Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 20 marca 2017 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odrzucił skargę M. B. (dalej również jako "skarżący") na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grójcu z dnia [...] października 2015 r., w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych.
W uzasadnieniu powyższego orzeczenia Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wskazał, że wniesienie skargi na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grójcu, w przedmiocie wstrzymania prowadzenia robót budowlanych, nie może podlegać kontroli sądu administracyjnego. Skargę do sądu można wnieść tylko na takie postanowienia, które są zaskarżalne i został wyczerpany tok instancyjny (wniesiono zażalenie do organu II instancji). Następnie Sąd wskazał, że postanowienie organu I instancji zostało wydane na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. nr 156, poz. 1118 ze zm., dalej "prawo budowlane"). W stanie prawnym obowiązującym na dzień wydania zaskarżonego postanowienia przepis art. 48 ust. 2 prawa budowlanego nie zawierał wzmianki, aby na postanowienie o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych przysługiwało zażalenie. Stosownie bowiem do treści art. 141 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960r.
Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2013, poz. 267 ze zm. dalej k.p.a.) zażalenie przysługuje tylko wówczas, gdy Kodeks tak stanowi. W ocenie sądu, prawidłowość zaskarżonego postanowienia może być przez stronę kwestionowana dopiero wraz z odwołaniem od decyzji o nakazie rozbiórki (art. 142 k.p.a.). Sąd wskazał, że decyzja taka zapadnie tylko wtedy, gdy inwestor nie wykona obowiązków nałożonych na niego w postanowieniu o wstrzymaniu prowadzenia robót budowlanych.
Z powyższych względów Sąd I instancji odrzucił skargę, jako niedopuszczalną, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 i § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm. dalej "p.p.s.a.").
Skargę kasacyjną od powyższego postanowienia złożył M. B., reprezentowany przez profesjonalnego pełnomocnika, domagając się uchylenia go w całości i przekazania sprawy sądowi I instancji do ponownego rozpoznania. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie:
- - art. 48 ust. 2 prawa budowlanego w zw. z art. 26 ust. 2 ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zmianie niektórych ustaw w celu poprawy otoczenia prawnego przedsiębiorców (Dz. U. poz. 2255, dalej "ustawa nowelizująca") poprzez przyjęcie, że na zaskarżone postanowienie nie służy zażalenie, podczas gdy możliwość taka została wprowadzona poprzez ww. ustawę nowelizującą, zgodnie z którą w art. 26 ust. 2 wskazano, że w sprawach, o których mowa w art. 48 prawa budowlanego wszczętych i niezakończonych do dnia wejścia w życie ustawy nowelizującej, stosuje się art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu nadanym ustawą nowelizującą;
- - art. 3 § 1 pkt 2 p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 § 1 k.p.a. w zw. z art. 48 ust. 2 prawa budowlanego poprzez ich błędne zastosowanie w niniejszym stanie faktycznym w odniesieniu do zaskarżonego postanowienia, co w konsekwencji doprowadziło Sąd do błędnego wniosku, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych jest niezaskarżalne, w sytuacji gdy art. 48 ust. 2 prawa budowlanego wprost stanowi, że na postanowienie w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych przysługuje zażalenie;
- - art. 58 § 1 pkt 6 oraz § 3 p.p.s.a. poprzez jego błędne zastosowanie i odrzucenie skargi, co było konsekwencja błędnego stwierdzenia, że na zaskarżone postanowienie nie służy zażalenie i tym samym niezasadnego uznania, że skargę na takie postanowienie należało uznać za niedopuszczalną, pomimo iż ww. skarga winna być rozpoznana przez sąd administracyjny.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Stosownie do art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę tylko okoliczności uzasadniające nieważność postępowania, a które to okoliczności w tym przypadku nie zachodziły. Tak więc, postępowanie kasacyjne w niniejszej sprawie sprowadzało się wyłącznie do badania zasadności podstaw kasacyjnych, przytoczonych w skardze kasacyjnej.
Istotą sporu w rozpatrywanej sprawie pozostaje ocena legalności postanowienia Sądu I instancji, którym WSA odrzucił skargę strony wniesioną na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grójcu w przedmiocie wstrzymania robót budowlanych, uznając że została ona wniesiona na postanowienie nienależące do żadnej z kategorii postanowień wymienionych w art. 3 § 2 p.p.s.a. i jako takie nie podlegało zaskarżeniu do sądu administracyjnego.
Na wstępie należy przypomnieć, że sąd administracyjny stosuje powszechnie akceptowaną w doktrynie i orzecznictwie zasadę rozpoznawania spraw wedle przepisów procesowych obowiązujących w dacie orzekania, to jest wedle ustawy p.p.s.a., natomiast jeżeli chodzi o przepisy prawa materialnego, to będą miały zastosowanie przepisy obowiązujące w dacie wydania zaskarżonego aktu. Wynika to z samej istoty sądowej kontroli administracji. Sąd administracyjny bada legalność zaskarżonego aktu wedle przepisów obowiązujących w dacie wydania tego aktu (por. postanowienie NSA z dnia 12 lipca 2011 r. sygn. I OSK 1158/11).
Sąd I instancji w uzasadnieniu postanowienia odrzucającego skargę w przedmiotowej sprawie wyjaśnił, iż na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Grójcu z dnia [...] października 2015 r. wydane na podstawie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego nie przysługiwało zażalenie. Sąd I instancji nie wskazał co prawda wyraźnie w uzasadnieniu, że chodzi o stan prawny obowiązujący na dzień wydania decyzji ale w ocenie NSA nie ma to wpływu na rozstrzygnięcie sprawy. Oceniając zatem stan prawny zgodnie z przepisami obowiązującymi w chwili wydania zaskarżonego postanowienia Sąd słusznie uznał, iż nie przysługiwało na nie zażalenie, a zatem skarga do sądu w tym przedmiocie była niedopuszczalna.
Wobec powyższego nie sposób zgodzić się z twierdzeniem pełnomocnika skarżącego, że do zaskarżonego rozstrzygnięcia Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] października 2015 r. ma zastosowanie przepis art. 48 prawa budowlanego w brzmieniu jaki nadała mu ustawa nowelizująca. Należy podkreślić, że postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych, wydane na podstawie art. 48 ust. 2 prawa budowlanego ma charakter incydentalny, nie kończy postępowania w sprawie i nie jest także postanowieniem rozstrzygającym sprawę co do istoty. Zgodnie z obowiązującymi na dzień wydania postanowienia przepisami nie podlegało ono zaskarżeniu i nie może być już kwestionowane na mocy nowych przepisów. Kwestia wstrzymania wykonania robót budowlanych została prawomocnie zamknięta. Z tego względu nie przysługiwała na nie skarga do sądu administracyjnego - nie ma ono bowiem waloru postanowienia, o którym mowa w art. 3 § 2 pkt 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Brak jest również przepisów szczególnych, które przewidywałyby w takiej sytuacji kontrolę sądowoadministracyjną.
Mając powyższe okoliczności na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji postanowienia.