Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie wyrokiem z dnia 18 kwietnia 2011 r., sygn. akt II SA/Wa 151/11, oddalił skargę K. S. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia [...] listopada 2010 r. nr [...] w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Wyrok został wydany w następujących okolicznościach sprawy:
Komendant Główny Policji w/w decyzją z [...] listopada 2010 r., wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 i art. 268 a k.p.a. oraz art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 5 pkt 4 w związku z art. 32 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tekst jednolity Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.), utrzymał w mocy decyzję P. Komendanta Wojewódzkiego Policji w R. z [...] lipca 2010 r. nr [...], cofającą K. S. pozwolenie na posiadanie broni palnej myśliwskiej.
Do wydania powyższej decyzji doszło w następującym stanie faktycznym i prawnym.
P. Komendant Wojewódzki Policji w R. decyzją z [...] lipca 2010 r. cofnął skarżącemu pozwolenie na broń palną myśliwską w związku z naruszeniem przez niego zasad przechowywania broni, tj. art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji oraz ze względu na toczące się przeciwko niemu postępowanie karne.
Organ I instancji w swojej decyzji wskazał, że Prokuratura Apelacyjna [...] w K. aktem oskarżenia z [...] maja 2010 r. (sygn. akt [...]) postawiła K. S. zarzut popełnienia przestępstw z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk przy zast. art. 65 § 1 kk, z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 12 kk przy zast. art. 65 § 1 kk, z art. 291 § 1 kk w zw. z art. 12 kk przy zast. art. 65 § 1 kk, z art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk i art. 12 kk przy zast. art. 65 § 1 kk oraz z art. 258 § 1 kk. Ponadto nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w D. [...] Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] uznano K. S. winnym popełnienia wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, tj. przechowywania 5 jednostek broni myśliwskiej oraz 450 szt. amunicji bez zabezpieczenia, co umożliwiło dostęp do nich osób nieuprawnionych, za co wymierzono mu karę grzywny.
Od tej decyzji skarżący wniósł do Komendanta Głównego Policji odwołanie.
Po przeprowadzeniu postępowania i ponownym rozpatrzeniu sprawy Komendant Główny Policji stwierdził, że odwołanie skarżącego nie zasługuje na uwzględnienie i wskazaną na wstępie decyzją utrzymał w mocy zaskarżone rozstrzygnięcie.
Odnosząc się do pierwszej ze wskazanych podstaw prawnych cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którymi organ Policji cofa pozwolenie na broń osobom, wobec których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego, w szczególności skazanym za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu lub przeciwko którym toczy się postępowanie karne o takie czyny, organ wyjaśnił, że stan faktyczny w niniejszej sprawie spełnia dyspozycję tego przepisu. Przeciwko skarżącemu prowadzone jest bowiem postępowanie karne o czyny z art. 286 § 1 kk, 291 § 1 kk, art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, tj. o przestępstwa przeciwko mieniu. Postępowanie to nie zostało zakończone prawomocnym wyrokiem i nadal się toczy, a to obliguje organy Policji do cofnięcia pozwolenia na broń.
Organ wskazał, że ustawodawca związał uzasadnioną obawę możliwości użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego m. in. z toczącym się przeciwko posiadaczowi pozwolenia na broń postępowaniem karnym o popełnienie choćby jednego z przestępstw wymienionych w przepisie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a tym samym uznał taki fakt za obligatoryjną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Podkreślił przy tym, że w stosunku do osób, wobec których toczy się postępowanie karne za popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu ustawodawca sam dokonał oceny i rozstrzygnął, iż co do tych osób obawa sprzecznego z prawem użycia broni istnieje i organ nie musi więc przeprowadzać dodatkowych czynności potwierdzających tę obawę. Zdaniem organu, brak prawomocnego rozstrzygnięcia w toczącym się przeciwko skarżącemu postępowaniu karnym, nie stanowi przeszkody do cofnięcia mu pozwolenia na broń.
Organ podniósł, że niewątpliwie skarżący jest oskarżony o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu, a więc wprost wskazanych przez ustawodawcę, jako stwarzające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przestępstw tych skarżący dopuścił się w ramach zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw przeciwko mieniu.
