeniu przepisów postępowania. W pierwszej kolejności rozpoznaniu podlega zarzut naruszenia przepisów postępowania, albowiem dopiero po przesądzeniu, że stan faktyczny przyjęty przez Sąd w zaskarżonym wyroku jest prawidłowy albo nie został skutecznie podważony można przejść do skontrolowania procesu subsumcji danego stanu faktycznego pod zastosowany przez Sąd przepis prawa materialnego.

I tak, w ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, nietrafnie podniesiono zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. W myśl powołanego przepisu uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, pisemne motywy powinny ponadto obejmować wskazania co do dalszego postępowania. Art. 141 § 4 p.p.s.a. można naruszyć wtedy, gdy uzasadnienie orzeczenia nie pozwala jednoznacznie ustalić przesłanek, jakimi kierował się wojewódzki sąd administracyjny, podejmując zaskarżone orzeczenie, a wada ta wyklucza kontrolę kasacyjną orzeczenia lub brak jest uzasadnienia któregokolwiek z rozstrzygnięć sądu, albo gdy uzasadnienie obejmuje rozstrzygnięcie, którego nie ma w sentencji orzeczenia.

Sama okoliczność, że w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku nie odniesiono się szczegółowo do wszystkich argumentów strony, stanowi istotne naruszenie art. 141 § 4 p.p.s.a. tylko w sytuacji, gdy taka wadliwość mogła mieć istotny wpływ na wynik sprawy, czyli na treść podjętego rozstrzygnięcia. Zarzuty w tym zakresie nie są jednak skuteczne, gdy mimo nieprawidłowego nawet uzasadnienia, zaskarżony wyrok odpowiada prawu (art. 184 p.p.s.a.). Ponadto, przyjmuje się, że jeżeli uzasadnienie zaskarżonego orzeczenia wskazuje, jaki stan faktyczny sprawy został przyjęty, wówczas powołany przepis nie może stanowić wystarczającej podstawy kasacyjnej. Błędnej nawet oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego.

W związku z powyższym, przepis art. 141 § 4 p.p.s.a. nie może stanowić właściwej płaszczyzny do skutecznego zakwestionowania stanowiska sądu co do wykładni bądź zastosowania prawa materialnego. Poprzez zarzut naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a. nie można również skutecznie zwalczać prawidłowości przyjętego przez sąd stanu faktycznego. Powołany przepis dotyczy składników, zakresu i kompletności uzasadnienia, nie zaś oceny stanu faktycznego oraz prawnego ustalonego w postępowaniu administracyjnym i przyjętego przez sąd administracyjny.

Naczelny Sąd Administracyjny, mając na uwadze powyższe, analizując uzasadnienie zaskarżonego wyroku, nie dopatrzył się w nim takich mankamentów, które obligowałyby go do uwzględnienia skargi kasacyjnej, w tym zakresie. H. P. i M. P. upatrują naruszenia art. 141 § 4 p.p.s.a., poprzez brak odniesienia się w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku do kwestii, czy ugoda wodno-prawna zawarta na podstawie art. 30 Prawa wodnego może stanowić następczy środek legalizacji bezprawnie dokonanej zmiany stosunków wodnych, a także przyjęcie w sposób sprzeczny z zebranym materiałem dowodowym, że wykonane prace (odwodnienie) zostały zrealizowane zgodnie z prawem. Jak wyżej zaznaczono, błędnej oceny okoliczności faktycznych, czy też wadliwości argumentacji dotyczącej wykładni lub zastosowania prawa materialnego, nie można utożsamiać z brakami uzasadnienia wyroku pierwszoinstancyjnego, o których mowa w powołanym przepisie.

Sąd II instancji uznał także, że nieuprawnione jest twierdzenie, iż Sąd wojewódzki nie odniósł się do kwestii, czy ugoda wodno-prawna zawarta na podstawie art. 30 Prawa wodnego może stanowić następczy środek legalizacji bezprawnie dokonanej zmiany stosunków wodnych. Zauważyć bowiem należy, iż Sąd ten w uzasadnieniu wyroku dał wyraz, że ugoda zawarta w trybie art. 30 Prawa wodnego, zatwierdzona decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2010 r., jako zawarta zgodnie z przepisami wywiera określone skutki prawne i nie może być ignorowana przez organy nadzoru budowlanego. Stąd też stwierdzenie organu II instancji o braku podstaw do wydania w oparciu o art. 51 ust. 1 pkt 2 ustawy Prawo budowlane decyzji nakładającej obowiązek wykonania określonych czynności lub robót budowlanych w celu doprowadzenia wykonywanych robót budowlanych do stanu zgodnego z prawem, jest słuszne, skoro wykonane prace (odwodnienie) zostały zrealizowane zgodnie z prawem.

