Uzasadnienie
Wyrokiem z 7 marca 2014 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę T.M. (dalej jako "skarżący") na decyzję Generalnego Dyrektora Ochrony Środowiska z [...] stycznia 2013 r. w przedmiocie wydania nakazu przywrócenia stanu poprzedniego terenu.
W uzasadnieniu Sąd I instancji wskazał, że decyzją z [...] maja 2012 r., Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska w Gdańsku nakazał skarżącemu:
- 1) wstrzymanie wszelkich prac ziemnych prowadzonych na terenie działki nr [...] (obręb geodezyjny Rewa), znajdującej się przy ul. [...] w [...], gmina [...];
- 2) podjęcie czynności w celu przywrócenia poprzedniego stanu obszarów Natura 2000 "Zatoka Pucka i Półwysep Helski" PLH 220032 i "Zatoka Pucka" PLB 220005 przez:
- a) usunięcie ogrodzenia działki nr [...] oraz innych obiektów budowlanych – wiaty na granicy działek nr [...] i [...]/5,
- b) usunięcie nawiezionego materiału ziemnego i gruzu z powierzchni działki nr [...], oznaczonych w ewidencji gruntów jako użytki PsVI i LVI, z łącznej powierzchni 1,03 ha,
- c) usunięcie nawiezionego materiału ziemnego i gruzu z działki nr [...] do warstwy gruntu rodzimego, do rzędnych terenu: nie wyższych niż 0,6 m n.p.m. w części wschodniej przekształconego terenu i nie wyższych niż 0,8 m n.p.m. w części zachodniej przekształconego terenu,
- d) usunięcie warstwy ziemi do niższych rzędnych, niż określone w lit. c w przypadku braku odtworzenia się roślinności szuwaru turzycowego lub muraw słonoroślowych po upływie dwóch sezonów wegetacyjnych od usunięci nawiezionego materiału ziemnego, z terenu działki nr [...].
Ponadto zobowiązano skarżącego do przedłożenia do 15 października 2012 r. Regionalnemu Dyrektorowi Ochrony Środowiska w Gdańsku protokołu prac geodezyjnych wraz z mapą sytuacyjno-wysokościową oraz protokołu odbioru prac wskazanych w pkt 1 i pkt 2 lit. a-c, sporządzonego w obecności pracownika Regionalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska w Gdańsku, a także przedłożenia protokołu zawierającego opis stanu roślinności na terenie działki do 30 września 2014 r.
Skarżący wniósł odwołanie od powyższej decyzji.
Generalny Dyrektor Ochrony Środowiska decyzją z [...] stycznia 2013 r. uchylił zaskarżoną decyzję w punkcie 3 zmieniając termin do 15 maja 2013 r., a w pozostałej części utrzymał zaskarżoną decyzję w mocy.
Organ odwoławczy wskazał, że roboty ziemne przeprowadzone na terenie działki nr [...], w ramach których nawieziono warstwę ziemi gliniastej oraz gruzu o miąższości ok. 2,0 m i które objęły powierzchnię 1,03 ha, należy uznać za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów Natura 2000, tj. obszaru specjalnej ochrony ptaków "Zatoka Pucka" PLB220005 oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty "Zatoka Pucka i Półwysep Helski" PLH220032. Prace te zostały przeprowadzone bez uzyskania zezwoleń lub decyzji określonych w art. 37 ustawy z 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (tekst jedn. Dz.U. z 2009 r. Nr 151, poz. 1220 ze zm., obecnie tekst jedn. Dz.U. z 2015 r., poz. 1651 – zwana dalej "ustawa o ochronie przyrody").
Organ odwoławczy wyjaśnił, że na obszarze Natura 2000 "Zatoka Pucka" ochronie podlega 5 gatunków ptaków wymienionych w załączniku I dyrektywy Parlamentu Europejskiego i Rady 2009/147/WE z 30 listopada 2009 r. w sprawie ochrony dzikiego ptactwa (Dyrektywa Ptasia) oraz dalszych 17 gatunków regularnie występujących ptaków migrujących. Natomiast w obszarze Natura 2000 "Zatoka Pucka i Półwysep Helski" chronionych jest 13 siedlisk przyrodniczych wymienionych w załączniku I dyrektywy Rady 92/43/EWG z 21 maja 1992 r. w sprawie ochrony siedlisk przyrodniczych oraz dzikiej fauny i flory (Dyrektywa Siedliskowa), a także po 2 gatunki ssaków, płazów, ryb i roślin z załącznika II dyrektywy.
