Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 grudnia 2019 r. w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 1135/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, oddalił skargę [...] Sp. z o.o. z siedzibą w [...] na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia choroby zawodowej.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniosła [...] Sp. z o.o.
z siedzibą w [...], która na podstawie art. 176 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (DZ. U. z 2023 r., poz. 259, dalej jako "p.p.s.a.") zaskarżonemu wyrokowi zarzuciła:
- 1) naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy na podstawie akt sprawy i poza podniesionymi zarzutami i tym samym przyjęcie, że organy inspekcji sanitarnej nie mogą wydać decyzji wbrew lub niezgodnie z orzeczeniem lekarskim, jeśli zostało ono wydane z zachowaniem norm określonych w Rozporządzeniu Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych, nie jest sprzeczne z zebranym materiałem dowodowym oraz nie budzi zastrzeżeń co do rozpoznania choroby, co ma mieć w miejsce w tym przypadku, chociaż z akt postępowania administracyjnego jednoznacznie wynika, że istnieje jedynie wysokie prawdopodobieństwo choroby zawodowej, a nie pewność jej istnienia;
- 2) naruszenie art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. poprzez nierozpoznanie sprawy na podstawie akt sprawy i uznanie, że charakter pracy zawodowej wykonywanej między innymi w spółce [...] Sp. z o.o. w znacznym stopniu obciążał obie kończyny górne, a tym samym z wysokim prawdopodobieństwem mógł spowodować chorobę zawodową chociaż orzecznicy wskazali jedynie na wysokie prawdopodobieństwo jej wystąpienia;
- 3) naruszenie art. 235¹ Kodeksu Pracy poprzez jego błędne zastosowanie i uznanie w okolicznościach sprawy, że schorzenie stwierdzone u E. M. należy uznać za chorobę zawodową tj. chorobę, która bezspornie została spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy.
W oparciu o tak sformułowane zarzuty skarżąca kasacyjnie spółka wniosła o:
- 1. zmianę zaskarżonego wyroku w całości i orzeczenie co do istoty sprawy poprzez uchylenie zaskarżonej decyzji oraz decyzji ją poprzedzającej;
ewentualnie
- 2) uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie;
- 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącej kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny, zważył co następuje
Przepis art. 193 zdanie drugie p.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania, określoną w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 p.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Spór prawny jaki zaistniał w rozpoznawanej sprawie dotyczy oceny prawidłowości stanowiska Sądu I instancji, który kontrolując zgodność z prawem decyzji [...][...] Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego w [...] z dnia [...] marca 2019 r. uznał, że prawidłowe było wydanie decyzji na podstawie przepisów art. 235¹ k.p. oraz przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych (w dacie wydania zaskarżonej decyzji: Dz. U. z 2013 r. poz. 1367), dalej także: "rozporządzenie" lub "rozporządzenie RM".
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, stanowisko Sądu I instancji jest prawidłowe, a zarzuty kasacyjne nieusprawiedliwione.
W pierwszej kolejności rozważyć należy, co do zasady, zarzuty proceduralne. Pamiętać jednak trzeba, że zakres postępowania wyjaśniającego uwarunkowany jest przesłankami materialnoprawnymi.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego bezzasadny jest zarzut naruszenia prawa materialnego, w którym spółka żąda uchylenia wyroku WSA z powołaniem się na naruszenie art. 2351 k.p., które ma polegać na jego niewłaściwym zastosowaniu. Zarzut ten jest chybiony już z racji tego, że w całości bazuje na założeniu o bezzasadnym przyjęciu przez Sąd pierwszej instancji i organy, istnienia choroby zawodowej u pracownicy, gdy w ocenie Spółki brak było podstaw pozwalających stwierdzić bezspornie, że choroba która wystąpiła, ma w istocie swoje źródło (etiologię) w czynnikach szkodliwych dla zdrowia, występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem jej wykonywania. Co więcej, spółka w uzasadnieniu skargi kasacyjnej podkreśla, że choroba zawodowa musi być stwierdzona jednoznacznie, a nie z wysokim prawdopodobieństwem.