W konkluzji Komendant Główny Policji podniósł, że organ I instancji dokonał prawidłowej subsumcji stanu faktycznego ustalonego w sprawie do normy prawa materialnego, tj. ustawy o broni i amunicji. Wskazał, że prowadzenie wobec posiadacza pozwolenia na broń postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu stanowi bezwzględną przesłankę cofnięcia pozwolenia na broń. Dodatkowo organ podkreślił słuszność zaliczenia skarżącego do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż potwierdzają to również inne naruszenia przez niego prawa. Ze zgromadzonego materiału dowodowego wynika, że w latach 2004 -2005 i 2008 - 2009 skarżący dopuścił się pięciokrotnie wykroczeń w ruchu drogowym polegających na przekroczeniu dozwolonej prędkości, ponadto w roku 2000 został skazany za przestępstwo z art. 306 kk w zw. z art. 12 kk. Świadczy to o tym, iż nie pierwszy raz naruszył obowiązujące przepisy prawa i pomimo możliwości poprawy, ponownie je naruszył, dowodzi to zatem o lekceważeniu przez niego porządku prawnego i nieliczeniu się z ewentualnymi skutkami takiego zachowania.
Wobec powyższych ustaleń, Komendant Główny Policji stwierdził, iż w świetle dyspozycji art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, podniesione w odwołaniu argumenty, co do błędnego zastosowania tego przepisu są bezzasadne.
Organ, odnosząc się do drugiej podstawy prawnej cofnięcia, tj. art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, uznał, że została ona trafnie zastosowana. Wskazał, iż przepis ten stanowi, że właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art. 32 ustawy o broni i amunicji. Z kolei ten przepis ustala, że broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych. Na podstawie zawartego w art. 32 ust. 2 ustawy upoważnienia Minister Spraw Wewnętrznych i Administracji wydał 3 kwietnia 2000 r. rozporządzenie w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji (Dz. U. z 2000 r. Nr 27, poz. 343), gdzie w § 5 i § 7 określił, że osoby posiadające broń palną są obowiązane przechowywać ją w kasetach metalowych na stałe przymocowanych do elementów konstrukcyjnych budynku lub w metalowych szafach albo sejfach, posiadających zamki atestowane (§ 5), a broń palną do ochrony osobistej należy nosić w stanie zabezpieczonym, w sposób niewidoczny, w kaburze przylegającej do ciała (§ 7).
Organ wskazał, że z materiału dowodowego wynika, iż [...] września 2009 r. funkcjonariusze CBŚ dokonali zatrzymania skarżącego w miejscu jego obecnego zamieszkania i wówczas, podczas dokonywania przeszukania pomieszczeń w jego domu, ujawniono i zabezpieczono 5 należących do niego jednostek broni myśliwskiej oraz ok. 400 szt. amunicji, które były przechowywane w szafie ubraniowej i składanym łóżku. Okoliczności te zostały potwierdzone wyrokiem Sądu Rejonowego w D., który ukarał skarżącego za popełnienie wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji. Zdaniem organu, fakt nieprawidłowego przechowywania i noszenia broni nie budzi żadnych wątpliwości, a argumenty, że organ nie uzasadnił tej okoliczności, są bezzasadne.
Skarżący niewątpliwie naruszył przepisy § 5 i § 7 rozporządzenia MSWiA w sprawie przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji. Zatem pomimo, iż przepis art. 18 ust. 5 pkt 4 stanowiący jedną z materialnoprawnych podstaw zaskarżonej decyzji ma charakter fakultatywny, o czym świadczy sformułowanie "właściwy organ Policji może cofnąć (...)", to w świetle ustalonych w sprawie okoliczności, dotyczących sprzecznych z prawem działań skarżącego, zwłaszcza biorąc pod uwagę, że działania te podejmowane były w ramach zorganizowanej grupy przestępczej, organ stwierdził, że cofnięcie pozwolenia skarżącemu na broń jest słuszne i celowe. Komendant Główny Policji podkreślił przy tym, że prawo do posiadania broni ma charakter szczególny - ustawodawca ograniczył do niego dostęp, poddając go ścisłej administracyjnej reglamentacji i określając rygorystycznie, m. in. warunki przechowywania i noszenia broni, właśnie w tym celu, aby dla ochrony interesu społecznego uniemożliwić, a co najmniej utrudnić przedostanie się broni i amunicji w ręce osób nieuprawnionych do ich posiadania.