Opierając się na zgromadzonych aktach sprawy, w tym posiadanych materiałach archiwalnych organy ustaliły, że na działce [...], w części działki objętej pracami (część zachodnia) istnieje siedlisko przyrodnicze pn. solniska nadmorskie (kod 1330) będące przedmiotem ochrony obszaru Natura 2000 "Zatoka Pucka i Półwysep Helski". Zagrożeniem dla tego siedliska jest odwodnienie lub odcięcie od wpływu zasolonej wody, a lokalnym zagrożeniem jest wywóz gruzu i śmieci, powodujący całkowite zniszczenie siedliska. Wyniki Państwowego Monitoringu Środowiska, w ramach którego prowadzony jest także monitoring siedlisk przyrodniczych wskazują, że w obszarze Natura 2000 "Zatoka Pucka i Półwysep Helski" doszło do zaniku części powierzchni siedliska (kod 1330). Zachowały się jedynie stanowiska w obrębie rezerwatów przyrody: "Słone Łąki", "Beka" i "Mechelińskie Łąki". W przypadku stanowiska zlokalizowanego między Mechelinkami a Rewą, którego dotyczy postępowanie, wyniki monitoringu wskazują na jego zagrożenie antropopresją.
Z badań tych wynika także, że decydującym czynnikiem złego stanu ochrony siedliska (kod 1330) był zwykle zakres jego fragmentacji, a więc przerwania ciągłości siedliska i warunków, w jakich może występować. Tendencję tę zdają się potwierdzać również najnowsze dane zgromadzone na potrzeby sporządzenia "Planu ochrony rezerwatu przyrody "Mechelińskie Łąki". "W ocenie organu odwoławczego, oznacza to, że przekształcony teren stanowił co najmniej potencjalne miejsce występowania chronionych muraw słonoroślowych. Podkreślono, że utrata charakteru terenu jako siedliska przyrodniczego 1330, wynikająca z ekspansji roślinności szuwarowej, nie jest nieodwracalna i siedlisko to może być stosunkowo łatwo odtworzone przez podjęcie odpowiednich zabiegów ochronny czynnej.
W ocenie organu odwoławczego, przeprowadzenie prac polegających na przysypaniu tego terenu warstwą ziemi i gruzu, co doprowadziło m.in. do zmiany stosunków gruntowo-wodnych, w przypadku pozostawienia go w aktualnym stanie, definitywnie uniemożliwia występowanie na tym terenie omawianego siedliska i tym samym może stać na przeszkodzie w osiągnięciu celów, w jakich został ustanowiony obszar Natura 2000 "Zatoka Pucka i Półwysep Helski". Nawiezienie na ten teren warstwy ziemi i gruzu spowodowało całkowite zniszczenie znajdującego się tam ekosystemu, którego charakter sprawiał, że mógł on stanowić siedlisko występowania płazów stanowiących przedmiot ochrony obszaru – traszki grzebieniastej (Triturus cristatus) oraz kumaka nizinnego (Bombina bombina).
W ocenie organu odwoławczego, działkę [...] należy także uznać za potencjalne miejsce występowania gatunków chronionych na mocy rozporządzania Ministra Środowiska z 12 października 2011 r. w sprawie ochrony gatunkowej zwierząt (Dz.U. 2011 Nr 237, poz. 1419), przy czym roboty ziemne zmieniające zupełnie jego charakter, uniemożliwiają wykorzystywanie tego terenu przez ptaki, co w konsekwencji ogranicza powierzchnię ich siedlisk. Organ odwoławczy stwierdził, że mając na uwadze konieczność kierowania się zasadą ostrożności, charakter i skutki przeprowadzonych prac należało uznać za mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony analizowanych obszarów Natura 2000. Zasada ostrożności jest podstawową, powszechnie przyjmowaną w Europie, zasadą podejścia do ochrony środowiska. Stanowi ona jedną z podstaw polityki Wspólnoty w dziedzinie ochrony środowiska.
