Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy wyrokiem z dnia 25 lutego 2010 r., sygn. akt II SA/Bd 734/09 oddalił skargę B. J. na decyzję Wojewody K. z dnia [...] czerwca 2009 r., nr [...] w przedmiocie pozwolenia na budowę.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Prezydent Miasta B. decyzją nr [...] z dnia [...] kwietnia 2009 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę dla R. C., B. P. na budowę lokalu usługowo – handlowego z instalacjami wewnętrznymi wod. – kan. i elektryczną na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w B. Na mocy art. 36 ust. 1 oraz art. 42 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2006 r., Nr 156, poz. 1118 ze zm.) określono szczegółowe warunki, które muszą być zachowane.
Wojewoda K. decyzją z dnia [...] czerwca 2009 r. utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy. W uzasadnieniu decyzji podniósł, że analiza kompletu akt sprawy potwierdziła, iż organ l instancji administracji architektoniczno - budowlanej przed wydaniem przedmiotowego pozwolenia sprawdził: zgodność projektu budowlanego z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego "Ś. – G." zatwierdzonego Uchwałą Nr [...] Rady Miasta B. z dnia [...] lutego 2007 r., (ogł. w Dz. Urz. Woj. Kuj.-Pom. Nr 39, poz. 587 z dnia 30 marca 2007 r.), kompletność projektu budowlanego, posiadanie wymaganych opinii, sprawdzeń oraz złożone przez inwestorów oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.
W związku z powyższym, stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy Prawo budowlane, Prezydent Miasta B. nie mógł odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę, w przypadku spełnienia ww. wymagań określonych w ust. 1 oraz art. 32 ust. 4 powołanej ustawy.
Skargę na powyższą decyzją złożył B. J. Podniósł, że decyzja ta wyrządza wielką szkodę dla właścicieli pawilonu "[...]" przy ul. [...] w B. Decyzja – pozwolenie na budowę odcina integralną część pawilonu łączącego się z zapleczem gospodarczym, zabudowana zostanie instalacja wodociągowa i odpływ wody deszczowej z dachu pawilonu i budynku przy ul. [...] i droga przeciwpożarowa i ewakuacyjna dla mieszkańców działki [...]. Dołączył pismo Państwowej Straży Pożarnej w B. Zabudowa dz. [...] uniemożliwi komunikację do ich piwnic i magazynów warsztatowych. Zabudowa nie pozwoli na dokonywanie remontów dachu i konserwacji ich pawilonu. Podniósł także, że inwestorzy przez 7 lat ukrywali dokumentację ich pawilonu z wszelkimi instalacjami, a gdy ją zwrócili to miała braki instalacji wodnych.
Wojewoda K. w odpowiedzi na skargę wniósł o jej oddalenie i podtrzymał stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Ustosunkowując się do zarzutów skargi Wojewoda uznał, że stanowią one rejestr utraconych korzyści wynikających ze zwyczajowego przejścia i przejazdu przez działkę nr ewid. [...] obręb [...], przy ul. [...] w B. O oddalenie skargi wniósł także R. C. przedstawiając przebieg konfliktu z B.J.
Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalając skargę zaskarżonym wyrokiem wskazał, że zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Organ I instancji przedstawiając okoliczności faktyczne i prawne sprawy ocenił je właściwie a organ II instancji, utrzymując zaskarżoną decyzję w mocy, prawa nie naruszył. Sąd podziela ocenę prawną zawartą w zaskarżonych decyzjach.
Jak wskazał Sąd, zgodnie z rozporządzeniem Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z dnia 16 czerwca 2003 r. w sprawie uzgadniania projektu budowlanego pod względem ochrony przeciwpożarowej (Dz. U. Nr 121, poz. 1137 ze zm.) projekty budowlane obiektów budowlanych uzgadnianie są z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych (§ 6 ust. 1 rozporządzenia). Uzgodnienie projektu rzeczoznawca potwierdza przez ostemplowanie i podpisanie projektu. Ostemplowanie dokonuje się na częściach rysunkowych egzemplarzy projektu budowlanego wymaganych do uzyskania pozwolenia na budowę, na rzucie kondygnacji podstawowej obiektu budowlanego, mapie zagospodarowania działki lub terenu.
Sąd stwierdził, że takie uzgodnienia w sprawie zostały dokonane. Biegły rzeczoznawca do spraw przeciwpożarowych zatwierdził projekt budowlany. Tym samym ocenił, że spełnione zostały warunki ochrony przeciwpożarowej. Nie ma podstaw do kwestionowania tej oceny. Ewentualne zastrzeżenia do uzgodnienia mogły być zbadane w trybie § 15 cytowanego rozporządzenia. Dopóki uzgodnienie to nie zostało unieważnione jest ono obowiązujące. Zdaniem Sądu, przejście na działce [...] i tak nie spełnia wymogów ochrony przeciwpożarowej ze względu na wysokość – strop jest za niski – jak również ze względu na to, że nie mogą tam przejechać samochody powyżej 2,5 tony. Istotne jest uzgodnienie, a nie inne opinie.
