Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 30 marca 2022 r., sygn. akt II SA/Ke 78/22 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Kielcach oddalił skargę E. W. i D. W. na postanowienie Świętokrzyskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Kielcach (zwanego dalej "Wojewódzkim Inspektorem") z dnia 21 grudnia 2021 r., znak WINB-WOA.7721.13.11.2021 utrzymujące w mocy postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego we [...] (zwanego dalej "Powiatowym Inspektorem") z dnia 9 sierpnia 2021 r., znak NB.5141.6.6.2021 o wstrzymaniu budowy budynku gospodarczego o wymiarach w rzucie około 11,2 m x 12,95 m z dwoma jednakowymi dobudówkami od strony północnej i południowej o wymiarach około 2,9 m x 4,7 m (o łącznej powierzchni zabudowy około 172,30 m2) usytuowanego na działkach nr [...] i [...] w [...], gmina [...], realizowanej samowolnie przez E. W. i D. W. W tym postanowieniu poinformowano również inwestorów o możliwości złożenia w terminie 30 dni od doręczenia postanowienia wniosku o legalizację wymienionego budynku gospodarczego i o konieczności wniesienia opłaty legalizacyjnej w celu uzyskania decyzji o legalizacji budynku gospodarczego, która zgodnie z art. 49d ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane wynosi [...] zł.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wnieśli E. W. i D. W. zarzucając naruszenie:
- 1. art. 36a w zw. z art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (na datę zaskarżonej decyzji tekst jednolity Dz. U. z 2021 r., poz. 2351, dalej "P.b.)., a w konsekwencji zakwalifikowanie obiektu budowlanego jako samowoli budowlanej, a nie jako istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, pomimo iż przy realizacji inwestycji przez skarżących miały miejsce odstępstwa od charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, w szczególności w zakresie powierzchni zabudowy;
- 2. art. 36a P.b., co skutkowało zakwalifikowaniem obiektu budowlanego jako samowoli budowlanej i niezastosowaniem postępowania naprawczego.
Mając na uwadze powyższe E. W. i D. W. wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Kielcach. Wystąpili także o zasądzenie na ich rzecz zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna nie zawiera usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy wskazać, że art. 193 zd. drugie P.p.s.a. (obecnie tekst jednolity Dz. U. z 2023 r., poz. 1634 z późn. zm.) wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zd. pierwsze P.p.s.a. Uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W takim uzasadnieniu Naczelny Sąd Administracyjny nie relacjonuje więc opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej przedstawionych przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. W rozpoznawanej sprawie nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważnością postępowania sądowego, określone w art. 183 § 2 pkt 1-6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
Powyższa uwaga dotycząca związania Naczelnego Sądu Administracyjnemu granicami skargi kasacyjnej wymaga szczególnego zaakcentowania w niniejszej sprawie. Sąd zaznacza, że podstawy wniesionego i rozpoznawanego obecnie środka zaskarżenia zostały nie tylko bardzo wąsko zakreślone, ale też są nieadekwatne do przedmiotu sprawy. Z tych też przyczyn zakres badania sprawy przez Naczelny Sąd Administracyjny musiał być znacząco ograniczony.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia było postanowienie Inspektora Wojewódzkiego utrzymujące w mocy postanowienie Inspektora Powiatowego wydane na podstawie art. 48 ust. 1 i 3 P.b. Naruszenia tego przepisu w skardze kasacyjnej jednak nie zarzucono.
Nie doszło natomiast do naruszenia zaskarżonym wyrokiem przywołanego w skardze kasacyjnej przepisu art. 36a P.b. Po pierwsze, przepis ten jest rozbudowany i składa się z aż kilkudziesięciu podjednostek redakcyjnych tekstu prawnego. Autor skargi kasacyjnej nie wskazuje w treści zarzutu, która z nich została naruszona. Po drugie należy odnotować, że organy nadzoru budowlanego zasadniczo nie stosowały w sprawie tego przepisu. Zaskarżone postanowienie nie miało za przedmiot w szczególności zmiany pozwolenia na budowę.
Oczywiście Naczelny Sąd Administracyjny domyśla się, że przywołanie w skardze kasacyjnej art. 36a P.b. miało na celu przekonanie, że powstały na działkach nr [...] i [...] budynek nie powinien być kwalifikowany jako samowola, ale jako budynek wybudowany na podstawie pozwolenia na budowę, a jedynie z istotnymi odstępstwami od zatwierdzonego projektu budowlanego. Niemniej jednak nawet zidentyfikowanie takiej intencji autora skargi kasacyjnej nie pozwala na merytoryczną ocenę wydanego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach w kontekście materialnoprawnym dotyczącym podstawy prawnej wydanego postanowienia Inspektora Wojewódzkiego. Zabrakło bowiem w skardze kasacyjnej zarzutów naruszenia istotnych w tym zakresie przepisów, to jest tych, na których oparły się organy i co kontrolował Sąd pierwszej instancji (art. 48 ust. 1 i 3 P.b.).
Skarga kasacyjna zawiera także zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. (w zw. ze wspomnianym wyżej art. 36a P.b.). Przepisu tego organy nadzoru budowlanego także nie stosowały. Wymieniona regulacja prawna dotyczy procedury naprawczej w przypadku istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego lub innych warunków decyzji o pozwoleniu na budowę. Podobnie, jak w odniesieniu do wyżej omówionego zarzutu, Naczelny Sąd Administracyjny ma świadomość, że autor skargi kasacyjnej przywołał art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b., gdyż chciał przez to zaakcentować, że sprawa powinna być rozpoznawana przez pryzmat tego właśnie przepisu. Przedstawienie w skardze kasacyjnej tego zarzutu nie może być jednak uznane za skuteczne, skoro organy nie stosowały art. 51 ust. 1 pkt 3 P.b. Procedura objęta kontrolą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach toczyła się na podstawie art. 48 P.b., a żadnych zarzutów z tego obszaru nie w skardze kasacyjnej nie podniesiono.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, orzekając w granicach skargi kasacyjnej i uznając przedstawione w niej zarzuty za nieusprawiedliwione, orzekł o jej oddaleniu na podstawie art. 184 P.p.s.a.