Odnosząc się do zarzutów odwołania organ odwoławczy wyjaśnił, że kryterium ustawowym upoważniającym organ ochrony środowiska do skorzystania z instrumentów prawnych przewidzianych w art. 37 ustawy o ochronie przyrody, jest już samo prawdopodobieństwo wystąpienia negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000 (ryzyko naruszenia założeń ochrony tego terenu). Ustawodawca nie wymaga udokumentowania wystąpienia tego rodzaju oddziaływania. Obowiązkiem procesowym organu ochrony środowiska jest zastosowanie zasady przezorności. W ocenie organu odwoławczego, materiał dowodowy pozwalał stwierdzić, że podjęte prace stanowią działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszarów Natura 2000 "Zatoka Pucka" PLB220005 oraz "Zatoka Pucka i Półwysep Helski" PLH220032. Organ odwoławczy podkreślił wysoki stopień zagrożenia związany z ingerencją polegającą na całkowitej zmiana charakteru fragmentu terenu przez jego zasypanie. Ponadto organ I instancji wymienił w uzasadnieniu decyzji wszystkie przedmioty ochrony analizowanych obszarów Natura 2000.
W ocenie organu odwoławczego, brak było podstaw do zastosowania w tej sprawie art. 36 ustawy o ochronie przyrody, który uzależnia możliwość prowadzenia określonych w nim rodzajów działalności od okoliczności, że działalność taka nie oddziałuje znacząco negatywnie na cele ochrony obszaru Natura 2000. Prowadzenie działalności może mieć miejsce dopiero po upewnieniu się, że nie będzie ona miała negatywnych skutków dla obszaru, którego dotyczy. Ustalenie czy warunek ten jest spełniony w przypadku planów i przedsięwzięć następuje na drodze odpowiedniej procedury autoryzacji określonej w przepisach ustawowych o ochronie środowiska. W tej sprawie żadne postępowanie ocenowe nie zostało przeprowadzone.
Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie.
Oddalając skargę Sąd I instancji podkreślił, że jak wykazało przeprowadzone przed organem postępowanie, skarżący od października 2009 r. prowadził permanentnie prace ziemne, polegające na nawiezieniu ziemi gliniastej i gruzu o grubości warstwy ok. 2 m i na jej rozplanowaniu za pomocą spychacza na 1,03 ha powierzchni działki. Działka położona jest w granicach obszaru Natura 2000 specjalnej ochrony ptaków "Zatoka Pucka" PLB220005 oraz obszaru mającego znaczenie dla Wspólnoty "Zatoka Pucka i Półwysep Helski" PLH220032, a także częściowo na terenie rezerwatu "Mechalińskie Łąki" utworzonego zarządzeniem nr 182/2000 Wojewody Pomorskiego z 23 listopada 2000 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Mechelińskie Łąki" (Dz.Urz. Woj. Pomorskiego z 2000 r. Nr 109, poz. 714).
Skarżący nie zaprzestał prac, pomimo wszczęcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku zawiadomieniem z [...] listopada 2009 r. postępowania w sprawie wstrzymania robót prowadzonych na działce [...]. Konsekwencją działań skarżącego było wydanie przez Sąd Rejonowy w Wejherowie II Wydział Karny postanowienia z [...] lipca 2011 r. (sygn. akt II [...]) o nieuwzględnieniu zażalenia skarżącego (występującego w tym postępowaniu w charakterze obwinionego) i utrzymaniu w mocy postanowienia z [...] maja 2011 r. w przedmiocie zabezpieczenia spychacza "Stalowa Wola". W uzasadnieniu Sąd Rejonowy wskazał, że skarżącemu postawiono zarzut umyślnego naruszenia zakazów obowiązujących w parkach krajobrazowych, rezerwatach przyrody i na obszarach Natura 2000 przez wykonywanie prac ziemnych trwale zmieniających rzeźbę terenu, tj. o czyn z art. 132,127 ust. 1 lit. b/, c/ i e/ i art. 131 ust. 13 ustawy o ochronie przyrody oraz z art. 192 ust. 1 i art. 194 pkt 1 ustawy z 18 lipca 2001 r. Prawo wodne (Dz.U. 2015 r., poz. 469).
Skarżący przyznał się do popełnionych wykroczeń, wnosząc o skazanie go bez przeprowadzenia rozprawy. Sąd Rejonowy stwierdził, że działki o nr [...]/5 i [...] stanowiące własność skarżącego, leżą na terenie Nadmorskiego Parku Krajobrazowego w całości, natomiast działka nr [...] również w granicach rezerwatu przyrody "Mechalińskie Łąki" oraz obszaru Natura 2000 "Zatoka Pucka" oraz "Zatoka Pucka i Półwysep Helski". Teren ten przedstawia duże walory przyrodnicze i krajobrazowe, dlatego też jego zasypywanie znaczna ilością nawożonej ziemi narusza przepisy obowiązujące w stosunku do tych form ochrony przyrody.