Zdaniem organu odwoławczego, poczynione w sprawie ustalenia lekceważenia porządku prawnego w zakresie bezpiecznego przechowywania broni palnej nie pozwalają na zachowanie skarżącemu pozwolenia na broń. Zachowaniu skarżącemu pozwolenia sprzeciwia się interes społeczny, który wymaga, aby bronią dysponowały jedynie osoby gwarantujące bezpieczne i zgodne z przepisami jej posiadanie. Tych kryteriów skarżący nie spełnia.
Komendant Główny Policji za niezasadne uznał zarzuty dotyczące naruszenia przez organ I instancji procedury administracyjnej. Stwierdził, że organ I instancji rozważył wszystkie okoliczności w sprawie, a jego decyzja jest adekwatna do zebranego materiału dowodowego. Wziął pod uwagę zarówno rodzaj czynów zarzucanych skarżącemu, jak i okoliczności ich popełnienia. Wydana przez organ I instancji decyzja zawiera wszystkie elementy wymagane przez kpa, a w jej uzasadnieniu wyjaśniono, z jakich powodów pozwolenie na broń zostało cofnięte.
Organ II instancji, ustosunkowując się do wniosku skarżącego o dopuszczenie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność ustalenia, czy profil charakterologiczny i psychologiczny skarżącego dopuszcza możliwość użycia broni myśliwskiej w sposób odmienny od jej przeznaczenia stwierdził, iż dowód ten nie ma żadnego znaczenia dla sposobu rozpatrzenia sprawy. Organy Policji nie kwestionują bowiem zdolności psychologicznej ani cech charakterologicznych skarżącego, gdyż istnienie obawy użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego wywodzą z faktu prowadzenia przeciwko niemu postępowań karnych, w tym o czyny skierowane przeciwko mieniu. Zatem, zadaniem organu, nie ma potrzeby dopuszczania w postępowaniu dowodu z opinii biegłego, który miałby wypowiadać się w kwestii zdolności skarżącego do posługiwania się bronią.
Komendant Główny Policji podniósł, że dowód z przesłuchania skarżącego na okoliczności związane z przechowywaniem przez niego broni jest niezasadny, bowiem w sytuacji niedopełnienia obowiązków wynikających z ustawy o broni i amunicji, dotyczących właściwego zabezpieczenia broni, motywy, jakimi kierował się skarżący, zmieniając miejsce przechowywania broni, nie miały wpływu na sposób rozstrzygnięcia sprawy. Podkreślił, że wyjaśnienia skarżącego, iż broń przeniósł w inne miejsce w związku z rozwodem i zmianą miejsca zamieszkania, mogłyby zostać przyjęte gdyby skarżący wykazał, że dostarczono mu nową, zamówioną szafę pancerną do przechowywania broni, ewentualnie gdyby poprosił o czasowe przechowanie broni u któregoś z kolegów myśliwych.
Ustosunkowując się do zarzutu naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP poprzez naruszenie zasady domniemania niewinności Komendant Główny Policji wyjaśnił, że w postępowaniu administracyjnym nie ustala się winy czy niewinności osoby posiadającej pozwolenie na broń, gdyż postępowanie to jest prowadzone według reguł ustalonych w kodeksie postępowania administracyjnego. W niniejszej sprawie przedmiotem dowodu była okoliczność czy przeciwko skarżącemu toczy się postępowanie karne o czyn objęty katalogiem art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy broni i amunicji. Ustalenia takie poczyniono, co znalazło odzwierciedlenie w aktach sprawy. W tej sytuacji cofnięcie pozwolenia na broń w niczym nie naruszało istotnej w prawie karnym zasady domniemania niewinności, bowiem cofnięcie pozwolenia nie jest karą w rozumieniu przepisów prawa karnego, a jedynie konsekwencją administracyjnoprawną wynikającą z przedstawienia skarżącemu zarzutów o bezprawnym zachowaniu w sferze prawa karnego.
Odnosząc się do wniosku o umorzenie postępowania Komendant Główny Policji wyjaśnił, że nie może on zostać uwzględniony. Zgodnie z dyspozycją art. 105 § 1 k.p.a. postępowanie umarza się, jeśli z jakichkolwiek przyczyn stało się ono bezprzedmiotowe. Przedmiotem postępowania organów Policji jest kwestia cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń z uwagi na dyspozycję art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 oraz art. 18 ust. ust. 5 pkt 4 w zw. z art. 32 ustawy o broni i amunicji. Brak jest zatem podstaw do umorzenia postępowania w myśl art. 105 §1 k.p.a. Nie jest też możliwe uwzględnienie tego wniosku w myśl art. 105 § 2 k.p.a., bowiem stanowi on, że organ administracji publicznej może umorzyć postępowanie, jeżeli wystąpi o to strona, na żądanie której postępowanie zostało wszczęte, a nie sprzeciwiają się temu inne strony oraz gdy nie jest to sprzeczne z interesem społecznym. Postępowanie w sprawie cofnięcia pozwolenia na broń K. S. toczy się z urzędu, a nie na wniosek strony, zatem nie został spełniony jeden z warunków tego przepisu.
Na decyzję Komendanta Głównego Policji skargę złożył K. S. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie oraz podtrzymał w całości stanowisko zaprezentowane w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że skarga nie jest zasadna.
Sąd wskazał, że materialnoprawną podstawę skarżonej decyzji stanowi art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji oraz art. 18 ust. 5 pkt 4 tej ustawy.
Jak wynika z treści art. 15 ust. 1 pkt 6 w zw. z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli co do osoby, której takie pozwolenie wydano istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie stanął na stanowisku, że osoba wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji.
Dla uzasadnienia tego stanowiska Sąd I instancji wskazał na argumenty zawarte w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sądu Administracyjnego z 18 listopada 2009 r., sygn. akt II OPS 4/09, LEX Nr 527545. Uchwała ta w swoim meritum dotyczy co prawda jedynie kwestii cofnięcia pozwolenia na broń osobie prawomocnie skazanej za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, jednakże rozważania zawarte w jej uzasadnieniu mają walor uniwersalny i dotyczą również sytuacji osób wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Dokonując wykładni przepisu art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji Sąd wskazał, że skoro w przepisie tym określono najpierw “osoby co do których istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego" a następnie wskazano, że "w szczególności" są to osoby wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, to krąg osób wymienionych w grupie pierwszej - szerszej, obejmuje w całości krąg osób wymienionych po słowach “w szczególności".
Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu tejże uchwały wywiódł konkluzję, którą Sąd popiera, iż użycie słów “w szczególności", oznacza, że do osób wymienionych po tym stwierdzeniu ustawodawca sam rozstrzygnął, iż co do nich istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. Pozwolenia na broń nie wydaje się, a wydane cofa, zatem osobom wymienionym po słowach "w szczególności", ale także innym osobom, co do których jednak z innych powodów, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Powołując się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 13 października 2005 r., sygn. akt II OSK 97/05, Sąd wskazał, że posiadanie i używanie broni palnej stanowi tradycyjnie w polskim systemie prawnym sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Prawa do posiadania broni nie można zaliczyć do kategorii wolności i praw osobistych obywatela w świetle Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Dostęp obywatela do broni poddany jest istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego. Zasadnicze znaczenie ma to, że pozwolenie na broń może być wydane tylko wówczas, gdy istnieją okoliczności uzasadniające jego wydanie. Restrykcyjność przepisów dotyczących zarówno wydania pozwolenia na broń, jak i przede wszystkim jego cofnięcia jest zatem uzasadniona specyficznym charakterem tego uprawnienia.
Reasumując Sąd wskazał, że osoba wobec której toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. pkt 6 i art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji. Sąd podkreślił, że powyższe stanowisko jest już utrwalone w orzecznictwie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, jak i przede wszystkim w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. np. wyrok NSA z 15 kwietnia 2008 r., sygn. akt II OSK 357/07, wyrok NSA z 29 kwietnia 2009 r., sygn. akt II OSK 650/09, wyrok NSA z 23 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 1961/09, orzeczenia.nsa.gov.pl)
Skoro zatem przeciwko K. S. prowadzono postępowanie karne, a następnie został skierowany akt oskarżenia o przestępstwo przeciwko mieniu określone w art. 286 § 1 kk. (oszustwo) i art. 291 § 1 kk. (paserstwo) oraz o przestępstwa przeciwko porządkowi publicznemu określone w art. 258 § 1 kk. (udział w zorganizowanej grupie albo związku przestępczym) to już sam ten fakt przesądza, iż należy on do kręgu osób, które zdaniem ustawodawcy stwarzają zagrożenie użycia broni w sposób niezgodny z przepisami prawa, a w stosunku do niego istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Okoliczność ta stanowiła zdaniem Sądu wystarczającą przesłankę do cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską do celów łowieckich.
Dlatego też Sąd uznał za nieusprawiedliwiony podniesiony w skardze zarzut naruszenia art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji.
Niezasadny jest także zdaniem Sądu zarzut naruszenia art. 42 ust. 3 Konstytucji RP.
Niewątpliwie przepis ten statuuje ogólną zasadę domniemania niewinności. Jednakże nie można wiązać cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską z uwagi na prowadzenie przeciwko niemu postępowania karnego o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu z naruszeniem zasady domniemania niewinności, gdyż domniemanie to jest naruszone tylko wówczas jeżeli Sąd w wyroku wypowie się na temat winy bez uprzedniego jej udowodnienia oskarżonemu zgodnie z prawem, a zwłaszcza bez umożliwienia skorzystania z prawa do obrony. Natomiast z takim przypadkiem nie mamy do czynienia w postępowaniu publicznoprawnym dotyczącym cofnięcia pozwolenia na broń myśliwską. W sprawie tej organy administracji nie traktują skarżącego jako winnego popełnienia przestępstwa przed stwierdzeniem tego przez właściwy sąd karny, gdyż kwestia winy nie była przesądzana w rozpoznawanej sprawie.
Sąd nie zgodził się również z zarzutem, że organy prowadzące postępowanie administracyjne w tej sprawie naruszyły wskazane w skardze przepisy postępowania, w tym przepisy dotyczące postępowania dowodowego, co miałoby prowadzić do niewyjaśnienia stanu faktycznego sprawy, czy też braku wystarczającego zebrania i rozpatrzenia całego materiału dowodowego, gdyż temu przeczą akta sprawy. Organ I instancji zgromadził opinie o skarżącym, które zostały omówione w uzasadnieniu decyzji cofającej skarżącemu pozwolenie na broń. Ustosunkowania się do tych opinii zabrakło w uzasadnieniu decyzji organu odwoławczego, lecz uchybienie to nie miało w ocenie Sądu wpływu na wynik sprawy. Faktem bowiem jest, że organy przy podejmowaniu decyzji nie uwzględniły tych opinii, tak jakby oczekiwał tego skarżący, wskazując jednoznacznie, że przesądzające znaczenie w tej sprawie miało toczące się przeciwko skarżącemu postępowanie karne o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu, a także nieprawidłowe przechowywanie broni.
Nie jest to jednak zdaniem Sądu błędne bądź niepełne ustalenie stanu faktycznego sprawy, lecz świadoma ocena materiału dowodowego zgromadzonego w sprawie, istotnego z punktu widzenia przesłanek wynikających przepisów stanowiących materialnoprawną podstawę zaskarżonej decyzji. W tych okolicznościach nieuprawniony jest zarzut kierunkowego zmierzania organu do oceny skarżącego jako osoby postępującej niezgodnie z porządkiem publicznym.
Na uwzględnienie nie zasługuje również w ocenie Sądu zarzut naruszenia art. 6 k.p.a. w zw. z art. 76 § 1 kk. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego w sprawach pozwoleń na broń niejednokrotnie wskazywano, że zatarcie skazania pozwala wprawdzie daną osobę uważać za niekaraną, jednakże przy ocenie osobowości kandydata do posiadania broni ważny jest nie tylko fakt ukarania, bądź niekarania, ale dotychczasowe życie i sposób postępowania tej osoby. Wskazywano także, że zatarcie skazania nie stanowi przeszkody do ustalenia w trybie art. 75 k.p.a., że wnioskodawca w sprawie o wydanie pozwolenia na broń popełnił czyn, który sam w sobie lub w powiązaniu z innymi okolicznościami rodzi obawę, że osoba ta użyje broni w celach sprzecznych z interesem porządku publicznego (por. wyrok NSA z 12 maja 1999 r., sygn. akt III SA 7339/98, wyrok NSA z 9 października 2001 r., sygn. akt III SA 866/00, wyrok NSA z 6 września 2002 r., sygn. akt III SA 377/01). Przytoczone tezy mają oczywiście odpowiednie zastosowanie także w sprawach o cofnięcie pozwolenia.
