Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 3 marca 2020 r., sygn. akt II SA/Rz 1428/19, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie oddalił skargę T. S.A. w W. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia 18 listopada 2019 r., nr OA.7722.23.1.2019, o stwierdzeniu niedopuszczalności zażalenia na postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Tarnobrzegu z 5 września 2019 r., nr PINB.I.5131.1.2018/2019, o dopuszczeniu Ogólnopolskiego Stowarzyszenie [...] z siedzibą w R. do udziału w postępowaniu w sprawie wznowienia postępowania zakończonego decyzją PINB w Tarnobrzegu z 29 stycznia 2018 r., nr PINB.I.5131.1.2018, udzielającą pozwolenia na użytkowanie stacji bazowej telefonii cyfrowej T., na działce nr ewid. [...] w obrębie ewidencyjnym [...], jednostka ewidencyjna [...].
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku opartą na przesłankach z art. 174 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", złożyła skarżąca Spółka, wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Rzeszowie oraz zasądzenie kosztów postępowania, w tym zastępstwa procesowego wg norm przepisanych.
Zaskarżonemu wyrokowi zarzucono naruszenie prawa procesowego, które mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, tj. niewłaściwe zastosowanie art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. w zakresie konstrukcji uzasadnienia wyroku, mając na względzie, że naruszenie to miało istotny wpływ na wynik sprawy.
Ponadto zarzucono naruszenie prawa materialnego, tj.
- - art. 31 § 2 K.p.a. przez uznanie, że zażalenie na postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do postępowania jest niedopuszczalne;
- - art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. przez stwierdzenie, że dopuszczenie Ogólnopolskiego Stowarzyszenia [...] w R. do udziału w postępowaniu o wznowienie postępowania zakończonego ww. decyzją o pozwoleniu na użytkowanie ww. stacji bazowej telefonii cyfrowej jest uzasadnione celami statutowymi tej organizacji i przemawia za tym interes społeczny;
- - naruszenie przepisów postępowania, które miało istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. w zakresie wszechstronnej oceny zgromadzonego materiału dowodowego przez organ administracji publicznej poprzez nieprawidłową analizę statutu ww. Stowarzyszenia oraz określenia interesu społecznego, który miałby przemawiać za dopuszczeniem tej organizacji do udziału w postępowaniu.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.
Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej z urzędu biorąc pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Wobec tego, że w rozpoznawanej sprawie nie zachodzi żadna z okoliczności skutkujących nieważnością postępowania, o jakich mowa w art. 183 § 2 p.p.s.a., a nadto nie zachodzi również żadna z przesłanek, o których mowa w art. 189 p.p.s.a., które Naczelny Sąd Administracyjny rozważa z urzędu dokonując kontroli zaskarżonego skargą kasacyjną wyroku Sądu pierwszej instancji, Naczelny Sąd Administracyjny dokonał takiej kontroli zaskarżonego wyroku jedynie w zakresie wyznaczonym podstawami skargi kasacyjnej.
Naczelny Sąd Administracyjny orzekający w niniejszej sprawie za niezasadne uznał zarzuty skargi kasacyjnej.
Wbrew twierdzeniom skarżącej Spółki, Sąd I instancji prawidłowo ocenił, że na postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu nie przysługuje zażalenie. Ma rację Sąd I instancji, że taka ocena wynika z treści art. 31 § 2 w zw. z art. 141 § 1 K.p.a. W tym miejscu należy powtórzyć za stanowiskiem doktryny i orzecznictwa, że przepis art. 31 § 2 zdanie drugie K.p.a. przyznaje organizacji społecznej oraz stronom postępowania, prawo do zaskarżenia w drodze zażalenia jedynie postanowienia o odmowie wszczęcia postępowania lub postanowienia o odmowie dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu.
