Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie, sygn. akt II SA/Rz 461/15 odrzucił skargę T. B. na postanowienie Podkarpackiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Rzeszowie z dnia [...] lutego 2015 r., nr [...] w przedmiocie odmowy wydania kserokopii z akt.
Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że pełnomocnik skarżącego został wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od wniesionej skargi w wysokości 100 złotych. Wezwanie to zawierało pouczenie, że nie usunięcie wskazanego braku w terminie 7 dni od daty jego doręczenia spowoduje odrzucenie skargi. Wobec niepodjęcia przez adresata przesyłki zawierającej to wezwanie nastąpił jego zwrot do nadawcy a następnie zostało uznane za doręczone w formie zastępczej. W terminie 7 dni od dnia doręczenia zastępczego nie uzupełniono braku fiskalnego skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Rzeszowie postanowieniem z dnia 13 maja 2015 r. odrzucił skargę T. B. Sąd wskazał, że niedopełnienie obowiązku z art. 220 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r. poz. 270 ze zm.; dalej zwanej P.p.s.a.) przy uprzednim skutecznym wezwaniu pełnomocnika skarżącego do uiszczenia należnego od skargi wpisu musiało w myśl art. 220 § 3 P.p.s.a. skutkować jej odrzuceniem.
Sąd I instancji wskazał, że wezwanie o uiszczenie wpisu sądowego zostało skierowane do adwokata zastępującego skarżącego (na wskazany przez niego adres Kancelarii Adwokackiej). Ponieważ przesyłka zawierająca ww. wezwanie nie została odebrana przez pełnomocnika z uwagi na jego nieobecność, została ona awizowana i złożona w dniu 21 kwietnia 2015 r. we właściwej placówce pocztowej Urzędu Pocztowego w Rzeszowie. Mimo jej ponownego awizowania w dniu 29 kwietnia 2015 r., nie została podjęta w terminie 14 dniowym, liczonym od dnia pierwszego zawiadomienia, co wywołało skutek w postaci zastępczego doręczenia z upływem ostatniego dnia tego okresu tj. 5 maja 2015 r. Było to zgodne z art. 73 § 1 P.p.s.a. Spełnione zostały także wymogi doręczenia zastępczego określone w art. 73 § 2 - 4 P.p.s.a.
Sąd uznał, że wezwanie o wpis sądowy zostało w sposób prawidłowy doręczone pełnomocnikowi skarżącego. Mimo upływu wyznaczonego terminu wymagana kwota wpisu sądowego nie została uiszczona, dlatego wniesiona skarga podlega odrzuceniu na podstawie art. 220 § 3 i art. 58 § 3 P.p.s.a.
Skargę kasacyjną na powyższe postanowienie wniósł T. B. reprezentowany przez swojego pełnomocnika. Zaskarżając je w całości zarzucił Sądowi I instancji naruszenie art. 220 § 3 w zw. z art. 73 § 1 - 4 P.p.s.a.
Podnosząc tak sformułowany zarzut wniesiono o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości oraz zasądzenie od organu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skarżący kwestionuje okoliczność doręczenia mu przez Sąd wezwania o konieczności uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł. Twierdzi, że operator pocztowy zaniechał próby doręczenia mu wezwania sądowego. Jego zdaniem odręczna adnotacja nie znanej z imienia i nazwiska osoby o treści "adresata nie zastałem [...]" z dnia 21 kwietnia 2015 r. nie może stanowić o prawidłowości zastosowania art. 73 P.p.s.a.
Skarżący wskazał na okoliczności, z których wynika, że doręczenie pisma jego pełnomocnikowi nie powinno nastręczać doręczającemu żadnych problemów z uwagi na liczne możliwości skutecznego powiadomienia tego pełnomocnika o przesłanej korespondencji np. numer telefonu komórkowego na skrzynce pocztowej znajdującej się przy drzwiach wejściowych do kancelarii. Podniesiono, że nr skrytki pocztowej wraz z danymi do kontaktu elektronicznego, faksem jest podawany na każdym pełnomocnictwie.
Zaznaczono, że w uzasadnieniu orzeczenia Sadu brakowało informacji, czy operator pocztowy (firma I.) skorzystał ze wszystkich możliwych sposobów skutecznego doręczenia pełnomocnikowi pisma z Sadu, które zawierało wezwanie do uiszczenia wpisu. W ocenie skarżącego niechlujność operatora pocztowego doprowadziła do niedostarczenia przesyłki.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 P.p.s.a.), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez T. B. nie zawiera podstaw uzasadniających uchylenie wydanego w sprawie orzeczenia.
W myśl art. 220 § 1, 2 i 3 P.p.s.a. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata. W tym przypadku, z zastrzeżeniem § 2 i 3, przewodniczący wzywa wnoszącego pismo, aby pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie bezskutecznego upływu tego terminu przewodniczący wydaje zarządzenie o pozostawieniu pisma bez rozpoznania. W sytuacji gdy uchybienie to dotyczy skargi, od której pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, Sąd odrzuca taką skargę.
