Wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnegoz 26 września 2023 r., sygn. akt II OSK 3215/20

Uzasadnienie

Wyrokiem z dnia 12 sierpnia 2020 r., sygn. akt II SA/Po 1075/19 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę Ł. W. (dalej jako "Skarżący") na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Poznaniu z dnia z dnia 15 listopada 2019 r. nr WOA.7721.325.2019.AC w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego.

Powyższy wyrok zapadł w następującym stanie faktycznym i prawnym w sprawie.

W dniu 4 maja 2018 r. skarżący wniósł o wszczęcie postępowania naprawczego w przedmiocie prawidłowości wybudowania budynku mieszkalnego na podstawie pozwolenia na budowę nr 288/08 z dnia 7 lipca 2008 r. w B. przy ul. [...] przez W. B. Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Kępnie postanowieniem z dnia 9 maja 2018 r. odmówił wszczęcia postępowania naprawczego. Zażalenie na to postanowienie wniósł Ł. W. WWINB postanowieniem z dnia 15 czerwca 2018 r. uchylił w całości zaskarżone postanowienie. W piśmie z dnia 20 czerwca 2018 r. PINB wezwał wnioskodawcę do przedstawienia dowodów świadczących o interesie prawnym lub obowiązku na podstawie którego winien zostać uznany za stronę postępowania.

Następnie organ w dniu 2 lipca 2018 r. zawiadomił o wszczęciu postępowania administracyjnego, a decyzją z dnia 17 lipca 2018 r. umorzył postępowanie w sprawie. Na skutek odwołania wnioskodawcy decyzją z dnia 27 sierpnia 2018 r. WWINB uchylił decyzję organu I instancji do ponownego rozpoznania. Z kolei decyzją z dnia 7 listopada 2018 r. PINB ponownie umorzył postępowanie, a decyzją z dnia 14 grudnia 2018 r. WWINB decyzję tą uchylił i przekazał sprawę do ponownego rozpoznania. Kolejną decyzją z dnia 26 lutego 2019 r. PINB ponownie umorzył postępowanie, a decyzją z dnia 19 lipca 2019 r. WWINB decyzję tą uchylił.

Decyzją z 30 września 2019 r. nr PINB.50.18.2018 PINB w Kępnie po raz czwarty umorzył przedmiotowe postępowanie administracyjne. W uzasadnieniu organ wskazał, że przedmiotowy budynek nie jest usytuowany równolegle do analizowanej granicy z działką sąsiednią, co było przewidziane w projekcie budowlanym. Decyzja została oparta na ustaleniach odległościowych wskazanych w protokole kontroli PINB z dnia 23 maja 2019 r. i załączonym szkicu sytuacyjnym oraz pomiarach geodezyjnych z dnia 11 września 2019 r. sporządzonych przez geodetę J. S. oraz pomocniczo z dnia 4 sierpnia 2009 r. sporządzonych przez P. D. Porównując wyniki pomiarów organ uznał, że są one zbieżne.

Mając na uwadze pomiary z 2009 r. obiektu w stanie surowym (bez ocieplenia i tynku), a pomiary obecne w stanie wykończonym przedstawiały się one w sposób następujący: w 2009 r. – 3,865 m i 4,568 m licząc do narożników budynku oraz 4,035 m licząc do krawędzi ściany przy otworze okiennym; wymiary w 2019 r. – 3,67 m i 4,42 m licząc do narożników budynku oraz 3,87 m licząc do krawędzi ściany przy otworze okiennym. Różnice wyniosły odpowiednio 19 cm i 15 cm przy narożnikach i 16 cm przy otworze okiennym. Średnio różnica wynosi około 16-17 cm, co odpowiada grubości ocieplenia i tynku. Podobnie porównując wyniki pomiarów kontrolnych odległości okapu dachu od granicy są zbieżne, przy czym w 2009 r. były dokonane do krawędzi dachu (deska czołowa zasłaniająca krokwie), w 2019 r. – do krawędzi rynny. Skrajne odległości wynoszą w 2009 r. 1,346 m i 2,345 m, obecnie 1,22 m i 2,28 m. Różnica wynosi 0,123 m i 0,073 m co należy tłumaczyć wysokością rynny (12 cm).

