Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 22 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2800/19

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1190/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę P. S.A. z siedzibą w W. na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. znak [...] w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

Powyższy wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym.

Decyzją z dnia [...] lutego 2018 r. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego odmówił stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. Nr [...], w przedmiocie nakazu usunięcia nieprawidłowości stanu technicznego wiaduktu drogowego w ciągu drogi wewnętrznej w miejscowości K. nad linią kolejową nr [...] K. - W. szlak L. - G. w km [...] na działce nr [...], [...] w terminie do dnia 30 czerwca 2013 r.

Nadto, na podstawie art. 66 ust. 2 ustawy z dnia z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. z 2018 r. poz. 1202, 1276, 1496, 1669, 2245, z 2019 r. poz. 51.) Prawo budowlane Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego zakazał użytkowania wiaduktu do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości.

Decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego z dnia [...] września 2012 r. została zmieniona decyzją z dnia [...] stycznia 2014 r., nr [...] w zakresie wskazania nowego terminu wykonania nakazu na dzień 31 grudnia 2014 r. oraz decyzją z dnia [...] maja 2015 r., nr [...] w zakresie wskazania nowego terminu do wykonania nakazu na dzień 31 grudnia 2015 r.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji odmawiającej stwierdzenia nieważności decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego wskazał, że osią sporu jest określenie podmiotu zobowiązanego do usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości. W ocenie Spółki decyzja [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowalnego skierowana została do podmiotu niebędącego stroną w sprawie, gdyż decyzja została skierowana do Spółki jako użytkownika wieczystego działki, na której znajduje się wiadukt, gdy powinna być skierowana do zarządcy drogi w ciągu, na której ten obiekt jest usytuowany – Gminy G.. Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego w uzasadnieniu decyzji podkreślił kluczowe znaczenie art. 61 Prawa budowalnego, zgodnie z którym właściciel lub zarządca obiektu budowalnego jest obowiązany utrzymywać i użytkować obiekt zgodnie z zasadami, o których mowa w art. 5 ust. 2 Prawa budowalnego oraz zapewnić, dochowując należytej staranności, bezpieczne użytkowanie obiektu w razie wystąpienia czynników zewnętrznych oddziaływujących na obiekt.

Ze zgormadzonych w aktach sprawy dokumentów, zdaniem organu, nie wynika, aby przedmiotowy wiadukt stanowił odrębny od gruntu przedmiot własności. Organ wyjaśnił, że z uwagi na fakt, iż adresatem decyzji, wydanej w oparciu o art. 66 Prawa budowlanego w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, mógł być właściciel obiektu, nakaz usunięcia nieprawidłowości mógł zostać skierowany do Spółki jako właściciela obiektu.

Organ przywołał w uzasadnieniu orzeczenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017r., sygn. akt VII SA/Wa 2526/16, w którym Sąd wyjaśnił, że w postępowaniu nieważnościowym organ nie mógł prowadzić ponownego rozpoznania sprawy i ponownego ustalania kto powinien być adresatem rozstrzygnięcia. Organ kontrolował bowiem decyzję z określonym w niej adresatem pod kątem obarczenia wadą, która uzasadniała wyeliminowanie jej z obrotu na podstawie art. 156 § 1 pkt 4 kpa. Tymczasem Spółka w toku postępowania poprzedzającego wydanie decyzji oraz w dalszych latach po jej wydaniu nie kwestionowała własnego przymiotu strony.

