Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2015 r., sygn. akt II SA/Sz 633/14 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę I. C.-W. i Z. W. na decyzję Zachodniopomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Szczecinie z dnia [...] kwietnia 2014 r. w przedmiocie nakazu rozbiórki. Zaskarżona decyzja utrzymała w mocy decyzję organu pierwszej instancji - Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w [...] w dniu [...] listopada 2013 r., który nakazał skarżącym rozbiórkę budynku mieszkalno – usługowego zlokalizowanego na działce nr [...] oraz [...] w [...]. Nakaz ten został poprzedzony nałożeniem na skarżących jako inwestorów obowiązku zamurowania istniejących otworów okiennych w ścianach zwróconych bezpośrednio w stronę granicy działki nr [...], czego skarżący nie uczynili. Niewykonanie obowiązku nałożonego decyzją organu w zakreślonym terminie skutkowało wydaniem, w oparciu o przepis art. 51 ust. 3 pkt 2 ustawy Prawo budowlane, decyzji nakazującej skarżącym rozbiórkę budynku mieszkalno – usługowego zlokalizowanego na działce nr [...] w [...].
Od tego wyroku skarżący złożyli skargę kasacyjną. Zawarli w niej wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji. W uzasadnieniu wniosku wskazali, że wykonanie decyzji spowoduje niemożliwe do odwrócenia skutki oraz pozbawi skarżących jedynego lokalu mieszkalnego i spowoduje utratę prawa do mieszkania wynikającego m.in. z Konstytucji.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Wniosek zasługuje na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności wskazać należy, że zgodnie z art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.) sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać w całości lub w części wykonanie zaskarżonego aktu lub czynności, o których mowa w § 1, jeśli w wyniku ich wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji jest instytucją wyjątkową i jako taka powinna być ona stosowana ściśle, stosownie do spełnienia określonych przesłanek. Wykazanie zaistnienia przynajmniej jednej ze wskazanych w tym przepisie przesłanek spoczywa na wnioskodawcy. Oznacza to występującą po jego stronie konieczność wskazania konkretnych okoliczności wskazujących na to, że wykonanie decyzji spowoduje w stosunku do strony niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków i przytoczenia okoliczności uzasadniających to żądanie.
Charakter rozpoznawanej sprawy – w przedmiocie rozbiórki obiektu budowlanego – usprawiedliwiać może wstrzymanie wykonania decyzji. Rozbiórka obiektu budowlanego, z samej istoty tej czynności, powoduje trudne do odwrócenia skutki jak i potencjalnie wiąże się z niebezpieczeństwem wyrządzenia znacznej szkody (por. postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 28 kwietnia 2005 r. sygn. akt II OZ 276/05, postanowienie NSA z dnia 9 stycznia 2014 r. sygn. akt II OSK 3035/13, postanowienie NSA z dnia 13 sierpnia 2013 r. sygn. akt II OSK 1805/13).
Skarżący wskazują ponadto, że wskutek wykonania decyzji utracą miejsce zamieszkania. Okoliczność ta zdaniem sądu uzasadnia wstrzymanie wykonania decyzji, gdyż powoduje po stronie skarżących znaczną szkodę niemajątkową. Budynek, który miałby podlegać rozbiórce, jest jedynym lokalem, jakim dysponują skarżący, który może służyć im do zamieszkania. Wykonanie decyzji, a więc dokonanie rozbiórki tego budynku, pozbawi ich miejsca zamieszkania i narazi na konieczność stania się osobami bezdomnymi.
Należy jednak zaznaczyć, że celem instytucji wstrzymania wykonania decyzji jest ukształtowanie stosunków do czasu prawomocnego rozpoznania sprawy w zakresie zapobieżenia znacznej szkodzie lub trudnym do odwrócenia skutkom i jest oderwane od oceny legalności zaskarżonej decyzji.
Wobec powyższych okoliczności Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 61 § 3 p.p.s.a. w zw. z art. 193 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji.