Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 9 marca 2011 r., sygn. akt VII SA/Wa 2278/10 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę J. R. na decyzję Mazowieckiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2010 r., nr 1732/10 w przedmiocie odmowy uchylenia decyzji ostatecznej.
W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku Sąd podał następujące okoliczności faktyczne i prawne:
Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] października 2010 r., działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 k.p.a. oraz art. 83 ust. 2 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania J. R. – utrzymał w mocy decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lipca 2010 r., odmawiającą, na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., uchylenia własnej decyzji z dnia [...] listopada 2007 r., umarzającej postępowanie nadzorcze w sprawie wiaty zrealizowanej na nieruchomości przy ul. [...] 6 w Warszawie.
Organ wskazał, że wyrokiem z dnia 8 października 2009 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie uchylił uprzednio wydaną decyzję tego organu z dnia 30 kwietnia 2008 r. oraz poprzedzającą ją decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla m.st. Warszawy z dnia [...] lutego 2008 r. W związku z ww. wyrokiem organ powiatowy wznowił postępowanie postanowieniem z 26 kwietnia 2010 r. i wezwał J. R. do złożenia dokumentów potwierdzających jego przymiot strony w tej sprawie.
Organ odwoławczy stwierdził, że decyzja pierwszoinstancyjna jest prawidłowa ponieważ zgodnie z art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a., po przeprowadzeniu postępowania w trybie art. 149 k.p.a., organ odmawia uchylenia wydanej decyzji, gdy stwierdzi brak przesłanek, o których mowa w art. 145 § 1 lub art. 145a k.p.a. W niniejszej sprawie skarżący oparł wniosek na przesłance z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., zgodnie z którym postępowanie wznawia się jeśli strona bez własnej winy nie brała w nim udziału.
Organ wyjaśnił, że J. R. jest użytkownikiem działki nr 336 i współwłaścicielem działki nr 337, położonych przy ul. [...] 4. Nieruchomości te nie sąsiadują bezpośrednio z działką inwestorów nr 322 przy ul. [...] 6. Kwestionowana inwestycja w żaden sposób nie oddziałuje na posesję przy ul. [...] 4, a zatem skarżący posiada jedynie interes faktyczny.
Skargę na powyższą decyzję złożył J. R. wnosząc o jej uchylenie, uchylenie decyzji organu I instancji, zasądzenie kosztów postępowania oraz dopuszczenie dowodów z dokumentów dotyczących innych urządzeń obiektu położonego przy ul. [...] 6 i nierozerwalnie związanych z funkcją parkingową wiaty.
Zaskarżonej decyzji zarzucił naruszenie: art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, poprzez jego niezastosowanie dla ustalenia, że skarżącemu przysługuje przymiot strony, gdyż jest on właścicielem nieruchomości znajdującej się w obszarze oddziaływania spornej wiaty;
- – art. 144 k.c. przez jego niezastosowanie dla oceny, iż budując wiatę postojową kosztem osiedlowych miejsc postojowych inwestor przekroczył wynikające z prawa własności granice, w jakich wolno mu wykonywać jego prawo;
- – art. 7 i 77 k.p.a. przez niedokładne zebranie, wyjaśnienie i rozpatrzenie materiału dowodowego, świadczącego o bezprawnym wybudowaniu wiaty, wbrew planowi realizacyjnemu osiedla domów jednorodzinnych zatwierdzonemu decyzją Burmistrza Gminy Warszawa–Wola z dnia 13 listopada 1992 r.; art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego przez jego niezastosowanie;
- – art. 3 pkt 1b ww. ustawy przez zawężenie postępowania wyłącznie do wiaty, choć jest ona jednym z trzech urządzeń obiektu, który z podjazdem i bramą, stanowi techniczno-użytkową i funkcjonalną całość.
Skarżący podkreślił, że jego interes prawny wynika wprost z art. 49 ust. 2 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym, który – wobec wybudowania wiaty parkingowej – nakłada na niego zakaz postoju na ul. [...] w miejscu przewidzianym w planie realizacyjnym na ogólnodostępne miejsca postojowe;.