Spółka w piśmie z dnia [...] lutego 2018 r. złożyła wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy podnosząc zarzuty naruszenia

1. 1. art. 28 K.p.a. w zw. z art. 62 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego i art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego przez uznanie, że Spółka legitymuje się tytułem własności obiektu i tym samym uznanie Spółki za adresata decyzji nakazującej usunięcie nieprawidłowości,
2. 2. art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez stwierdzenie, że nie było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...],
3. 3. art. 70 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 4 pkt 13 ustawy o drogach publicznych w związku i art. 4 pkt 2 ww. ustawy w związku z art. 20 oraz art. 28 ust. 2 pkt. 1 ww. ustawy oraz w związku z art. 8 ust. 2 ww. ustawy poprzez ich niezastosowanie i uznanie Spółki za podmiot odpowiedzialny za stan obiektu,
4. 4. art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego polegające na przyjęciu, że użytkownik wieczysty nieruchomości, na której jest wiadukt drogowy obowiązany jest do jego utrzymania.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia [...] kwietnia 2018 r. utrzymał w mocy własną decyzję z dnia [...] lutego 2018 r.

W uzasadnieniu organ ponownie podkreślił zasadnicze znaczenie dla sprawy art. 61 Prawa budowlanego, który określa kto może być adresatem rozstrzygnięcia wydanego w trybie art. 66 Prawa budowlanego. Organ podkreślił również, że z akt administracyjnych sprawy wynika, że wiadukt drogowy usytuowany jest nad linią kolejową nr [...] na działce nr [...] należącej do Skarbu Państwa, a pozostającej w użytkowaniu wieczystym Spółki. Na mocy art. 34 ust. 1 ustawy z dnia 8 września 2000r. o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe, grunty będące własnością Skarbu Państwa, znajdujące się w dniu 5 grudnia 1990r. w posiadaniu Spółki, co do których Spółka nie legitymowała się dokumentami o przekazaniu tych gruntów w formie prawem przewidzianej i nie legitymuje się nimi do dnia wykreślenia z rejestru przedsiębiorstw państwowych, stają się z dniem wejścia w życie ustawy, z mocy prawa, przedmiotem użytkowania wieczystego Spółki.

Natomiast zgodnie z art. 34 ustawy o komercjalizacji, restrukturyzacji i prywatyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe budynki, inne urządzenia i lokale znajdujące się na gruntach, o których mowa w ust. 1 stają się z mocy prawa, nieodpłatnie własnością Spółki.

Skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wniosła Spółka P. S.A. z siedzibą w W. podnosząc zarzuty tożsame z zarzutami podniesionymi w odwołaniu. Nadto podniesione zostały zarzuty naruszenia:

1. – art. 34 ust. 2 i art. 34 ust. 3 ustawy z dnia 8 września 2000 r. o komercjalizacji, restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego Polskie Koleje Państwowe w związku z treścią decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] potwierdzającej nabycie przez Spółkę prawa użytkowania wieczystego nieruchomości, poprzez błędne zastosowanie, gdyż przedmiotowe unormowanie nie stanowiło podstawy uwłaszczenia strony lecz normy prawne wynikające z ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami,
2. – art. 153 ustawy prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi poprzez jego błędną wykładnie polegającą na tym, że ocena prawna zawarta w uzasadnieniu wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017 r. jest wiążąca w zakresie uznania strony jako właściciela wiaduktu,
3. – art. 107 § 1 pkt 6 i § 3 K.p.a. poprzez jego niezastosowanie przez brak w uzasadnieniu decyzji wskazania przyczyn dla których organ nie odniósł się do dowodu w postaci decyzji Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r. nr [...] oraz argumentacji dotyczącej braku wykazania po stronie skarżącej tytułu prawnego w postaci własności do spornego wiaduktu;

W odpowiedzi na skargę Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego wniósł o jej oddalenie, podtrzymując swoje stanowisko wyrażone w zaskarżonej decyzji.

Wyrokiem z dnia 22 stycznia 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 1190/18 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie oddalił skargę na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2018 r. w przedmiocie odmowy stwierdzenia nieważności decyzji.

W uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie stwierdził, że zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

Z kolei stosownie zaś do art. 170 P.p.s.a. orzeczenie prawomocne wiąże nie tylko strony i sąd, który je wydał, lecz również inne sądy i inne organy państwowe, a w przypadkach w ustawie przewidzianych także inne osoby.