Organ dał wiarę pomiarom z 2009 r. i 2019 r. Różnice wynikają z dokonywania pomiarów ściany w stanie surowym w 2009 r., a później ściany wykończeniowej w 2019 r., a także pomiarów do krawędzi dachu w 2009 r. i do krawędzi rynny w 2019 r. Przyczyną rozbieżności jest obarczenie pomiarów pewnym błędem lecz nie większym niż 10 cm, na co zwracał uwagę geodeta uprawniony J. S. w opinii z dnia 11.09.2019 r. Ponadto odczyty w 2009 r. były dokonywane przy widocznych kamieniach granicznych, które obecnie uległy zabudowie lub zniszczeniu i nie są widoczne. Zachowane zostały też odległości pomiędzy przedmiotowym budynkiem a działką sąsiednią Ł. i B. W. Odległość od granicy działki [...] do najbardziej zbliżonej granicy krawędzi otworu okiennego wynosi 3,87 m w stanie wykończonym (4,035 m w stanie surowym), a odległość do najbardziej zbliżonego do granicy okna (ramy okiennej) wynosi 4,09 m. Zgodnie z § 12 ust.1 pkt 1 oraz ust. 5 pkt 2 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz.U. z 2019 r. poz.1065 ze zm.) odległość winna być nie mniejsza niż 4 m licząc od okna.

Odległość 4,09 m jest większa, a zatem przywołany przepis został zachowany. Z kolei odległość granicy od krawędzi okapu dachu zmienia się liniowo w zakresie od 1,346 m (a od krawędzi rynny 1,22 m) o 2,353 m (a od krawędzi rynny 2,28 m), co odpowiada wartościom wyrażonym w § 12 ust.6 pkt 1 rozporządzenia (co najmniej 1,5 m do okapu). Mając na uwadze pochyły sposób usytuowania przedmiotowego budynku (budynek nie jest posadowiony równolegle do granicy działki) brak podstaw do uznania, że naruszone zostały przepisy rozporządzenia. Działka nr [...] jest działką narożną, z dwóch stron graniczącą z drogą. Dla działki nie zostały określone szczególne warunki ochrony, teren nie podlega ochronie Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków. Budynek został zaprojektowany w oparciu o rozwiązania architektoniczne nie wpływające na pogorszenie środowiska naturalnego. Budowa domu jednorodzinnego nie zalicza się do inwestycji mogących znacząco lub potencjalnie oddziaływać na środowisko, nie narusza dopuszczalnego poziomu hałasu w środowisku, budynek nie jest położony w terenie ochrony bezpośredniej lub pośredniej ujęcia wody.

Zatwierdzony projekt budowlany pozwoleniem na budowę nr 288/8 z dnia 7 lipca 2008 r. zakładał, że ściana budynku mieszkalnego zwrócona w stronę granicy z działką nr [...] jest zbliżona do tej granicy na odległość mniejszą niż 4 m na niewielkim odcinku tej ściany. Zwymiarowana na projekcie zagospodarowania działki najmniejsza odległość wynosi 3,84 m na przedłużeniu ściany zachodniej co odpowiada odległości od granicy działki 3,83 m licząc prostopadle do granicy działki (stosowne wyliczenia dołączono do akt), a okno w tej ścianie spełnia wymóg odległości co najmniej 4 m od granicy działki. Odległość narożnika ściany w stanie wykończonym od granicy działki pomierzono obecnie na 3,67 m (z tolerancją błędu do 10 cm wg opinii geodety). Nie naruszono zatem normy z § 12 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia. Nie doszło do ograniczenia w zakresie możliwości użytkowania i zagospodarowania działki nr [...] stanowiącej własność Ł. i B. W., a także nie jest zasadne prowadzenie postępowania naprawczego w oparciu o przepisy Prawa budowlanego.

W odwołaniu skarżący wskazał, że została ona wydana przez organ, który zaniechał sprawdzenia czy budynek mieszkalny został wybudowany z istotnymi odstępstwami. W przedmiotowej sprawie budynek mieszkalny nie jest usytuowany równolegle względem granicy i posiada w ścianie zewnętrznej od strony granicy otwór, więc najmniejsza odległość tej ściany (jej zewnętrznego wykończonego lica) od granicy nie może być mniejsza niż 4 m. Niniejszy wymóg nie został spełniony. W odwołaniu nie zostały sprecyzowane wnioski.

Wielkopolski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego decyzją z dnia 15 listopada 2019 r. nr WOA.7721.325.2019.AC utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję. Organ opisał dotychczasowy przebieg postępowania wskazując następnie, iż organ powiatowy w toku postępowania podczas dokonanej kontroli nie stwierdził istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Organ przytoczył szczegółowo ustalenia dotyczące wymiarów budynku, jego odległości od granicy działki i ostatecznego jego wyglądu. Stwierdził m.in., że wobec braku możliwości ustalenia w trakcie kontroli prawnego przebiegu granicy (wobec posadowienia ogrodzenia znaki graniczne uległy zniszczeniu) dokonano pomiarów odległości pomiędzy elementami budynku a linią paneli ogrodzeniowych. W elewacji południowej narożnika budynku są w odległości odpowiednio 3,38 m i 4,17 m od linii ogrodzenia. Taras opaskowy kończy się w odległości 1,84 m do 2,,81 m od linii ogrodzenia, a najbardziej zbliżony do granicy słup zewnętrzny – w odległości 1,74 m od ogrodzenia.

Pomierzono odległość od ogrodzenia najbardziej zbliżonego do granicy okna. Krawędź otworu okiennego: 3,58 m, rama okna w odległości odpowiednio od 3,80 m do 3,90 m od linii ogrodzenia. Wysięg dachu pomierzono ok.2,24 m licząc od lica (wg. Projektu 2,28 m od muru elewacji południowej do okapu bez rynny). Podczas kontroli sporządzono szkic, protokół nr 88/2019 oraz dokumentację fotograficzną. Natomiast zgodnie z mapą z wykonanego pomiaru przez uprawnionego geodetę J. S. sporządzoną dnia 11 września 2019 r., odległość od narożników budynku wynosi odpowiednio od 3,67 m do 4,42 m, odległość okapu od granicy wynosi odpowiednio od 1,22 m do 2,28 m, a odległość okna najbardziej zbliżona do granicy wynosi 4,09 m. Biegły geodeta wskazał, że obecny pomiar może być obarczony błędem nie większym niż 10 cm. Organ wskazał, że w projekcie budowlanym z 7 lipca 2008 r. najbliższa odległość od granicy działki sąsiedniej przedmiotowego budynku mieszkalnego wynosiła 3,84m, podczas dokonanej kontroli w 2019 r. – 3,38 m, natomiast zgodnie z pomiarem geodety S. – 3,67 m. Projekt budowlany przewiduje okno od strony granicy z działką nr [...].

Podczas pomiaru kontrolnego w 2009 r. początek okna w budynku na działce nr [...] był w odległości 4,035 m. Podczas zleconej kontroli odległość wyniosła 3,80 m, natomiast wg pomiaru geodety z 2019 r. – 4,09 m. Natomiast odległość połaci dachu według pomiaru kontrolnego z 2009 r. w najbliższej krawędzi zewnętrznej budynku zwróconej w stronę granicy wyniosła 1,346 m, podczas przeprowadzonej kontroli w 2019 r. wyniosła 1,14 m. Zgodnie z dokonanym pomiarem przez geodetę najbliższa krawędź okapu od granicy działki sąsiedniej znajduje się w odległości 1,22 m do krawędzi rynny, której szerokość wynosi 12 cm, więc ta odległość wynosi 1,34 m. Wskazano również, iż długość na której okap jest zbliżony na odległość mniejszą niż 1,5 m od granicy wynosi 4,22 m. Z uwagi na fakt, iż przedmiotowy budynek nie jest usytuowany równolegle o granicy działki, okap jest elementem drugorzędnym. A usytuowanie budynku można uznać za prawidłowe, zwłaszcza przy uwzględnieniu, iż okap dachu ma całkowitą długość 15,02 m i zmienia się liniowo od wartości 1,34 m do 2,35 m.