W odpowiedzi na skargę organ podtrzymał stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji i wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu wyroku podał, iż podstawowe znaczenie dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy miało ustalenie, czy skarżącemu, jako użytkownikowi działki nr 336 i współwłaścicielowi działki nr 337, usytuowanych przy ul. [...] 4 przysługiwał przymiot strony, w rozumieniu art. 28 k.p.a., w postępowaniu zakończonym decyzją ostateczną organu powiatowego z dnia [...] listopada 2007 r., umarzającą postępowanie prowadzone w ramach nadzoru budowlanego w sprawie wiaty wzniesionej na działce nr 322 przy ul. [...] 6 w Warszawie.
Sąd wyjaśnił, że postępowanie zwyczajne, którego ponownego przeprowadzenia na podstawie art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. domagał się skarżący, nie dotyczyło pozwolenia na budowę, gdyż toczyło się ono w przedmiocie likwidacji samowoli budowlanej dotyczącej spornej wiaty. Nie miał zatem zastosowania w niniejszej sprawie art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego, tylko art. 28 k.p.a., zgodnie z treścią którego stroną postępowania jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie, albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny lub obowiązek.
Sąd podkreślił, że interes prawny w postępowaniu administracyjnym polega na ustaleniu przepisu prawa powszechnie obowiązującego, na podstawie którego można skutecznie żądać czynności organu z zamiarem zaspokojenia jakiejś potrzeby. Od tak rozumianego interesu prawnego należy odróżnić interes faktyczny, kiedy to jednostka jest wprawdzie bezpośrednio zainteresowana rozstrzygnięciem sprawy administracyjnej, nie może jednak wskazać przepisu prawa powszechnie obowiązującego, który stanowiłby podstawę jej roszczenia i w konsekwencji uprawniał ją do żądania stosownych czynności organu administracji.
Zdaniem Sądu należało podzielić stanowisko przedstawione w zaskarżonej decyzji, że skarżący nie legitymował się interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a. Skarżący nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego wymagającego ochrony, jak i nie wynika on z obowiązujących przepisów prawa materialnego, na podstawie których skarżącemu przysługiwałyby konkretne uprawnienia.
Sąd zwrócił uwagę, że nieruchomość J. R. nie graniczy z działką inwestorów nr 322, na której zrealizowano sporną wiatę, co wprawdzie nie przesądza o braku przymiotu strony skarżącego. Niemniej za przepis taki nie mógł być uznany powołany w skardze art. 49 ust. 2 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, zgodnie z którym zabrania się postoju w miejscu utrudniającym wjazd lub wyjazd, w szczególności do i z bramy, garażu, parkingu lub wnęki postojowej. Z powołanego przepisu nie wynika bowiem własny, indywidualny interes prawny skarżącego, skoro z ul. [...] może korzystać nieokreślona liczba użytkowników.
Interes prawny skarżącego nie mógł być też wywiedziony z art. 144 k.c. stanowiącego, że właściciel nieruchomości powinien przy wykonywaniu swego prawa powstrzymać się od działań, które by zakłócały korzystanie z nieruchomości sąsiednich ponad przeciętną miarę, wynikającą ze społeczno-gospodarczego przeznaczenia nieruchomości i stosunków miejscowych. Przepis ten dotyczy zatem uprawnień właściciela nieruchomości przed wpływem niekorzystnych czynników z innych nieruchomości sąsiednich. Dla ustalenia interesu prawnego potrzebne jest wykazanie wpływu jaki ma inwestycja, jej uciążliwości, na leżące w pobliżu nieruchomości, a takich skarżący nie wykazał. Uciążliwością taką nie mogło być wskazywane w skardze zmniejszenie o 50% bardzo nielicznych ogólnodostępnych osiedlowych miejsc postojowych, gdyż nigdy takie miejsca nie zostały urządzone, co wynika z akt sprawy.
W ocenie Sądu konsekwencją powyższego jest niezasadny zarzut naruszenia art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez jego niezastosowanie. Przepis ten znajduje zastosowanie w sytuacji, gdy strona wykaże, że został naruszony jej bezpośredni interes prawny, wobec niezgodności inwestycji z konkretnymi obowiązującymi przepisami prawa. Osoby trzecie, w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego mogą zatem skutecznie kwestionować zamierzenie inwestycyjne jedynie wówczas, gdy mają w sprawie uzasadniony interes prawny, występujący w obszarze oddziaływania obiektu i jedynie w takim zakresie, w jakim zamierzenie to koliduje z takim interesem (zob. Z. Niewiadomski, Prawo budowlane. Komentarz, Warszawa 2009, s 327-328).
Konkludując Sąd podzielił stanowisko zaprezentowane przez organy w postępowaniu wznowionym zgodnie z wytycznymi zawartymi w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 8 października 2009r. (sygn. akt VII SA/Wa 1007/09). Wobec braku przymiotu strony organy prawidłowo odmówiły skarżącemu uchylenia decyzji z dnia [...] listopada 2007r. wydanej w postępowaniu zwyczajnym.
Sąd nie dopatrzył się również naruszenia przepisów postępowania. Mazowiecki Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego podjął bowiem wszelkie kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego, rozpatrując i oceniając materiał dowodowy zgodnie z treścią art. 7, 77 k.p.a. Zasadnie organ prowadził postępowanie tylko w zakresie budowy wiaty, skoro wniosek skarżącego dotyczył wznowienia postępowania zakończonego decyzją z 21 listopada 2007 r. W konsekwencji Sąd Wojewódzki orzekł na podstawie art. 151 p.p.s.a.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł J. R.. Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie przepisów prawa materialnego, tj.: art. 103 § 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414) w zw. art. 37 ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 5 ust. 2 i 3 ustawy Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 28 k.p.a. poprzez niewłaściwe zastosowanie ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414), w sytuacji w której powinny być stosowane przepisy art. 5 ust. 2 i art. 37 ustawy Prawa Budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229) i zgodnie z tymi przepisami powinien być ustalany interes prawny skarżącego we wznowionym postępowaniu.
Ponadto zarzucono naruszenie przepisów postępowania, tj.:
- – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 151 p.p.s.a. poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w sytuacji gdy decyzja Mazowieckiego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] oraz poprzedzająca ją decyzja Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] odmawiająca uchylenia własnej decyzji Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r. umarzającej postępowanie administracyjne w ramach nadzoru budowlanego dotyczące wybudowanej wiaty na nieruchomości przy ul. [...] 6 w Warszawie narusza przepisy 151 § 1 pkt 1 k.p.a. w zw. z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a. w zw. art. 28 k.p.a. w zw. z art. art. 37 ustawy Prawa Budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy Prawa Budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229) w zw. z art. 103 § 2 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414) w zw. z art. 48 ustawy Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz.U. Nr 89, poz. 414), poprzez nieuchylenie decyzji, pomimo że skarżący posiadał interes prawny w postępowaniu prowadzonym w trybie nadzoru budowlanego, a dotyczącym samowoli budowlanej, gdyż do tej samowoli budowlanej powinny mieć zastosowanie przepisy ustawy Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229), a tym samym na podstawie przywołanej ustawy także osoby trzecie, których uzasadnionych interesów dotyczy budowa mają prawo do udziału w postępowaniu, co w konsekwencji powinno doprowadzić do uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...] z dnia [...] listopada 2007 r.;
- – art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a w zw. z art. 134 p.p.s.a. w. zw. z art. 133 § 1 p.p.s.a w zw. z art. 7 k.p.a. poprzez oddalenie skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny, pomimo tego iż materiał zgromadzony przez sąd rodzi istotne wątpliwości, co do stanu prawnego działki sąsiedniej o numerze 218/4 w stosunku do działki nr 322 na -której znajduje się wiata, co jest istotne w szczególności w kontekście możliwości przypisania skarżącemu statusu współużytkownika wieczystego działki 218/4, a tym samym jego uprawnień jako strony w zakresie postępowania administracyjnego objętego decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], które to naruszenia przepisów postępowania skutkowały uznaniem, iż nie było podstaw do zmiany decyzji ostatecznej, gdyż skarżącemu nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu zakończonym decyzją Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego Nr [...], a w konsekwencji oddaleniem skargi przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie.