Zdaniem Sądu I instancji organ, dla oceny skarżącego jako posiadacza pozwolenia na broń palną myśliwską, mógł odwołać się do wcześniejszego naruszenia przez skarżącego porządku prawnego, do którego doszło w 2000 r. Sąd zwrócił przy tym uwagę, że okoliczność ta ma w realiach niniejszej sprawy jedynie znaczenie dodatkowe, tak samo jak i przywołanie w uzasadnieniu stanowiska organu wykroczeń w ruchu drogowym popełnionych przez skarżącego, a polegających na przekroczeniu dozwolonej prędkości. Jak już bowiem podkreślono wcześniej organ, wydając zaskarżoną decyzję, oparł się zasadniczo na zaistnieniu w sprawie przesłanki z art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji czyli na toczącym się wobec skarżącego postępowaniu karnym o popełnienie przestępstwa przeciwko mieniu. W tym kontekście nie mógł odnieść zamierzonego skutku zarzut naruszenia przepisu art. 10 k.p.a. Organ odwoławczy uzupełniał wprawdzie materiał dowodowy właśnie we wskazanym wyżej zakresie i nie zapewnił skarżącemu możliwości wypowiedzenia się co do zgromadzonych dowodów, ale uchybienie to pozostaje bez wpływu na wynik sprawy.
Dowody te nie miały bowiem w sprawie przesądzającego znaczenia, gdyż posłużyły jedynie do uzupełnienia argumentacji organu. Jak słusznie bowiem stwierdził organ w zaskarżonej decyzji z woli ustawodawcy organy w stosunku do osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko zdrowiu, życiu i mieniu, nie muszą przeprowadzać dodatkowych czynności potwierdzających obawę sprzecznego z prawem użycia broni. W sprawie nie zaistniała zatem sytuacja określona w art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (dalej jako p.p.s.a.), obligująca Sąd do uchylenia decyzji, skoro naruszenie przepisów postępowania nie miało istotnego wpływu na wynik sprawy.
Sąd nie znalazł również podstaw do zakwestionowania zastosowania przez organ, jako drugiej podstawy materialnoprawnej zaskarżonej decyzji, przepisu art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji, zgodnie z którym właściwy organ Policji może cofnąć pozwolenie na broń w przypadku naruszenia przez osobę posiadającą pozwolenie zasad przechowywania, noszenia oraz ewidencjonowania broni i amunicji, o których mowa w art.
- 32. Stosownie do art. 32 ust. 1 ustawy o broni i amunicji, broń i amunicję należy przechowywać i nosić w sposób uniemożliwiający dostęp do nich osób nieuprawnionych.
Ustalając okoliczności związane z naruszeniem tego obowiązku przez skarżącego, organ oparł się – wbrew zarzutom skargi – na materiale ze sprawy [...], a nie jedynie na wyroku Sądu Rejonowego, Wydział [...] Karny w D. z [...] kwietnia 2010 r., który wobec wniesienia sprzeciwu – stosownie do art. 506 § 3 kpk. – utracił moc.
Ustalenia organu w powyższym zakresie nie zostały przez skarżącego skutecznie zakwestionowane. Jako prawidłowe Sąd ocenił natomiast nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego. Organ biorąc pod uwagę obligatoryjne przesłanki cofnięcia skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską zasadnie uznał, że skoro nie kwestionuje zdolności psychologicznej ani cech charakterologicznych skarżącego to zbędne jest dopuszczanie dowodu z opinii biegłego psychologa na okoliczność ustalenia czy profil charakterologiczny i psychologiczny skarżącego dopuszcza możliwość użycia broni myśliwskiej w sposób odmienny od jej przeznaczenia.