Sąd nadmienił, że działka [...] nie jest obciążona służebnością gruntową. Tym samym nie można rościć pretensji, jak to czyni skarżący, do prawa przejścia. Właściciele działek mają dostęp do drogi publicznej, a w świetle planu zagospodarowania przestrzennego inwestor został zobowiązany do udokumentowania wyłącznie prawa przejścia przez działkę [...], co wykazał w oświadczeniu.
Sąd zgodził się także z Wojewodą K., że podane przez skarżącego w skardze okoliczności stanowią rejestr utraconych korzyści. Skarżący może wypowiadać się jedynie we własnym interesie i w kontekście naruszenia jego interesu prawnego należy rozpatrywać wskazane zarzuty. Tymczasem jego interesy faktyczne, jako właściciela działki [...] zostały naruszone w najmniejszym stopniu. To przez działkę skarżącego istnieje przejście na działkę [...]. Przejście to jest obciążone służebnością gruntową w zakresie użytkowania urządzeń grzewczych (Księga wieczysta nr [...]). Wojewoda trafnie podnosi, że skarżący przy braku służebności żąda prawa dysponowania działką na cele przejścia i przejazdu nie mogąc jednocześnie wykazać się interesem prawnym w tym przedmiocie.
Jak wskazał Sąd, skarżący ma dostęp swobodny do działki [...]. Pozostali właściciele pawilonów nie zgłaszają uwag. Nie ma podstaw do przyjęcia zakłócenia działania kanalizacji deszczowej, skoro tylko odcinek przebiegający przez działkę [...] zostanie zabudowany, a nadto zgodnie z projektem na tym odcinku planuje się "wykonać przejście dla istniejącej kanalizacji z rury o przekroju większym od średnicy rury istniejącej, która wynosi 150 mm". W związku z powyższym należy ocenić, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego.
Uzasadnia to, zdaniem Sądu, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 157, poz. 1230 ze zm.) – dalej: p.p.s.a. - oddalenie skargi.
Od powyższego wyroku B. J. wniósł skargę kasacyjną, zaskarżając wyrok w całości, zaskarżonemu orzeczeniu zarzucając naruszenie przepisów o postępowaniu w stopniu mającym wpływ na wynik sprawy, w rozumieniu art. 174 pkt 2 p.p.s.a.:
- 1. naruszenie przepisów art. 50 p.p.s.a. poprzez przyjęcie, iż skarżący nie miał interesu prawnego do wniesienia skargi do WSA,
- 2. naruszenie przepisów art. 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze, w sytuacji gdy w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. pełnomocnik skarżącego wskazał jakich naruszeń przepisów dopuścił się organ II instancji,
- 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów przez organ - Wojewodę K.- w toku postępowania administracyjnego, a mianowicie:
- - art. 7 k.p.a. poprzez nie podjęcie przez organ wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, poprzez nie ustalenie jak "dobudowa" lokalu usługowo — handlowego na działce nr ewid. [...] obręb [...] przy ul. [...] w B. będzie miała wpływ na istniejący obecnie pawilon "[...]",
- - art. 77 k.p.a. w związku z art. 80 k.p.a. poprzez zaniechanie obowiązku zebrania i rozpatrzenia całości materiału dowodowego w sposób wyczerpujący i przekroczenie zasady swobodnej oceny dowodów.
Wskazując na powyższe zarzuty skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Bydgoszczy do ponownego rozpoznania oraz zasądzenie kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji wywiódł błędny wniosek, iż skarżący nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi. Przedmiotowa sprawa dotyczy wydania pozwolenia na budowę "pawilonu" handlowego w miejscu ciągu komunikacyjnego istniejącego już pawilonu handlowego "[...]", który to pawilon stanowi całość pod względem architektonicznym, budowlany i funkcjonalnym. Był on budowany i projektowany jako jedna całość. Faktem jest, iż w pawilonie tym zostały wydzielone lokale użytkowe i każdy z nich stanowi odrębną własność, jednakże wszystkie ściany zewnętrzne i konstrukcyjne stanowią współwłasność wszystkich właścicieli poszczególnych pawilonów. W pawilonie handlowym "[...]" lokal użytkowy, ma między innymi skarżący.