Wobec powyższych zarzutów skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie i zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, iż decyzja, w związku z którą wznowione zostało postępowanie, dotyczyła samowoli budowlanej poczynionej na działce nr 322 położonej przy ul. [...] 6 i z uwagi na datę wybudowania wiaty (1993 rok) stosować się powinno przepisy art. 37 ustawy w zw. z art. 5 ust. 2 ustawy – Prawo budowlane z dnia 24 października 1974 r. Z punktu widzenia art. 28 k.p.a. jest to o tyle istotne, że art. 5 ust. 2 i 3 powołanej ustawy nakazywał zdecydowanie szerszą ochronę interesów osób trzecich w postępowaniu budowlanym.
W ocenie skarżącego przepis art. 5 ustawy Prawo Budowlane z dnia 24 października 1974 r. (Dz.U. Nr 38, poz. 229), tworzy po stronie osób wspólnie korzystających z infrastruktury osiedla, w tym wypadku dróg dojazdowych oraz parkingów legitymację dla uczestnictwa w postępowaniu, które jest przedmiotowo istotne dla zabezpieczenia uprawnień do korzystania z infrastruktury osiedla.
W ocenie skarżącego, Wojewódzki Sąd Administracyjny oceniając w trybie art. 28 k.p.a. legitymację skarżącego do kwestionowania pierwotnej decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego nie poczynił jakichkolwiek rozstrzygnięć, ani ustaleń faktycznych dotyczących kręgu osób uprawnionych do działki sąsiedniej, tj. działki o numerze 218/4 znajdującej się przy ul. [...], które to osoby mają niewątpliwy interes prawny w uczestnictwie w postępowaniach budowlanych dotyczących działki nr 322 położonej przy ul. [...] 6. Działka nr 218/4 – co uszło uwadze sądu I instancji – znajdowała się w użytkowaniu wieczystym Spółdzielczego Zrzeszenia Budowy Domów Jednorodzinnych "Bemowo-Babice" Spółdzielnia ta została zlikwidowana w 1998 roku. Wbrew treści art. 125 § 5 ustawy Prawo spółdzielcze, uchwała ostatniego walnego zgromadzenia spółdzielni nie wskazała podmiotu któremu ma zostać przekazany pozostały po likwidacji majątek spółdzielni.
Do grupy pozostałego majątku zaliczyć należy także działkę o numerze 218/4. Wojewódzki Sąd Administracyjny powinien więc rozstrzygnąć, czy J. R. nie stał się w ramach sukcesji prawnej – jako członek zlikwidowanej spółdzielni, współużytkownikiem wieczystym działki o numerze 218/4. Mając na uwadze treść art. 3 Prawa spółdzielczego stanowiącego, że majątek spółdzielni jest prywatną własnością jej członków, można przyjąć, iż nieprzekazanie wraz z likwidacją majątku na inne cele powoduje, że przechodzi on w częściach ułamkowych na dotychczasowych członków spółdzielni.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną uczestniczka postępowania D. W. wniosła o oddalenie skargi kasacyjnej w całości.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do art. 183 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, zwanej dalej p.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę wyłącznie nieważność postępowania, której przesłanki określone zostały w § 2 wymienionego przepisu.
Wobec niestwierdzenia przyczyn nieważności, skargę kasacyjną należało rozpoznać w granicach przytoczonych w niej podstaw dotyczących naruszenia prawa materialnego oraz przepisów postępowania.
Jako niezasadne należało uznać zarzuty dotyczące przeprowadzonego przez organy administracji postępowania wyjaśniającego i ustalonego w jego efekcie stanu faktycznego sprawy.
Przede wszystkim należy zwrócić uwagę, że wbrew zarzutowi kasacyjnemu nie mogło dojść do naruszenia przepisów proceduralnych polegającego na tym, że "materiał zgromadzony przez sąd rodzi istotne wątpliwości".
Zgodnie z art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.) sądy administracyjne dokonują kontroli działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem.
Oznacza to, że sądy administracyjne nie prowadzą postępowania dowodowego w celu ustalenia stanu faktycznego sprawy, lecz oceniają, czy organy ustaliły ten stan zgodnie z regułami ustanowionymi w procedurze administracyjnej. Według obowiązującej formuły postępowania przed sądami administracyjnymi podstawą ich orzekania są akta sprawy administracyjnej wraz z materiałem dowodowym zgromadzonym przez organy administracji w toku całego postępowania administracyjnego. Uzupełniająco sąd administracyjny może przeprowadzić dowody w trybie art. 106 § 3 p.p.s.a., co jednak w niniejszej sprawie nie miało miejsca. Zgodzić się należało z oceną Sądu Wojewódzkiego wyrażoną w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że w przeprowadzonym postępowaniu administracyjnym został zebrany i rozpatrzony w sposób wyczerpujący cały materiał dowodowy.
