Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r., sygn. akt II SA/Ol 750/08, oddalił skargę I. K. i S. K. na decyzję Wojewody W.-M. z [...] 2008 r., nr [...] w przedmiocie zatwierdzenia projektu budowlanego i udzielenia pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego.
Z akt sprawy wynika, że w [...] 2008 r. A. G. złożył do S. P. w I. wniosek o pozwolenie na budowę w przedmiocie nadbudowy z rozbudową budynku w I. przy ulicy [...], nr działki [...], obręb[...].
Decyzją z [...] 2008 r. Starosta I. w związku z nieuzupełnieniem wszystkich braków przez inwestora A. G., odmówił zatwierdzenia projektu budowlanego i wydania decyzji o pozwoleniu na budowę.
Odwołanie od powyższej decyzji wniósł A. G. Po rozpatrzeniu odwołania, Wojewoda W.-M., decyzją z [...] 2008 r. uchylił zaskarżoną decyzję i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania organowi I instancji.
Decyzją z [...] 2008 r. (nr [...]) Starosta I. na podstawie art. 28, art. 33 ust. 1, art. 34 ust. 4 i art. 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118 ze zm.), dalej zwanej Prawo budowlane, zatwierdził projekt budowlany i udzielił A. G. pozwolenia na nadbudowę i rozbudowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego położonego przy ulicy [...] w I. (działka nr[...]). W uzasadnieniu decyzji wskazano, że projekt budowlany zawiera pozytywne uzgodnienie rzeczoznawcy do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych oraz wykres padania cienia wykonany przez posiadającego stosowne uprawnienia projektanta techniczno-budowlanego – autora projektu budowlanego, z którego wynika, że nadbudowa budynku nie będzie zacieniała pomieszczenia w budynku na działce sąsiedniej.
Odwołanie od powyższej decyzji wnieśli I. i S. K. Wojewoda W.-M., po rozpatrzeniu odwołania (uzupełnionego pismem z [...] 2008 r.), decyzją z [...] 2008r. Nr [...] utrzymał w mocy decyzję organu I instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ II instancji podniósł, że zatwierdzony decyzją organu I instancji projekt budowlany jest zgodny z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Wojewoda nie stwierdził naruszenia przepisów przeciwpożarowych, przebudowywany budynek znajduje się w odległości większej niż 8 m od budynku sąsiedniego. Wojewoda podkreślił, że przepisy Prawa budowlanego nie regulują i nie przewidują ograniczeń z tytułu zacienienia działki, a normują jedynie kwestie zacienienia pomieszczeń przeznaczonych na pobyt ludzi.
Ponadto w ocenie organu II instancji, zlecenie przez odwołujących się geodecie wykonania wznowienia granicy między działkami o nr [...] i [...] może stanowić przesłanki do odmowy udzielenia pozwolenia na wykonanie przedmiotowej inwestycji lub do zawieszenia postępowania w przedmiotowej sprawie.
I. i S. K. wnieśli do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie skargę na powyższe rozstrzygnięcie, zarzucając naruszenie art. 5 Prawa budowlanego, § 2 ust. 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, art. 6, art. 7, art. 8 i art. 10, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1 i art. 80, art. 107 § 3 k.p.a.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym rozstrzygnięciu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Olsztynie uznając wyrokiem z dnia 5 grudnia 2008 r. skargę za niezasadną, wskazał, że budynek mieszkalny jeszcze przed projektowanymi zmianami był posadowiony na granicy z działką skarżących, zgodnie z decyzją Naczelnika Miasta I. z [...] 1981 r. Nr[...], którą udzielono wówczas pozwolenia na budowę budynku gospodarczego. Następnie, co potwierdza zaświadczenie Starosty I. z [...] 2007 r. przedmiotowy budynek gospodarczy w wyniku zmiany sposobu użytkowania stał się budynkiem mieszkalnym. Prace budowlane zgodnie z projektem miały polegać na nadbudowie, w wyniku której powstanie dodatkowa kondygnacja oraz rozbudowie budynku w głąb działki będącej własnością A. G. Usytuowanie budynku względem granicy z działką skarżących nie ulegnie więc zmianie, a ponadto nie wykazano, że zmieniona konstrukcja budynku wpłynie w istotny sposób na możliwość korzystania przez skarżących z ich nieruchomości.