Mając powyższe na uwadze Sąd zaznaczył, że w pełni akceptuje i podziela argumentację zawartą przez organ w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i nie zachodzi potrzeba jej ponownego, pełnego przytaczania.

Zdaniem Sądu, istota sporu w sprawie sprowadza się do oceny, czy organy administracji prawidłowo respektowały ocenę Sądu zawartą w wyroku z dnia 4 października 2017 r. sygn. VII SA/Wa 2526/16, że Skarżąca Spółka będąc właścicielem przedmiotowego wiaduktu drogowego, w sposób prawidłowy została wskazana jako adresat kontrolowanej w postępowaniu nieważnościowym decyzji [...]WINB z dnia [...] września 2012 r., wydanej na podstawie art.66 w zw. z art.61 Prawa budowlanego.

Analiza akt oraz całości zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego prowadzi, w ocenie Sądu, do wniosku, że nie jest zasadny zawarty w skardze zarzut, że organy nie były związane oceną prawną i wskazaniami co do dalszego postępowania zawartymi w cytowanym wyżej wyroku, ponieważ stan faktyczny sprawy uległ istotnej zmianie z tej przyczyny, że w toku postępowania skarżąca Spółka przedłożyła decyzję wydaną przez Wojewodę [...] w dniu 18 kwietnia 2011 r., na podstawie art. 200 u.g.n., która spornego wiaduktu jako przedmiotu nabycia praw przez Spółkę nie wymienia. Zdaniem skarżącej Spółki powoływanie się przez organy na ocenę dokonaną w orzeczeniu z dnia 4 października 2017 r. jest nieuzasadnione, gdyż ocena ta została dokonana w odmiennym stanie faktycznym sprawy tj. "w warunkach braku przedłożenia treści decyzji [...]WINB z dnia [...] kwietnia 2011 r., w której to nie wskazano aby strona nabyła prawo własności tego obiektu" oraz "nie istnieje zatem żaden dowód na to, że jest właścicielem obiektu".

Zdaniem Sądu art. 153 i art. 170 P.p.s.a. mają charakter bezwzględnie obowiązujący, wobec czego ani organ administracji publicznej, ani sąd administracyjny orzekając ponownie w tej samej sprawie, nie może pominąć oceny prawnej wyrażonej wcześniej w orzeczeniu, gdyż ocena ta wiąże go w sprawie. Ocena prawna może dotyczyć stanu faktycznego, wykładni przepisów prawa materialnego i procesowego, prawidłowości korzystania z uznania administracyjnego, jak i kwestii zastosowania określonego przepisu prawa, jako podstawy do wydania decyzji. Ustanowiona w art. 153 P.p.s.a. zasada związania powoduje, że skutki wyroku sądu administracyjnego dotyczą każdego nowego postępowania prowadzonego w zakresie danej sprawy i obejmują zarówno postępowanie sądowoadministracyjne, w którym orzeczenie zostało wydane, postępowanie administracyjne, w którym zapadło zaskarżone rozstrzygnięcie administracyjne, jak również wszystkie przyszłe postępowania administracyjne i sądowoadministracyjne dotyczące danej sprawy administracyjnej.

To bezwzględne związanie oznacza, że organ nie może formułować nowych ocen prawnych, sprzecznych z wyrażonym wcześniej poglądem sądu, lecz zobowiązany jest do podporządkowania mu się w pełnym zakresie, a uchybienie temu obowiązkowi stanowi naruszenie prawa, skutkujące koniecznością uchylenia aktu, wydanego w kolejnym postępowaniu administracyjnym, gdy strona akt ten zaskarży do sądu administracyjnego. Natomiast związanie sądu oceną prawną wyrażoną w wyroku wydanym w danej sprawie oznacza, że przy niezmienionym stanie faktycznym i prawnym nie może on formułować ocen odmiennych od wiążącej go oceny prawnej, ale musi się do niej zastosować oraz konsekwentnie reagować na naruszenie tych zasad przez organ przy rozpoznawaniu skargi na akt wydany po wyroku formułującym ocenę prawną.