W rezultacie ustalone zostały wszystkie istotne okoliczności niezbędne do oceny legitymacji skarżącego w sprawie samowolnego wybudowania wiaty, zakończonej decyzją z dnia [...] listopada 2007 r. o umorzeniu postępowania.
Całkowicie nietrafnie podniesiono w skardze kasacyjnej, że Sąd Wojewódzki powinien dokonać ustaleń faktycznych dotyczących kręgu osób uprawnionych do działki nr 218/4, a w szczególności powinien rozstrzygnąć, czy skarżący w ramach sukcesji prawnej stał się, jako członek zlikwidowanej Spółdzielni, współużytkownikiem wieczystym wymienionej działki.
Z przyczyn wskazanych wyżej wskazane zagadnienie nie podlegało wyjaśnianiu w postępowaniu sądowym. W aktach sprawy znajdują się dokumenty urzędowe, z których jednoznacznie wynika, że nieruchomość oznaczona numerem 218/4 stanowi ulicę (drogę wewnętrzną), a jej właścicielem jest Miasto Stołeczne Warszawa. Bezsporne było również to, że mimo likwidacji Spółdzielcze Zrzeszenie Budowy Domków Jednorodzinnych "Bemowo Babice" jest wpisane w księdze wieczystej prowadzonej dla wymienionej nieruchomości, jako użytkownik wieczysty. Dla rozstrzygnięcia niniejszej sprawy wystarczające było przede wszystkim ustalenie właściciela działki nr 218/4 stanowiącej ulicę [...], sąsiadującą z działką inwestora (nr 332), położoną pod adresem ul. [...] 6.
Nie było rzeczą organu nadzoru budowlanego wyjaśnianie i rozstrzyganie stanu prawnego nieruchomości w związku z wygaśnięciem użytkowania wieczystego przysługującego Spółdzielni, która uległa likwidacji.
Jeżeli skarżący chciał wywodzić swoją legitymację procesową z ewentualnego prawa do nieruchomości gruntowej oznaczonej geodezyjnie nr 218/4, to powinien nabyte prawo wykazać w sposób prawem przewidziany.
Natomiast podnoszona w sprawie niezgodność treści księgi wieczystej z rzeczywistym stanem rzeczy może być wskutek stosownego powództwa rozstrzygana przez sąd powszechny w postępowaniu cywilnym, a nie w postępowaniu administracyjnym. Dlatego brak było w świetle materiału dowodowego zebranego w sprawie podstaw do tego, żeby interesu prawnego skarżącego w analizowanej sprawie upatrywać w jego ewentualnych roszczeniach do majątku zlikwidowanej Spółdzielni.
Podkreślić należy, że uprawnionym do występowania w sprawie dotyczącej inwestycji zlokalizowanej na działce nr 332 był właściciel działki drogowej o nr 218/4, którym jest Miasto Stołeczne Warszawa.
Za nieusprawiedliwione należało też uznać wszystkie zarzuty odnoszące się do przepisów prawa materialnego, wymienionych w podstawie kasacyjnej.
Mianowicie prawidłowo przyjęły organy administracji, a następnie Sąd Wojewódzki, że badanie, czy skarżącemu przysługiwał przymiot strony w analizowanym postępowaniu odbywać się musiało na podstawie art. 28 k.p.a.
Zgodnie z tym przepisem, stroną jest każdy, czyjego interesu prawnego lub obowiązku dotyczy postępowanie albo kto żąda czynności organu ze względu na swój interes prawny.