Sąd I instancji wskazał też, że w ustaleniach miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego miasta I., zatwierdzonego przez Radę Miejską uchwałą nr [...] z [...]1999 r. (Dziennik Urzędowy Województwa W.-M. Nr 87, poz. 1538 z dnia 31 grudnia 1999 r. ze zm.) dla terenu oznaczonego w palnie symbolem [...], na którym znajduje się przedmiotowa działka nr [...] przy ulicy [...], przewidziano jako funkcję podstawową – zabudowę jednorodzinną. Warunek wynikający z planu, dotyczący pozostawienia 50% działki pod zieleń pozostanie spełniony, mimo powiększenia budynku poprzez jego rozbudowę, ponadto, ogrzewanie ekologiczne na biomasę zaprojektowane w budynku jest także zgodne z założeniami planu. Stąd, Sąd I instancji, uznał przedmiotowy projekt budowlany za zgodny z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zaznaczył, że zgodnie z § 13 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, w stosunku do projektowanej inwestycji, został sporządzony przez osobę posiadającą uprawnienia techniczno-budowlane wykres padania cienia, z którego wynika, że nadbudowa budynku nie będzie zacieniała pomieszczenia w budynku na działce sąsiedniej. Ponadto, ściana przedmiotowego budynku usytuowana przy granicy działki jest ścianą bez jakichkolwiek otworów, a odległość pomiędzy budynkiem inwestora i skarżących, która się zresztą nie zmieniła, wynosi około 20 m. Odległość ta więc przekracza odległości wymienione w § 12 rozporządzenia Ministra Infrastruktury, które określają sytuowanie budynków względem granicy działki, a w konsekwencji odległości budynków względem siebie, po ich zsumowaniu. Projekt budowlany i projekt zagospodarowania działki zawierają pozytywne uzgodnienia rzeczoznawcy do spraw przeciwpożarowych.
Sąd I instancji wskazał także, że projekt zawiera opinię techniczną budynku, z której wynika, że budynek ze względu na dobry stan techniczny może być rozbudowywany. W zakresie nachylenia połaci dachowych, dach został zaprojektowany jako połać dwuspadowa z kalenicą prostopadłą do granicy z sąsiednią nieruchomością, co eliminuje jakąkolwiek ingerencję na działkę sąsiada, np. poprzez wody opadowe. Rozstrzygnięcie prawidłowości przebiegu granicy między działkami nr [...] i [...] może nastąpić w odrębnym postępowaniu rozgraniczeniowym.
Sąd I instancji zaznaczył, że A. G. przedłożył w [...] 2008r. opinię geodety, która wskazuje, że przedmiotowy budynek nie narusza granicy skarżących. W związku z powyższym w ocenie Sądu I instancji projekt omawianej inwestycji spełnia wszystkie niezbędne wymogi w zakresie warunków techniczno-budowlanych.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 5 grudnia 2008 r. wnieśli I. i S. małż. K., zarzucając:
- 1) naruszenie prawa materialnego art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego poprzez pominięcie przy rozpatrywaniu sprawy uzasadnionego interesu skarżących jako osób trzecich;
- 2) naruszenie prawa materialnego § 2 ust. 2 oraz § 12 w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w brzmieniu obowiązującym do dnia 31 grudnia 2008 r. poprzez mylną interpretację i uznanie, że przepisy te mają zastosowanie wyłącznie w przypadku budowy nowych budynków z wyłączeniem nadbudowy i rozbudowy istniejących budynków;
- 3) naruszenie prawa proceduralnego mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 125 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), dalej p.p.s.a., poprzez niezawieszenie postępowania do czasu zakończenia toczącego się postępowania rozgraniczeniowego;
- 4) naruszenie prawa proceduralnego mające istotny wpływ na wynik sprawy – art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a. w zw. z art. 7 k.p.a., poprzez niezastosowanie i oddalenie skargi, w sytuacji gdy stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób wystarczający, w szczególności nie ustalono prawidłowości przebiegu granicy między działkami inwestora i skarżących oraz usytuowania budynku inwestora.