Zatem moc wiążąca prawomocnego wyroku sądu administracyjnego związana jest z tożsamością stosunku prawnego będącego przedmiotem sprawy. Tym samym wprawdzie obowiązek podporządkowania się ocenie prawnej wyrażonej w wyroku sądu administracyjnego ciąży na organie administracyjnym i na sądach, ale jest on wyłączony w wypadku istotnej zmiany stanu prawnego lub faktycznego. Taką zmianę stanu prawnego lub zmianę stanu faktycznego na moment orzekania organy administracyjne są obowiązane uwzględniać z urzędu (zasada aktualności). Również sądy dokonujące później kontroli takiego aktu administracyjnego muszą ocenić, czy rzeczywiście nastąpiła zmiana stanu prawnego lub istotna zmiana stanu faktycznego, a więc czy zaistniały okoliczności uzasadniające odstąpienie od związania oceną prawną wyrażoną w uprzednim wyroku zgodnie z art. 153 P.p.s.a.

Mając to na uwadze, Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, że wskazana przez skarżącą Spółkę decyzja Wojewody [...] z dnia [...] kwietnia 2011 r., stwierdzająca nabycie przez Spółkę z mocy prawa, z dniem 5 grudnia 1990 r., prawa użytkowania wieczystego działki nr [...] oraz prawa własności urządzeń znajdujących się na tej działce, funkcjonowała w obrocie prawnym zarówno w dacie wydania decyzji [...]WINB z dnia [...] września 2012 r., opartej na podstawie art. 66 w zw. z art. 61 Prawa budowlanego, wszystkich późniejszych decyzji administracyjnych w tej sprawie, oraz przywołanego wyżej wyroku tutejszego Sądu. To zaś oznacza, że jej wydanie nie wykreowało nowego stanu faktycznego w sprawie, w rozumieniu art. 153 P.p.s.a.

Od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę kasacyjną wniosła P. S.A. z siedzibę w W. podnosząc zarzuty naruszenia:

1. 1. art. 153 P.p.s.a. poprzez błędną jego wykładnię polegającą na tym, że ocena prawna zawarta w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt: VII SA/Wa 2526/16 jest wiążąca w zakresie uznania skarżącej jako właściciela wiaduktu, podczas gdy skarżąca w ponownym postępowaniu przed organem oraz przed Sądem I instancji wykazała, iż nie legitymuje się dowodem na to, że jest właścicielem rzeczy i brak jest dowodu na tę okoliczność w aktach sprawy, jak również, że pominięcie tej okoliczności w dotychczas przeprowadzonych postępowaniach stanowi brak wyjaśnienia istotnej dla rozstrzygnięcia okoliczności stanu faktycznego, jaką jest ustalenie osoby właściciela spornego wiaduktu, co jest okolicznością wyłączającą związanie oceną prawną;
2. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit c) P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 ustawy P.p.s.a. w związku z podanymi niżej normami prawa poprzez niewłaściwe ich zastosowanie polegające na nieuwzględnieniu zarzutów naruszenia przez organy administracji publicznej niżej wskazanych norm;
3. 3. art. 28 K.p.a. w związku z art. 62 ust. 1 i ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 Prawa budowlanego i uznanie, że P. S.A. legitymuje się tytułem własności obiektu, a tym samym uznanie jej za adresata powinności nakazowej wynikającej z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i ust. 2 Prawa budowlanego, gdy brak jest dowodu na to, że taki tytuł własności przypada temu podmiotowi, zwłaszcza w okoliczności, że decyzja Wojewody [...] potwierdza nabycie przez P. S.A. prawo użytkowania wieczystego nieruchomości, na której znajduje się obiekt, jednakże nie potwierdza nabycia prawa własności ww. obiektu, co wskazuje na brak podstaw do przyjęcia, iż P. S.A. jest jej właścicielem,
4. 4. art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez uznanie, że nie było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r., nr [...] skoro P. S.A. jest właścicielem rzeczy i może być zobowiązana do wykonania takiego nakazu w myśl art. z art. 62 ust. 1 i ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt. 1 i pkt 3 Prawa budowlanego, gdy z przyczyn wskazanych wyżej nawet uznanie P. S.A. jako właściciela obiektu z uwagi na jego charakter i norm prawnych wynikających z art. 20 i art. 28 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, która winna być zastosowana z uwagi na art. 2 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, co powinno doprowadzić do ustalenia, że nakaz objęty decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] winien obciążać zarządcę drogi i zarządcę kolei, których to statusu nie posiada skarżący,
5. 5. art. 145 § 1 pkt. 1 lit c P.p.s.a. oraz art. 134 § 1 P.p.s.a w związku z podanymi niżej normami prawa poprzez pominięcie normy art. 7 K.p.a. jako nakładającej na organy administracji obowiązku podejmowania wszelkich czynności niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, polegających na ustaleniu osoby właściciela spornego wiaduktu, co w istotny sposób mogłoby wpłynąć za wynik postępowania w zakresie adresata nakazu, wydanego przez organ administracji publicznej,
6. 6. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 70 ust. 1 w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i ust. 3 Prawa budowlanego w związku z art. 4 pkt 13 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 4 pkt 2 ww. ustawy w związku z art. 20 oraz art. 28 ust. 2 pkt. 1 ww. ustawy oraz w związku z art. 8 ust. 2 tej ustawy poprzez ich niezastosowanie i uznanie P. S.A. jako podmiotu odpowiedzialnego za stan obiektu, w warunkach gdy wskazane normy prawne z ustawy o drogach publicznych stanowią lex specialis do norm Prawa budowlanego w zakresie określenia podmiotów zobowiązanych do wykonania prac w obrębie obiektu wiaduktu drogowego nad linią kolejową, a przez to ich niewłaściwe zastosowanie lub pominięcie,
7. 7. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 66 ust. 1 pkt 1 i pkt 3 i art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego polegające na nieuprawnionym przyjęciu, że użytkownik wieczysty nieruchomości, na której posadowiony jest wiadukt drogowy obowiązany jest do jego utrzymania, a tym samym jest adresatem obowiązku wynikającego z treści art. 62 ust. 1 i 3 Prawa budowlanego w warunkach, gdy nie jest podmiotem korzystającym z niego a nadto gdy istnieją normy szczególne tj. art. 20 oraz art. 28 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, który określa podmioty zobowiązane do utrzymania wiaduktów drogowych wskazując, iż powinność tę w zakresie nawierzchni drogi obciąża zarządcę drogi a w zakresie konstrukcji wiaduktu zarządcę kolei, który na podstawie art. 15 ust. 1 i ust. 2, i ust. 4, i ust. 4a ustawy o komercjalizacji i restrukturyzacji przedsiębiorstwa państwowego P. powierzył zarząd liniami kolejowymi spółce P. S.A. w W.,
8. 8. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 28 K.p.a. w związku z art. 4 pkt 13 ustawy o drogach publicznych w związku z art. 4 pkt 2 ww. ustawy w związku z art. 20 oraz art. 28 ust.2 pkt. 1 ww. ustawy oraz w związku z art. 8 ust. 2 tej ustawy poprzez ich niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że stroną postępowania i podmiotem odpowiedzialnym za wykonanie prac jest skarżący, mimo braku potwierdzenia jego prawa własności do obiektu, gdy przedmiotowe normy prawne wskazują adresata powinności na zarządcę drogi i zarządcę linii kolejowej i przez ich niezastosowanie,
9. 9. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 4 K.p.a. poprzez jego niewłaściwe zastosowanie i uznanie, że nie było podstaw do wydania decyzji stwierdzającej nieważność decyzji [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] skoro P. S.A. jest właścicielem rzeczy i może być zobowiązana do wykonania takiego nakazu w myśl art. z art. 62 ust. 1 i ust. 2 i art. 66 ust. 1 pkt. 1 i pkt 3 Prawa budowlanego, gdy z przyczyn wskazanych wyżej nawet uznanie P. S.A. jako właściciela obiektu z uwagi na jego charakter i norm prawnych wynikających z art. 20 i art. 28 ust. 1 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 marca 1985 r. o drogach publicznych, która winna być zastosowana z uwagi na art. 2 ust. 2 ustawy prawo budowlane, co powinno doprowadzić do ustalenia, że nakaz objęty decyzją [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2012 r. nr [...] winien obciążać zarządcę drogi i zarządcę kolei, których to statusu nie posiada skarżący.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącej kasacyjnie Spółki, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Postępowanie sądowoadministracyjne przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w niniejszej sprawie należało zawiesić.