Trafnie Sąd Wojewódzki zaznaczył w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, że legitymacja procesowa oparta na art. 28 k.p.a. musi wynikać z określonego przepisu prawa materialnego, dotyczącego wprost sytuacji danego podmiotu. Musi zatem istnieć bezpośredni związek między normą prawa materialnego, a sytuacją prawną tego podmiotu wyrażający się w tym, że fakt stosowania tego przepisu może mieć wpływ na sytuację prawną podmiotu w zakresie prawa materialnego. Sąd dokonując oceny, czy skarżący legitymował się interesem prawnym, o którym mowa w art. 28 k.p.a., uwzględnił wszystkie okoliczności wskazywane przez niego w związku z żądaniem wznowienia postępowania zakończonego umorzeniem sprawy w przedmiocie samowolnego wybudowania wiaty przez właścicieli nieruchomości położonej przy ul. [...] 6 w Warszawie. Weryfikując stanowisko zajęte przez organ drugiej instancji w zaskarżonej decyzji, Sąd Wojewódzki dokonał wyczerpującej analizy tych przepisów prawa materialnego, które w ustalonym stanie faktycznym mogły stanowić ewentualną podstawę do przyznania skarżącemu statusu strony.
Argumentacja zawarta w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku pozwala uznać za właściwe wnioskowanie Sądu Wojewódzkiego co do tego, że skarżący nie wykazał własnego, indywidualnego interesu prawnego wymagającego ochrony, jak też nie wynika on z obowiązujących przepisów prawa materialnego, na podstawie których skarżącemu przysługiwałyby konkretne uprawnienia. Tej oceny nie może podważyć zarzut skargi kasacyjnej, że w sprawie nie zostało uwzględnione unormowanie ustawy z dnia 24 października 1974 r. – Prawo budowlane, które powinno być zastosowane w sprawie dotyczącej obiektu wybudowanego samowolnie przed 1 stycznia 1995 r.
Zaznaczyć należy, że w okolicznościach rozpatrywanej sprawy legitymacja procesowa skarżącego oceniana była na podstawie art. 28 k.p.a., którego treść była identyczna w czasie obowiązywania obu ustaw – Prawo budowlane z 1974 r. i 1994 r.
Wbrew przekonaniu strony skarżącej różnice w regulacji zawartej w przepisie art. 5 obu ustaw nie są znaczące w kontekście zagadnienia badanego niniejszej sprawie.
W szczególności, trudno z art. 5 ust. 2 i 3 ustawy Prawo budowlane z 1974 r. byłoby wyprowadzić indywidualny interes prawny skarżącego do występowania w sprawie spornej samowoli budowlanej.
Uprawnienie osób wspólnie korzystających z infrastruktury osiedla, dróg dojazdowych oraz parkingów nie oznacza istnienia indywidualnego, własnego interesu prawnego po stronie skarżącego, warunkującego udział w analizowanym postępowaniu administracyjnym. W tym miejscu zasadne jest odwołanie się do wyroku Naczelnego Sądu Administracyjnego z 1 grudnia 2010 r., Sygn. II OSK 1771/10, wydanego w podobnej sprawie z udziałem skarżącego, w którym wskazano, że korzystanie z ogólnodostępnej ulicy przysługuje niezidentyfikowanej ilości użytkowników, a w konsekwencji nie uznano istnienia interesu prawnego skarżącego, który powoływał się na fakt korzystania z ulicy przylegającej do działki inwestorów.
Również w rozpatrywanej sprawie okoliczność potrzeby tworzenia infrastruktury osiedla mieszkaniowego, a zwłaszcza fakt istnienia w przeszłości planu realizacyjnego osiedla oraz faktyczne korzystanie m.in. przez skarżącego z ulicy czy placu manewrowego, bądź miejsc parkingowych – nie stanowi o istnieniu interesu prawnego w rozumieniu art. 28 k.p.a., który uzasadniałby przyjęcie, że postępowanie w przedmiocie samowolnie wybudowanej wiaty powinno być prowadzone z udziałem skarżącego.
Z tych względów słusznie Sąd Wojewódzki zaakceptował rozstrzygnięcia podjęte przez organy obu instancji, które we wznowionym postępowaniu stwierdziły brak wskazywanej przez skarżącego podstawy wznowienia z art. 145 § 1 pkt 4 k.p.a., co uzasadniało wydanie decyzji na podstawie art. 151 § 1 pkt 1 k.p.a. o odmowie uchylenia decyzji Powiatowego Inspektora Nadzoru budowlanego z [...] listopada 2007 r.
W konsekwencji skarga kasacyjna, jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw, podlegała oddaleniu, zgodnie z art. 184 p.p.s.a.