Skarżący wnieśli o uchylenie w całości zaskarżonego wyroku oraz decyzji organu I i II instancji oraz zasądzenie od organu na rzecz stron skarżących kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych z uwzględnieniem kosztów za obie instancje, a także o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji do czasu prawomocnego rozstrzygnięcia sprawy.
Odpowiedź na skargę kasacyjną złożył inwestor A. G. wskazując w niej między innymi, że skarżący K. nie posiadają żadnego budynku w odległości 4 m od granicy działek inwestora oraz że nieprawdziwe są informacje podane w skardze kasacyjnej jakoby miał przesunąć słupki graniczne o ok. 40 cm i nazwał to "oszczerstwem".
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 1 w związku z art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje środki odwoławcze od orzeczeń wojewódzkich sądów administracyjnych w granicach ich zaskarżenia, a z urzędu bierze pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
W rozpoznawanej sprawie nie dostrzeżono okoliczności mogących wskazywać na nieważność postępowania sądowoadministracyjnego.
Skarga kasacyjna nie ma usprawiedliwionych podstaw.
Na wstępie należy zaznaczyć, że decyzje kontrolowane przez Sąd w tym postępowaniu, dotyczą nadbudowy i rozbudowy budynku wzniesionego na podstawie decyzji Naczelnika Miasta I. z [...] 1981 r., która dotychczas nie była kwestionowana. Z tej też decyzji wynika usytuowanie przedmiotowego budynku przy granicy działki z działką skarżących. Należy też zauważyć, że przez okres ten, do czasu wydania decyzji nr [...] Starosty I. z [...] 2008 r., skarżący I. i S. małż. K. nigdy nie kwestionowali przebiegu granicy pomiędzy ich działką a działką A. G. oraz usytuowania budynku wzniesionego przy granicy zgodnie z pozwoleniem na budowę z [...]1981 r. Wniosek o rozgraniczenie nieruchomości, jak wynika z pisma pełnomocnika skarżących z [...] 2009 r. przesłanego do Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarżący złożyli dopiero w [...] 2008 r., a więc dzień po wydaniu decyzji Wojewody W.-M. utrzymującej w mocy decyzję organu I instancji.
Postępowanie o rozgraniczenie nieruchomości z natury swej, a w szczególności w okolicznościach tej sprawy omówionych wcześniej, nie może stanowić podstawy do zawieszenia postępowania na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a. Poza tym skarżący nie przedstawili żadnych wiarygodnych dowodów, dających podstawę do twierdzenia, że w tym przypadku granica pomiędzy ich działką a działką inwestora przebiega nieprawidłowo bądź została naruszona przez nieprawidłowe usytuowanie budynku gospodarczego wzniesionego przez A. G. w 1982 r.
To, że A. G. przesunął słupki ogrodzenia o około 40 cm i że pomiędzy jego budynkiem a budynkiem skarżących stoi budynek gospodarczy skarżących i w związku z tym, jest mniejsza odległość pomiędzy budynkami, niż wykazał to Sąd, są to nowe okoliczności, nie wynikające z akt sprawy, nie podnoszone wcześniej, którym zaprzecza kategorycznie A. G. w odpowiedzi na skargę kasacyjną.
Złożenie wniosku przez skarżących o rozgraniczenie nieruchomości, skoro wcześniej przez prawie trzydzieści lat przebieg granicy pomiędzy działkami nie był kwestionowany, nie może wstrzymywać wydania pozwolenia na budowę, postępowania sądowego na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 p.p.s.a.