W świetle tego przepisu, na postanowienia o wszczęciu postępowania lub o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu, zażalenie nie przysługuje. Pogląd ten znajduje dodatkowe wsparcie w treści art. 141 § 1 K.p.a., który przewiduje, że zażalenie na postanowienie wydane w toku postępowania służy stronie wówczas, gdy kodeks tak stanowi. Oznacza to, jak słusznie stwierdził Sąd I instancji, że postanowienia uwzględniające żądania organizacji społecznej, wydane na podstawie art. 31 § 1 i 2 K.p.a., nie mogą stać się przedmiotem skutecznie wniesionego zażalenia. Mogą natomiast być kwestionowane w trybie art. 142 K.p.a., tj. w odwołaniu od decyzji (por. postanowienie NSA z 14 listopada 2017 r., II OSK 2735/17). A zatem na postanowienie uwzględniające żądanie organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w postępowaniu zażalenie nie służy (por. postanowienie NSA z 15 stycznia 2013 r., II OSK 3073/12).
Ustawodawca przesądził, że stronie postępowania nie przysługuje interes prawny w kwestionowaniu postanowienia wydanego w przedmiocie dopuszczenia organizacji społecznej w postępowaniu administracyjnym. Ponadto Sąd I instancji trafnie podniósł, że weryfikacja, czy organizacja zasadnie została dopuszczona do postępowania, może nastąpić także na etapie rozpoznawania odwołania od decyzji wydanej w postępowaniu, do udziału w którym dopuszczono organizację społeczną. Jak wskazał NSA w wyroku z 25 maja 2021 r. o sygn. akt III OSK 4585/21: "Organ odwoławczy rozpatrując merytorycznie odwołanie wniesione przez organizację społeczną zobligowany jest ocenić trafność stanowiska organu pierwszej instancji co do zaistnienia przesłanek z art. 31 § 2 K.p.a., badając czy zasadnie uznano, że cele statutowe i interes społeczny uzasadniały udział organizacji społecznej w postępowaniu i czyni to w związku z koniecznością dokonania oceny czy odwołanie zostało wniesione przez uprawniony podmiot".
Z powyższego wywodu wynika, że Sąd I instancji prawidłowo zastosował art. 151 p.p.s.a. i oddalił skargę; zaś uzasadnienie zaskarżonego wyroku zawiera wszystkie wymagane prawem elementy, o których mowa w art. 141 § 4 p.p.s.a.; a w żadnym wypadku brak było podstaw do stwierdzenia, że zachodziły podstawy do zastosowania przez Sąd I instancji art. 145 § 1 pkt 2 p.p.s.a., ponieważ w ogólne brak jest podstaw do stwierdzenia, iż zaskarżone postanowienie organu zostało wydane z naruszeniem prawa, nie wspominając o kwalifikowanych wadach, o jakich mowa w art. 156 K.p.a. lub innych przepisach.
Dlatego zarzuty skargi kasacyjnej dotyczące naruszenia art. 145 § 1 pkt 2 w zw. z art. 141 § 4 i art. 151 p.p.s.a. oraz art. 31 § 2 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Odnośnie zaś podnoszonej w skardze kasacyjnej kwestii merytorycznej oceny co do legalności dopuszczenia ww. Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu, ocena w tym przedmiocie na aktualnym etapie postępowania jest przedwczesna, a tym samym nieuprawniona, ponieważ – o czym wyżej była mowa – te kwestie mogą być przedmiotem ewentualnej oceny organu odwoławczego, a więc na etapie postępowania odwoławczego. Aktualnie przedmiotem oceny Sądu Administracyjnego było wyłącznie zagadnienie prawne wynikające z zaskarżonego postanowienia, tj. czy zachodziły przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności zażalenia na postanowienie o dopuszczeniu organizacji społecznej do udziału w postępowaniu. Dlatego też pozostałe zarzuty skargi kasacyjnej, a dotyczące naruszenia art. 31 § 1 pkt 2 K.p.a. oraz art. 7 K.p.a., art. 77 K.p.a. – nie zawierają usprawiedliwionych podstaw.
Z tych względów, na podstawie art. 184 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.