Ponadto Sąd I instancji, powołując się na ustalenia postępowania dowodowego przeprowadzonego przez organy, podzielił stanowisko tych organów, że skarżący swoimi działaniami spowodował szkodę w środowisku przyrodniczym objętym ochroną Natura 2000, więc zobowiązany jest usunąć skutki tych działań przez usunięcie nawiezionego materiału ziemnego i stworzenie warunków gruntowo-wodnych sprzyjających i umożliwiających odtworzenie warunków dla siedlisk przyrodniczych będących przedmiotem ochrony obszarów Natura 2000 "Zatoka Pucka" i "Zatoka Pucka i Półwysep Helski".
Sąd I instancji nie podzielił zarzutów podniesionych w skardze.
W ocenie Sądu I instancji, organy obu instancji trafnie przyjęły, że prac ziemnych skarżącego, polegających na nawiezieniu i rozplanowaniu gruzu i ziemi na spornej nieruchomości rolnej, nie można uznać za prace o charakterze rolnym. Nawiezienie mas ziemi i gruzu o warstwie ok. 2 metrów na teren działki, uwzględniając jej położenia na terenach objętych ochroną, wykracza poza ramy racjonalnej gospodarki rolnej. Działania te wskazują na świadome (co skarżący przyznał przed Sądem Karnym) dążenie do zmiany stosunków wodnych na działce, tym samym pozbawienia jej szczególnych walorów przyrodniczych objętych ochroną. Skarżący opisanych działań dopuszczał się od października 2009 r. i nie zaprzestał ich, pomimo podejmowanych czynności przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku, Straż Gminną Kosakowa oraz Komisariat Policji w Kosakowie.
Sąd I instancji zauważył ponadto, że zgodnie z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego przyjętego uchwałą nr LXX/79/2010 Rady Gminy Kosakowo z 6 października 2010 r. w sprawie uchwalenia zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego wsi Rewa, gm. Kosakowo (Dz.Urz. Woj. Pomorskiego Nr 163, poz. 3332) działka nr [...] przeznaczona jest w całości pod funkcję rolniczą oraz rezerwat przyrody "Mechelińskie Łąki". Z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, jak również z art. 36 ust. 1 i 2 ustawy o ochronie przyrody wynika, że skarżący na terenie spornej działki mógł prowadzić działalność rolniczą w zakresie i w sposób w jakim nie narusza zakazów obowiązujących na terenie parków narodowych oraz rezerwatów przyrody wchodzących w skład obszaru Natura 2000. Natomiast działania, jakie podejmował na tej działce skarżący, znacząco negatywnie oddziaływały na cele objęte ochroną wymienionymi wyżej obszarami Natura 2000, jak i rezerwatem przyrody, a więc wymagały uzyskania stosownego zezwolenia.
Skarżący nie legitymuje się zezwoleniem na wykonanie tego rodzaju robót, a zatem zasadnie organy obu instancji uznały, że jest on zobowiązany do naprawienia szkody w środowisku przyrodniczym w sposób określony w decyzji organu I instancji.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku wniósł skarżący.
W pierwszej kolejności zarzucił naruszenie przepisów prawa materialnego.
Po pierwsze, art. 37 ust.1 ustawy o ochronie przyrody przez jego niewłaściwe zastosowanie polegające na dowolnym przyjęciu, że działania skarżącego na terenie działki nr [...] w postaci wykonania prac ziemnych oraz postawienia wiaty stanowią działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. W ocenie skarżącego, niewłaściwe zastosowanie tego przepisu polegało także na przyjęciu, że powyższe działania wymagały zezwolenia, o którym stanowi art. 34 lub decyzji, o której mowa w art. 35a ustawy o ochronie przyrody.
Po drugie, art. 36 ustawy o ochronie przyrody przez jego niewłaściwe niezastosowanie polegające na braku uwzględnienia, że działka nr [...] stanowi działkę rolną, a przedsięwzięcia skarżącego miały charakter rolny, przy braku zaś ich znaczącego negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszaru Natura 2000, nie powinny ulegać ograniczeniom.
Ponadto skarżący zarzucił naruszenie przepisów postępowania przez niewłaściwe zastosowanie art. 105 k.p.a. i brak umorzenia postępowania w zakresie, w jakim postępowanie to stało się bezprzedmiotowe, tj. w zakresie wstrzymania prac ziemnych na działce.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Warszawie, pozostawiając temu Sądowi rozstrzygnięcie o kosztach procesu, w tym kosztach niniejszego postępowania. Ponadto skarżący wniósł o zasądzenie na rzecz skarżącego kosztów procesu w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Skarga kasacyjna nie jest zasadna.