Nie można więc uznać, aby Sąd I instancji nie zajął się ww. kwestią. Ponadto, w zakresie dokonanej zmiany stosunków wodnych zajął stanowisko w sprawie, o czym będzie mowa przy rozpatrywaniu zarzutu naruszenia prawa materialnego.

Nie jest zasadny także zarzut naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit. c) p.p.s.a. w związku z art. 153 p.p.s.a., poprzez nieuzasadnione przyjęcie, że organy nadzoru budowlanego wykonały zalecenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie wyrażone w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 578/10, w sytuacji gdy podejmowane w sprawie rozstrzygnięcia opierają się o oględziny przeprowadzone w 2008 r., a ponownych oględzin nieruchomości w celu ustalenia rzeczywistego wpływu dokonanego podniesienia terenu nr [...] na kierunek spływu wód opadowych zaniechano.

Stosownie do art. 153 p.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia. Na gruncie tej regulacji prawnej przyjmuje się, że pojęcie ocena prawna oznacza wyjaśnienie istotnej treści przepisów prawnych i sposobu ich zastosowania w konkretnym wypadku w związku z rozpoznawaną sprawą. Ocena ta może się odnosić zarówno do przepisów prawa materialnego i procesowego. Natomiast, wskazania co do dalszego postępowania stanowią z reguły konsekwencje oceny prawnej. Dotyczą sposobu działania organów w toku ponownego rozpoznania sprawy i mają na celu uniknięcie wadliwości w postępowaniu prowadzonym po wydaniu wyroku. Związanie wyrażonymi w orzeczeniu sądu wskazaniami co do dalszego postępowania obliguje organ do wykonania wytycznych Sądu.

Wytyczne i motywy zawarte w poprzednim wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 16 grudnia 2010 r., sygn. akt II SA/Rz 578/10, miały uchronić organ administracji publicznej przed powtórzeniem błędów dostrzeżonych przez Sąd. W uzasadnieniu tego wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie wskazał, iż organy orzekające powinny przeprowadzić postępowanie zmierzające przede wszystkim do ustalenia jakie prace i na czym polegające zostały wykonane przez skarżącą B. K.-B. i czy prace te mieszczą się w granicach złożonego przez nią zgłoszenia. Dla prawidłowości tego postępowania było również niezbędne zastosowanie się do wytycznych zawartych w prawomocnym wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 10 czerwca 2008r sygn. akt II SA/Rz 925/07, a więc zbadanie decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenia na budowę celem ustalenia rzędnych przewidzianych w pozwoleniu na budowę.

Niezbędnym również w toku prowadzonego postępowania, zgodnie z zaleceniami do dalszego postępowania zawartymi w ww. wyroku, było przeprowadzenie rozprawy administracyjnej celem ustalenia stanu faktycznego sprawy, w tym również usunięcia rozbieżności w zakresie podnoszenia poziomu działki nr [...]. Sąd w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r. zaznaczył także, że wskazanych zaleceń - rozprawy administracyjnej nie spełnia jedyny dowód przeprowadzony w rozpoznawanej sprawie przez organ I instancji, protokół oględzin z dnia 5 grudnia 2008 r, znak: [...].

Mając na uwadze powyższe wytyczne, podkreślić należy, że brak przeprowadzenia kolejnych oględzin nieruchomości, w celu ustalenia rzeczywistego wpływu dokonanego podniesienia terenu nr [...] na kierunek spływu wód opadowych, wcale nie powoduje, iż postawić można zarzut naruszenia art. 153 p.p.s.a. Wymogu przeprowadzenia kolejnych oględzin, w swych wytycznych zawartych w wyroku z dnia 16 grudnia 2010 r., Sąd I instancji nie sformułował. Wskazał jedynie na konieczność zbadania decyzji o warunkach zabudowy, pozwolenia na budowę, celem ustalenia rzędnych przewidzianych w pozwoleniu na budowę oraz przeprowadzenia rozprawy administracyjnej, z czego organ się wywiązał.

Również zarzuty naruszenia art. 3 § 1 i art. 145 § 1 pkt 1 lit c) p.p.s.a w zw. z art. 7, art. 77, art. 80 i art. 107 § 3 k.p.a. oraz art. 133 § 1 p.p.s.a. i art. 134 § 1 p.p.s.a., nie zasługują na uwzględnienie.