Również dowód z przesłuchania strony na okoliczności związane z przechowywaniem broni nie mógł w ocenie Sądu przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie. Okolicznością niesporną jest bowiem przechowywanie przez skarżącego broni i amunicji w szafie ubraniowej oraz składanym łóżku polowym, a powody zaistnienia takiego stanu rzeczy są bez znaczenia dla stwierdzenia niedopełnienia przez skarżącego obowiązku prawidłowego przechowywania broni i amunicji wynikającego z ustawy o broni i amunicji.
Poczynione przez organ ustalenia faktyczne uprawniały organ do zastosowania w sprawie także drugiej przesłanki cofnięcia pozwolenia na broń, określonej w art. 18 ust. 5 pkt 4 ustawy o broni i amunicji. Sąd uznał przy tym, mając na względzie fakultatywny charakter powołanego przepisu, że organ swoje stanowisko uzasadnił w sposób prawidłowy, dostatecznie zindywidualizowanymi przesłankami, co sprawia, że rozstrzygnięcie nie nosi cech dowolności.
Mając wszystkie powyższe względy na uwadze Sąd działając na zasadzie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalił.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożył K. S., zaskarżając wyrok w całości, zarzucając naruszenie prawa materialnego, przez jego błędną wykładnię, tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji przez błędne przyjęcie, iż zachodzi obawa użycia przez skarżącego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie oraz zasądzenie kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że Sąd I instancji bezkrytycznie poddał się ustaleniom zawartym w uzasadnieniu uchwały Naczelnego Sadu Administracyjnego w Warszawie z dnia 18 listopada 2009 r. sygn. akt. II OPS 4/09, w sposób całkowicie nieuzasadniony przenosząc je na grunt niniejszego postępowania. W ocenie skarżącego, istota tej uchwały odnosi się do osób prawomocnie skazanych, a kwalifikowanie jej postanowień wprost do osób, co do których toczy się postępowanie karne jest zupełnie chybione i świadczy o uproszczeniu istoty postępowania opartego na zasadzie kompleksowego zbadania materiału dowodowego i wyciągnięcia trafnych wniosków.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Zgodnie z art. 18 ust. 1 pkt 2 ustawy o broni i amunicji w brzmieniu obowiązującym w dacie wydania zaskarżonej decyzji, organ cofał pozwolenie na broń, jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Z kolei z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy wynikało, iż pozwoleń na broń nie wydawało się (a także cofało się już wydane) osobom, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczyło się postępowanie karne o popełnienie takich przestępstw.
Przepis art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji był przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (publ. ONSAiWSA 2010 Nr 1, poz. 5). Zgodnie z tą uchwałą, osoba skazana prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu jest osobą, co do której istnieje uzasadniona obawa, że może użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, co uzasadnia cofnięcie pozwolenia na broń takiej osobie, na podstawie art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji. W uzasadnieniu powyższej uchwały wskazano ponadto, iż co do innych osób niż wymienione w ww. przepisie, w szczególności co do osób, które nie zostały skazane prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, organ musi szczegółowo analizować i uzasadniać istnienie takiej obawy.
Cofnięcie pozwolenia na broń, w stanie prawnym mającym zastosowanie w rozpoznawanej sprawie, było obligatoryjne w każdym przypadku, gdy strona należała do kategorii osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, gdyż były to osoby, co do których istniała uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przede wszystkim tymi osobami byli skazani prawomocnym wyrokiem za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu. W stosunku zaś do osób, wobec których toczy się postępowanie karne o popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, cofnięcie pozwolenia na broń możliwe jest jedynie w przypadku, gdy prowadzące postępowanie organy wykażą, że w stosunku do osób tych istnieje uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Dlatego też, dla oceny spełnienia przesłanki warunkującej cofnięcie pozwolenia na posiadanie broni, niezbędne jest wzięcie pod uwagę nie tylko faktu toczącego się postępowania karnego o przestępstwa przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, ale również innych okoliczności faktycznych występujących w sprawie
W rozpoznawanej sprawie organy ustaliły, że w stosunku do skarżącego prowadzone jest postępowanie karne o czyny z art. 286 § 1 kk, 291 § 1 kk, art. 286 § 1 kk w zw. z art. 294 § 1 kk, tj. o przestępstwa przeciwko mieniu, a więc wprost wskazane przez ustawodawcę, jako stwarzające obawę użycia broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Przestępstw tych skarżący dopuścił się w ramach zorganizowanej grupy przestępczej mającej na celu popełnianie przestępstw przeciwko mieniu. W związku z tym postawiono skarżącemu zarzut popełnienia czynu z art. 258 § 1 kk, który stanowi przestępstwo przeciwko porządkowi publicznemu.
