Uzasadnienie
1. Wyrokiem z 4 września 2020 r., sygn. akt II SA/Bk 488/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Białymstoku (dalej: "WSA w Białymstoku") oddalił skargę Spółdzielni Mieszkaniowej w [...] (dalej: "skarżąca", "Spółdzielnia") na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego w [...] (dalej: "Kolegium") z 26 maja 2020 r., nr 409.87/B-16/VI/20. Postanowieniem tym Kolegium stwierdziło niedopuszczalność zażalenia skarżącej na postanowienie Burmistrza [...] (dalej: "Burmistrz") z 22 kwietnia 2020 r., nr BGGN.6733.35.2019.SK.3 o podjęciu zawieszonego postępowania w sprawie ustalenia lokalizacji inwestycji celu publicznego.
2. Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyła Spółdzielnia Mieszkaniowa w [...], zaskarżając go w całości. Zaskarżonemu orzeczeniu zarzucono naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. w zw. z art. 141 § 1 w zw. z art. 112 w zw. z art. 144 w zw. z art. 126 k.p.a. poprzez oddalenie skargi, w sytuacji gdy rozstrzygnięcie organu drugiej instancji zapadło z naruszeniem przepisów art. 141 § 1 w zw. z art. 112 w zw. z art. 144 w zw. z art. 126 k.p.a., uzasadniającym jego uchylenie z uwagi na fakt, że stwierdzona została niedopuszczalność wniesienia zażalenia na postanowienie organu pierwszej instancji w sytuacji, gdy skarżąca kasacyjnie została pouczona przez organ pierwszej instancji o możliwości zaskarżenia rozstrzygnięcia w drodze zażalenia, co miało istotny wpływ na wynik sprawy, bowiem doprowadziło do obciążenia skarżącą kasacyjnie negatywnymi konsekwencjami błędnego pouczenia jej o prawie odwołania, powodując uszczerbek w prawach strony, a w konsekwencji zaniechania merytorycznego rozpoznania zażalenia przez organ drugiej instancji.
Na podstawie przywołanych zarzutów, skarżąca kasacyjnie wniosła o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i rozpoznanie skargi poprzez uchylenie zaskarżonego postanowienia SKO w [...], ewentualnie o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania WSA w Białymstoku oraz o zasądzenie od organu drugiej instancji zwrotu kosztów postępowania kasacyjnego, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
- 3. Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
- 3.1. Skarga kasacyjna nie zasługuje na uwzględnienie.
- 3.2. W pierwszej kolejności należy przypomnieć, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak z urzędu pod rozwagę nieważność postępowania (art. 183 § 1 p.p.s.a.). W rozpatrywanej sprawie nie występują, wskazane w art. 183 § 2 p.p.s.a., przesłanki nieważności postępowania sądowoadministracyjnego.
- 3.3. Dalej należy wskazać, że zgodnie z art. 193 zdanie drugie p.p.s.a., uzasadnienie wyroku oddalającego skargę kasacyjną zawiera ocenę zarzutów skargi kasacyjnej. W ten sposób wyraźnie określony został zakres, w jakim Naczelny Sąd Administracyjny uzasadnia z urzędu wydany wyrok, w przypadku gdy oddala skargę kasacyjną. Regulacja ta, jako mająca charakter szczególny, wyłącza przy tego rodzaju rozstrzygnięciach odpowiednie stosowanie do postępowania przed tym Sądem wymogów dotyczących elementów uzasadnienia wyroku, przewidzianych w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze p.p.s.a. Mając to na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny mógł w niniejszej sprawie zrezygnować z przedstawienia pełnej relacji co do przebiegu sprawy i prowadzić swoją dalszą wypowiedź już tylko co do rozważań mających na celu ocenę zarzutów postawionych wobec wyroku Sądu pierwszej instancji (por. np. wyrok NSA z 10 sierpnia 2022 r., sygn. akt I GSK 2736/18 oraz wyrok NSA z 24 stycznia 2023 r., sygn. akt II OSK 1511/22 - CBOSA).
- 3.4. Istota sporu w niniejszej sprawie dotyczy tego, jakie skutki prawne wywołuje błędne pouczenie strony (art. 112 k.p.a.) co do przysługiwania zażalenia na postanowienie w sytuacji, gdy środek taki nie przysługuje w myśl przepisów k.p.a.
- 3.5. Zauważenia wymaga, że w skardze kasacyjnej nie sformułowano zarzutu naruszenia art. 101 § 3 k.p.a. Przyjąć zatem należy, że Spółdzielnia nie kwestionuje wykładni tego przepisu przyjętej przez WSA w Białymstoku w zaskarżonym wyroku tj., poglądu, że w świetle art. 101 § 3 k.p.a. (interpretowanego w związku z art. 141 § 1 k.p.a.), zażalenie przysługuje wyłącznie na postanowienie o zawieszeniu postępowania oraz na postanowienie o odmowie podjęcia zawieszonego postępowania. Natomiast na postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania zażalenie nie przysługuje. Należy dodać, że taka wykładnia jest aktualnie jednolicie przyjmowana w orzecznictwie NSA (por. np. wyrok NSA z 28 czerwca 2022 r., sygn. akt II GSK 357/19 oraz wyrok NSA z 1 grudnia 2021 r., sygn. akt III OSK 541/21 - CBOSA).
- 3.6. Przechodząc do oceny zarzutów skargi kasacyjnej należy wskazać, że nie zasługiwały one na uwzględnienie. Nie ulega wątpliwości, że w okolicznościach niniejszej sprawy błędnie pouczono stronę o możliwości złożenia zażalenia od postanowienia o podjęciu zawieszonego postępowania. Podkreślenia wymaga jednak, że w świetle zasady legalizmu (art. 6 k.p.a. w zw. z art. 7 Konstytucji RP) oraz zasady równości (art. 8 § 1 k.p.a. w zw. z art. 32 Konstytucji RP), błędne pouczenie o przysługiwaniu środka prawnego, o którym mowa w art. 112 k.p.a., nie może stwarzać stronie dodatkowych uprawnień, nie przewidzianych w ustawie, w tym nie może wykreować dla strony uprawnienia do wniesienia takiego środka (por. np. wyrok NSA z 19 lipca 2022 r., sygn. akt II OSK 2148/19 oraz wyrok NSA z 26 maja 2020 r., sygn. akt II OSK 2966/19 - CBOSA). Natomiast praktyczne zastosowanie art. 112 k.p.a. dotyczy przede wszystkim zasadności wniosków o przywrócenie terminów, a nawet przepis ten stwarza możliwość rozpoznania środka prawnego wniesionego w terminie wadliwym, ale zgodnym z pouczeniem (por. np. postanowienie NSA z 26 października 2017 r., sygn. akt II OZ 1206/17 oraz wyrok NSA z 28 stycznia 2020 r., sygn. akt II OSK 689/18 - CBOSA).
- 3.7. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 p.p.s.a., orzeczono jak w sentencji.