W świetle art. 174 p.p.s.a. – skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach:
- 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie,
- 2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy.
Podkreślić przy tym trzeba, że Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, ponieważ w świetle art. 183 § 1 p.p.s.a. rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania. Jeżeli zatem nie wystąpiły przesłanki nieważności postępowania wymienione w art. 183 § 2 p.p.s.a. (a w rozpoznawanej sprawie przesłanek tych brak), to Sąd związany jest granicami skargi kasacyjnej. Oznacza to, że Sąd nie jest uprawniony do samodzielnego dokonywania konkretyzacji zarzutów skargi kasacyjnej, a upoważniony jest do oceny zaskarżonego orzeczenia wyłącznie w granicach przedstawionych we wniesionej skardze kasacyjnej.
Po pierwsze, należy podkreślić, że skarga kasacyjna nie zawiera zarzutów dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji przepisów postępowania – w stopniu mającym istotny wpływ na wynik sprawy – w rozumieniu art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. z powodu jego niezastosowania oraz w związku z odpowiednimi przepisami k.p.a. Oznacza to, że skarga kasacyjna nie kwestionuje w tym zakresie ustaleń faktycznych dokonanych w tej sprawie przez właściwe organy, a następnie poddanych prawidłowej kontroli przez Sąd I instancji. Natomiast za pomocą zarzutów kasacyjnych dotyczących naruszenia przez Sąd I instancji prawa materialnego – tak jak w tej sprawie – nie można zwalczać ustaleń przyjętego przez Sąd administracyjny stanu faktycznego na etapie rozpatrywania skargi do tego sądu.
Po drugie, w tej sprawie Naczelny Sąd Administracyjny w pełni podziela stanowisko Sądu I instancji dotyczące rodzaju i zakresu przedmiotowych robót ziemnych prowadzonych przez skarżącego, a także skali negatywnego oddziaływania na cele ochrony obszarów chronionych, na których były prowadzone. Wynika to z tego, że skarżący kasacyjnie już od października 2009 r. stale prowadził na swojej działce roboty ziemne, które polegały na nawiezieniu ziemi gliniastej jak i gruzu o grubości warstwy około 2 m, a następnie rozplantowaniu za pomocą spychacza na 1,03 ha powierzchni działki, usytuowanej na obszarze Natura 2000 specjalnej ochrony ptaków "Zatoka Pucka" PLB220005 oraz obszarze mającym znaczenie dla Wspólnoty "Zatoka Pucka i Półwysep Helski" PLH220032, a także częściowo na terenie rezerwatu "Mechelińskie Łąki" utworzonego zarządzeniem nr 182/2000 Wojewody Pomorskiego z 23 listopada 2000 r. w sprawie uznania za rezerwat przyrody "Mechelińskie Łąki" (Dz.Urz.
Wojew. Pomorskiego z 2000 r. Nr 109, poz. 714). Ponadto skarżący kasacyjnie dalej prowadził powyższe prace ziemne, pomimo wszczęcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska w Gdańsku zawiadomieniem z 23 listopada 2009 r. postępowania w sprawie wstrzymania robót prowadzonych na tej działce nr ewid. [...]. Spowodowało to także wydanie przez Sąd Rejonowy w Wejherowie II Wydział Karny postanowienia z [...] lipca 2011 r. (sygn. akt [...]) o nieuwzględnieniu zażalenia skarżącego (występującego w tym postępowaniu w charakterze obwinionego) i utrzymaniu w mocy postanowienia z [...] maja 2011 r. w przedmiocie zabezpieczenia spychacza "Stalowa Wola".
Sąd Rejonowy w jego uzasadnieniu orzekł, że skarżącemu postawiono zarzut umyślnego naruszenia zakazów obowiązujących w parkach krajobrazowych, rezerwatach przyrody i na obszarach Natura 2000 z powodu realizacji prac ziemnych trwale zmieniających rzeźbę terenu, czyli o czyn z art. 132, 127 ust. 1 lit. b/, c/ i e/ i art. 131 ust. 13 ustawy o ochronie przyrody oraz z art. 192 ust. 1 i art. 194 pkt 1 Prawa wodnego, przy czym skarżący przyznał się do popełnionych wykroczeń, wnosząc o skazanie go bez przeprowadzenia rozprawy. Ponadto Sąd Rejonowy także jednoznacznie orzekł, że działki o nr [...]/5 i [...] będące własnością skarżącego są zlokalizowane na obszarze Nadmorskiego Parku Krajobrazowego w całości, a działka nr [...] nawet w granicach rezerwatu przyrody "Mechelińskie Łąki" oraz obszaru Natura 2000 "Zatoka Pucka" i "Zatoka Pucka i Półwysep Helski", dlatego też zasypywanie takiego terenu znaczną ilością nawożonej ziemi narusza przepisy obowiązujące na terenie tych form ochrony przyrody.