Na wstępie, zaznaczyć trzeba, że stronie wnoszącej skargę kasacyjną, mając na uwadze argumentację w niej zawartą, zapewne chodziło o przepis art. 77 § 1 k.p.a., mimo że nie wskazała jego w sposób jednoznaczny. Art. 77 k.p.a. składa się z czterech paragrafów, zaś w orzecznictwie sądowoadministracyjnym zwraca się uwagę, że strona wnosząca skargę kasacyjną winna określić podstawę prawną według najmniejszej jednostki redakcyjnej danego przepisu.

Ustalenia faktyczne oraz ocena prawna wraz z jej uzasadnieniem nie budzą, zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego zastrzeżeń bowiem Sąd Wojewódzki w sposób należyty skontrolował legalność zaskarżonej decyzji, prawidłowo przyjmując, że organ administracji nie dopuścił się żadnego naruszenia prawa. W świetle okoliczności niniejszej sprawy nie sposób przyjąć, że organ rozpoznając niniejszą sprawę nie dopełnił obowiązków przewidzianych w art. 7, art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a., nie wykazując niezbędnej dbałości o dokładne wyjaśnienie sprawy. Wszystkie istotne w sprawie fakty zostały ustalone oraz w dostateczny sposób rozważone, a motywy podjętego rozstrzygnięcia należycie przedstawione w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.

Zauważyć należy, iż kierowanie się zasadą wyrażoną w art. 77 § 1 k.p.a. przy wydaniu rozstrzygnięcia nie zawsze musi oznaczać zadośćuczynienia żądaniu strony postępowania, chociaż musi wykazywać, że wydane orzeczenie wynika z materiału dowodowego zgromadzonego w postępowaniu. Materiał sprawy musi odpowiadać na wątpliwości strony i nawet jeśli nie zgadza się ona z rozstrzygnięciem musi, w razie kontroli instancyjnej lub sądowoadministracyjnej, dawać przekonanie kontrolującemu o słuszności zaskarżonego aktu.

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, materiał zgromadzony w sprawie daje jednoznaczną odpowiedź co do istotnych elementów niezbędnych dla sformułowania oceny prawnej rozpatrywanej sprawy, a nadto zapewnia możliwość oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu, jak to zasadnie przyjął Sąd Wojewódzki.

Brak jest także podstaw do sformułowania zarzutów naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. i powiązania ich naruszenia z nieuzasadnionym przyjęciem, że Podkarpacki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego dokonał prawidłowej oceny zgromadzonego materiału dowodowego. Naruszenie ww. przepisów może być postawione w stosunku do Sądu orzekającego, w przypadku istnienia wad przy wyrokowaniu, nie jest zaś skuteczne ich powoływanie w przypadku kwestionowania ustaleń faktycznych przyjętych przez organ.

Przepis art. 133 § 1 p.p.s.a., stanowi o tym, że Sąd wydaje wyrok po zamknięciu rozprawy na podstawie akt sprawy. Orzekanie "na podstawie akt sprawy" oznacza, że sąd przy ocenie legalności zaskarżonej decyzji bierze pod uwagę okoliczności, które z akt tych wynikają i które legły u podstaw jej wydania. Naruszenie określonej w art. 133 § 1 p.p.s.a. zasady orzekania na podstawie akt sprawy mogłoby stanowić podstawę kasacyjną np. w sytuacji oddalenia skargi mimo niekompletnych akt sprawy, pominięcia istotnej części tych akt, przeprowadzenia postępowania dowodowego przez sąd z naruszeniem przesłanek zawartych w art. 106 § 3 p.p.s.a., czy oparcia orzeczenia na własnych ustaleniach sądu, tzn. dowodach lub faktach nieznajdujących odzwierciedlenia w aktach sprawy, o ile nie znajduje to umocowania w art. 106 § 3 p.p.s.a. (por. wyrok NSA z dnia 26 maja 2010 r., sygn. akt I FSK 497/09; Lex nr 594014).