Ponadto nieprawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w D. [...] Wydział Karny z dnia [...] kwietnia 2010 r., sygn. akt [...] uznano K. S. winnym popełnienia wykroczenia z art. 51 ust. 2 pkt 7 ustawy o broni i amunicji, tj. przechowywania 5 jednostek broni myśliwskiej oraz 450 szt. amunicji bez zabezpieczenia, co umożliwiło dostęp do nich osób nieuprawnionych, za co wymierzono mu karę grzywny.
W świetle powyższych faktów stwierdzić należy, że zasadnie w tym zakresie organy, a następnie Sąd I instancji, uznały, że poczynione w sprawie ustalenia lekceważenia porządku prawnego w zakresie bezpiecznego przechowywania broni palnej w połączeniu z postawieniem w stan oskarżenia o popełnienie przestępstw przeciwko mieniu oraz porządkowi publicznemu nie pozwalają na zachowanie skarżącemu pozwolenia na broń. Jeżeli skarżący, do którego powinności należy dobra znajomość przepisów w zakresie posiadania, przechowywania i obchodzenia się z bronią, w sposób świadomy naruszył zasady jej przechowywania, to takie postępowanie, w sytuacji objęcia skarżącego aktem oskarżenia, w którym postawiono zarzuty popełnienia przestępstw przeciwko mieniu oraz porządkowi publicznemu może budzić uzasadnioną obawę, że należy on do kręgu osób, które mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego.
W tym kontekście zasadnie Sąd I instancji jako prawidłowe ocenił nieuwzględnienie przez organ odwoławczy wniosków dowodowych zgłoszonych przez skarżącego, albowiem w sprawie nie była kwestionowana zdolność psychologiczna skarżącego do posługiwania się bronią, a istnienie obawy użycia przez niego broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego organy wywiodły z faktu prowadzenia przeciwko niemu postępowań karnych, w tym o czyny skierowane przeciwko mieniu, których skarżący dopuścił się w ramach zorganizowanej grupy przestępczej. Także dowód z przesłuchania strony na okoliczności związane z przechowywaniem broni nie mógł przyczynić się do wyjaśnienia okoliczności istotnych w sprawie, albowiem jak zasadnie stwierdził Sąd I instancji - okolicznością niesporną było przechowywanie przez skarżącego broni i amunicji w szafie ubraniowej oraz składanym łóżku polowym, a powody zaistnienia takiego stanu rzeczy są bez znaczenia dla stwierdzenia niedopełnienia przez skarżącego obowiązku prawidłowego przechowywania broni i amunicji wynikającego z ustawy o broni i amunicji.
Należy zwrócić uwagę, że w stosunku do osób posiadających pozwolenie na broń musi obowiązywać miernik najwyższej staranności. Naczelny Sąd Administracyjny we wskazanej wyżej uchwale sygn. akt II OSP 4/09 podkreślił, że pozwolenie na broń palną jest uprawnieniem wyjątkowym, będącym atrybutem władztwa państwowego i z tego względu posiadacz musi być osobą dającą rękojmię, że swoim postępowaniem nie zagrozi bezpieczeństwu lub porządkowi publicznemu. Posiadanie i używanie broni palnej stanowi sferę daleko idącej reglamentacji administracyjnoprawnej. Dostęp obywateli do broni został poddany istotnym ograniczeniom, co wynika zarówno z monopolu Państwa na stosowanie środków przymusu, jak i potrzeby zapewnienia bezpieczeństwa i porządku publicznego.
Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, że przedstawiony wyżej stan faktyczny sprawy wypełnia przesłanki art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy obroni i amunicji, co usprawiedliwiało cofnięcie skarżącemu pozwolenia na broń palną myśliwską.
Z tych przyczyn podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia prawa materialnego należało uznać za niezasadny.
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270) oddalił skargę kasacyjną.
O zwrocie kosztów postępowania kasacyjnego orzeczono w oparciu o art. 204 pkt 1 p.p.s.a.