Zgodnie z art. 235¹ k.p., za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych, jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze sposobem wykonywania pracy, zwanych "narażeniem zawodowym". Natomiast przepisy rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 30 czerwca 2009 r. w sprawie chorób zawodowych w sposób konkretny i szczegółowy określają kompetencje organów inspekcji sanitarnej oraz tryb postępowania w sprawie chorób zawodowych. Wyjaśnić należy, że chorobę zawodową można stwierdzić nie tylko w przypadku, gdy bezspornie można przyjąć, że chorobę spowodowało działanie czynników szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo sposób wykonywania pracy, ale również wtedy, gdy taki związek przyczynowy można stwierdzić z "wysokim prawdopodobieństwem".
Zgodnie z § 8 ust. 1 rozporządzenia RM, w postępowaniu administracyjnym w przedmiocie choroby zawodowej właściwy państwowy inspektor sanitarny wydaje decyzję o stwierdzeniu choroby zawodowej albo decyzję o braku podstaw do stwierdzenia choroby zawodowej na podstawie materiału dowodowego, a w szczególności danych zawartych w orzeczeniu lekarskim oraz formularzu oceny narażenia zawodowego pracownika lub byłego pracownika.
W myśl § 8 ust. 2 rozporządzenia RM, jeżeli właściwy państwowy inspektor sanitarny przed wydaniem decyzji uzna, że materiał dowodowy, o którym mowa w ust. 1, jest niewystarczający do wydania decyzji, może żądać od lekarza, który wydał orzeczenie lekarskie, dodatkowego uzasadnienia tego orzeczenia, wystąpić do jednostki orzeczniczej II stopnia o dodatkową konsultację lub podjąć inne czynności niezbędne do uzupełnienia tego materiału.
Stosownie do § 6 ust. 1 rozporządzenia RM, lekarz właściwy do orzekania w zakresie chorób zawodowych wydaje orzeczenie o rozpoznaniu choroby zawodowej albo o braku podstaw do jej rozpoznania na podstawie wyników przeprowadzonych badań lekarskich i pomocniczych, dokumentacji medycznej pracownika lub byłego pracownika, dokumentacji przebiegu zatrudnienia oraz oceny narażenia zawodowego.
Kluczowym dowodem w sprawie jest Karta oceny narażenia zawodowego, która została sporządzona po przeprowadzonym postępowaniu w związku ze zgłoszeniem podejrzenia choroby zawodowej w dniach 25 lipca 2018 r. i 7 sierpnia 2018 r., w której zawarte jest stwierdzenie, że "(...) pracownik wykonywał pracę w narażeniu na czynniki, które wskazuje się jako przyczynę choroby zawodowej". Powyższe znalazło odzwierciedlenie w orzeczeniu lekarskim nr [...] z dnia [...] września 2018 r., w którym stwierdzono, że "(...) szczegółowa analiza narażenia zawodowego pacjentki, która potwierdziła, że wykonywane przez badaną czynności podczas pracy przy produkcji istotnie obciążały obie kończyny górne, a przede wszystkim nadgarstki, doprowadzając do wzrostu ciśnienia w kanale nadgarstka i w konsekwencji do długotrwałego ucisku na pnie nerwów pośrodkowych, (...) z wysokim prawdopodobieństwem dają podstawy do rozpoznania zespołu cieśni w obrębie nadgarstka pochodzenia zawodowego".
Odnosząc się zarzutu naruszenia art. 133 § 1 i art. 134 § 1 p.p.s.a. wyjaśnić należy, że przepis art. 133 § 1 p.p.s.a. nie służy kwestionowaniu ustaleń i oceny przyjętego w sprawie stanu faktycznego, ani zwalczaniu wniosków, jakie zostały wyprowadzone przez Sąd z materiału dowodowego sprawy, tymczasem skarżąca spółka powołując się ww. przepisy kwestionuje materialnoprawne przesłanki uznania schorzenia występującego u skarżącej jako choroby zawodowej. Podobnie w ramach zarzutu naruszenia art. 134 § 1 p.p.s.a. nie można skutecznie kwestionować dokonanej przez Sąd oceny ustalonego stanu faktycznego z punktu widzenia jego zgodności lub niezgodności z mającym zastosowanie w sprawie stanem prawnym, czy też prawidłowości dokonanej przez Sąd oceny działań organu administracji publicznej pod kątem zachowania przepisów procedur obowiązujących ten organ.
Z tych względów skarga kasacyjna jako pozbawiona usprawiedliwionych podstaw podlegała oddaleniu na podstawie art. 184 p.p.s.a.