Zgodnie z art. 73 § 1 P.p.s.a. w razie niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72, pismo składa się na okres czternastu dni w placówce pocztowej w rozumieniu ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. - Prawo pocztowe albo w urzędzie gminy, dokonując jednocześnie zawiadomienia określonego w § 2. Zawiadomienie o złożeniu pisma wraz z informacją o możliwości jego odbioru w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy w terminie siedmiu dni od dnia pozostawienia zawiadomienia, umieszcza się w oddawczej skrzynce pocztowej, a gdy to nie jest możliwe, na drzwiach mieszkania adresata lub w miejscu wskazanym jako adres do doręczeń, na drzwiach biura lub innego pomieszczenia, w którym adresat wykonuje swoje czynności zawodowe (§ 2). W przypadku niepodjęcia pisma w terminie, o którym mowa w § 2, pozostawia się powtórne zawiadomienie o możliwości odbioru pisma w terminie nie dłuższym niż czternaście dni od dnia pierwszego zawiadomienia o złożeniu pisma w placówce pocztowej albo w urzędzie gminy (§ 3). Doręczenie uważa się za dokonane z upływem ostatniego dnia okresu, o którym mowa w § 1 (§ 4).
Przepis ten wskazuje jakie czynności związane z doręczeniem przesyłki należy podjąć jeśli nie będzie możliwe doręczenie jej w sposób opisany w art. 65-72 P.p.p.a. Jedną z nich jest nie zastanie adresata pod wskazanym adresem oraz brak możliwości pozostawiania przesyłki innej osobie dorosłej określonej w art. 72 P.p.s.a.
Wystąpienie takich okoliczności znajduje potwierdzenie w adnotacji operatora pocztowego na zwrotnym potwierdzeniu odbioru "adresata nie zastałem". W tym momencie zastosowanie ma procedura z art. 73 § 1-4 P.p.s.a. Kolejne jej etapy są uwidocznione na zwrotnym potwierdzeniu odbioru w postaci stosownej adnotacji -pozostawienie awiza w oddawczej skrzynce pocztowej adresata, dacie powtórnego awiza i zwrocie przesyłki z uwagi na jej nie podjęcie w terminie.
Odnosząc powyższe do stanu sprawy należy uznać, że zwrotne potwierdzenie odbioru znajdujące się w aktach sprawy (k. [...] akt) posiada wszystkie ww. znamiona warunkujące prawidłowe zastosowanie doręczenia z art. 73 P.p.s.a. Zatem możliwe było zastosowanie doręczenia zastępczego i w konsekwencji uznanie, że przesyłka została skutecznie doręczona.
Domniemanie faktyczne doręczenia pisma w trybie art. 73 P.p.s.a. może być obalone, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia są niezgodne z rzeczywistością. Jedną z możliwości służących obaleniu tego domniemania jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej reklamacja, została zgłoszona w formie pisemnej, ustnej do protokołu lub innej, która ujawnia wolę reklamującego w sposób dostateczny, w tym również w formie elektronicznej. Reklamację można zgłosić w każdej placówce pocztowej operatora pocztowego, który zawarł umowę o świadczenie usługi pocztowej z nadawcą. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania (tak w Postanowieniu NSA z 16 maja 2014 r. sygn. akt II FSK 550/14 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że pierwszego awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. Domniemanie faktyczne wynikające z art. 73 p.p.s.a. może być obalone wówczas, gdy adresat pisma wykaże, że dane wynikające z dowodu doręczenia nie są zgodne z rzeczywistością. (tak w Postanowieniu NSA z 14 maja 2014 r. sygn akt. I FZ 25/14 dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze należy stwierdzić, że wbrew temu co podnosi skarżący doręczenie zastępcze wezwania do uiszczenia wpisu od skargi w kwocie 100 zł było prawidłowe. Twierdzenia skarżącego o braku wezwania nie znajdują potwierdzenia w okolicznościach sprawy. Sam skarżący nie podjął się przeprowadzenia procedury reklamacyjnej kierowanej do niego przesyłki, która mogłaby dać podstawy do obalenia fikcji doręczenia zastępczego zastosowanego w jego sprawie. Skoro skarżący nie podważył skutecznie przyjętej przez Sąd fikcji doręczenia, to Sąd uczynił prawidłowo w myśl art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a odrzucając skargę po upływie terminu 7 dni od daty uznania, że wezwanie zostało skutecznie doręczone.
Należy zaznaczyć, że zastosowanie instytucji doręczenia zastępczego nie ma charakteru fakultatywnego, tj. nie zależy od decyzji sądu. Obowiązek wykorzystania tego trybu stosuje§ się w każdym przypadku "niemożności doręczenia pisma w sposób przewidziany w art. 65-72 P.p.s.a.".
Za nieuprawniony należy zatem uznać zarzut skargi kasacyjnej naruszenia przez Sąd I instancji art. 220 § 3 w zw. z art. 73 § 1 - 4 P.p.s.a.
W tym stanie sprawy, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 orzekł jak w sentencji postanowienia.