Zasadnicze znaczenie dla rozstrzygnięcia sprawy ma kwestia zastosowania się organów administracji do oceny prawnej zawartej w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2526/16.

Zgodnie z treścią art. 153 P.p.s.a. ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie organy, których działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania było przedmiotem zaskarżenia, a także sądy, chyba że przepisy prawa uległy zmianie.

W uzasadnieniu wyroku z dnia 4 października 2017 r. sygn. akt VII SA/Wa 2526/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny stwierdził, iż wbrew ocenie Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego kontrolowana w postępowaniu nieważnościowym decyzja z pewnością nie była dotknięta wadą w postaci skierowania jej do podmiotu, który nie był stroną postępowania. Adresatem decyzji opartej na przepisie art. 66 ustawy Prawo budowlane w zw. z art. 61 tej ustawy mógł być właściciel obiektu, a jak prawidłowo ustalił i ocenił sam organ spółka P. S.A. jest właścicielem przedmiotowego wiaduktu drogowego.

Główny Inspektor Nadzoru Budowlanego ponownie rozpoznając sprawę wydał rozstrzygnięcie, stosując się do wyrażonego poglądu wyrażonego w ww. wyroku.

Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu z urzędu wiadomo, że złożony został wniosek o wznowienie postępowania w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2526/16 zakończonego wyrokiem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 4 października 2017 r. Wprawdzie wyrokiem z dnia 11 lipca 2019 r., sygn. akt VII SA/Wa 774/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny oddalił skargę o wznowienie postępowania wniesioną przez P. S.A. jednakże wyrokiem z dnia 22 maja 2020 r. sygn. akt II OSK 3891/19 Naczelny Sąd Administracyjny uwzględnił skargę kasacyjną Spółki, uchylając wyrok Sądu I instancji i przekazując sprawę temu Sądowi do ponownego rozpoznania.

W ocenie NSA, dopóki nie zakończy się prawomocnie postępowanie wznowieniowe w sprawie o sygn. akt VII SA/Wa 2526/16 skarga kasacyjna w niniejszej sprawie nie powinna być rozpoznawana. Nie można bowiem wykluczyć, że wyrok jaki zapadł w sprawie VII SA/Wa 2526/16 zostanie w postępowaniu wznowieniowym uchylony i w sprawie tej zapadnie odmienne rozstrzygnięcie. Wówczas zaś nie byłoby podstaw do oceny wyroku Sądu I instancji kontrolowanego w niniejszej sprawie pod kątem zastosowania się do wcześniej wyrażonego poglądu prawnego przy ocenie prawidłowości kontrolowanych przez ten Sąd decyzji.

Mając powyższe na uwadze stwierdzić należy, że spełniona została przesłanka zawieszenia postępowania sądowoadministracyjnego, o której mowa w art. 125 § 1 pkt 1 P.p.s.a. W związku z powyższym orzeczono jak w sentencji.