W konsekwencji jest on również współwłaścicielem zewnętrznych ścian budynku. Pawilon, który ma powstać zabuduje istniejące przejście w pawilonie handlowym "[...]", a więc swoje ściany oprze na ścianach zewnętrznych pawilonu handlowego "[...]". Mając powyższe na uwadze skarżący miał prawo do wniesienia skargi ponieważ wydana decyzja narusza jego interes prawny jako współwłaściciela części wspólnej pawilonu handlowego "[...]". W konsekwencji stwierdzenie, iż skarżący nie ma interesu prawnego było bezpodstawne i naruszało przepisy art. 50 p.p.s.a.
Skarżący zarzuca naruszenie art. 1 p.p.s.a. w związku z art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nie wzięcie pod uwagę z urzędu wszelkich naruszeń prawa, a także wszystkich przepisów, które powinny znaleźć zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, niezależnie od żądań i zarzutów podniesionych w skardze. Wskazać należy, iż w dniu [...] stycznia 2010 r. pełnomocnik wyznaczony z urzędu złożył pismo w imieniu skarżącego uzupełniające jego skargę. W piśmie tym pełnomocnik sprecyzował zarzuty oraz podał, jakie przepisy zdaniem skarżącego zaskarżona decyzja naruszyła. Na rozprawie poprzedzającej wydanie wyroku Sąd I instancji stwierdził, iż wyżej wskazanego pisma i zawartych w nim argumentów oraz zarzutów nie będzie brał pod uwagę podczas wyrokowania ponieważ są one spóźnione. Powyższe potwierdza analiza uzasadnienia wyroku Sądu I instancji, gdzie brak jest jakiegokolwiek ustosunkowania się do zarzutów i tez wskazanych w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. Zdaniem skarżącego jest to naruszenie wyżej wskazanych przepisów, albowiem zgodnie z art. 134 § 1 p.p.s.a. Sąd winien z urzędu wziąć pod uwagę zarzuty zawarte w piśmie pełnomocnika, nawet gdyby przyjął, iż zostały one zgłoszone zbyt późno.
Skarżący zarzuca również naruszenie przepisu art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. poprzez nieuwzględnienie skargi mimo naruszenia przepisów procedury przez organ II instancji w toku postępowania administracyjnego. Zdaniem skarżącego doszło do naruszenia przepisów postępowania administracyjnego art. 7 k.p.a., art. 77 § 1 k.p.a. oraz art. 80 k.p.a. W ocenie skarżącego organy obydwu instancji postępowania administracyjnego w sposób dowolny oceniły zebrany materiał dowodowy. Nadto podczas procedowania organ uwzględnił wyłącznie interes jednej ze stron postępowania administracyjnego - wnioskodawcy, czym naruszył konstytucyjną zasadę równego traktowania stron. Ponadto takie procedowanie spowodowało, iż nie została zapewniona ochrona uzasadnionych interesów właścicieli sąsiadujących nieruchomości.
Skarżący wskazał, że podczas całego postępowania podnosił, że zgodnie z projektem przedmiotowa części budynku stanowił bramę wjazdową na tył pawilonu. Zabudowanie tejże bramy spowoduje, iż nie można będzie korzystać z tylnej części budynku. Uniemożliwi to również konserwację zarówno budynku jak i mediów znajdujących się w samej bramie jak i na tyłach budynku. W przedmiotowej bramie mieszczą się bowiem liczniki energetyczne, nadto nad ziemią w tym miejscu są rury kanalizacyjne i wodne, oraz kolektor zbierający wodę deszczową, W razie zabudowania tego miejsca w momencie wystąpienia awarii nie będzie można dokonać naprawy tychże mediów.
Należy również wskazać, iż zabudowanie bramy będzie miało wpływ na bezpieczeństwo pożarowe budynku i osób znajdujących się w nim. Jak zostało wskazane w zaskarżonej decyzji zabudowanie przedmiotowej bramy powoduje utrudnienie akcji gaśniczej. Mając powyższe na uwadze organ winien w sposób wnikliwy rozważyć jaką funkcję dla całości budynku miała według pierwotnego projektu brama usytuowana na przedmiotowej działce. W szczególności powinno zostać rozważone jej przydatność jako drogi ewakuacyjnej, która mogłaby umożliwić bezpieczne opuszczenie budynku.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
W pierwszej kolejności należało odnieść się jako do całkowicie niezrozumiałego zarzutu naruszenia art. 50 p.p.s.a., który stanowi o tym, kto jest uprawniony do wniesienia skargi (legitymacja skargowa). Wnoszący skargę kasacyjną podnosi, że Sąd I instancji wywiódł błędny wniosek, iż skarżący nie posiada interesu prawnego do wniesienia skargi. Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy nie kwestionował legitymacji skargowej B. J., a jego skarga została merytorycznie rozpoznania. Stwierdzenia przez Sąd I instancji w końcowej części uzasadnienia, że skarżący nie wykazał naruszenia swojego interesu prawnego nie można natomiast rozumieć jako brak legitymacji do wniesienia skargi. Zarzut naruszenia art. 50 p.p.s.a. jest więc całkowicie bezpodstawny.