Żadna z wyżej wymienionych sytuacji w tej sprawie nie zaistniała. Zgodnie natomiast z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Rozstrzygnięcie "w granicach danej sprawy", o jakim mowa we wskazanym przepisie oznacza jedynie to, że sąd nie może uczynić przedmiotem rozpoznania innej sprawy administracyjnej niż ta, w której wniesiono skargę. W zakresie tych rozważań, zaznaczyć trzeba, że sąd dokonując oceny zgodności z prawem zaskarżonego aktu administracyjnego nie jest skrępowany sposobem sformułowania skargi, użytymi argumentami, a także podniesionymi wnioskami, zarzutami i żądaniami. Zakresem rozpoznania sądu stają się więc wszystkie czynności i akty wydane w danej sprawie administracyjnej, niezależnie od tego, w jakim stadium postępowania i w jakim trybie, zostały podjęte. W niniejszym przypadku z całą pewnością Sąd I instancji dokonał prawidłowej kontroli przedmiotowej sprawy, w jej granicach. Ponadto, wskazać należy, że nieodniesienie się do części zarzutów nie jest naruszeniem art. 134 § 1 p.p.s.a.

Przechodząc do oceny zarzutu naruszenia prawa materialnego, tj. wskazywanego naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, stwierdzić należy, iż jest on niezasadny.

W sprawie bezsporne jest, że część terenu działki nr [...] została podwyższona o ok. 20-40 cm, w stosunku do stanu pierwotnego, czego nie przewidywał zatwierdzony projekt zagospodarowania działki. Właścicielka tej działki dokonała jednak zgłoszenia robót polegających na ułożeniu kostki brukowej na piasku na powierzchni 155 m2 obejmującej wjazd do garażu. Jak ustalił organ nadzoru budowlanego, w wyniku wykonanych robót budowlanych polegających na utwardzeniu terenu nie nastąpiła zmiana kierunku spływu wody z działki nr [...] na działkę [...]. Poziom działki w pasie stanowiącym drogę dojazdową graniczącym z działką skarżących nr [...] nie uległ zmianie. Zachowany jest naturalny spadek z działki nr [...] na położoną nieznacznie niżej działkę nr [...].

Ponadto, nie uległ zmianie kierunek naturalnego spadku i spływu wód z działki nr [...], który przebiega od strony północno-zachodniej w kierunku południowo-wschodnim, tj. min. w kierunku działki nr [...]. Zaznaczyć należy, iż w tym zakresie, tj. możliwości odprowadzania wód opadowych, została zawarta ugoda, między właścicielką działki nr [...] B. K.-B. i właścicielką działki nr [...] R. D., w oparciu o art. 30 ustawy Prawo wodne. Ww. ugoda została zatwierdzona decyzją Prezydenta Miasta R. z dnia [...] lipca 2010 r., znak: [...] i rodzi określone skutki prawne w postaci posiadania prawa do odprowadzania wód opadowych z działki nr [...] na działkę nr [...].

W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bez znaczenia jest, iż ugoda zawarta została po wszczęciu postępowania przez organ I instancji. Słusznie Sąd I instancji uznał, że ugoda ta nie może być ignorowana przez organy nadzoru budowlanego.

Skarżący kasacyjnie podnosi, że Sąd pominął zupełnie treść decyzji Prezydenta Miasta R., Wydział Ochrony Środowiska i Rolnictwa z dnia [...] maja 2009 r., znak: [...]. Takiej decyzji brak jest w aktach sprawy, natomiast o takim znaku jest decyzja Prezydent Miasta R. z dnia [...] września 2008 r., zobowiązująca właścicieli działek nr [...] i nr [...] do zlikwidowania odprowadzania wód na drogę służebną. Zaobserwowano bowiem, że celowe odprowadzanie wody na drogę służebną z działki nr [...] przez otwór w murku ogrodzeniowym oraz wody z wybrukowango wjazdu na działce nr [...] wykonanego ze spadkiem na drogę służebną powoduje zwiększenie ilości wody stagnującej na drodze na działkach nr [...], nr [...] i nr [...]. Z treści tej decyzji wynika również, że część działki nr [...], na której znajduje się droga służebna, ma naturalny spadek w kierunku południowym, biegnie przez naturalną nieckę (część działki nr [...], nr [...], nr [...]). Ponadto, nie stwierdzono wprowadzania wód opadowych z terenu działki nr [...] na drogę służebną.

Mając powyższe na uwadze, nie mogło zatem dojść do naruszenia prawa materialnego, tj. art. 5 ust. 1 pkt 9 ustawy Prawo budowlane w związku z § 29 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie. Prawidłowa zatem była decyzja Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] lipca 2012 r., umarzająca postępowanie pierwszej instancji, w sprawie odprowadzania wód opadowych z działki nr [...].

Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji wyroku.