W ocenie Sądu żaden z przedstawionych argumentów w skardze kasacyjnej, nie może świadczyć o tym, że zaskarżanym wyrokiem zostały naruszone przepisy art. 134 § 1 oraz art. 145 § 1 pkt 1 lit. c/ p.p.s.a., które by mogły mieć istotny wpływ na wynik sprawy, a w szczególności ten, że stan faktyczny sprawy nie został ustalony w sposób wystarczający.
Wbrew twierdzeniom skargi kasacyjnej Sąd nie naruszył § 2 ust. 2 oraz § 12 w związku z § 2 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. przez błędną wykładnię powyższych przepisów. Wykładnia powyższych przepisów dokonana przez Sąd w niniejszej sprawie, nie odbiega też od rozumienia tych przepisów przyjętego w wyroku NSA z dnia 14 listopada 2006 r. sygn. akt II OSK 1333/05, ONSAiWSA 2007, nr 4, poz. 99, chociaż wyrok ten zapadł w odmiennym stanie faktycznym.
Z uzasadnienia zaskarżonego wyroku, nie wynika, że przepisy § 12 wcześniej powołanego rozporządzenia, mają jedynie zastosowanie do nowo budowanych budynków, jak wywodzi się w skardze kasacyjnej. Mają one również zastosowanie przy odbudowie, rozbudowie, nadbudowie, przebudowie oraz przy zmianie sposobu użytkowania budynków. Jednak zgodnie z § 2 ust. 2 rozporządzenia przy nadbudowie, przebudowie i zmianie sposobu użytkowania budynków istniejących lub ich części wymagania, o których mowa w § 1, mogą być spełnione w sposób inny niż podany w rozporządzeniu do czego nawiązał Sąd na str. 9 i 11 uzasadnienia zaskarżanego wyroku.
Przepis § 2 ust. 2 rozporządzenia odnosi się do sytuacji jaka ma miejsce w niniejszej sprawie. Z uwagi jednak na fakt, że pozwolenie na nadbudowę i rozbudowę budynku udzielone A. G., nie skutkuje zmianą położenia istniejącego budynku w stosunku do granicy działki, i że jest to inwestycja mało skomplikowana pod względem technicznym i projektowym, organ wydający pozwolenie na budowę nie musiał żądać od inwestora ekspertyz, o których mowa w § 2 ust. 2 rozporządzenia ale wystarczyło uzgodnienie zatwierdzonego projektu budowlanego ze specjalistą do spraw bezpieczeństwa pożarowego, który stwierdził zgodność projektu z wymaganiami w tym zakresie. Inwestor przedstawił również opinię, wykonaną przez osobę posiadającą odpowiednie uprawnienia, że projektowana nadbudowa budynku, nie zacieni pomieszczeń przeznaczanych na pobyt ludzi (§ 13 rozporządzenia).
W świetle powyższych rozważań trudno mówić o naruszeniu wcześniej wskazanych w skardze kasacyjnej przepisów rozporządzenia, skoro zaskarżona decyzja o pozwoleniu na nadbudowę i rozbudowę nie zmienia usytuowania obiektu od granicy działki. Sytuowanie ściany budynku bez otworów okiennych lub drzwiowych bezpośrednio przy granicy było i jest dopuszczalne (§ 12 ust. 3 rozporządzenia).
O naruszeniu uzasadnionych interesów osób trzecich w rozumieniu art. 5 ust. 1 pkt 9 Prawa budowlanego można mówić tylko, jeżeli chodzi o interes prawny. W skardze kasacyjnej nie wykazano na czym naruszenie interesu prawnego skarżących w niniejszej sprawie miałoby polegać, skoro organy prowadzące sprawę i sąd kontrolujący decyzje, brały pod uwagę i rozpatrywały wszystkie zarzuty i wnioski skarżących, nie znajdując jednak żadnych naruszeń prawa, które by uzasadniały uwzględnienie ich żądań.
Poszanowanie uzasadnionych interesów osób trzecich nie może naruszać prawa zabudowy innych osób, o którym stanowi art. 4 Prawa budowlanego.
Biorąc powyższe pod uwagę, Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł, jak w sentencji.