Sąd I instancji zasadnie także stwierdził, że ponieważ skarżący spowodował szkodę w środowisku przyrodniczym zobowiązany jest usunąć skutki tych działań. Powinno to nastąpić przez usunięcie nawiezionego materiału ziemnego i stworzenie warunków gruntowo-wodnych sprzyjających i umożliwiających odtworzenie warunków dla siedlisk przyrodniczych, które objęto ochroną obszarów Natura 2000 "Zatoka Pucka" i "Zatoka Pucka i Półwysep Helski".
Oznacza to, że wbrew zarzutowi kasacyjnemu Sąd I instancji nie naruszył w tej sprawie art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody w związku z art. 34 czy też art. 35a tejże ustawy. Przepis art. 37 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody jednoznacznie bowiem stanowi, że jeżeli działania mogące znacząco negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000 lub obszaru znajdującego się na liście, o której mowa w art. 27 ust. 3 pkt 1, zostały podjęte bez uzyskania zezwolenia, o którym mowa w art. 34, lub uzgodnienia lub decyzji, o których mowa w art. 35a, regionalny dyrektor ochrony środowiska wydaje decyzję, w której nakazuje, w zależności od potrzeb, ich natychmiastowe wstrzymanie lub podjęcie niezbędnych działań zapobiegawczych lub działań naprawczych.
Ponadto Sąd I instancji trafnie orzekł, że nie ma tu zastosowania przepis art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody, który stanowi, że na obszarach Natura 2000 nie podlega ograniczeniu m.in. działalność rolna, która nie oddziałuje negatywnie na cele ochrony obszaru Natura 2000, a jeżeli obszar Natura 2000 jest położony na terenie parku narodowego lub rezerwatu przyrody, to nie może oczywiście naruszać także zakazów obowiązujących na tych obszarach. Wynika to z tego, że w tej sprawie robót ziemnych podejmowanych przez skarżącego, które polegają na nawiezieniu i rozplantowaniu gruzu i ziemi nie można uznać za tego rodzaju działalność rolną.
Należy bowiem podkreślić, że nawiezienie takiej ilości ziemi i gruzu o warstwie około 2 metrów i to na obszary objęte ochroną ich walorów przyrodniczych, a w szczególności krajobrazowych, nie spełnia w żadnym przypadku wymagań racjonalnej gospodarki rolnej, o której stanowi przepis art. 36 ust. 1 ustawy o ochronie przyrody. Ponadto skarżący oczywiście nie posiadał żadnego zezwolenia, o którym stanowi przepis art. 37 ust. 1 w związku z art. 34 lub 35a ustawy o ochronie przyrody, na prowadzenie tego rodzaju działań mogących negatywnie oddziaływać na cele ochrony obszaru Natura 2000. Dlatego też podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty dotyczące naruszenia przepisów prawa materialnego są całkowicie niezasadne.
Po trzecie, w stanie prawnym i faktycznym tej sprawy brak jest jakichkolwiek przesłanek do zastosowania art. 105 k.p.a. w zakresie umorzenia postępowania administracyjnego, ponieważ nie stało się ono bezprzedmiotowe w całości lub w części w rozumieniu art. 105 § 1 k.p.a. Dlatego też zarzut kasacyjny w tym zakresie jest całkowicie bezzasadny. Należy także dodać, że sąd administracyjny nie prowadzi postępowania dowodowego za wyjątkiem przypadku z art. 106 § 3 p.p.s.a., który w tej sprawie nie wystąpił, tylko dokonuje kontroli stanu faktycznego ustalonego przez właściwe organy. Oznacza to, że strony postępowania wszelkie dowody powinny przedstawiać w postępowaniu wyjaśniającym prowadzonym przed organem I lub II instancji, a nie dopiero w postępowaniu przed sądem administracyjnym.
Z tych względów i na podstawie art. 184 ustawy p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji wyroku.