Za nieuzasadniony należało uznać również zarzut naruszenia przez Sąd I instancji przepisu art. 1 w zw. z art. 134 p.p.s.a., zgodnie z którym Sąd rozstrzyga w granicach danej sprawy nie będąc jednak związany zarzutami i wnioskami skargi oraz powołaną podstawą prawną. Zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną Sąd I instancji nie odniósł się do zarzutów podniesionych w piśmie z dnia [...] stycznia 2010 r. uzupełniającego skargę. Odnosząc się do tego argumentu należy wskazać, że zasadniczo Sąd ma obowiązek odnieść się do zarzutów podniesionych w samej skardze co oczywiście nie oznacza, że nie może wziąć pod uwagę również pozostałych pism składanych przez skarżącego. W okolicznościach sprawy niniejszej brak odniesienia się jednak w sposób szczegółowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy do pisma, o którym mowa wyżej, nie mogło mieć istotnego wpływu na rozstrzygnięcie sprawy (art. 174 pkt 2 p.p.s.a.), gdyż po pierwsze, część argumentów podniesionych w tym piśmie pokrywa się z tymi zawartymi w skardze, a po drugie, w piśmie tym podniesiono jedynie ogólne zarzuty naruszenia prawa procesowego – przepisów 7, 77 i 80 k.p.a. poprzez, jak w nim stwierdzono, nie podjęcie przez organ wszelkich czynności celem dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego sprawy.
Tymczasem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku dokonał własnej analizy stanu faktycznego sprawy oraz stwierdził, że organ I instancji przedstawiając okoliczności faktyczne i prawne sprawy ocenił je właściwie, a organ II instancji, utrzymując w mocy zaskarżoną decyzję, prawa nie naruszył. Zdaniem Sądu I instancji również uzasadnienie decyzji Prezydenta Miasta B. obszernie przedstawia ustalenia faktyczne dokonane w sprawie.
Odnosząc się do zarzutów naruszenia przepisów postępowania administracyjnego – art. 7, 77 § 1 oraz art. 80 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 1 lit c p.p.s.a. należało uznać, że i one również nie są uzasadnione. Analiza akt sprawy pozwala bowiem na stwierdzenie, że zasadnie Sąd I instancji uznał, iż organy administracji publicznej prawidłowo oceniły zebrany materiał dowodowy. Brak też uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że organy preferowały interes tylko jednej strony naruszając konstytucyjną zasadę równego traktowania stron. Nie można również podzielić poglądu wyrażonego w skardze kasacyjnej, że procedowanie w przedmiotowej sprawie spowodowało, iż nie została zapewniona ochrona uzasadnionych interesów osób trzecich. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono szczegółowe zarzuty odnoszące się do kwestii uniemożliwienia poprzez zabudowę pawilonu, zdaniem wnoszącego skargę kasacyjną, konserwacji budynku, dostępu do mediów, liczników itp. oraz kwestii bezpieczeństwa pożarowego budynku.
W związku z powyższym należy wskazać, że zgodnie z art. 35 ust. 4 Prawa budowlanego w razie spełnienia wymagań określonych w ust. 1 oraz w art. 32 ust. 4, właściwy organ nie może odmówić wydania decyzji o pozwoleniu na budowę. Jak wynika z ustaleń Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy, projekt budowlany uzgodniony został bez zastrzeżeń przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych. Ponadto, zgodnie ze znajdującym się w projekcie budowlanym budowy lokalu usługowo-handlowego, oświadczeniem podpisanym m.in. przez osoby uprawnione w zakresie specjalności instalacji elektrycznych i wodno-kanalizacyjnych został on opracowany zgodnie z obowiązującym prawem oraz zasadami wiedzy technicznej oraz został sprawdzony przez innych specjalistów z tej samej dziedziny.
Wobec powyższego brak w sprawie niniejszej uzasadnionych podstaw do stwierdzenia, że projektowana inwestycja naruszy uzasadnione interesy osób trzecich (art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego), tym bardziej, że zarówno w skardze, piśmie uzupełniającym jak i w skardze kasacyjnej nie wskazano jakichkolwiek przepisów techniczno-budowlanych czy też norm, które miałyby zostać naruszone w przedmiotowym projekcie budowlanym.
Z powyższych względów, skoro skarga kasacyjna została oparta na nieusprawiedliwionych podstawach, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku o jej oddaleniu.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 p.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 p.p.s.a.) przyznawane jest przez wojewódzki sąd administracyjny w postępowaniu określonym w art. 258-261 p.p.s.a. Stosownie do § 20 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenie przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm.) pełnomocnik skarżącego powinien złożyć wojewódzkiemu sądowi administracyjnemu oświadczenie, o jakim mowa w tym przepisie.