W ocenie organu odwoławczego, organ I instancji prawidłowo przeprowadził postępowanie wyjaśniające i w sposób wyczerpujący zebrał materiał dowodowy. Brak jest uzasadnienia dla ingerencji organów nadzoru budowlanego w ustalony stan faktyczny, w którymkolwiek z trybów postępowania określonych Prawem budowlanym. W związku z tym WWINB uznał, iż nie zachodziły podstawy do nałożenia na inwestorkę jakichkolwiek obowiązków.

Skarżący wniósł skargę na powyższą decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu. Jego zdaniem nie został ustalony dokładnie stan faktyczny (nie wiadomo czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu czy na wniosek); odwołanie zawierało konkretne i precyzyjne zarzuty które nie zostały rozpoznane; organ nie skupił się na zbadaniu zgodności wykonanych robót budowlanych z przepisami prawa budowlanego, projektem budowalnym oraz warunkami określonymi w decyzji o pozwoleniu na budowę; organy nie zbadały czy kubatura, powierzchnia zabudowy, wysokość, długość, szerokość budynku jest zgodna z zatwierdzonym projektem budowlanym. W ocenie skarżącego stwierdzone odstępstwa mają charakter istotny.

W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując dotychczasową argumentację.

Wskazanym na wstępie wyrokiem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę na powyższą decyzję, uznając, że nie zasługiwała ona na uwzględnienie.

Oceniając legalność zaskarżonych decyzji Sąd stwierdził, że organy obu instancji prawidłowo przeprowadziły postępowanie dowodowe, ustaliły stan faktyczny i wydały rozstrzygnięcia odpowiadające zebranym dowodom oraz przepisom prawa.

Podstawę prawną rozstrzygnięcia w sprawie stanowił przepis art. 105 § 1 K.p.a. Zgodnie z jego brzmieniem, gdy postępowanie z jakiejkolwiek przyczyny stało się bezprzedmiotowe w całości albo w części, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania odpowiednio w całości albo w części.

Na wstępie Sąd wyjaśnił, kiedy dochodzi do bezprzedmiotowości postępowania. Następnie wskazał, że Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego umorzył postępowanie administracyjne w sprawie budowy budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr 288/08 z dnia 7 lipca 2008 r. w B. przy ul. [...] przez W. B. na działce nr [...], bowiem uznał on, iż inwestycja została zrealizowana zgodnie z pozwoleniem na budowę i jest użytkowana zgodnie z przeznaczeniem, a stan techniczny nie budzi wątpliwości. Skarżący będący współwłaścicielem sąsiedniej działki nr [...] w zabudowie jednorodzinnej zarzucił, że budynek mieszkalny W. B. został wybudowany w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub przepisach. Organ nadzoru budowlanego szczebla wojewódzkiego, po rozpoznaniu odwołania skarżącego, utrzymał w mocy rozstrzygnięcie pierwszoinstancyjne. Sąd podkreślił, że w przedmiotowej sprawie zostały wydane cztery decyzje pierwszoinstancyjne, wszystkie o tym samym rozstrzygnięciu umarzającym postępowanie.

Sąd uznał, że rozstrzygnięcie organu I instancji z 30 września 2019 r. o umorzeniu postępowania odpowiada prawu.

W pierwszej kolejności Sąd wskazał, że PINB na zlecenie organu odwoławczego z dnia 14 maja 2019 r. dokonał w dniu 23 maja 2019 r. kontroli. Na jej podstawie nie stwierdzono istotnych odstępstw od zatwierdzonego projektu budowlanego. Na wniosek i koszt W. B. sporządzono przez uprawnionego geodetę opinię dotyczącą usytuowania budynku mieszkalnego.

Organ na podstawie wykonanych pomiarów ustalił, że zachowane zostały wymagane odległości pomiędzy przedmiotowym budynkiem, a działką sąsiednią skarżącego.

Przepis art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego pozwala na wszczęcie postępowania wyłącznie wówczas, gdy roboty budowlane są wykonywane w sposób istotnie odbiegający od ustaleń i warunków określonych w pozwoleniu na budowę, projekcie budowlanym lub w przepisach.

Istotne odstąpienie od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę stanowi odstąpienie w zakresie: projektu zagospodarowania działki lub terenu, charakterystycznych parametrów obiektu budowlanego, to jest kubatury, powierzchni zabudowy, wysokości, długości, szerokości i liczby kondygnacji obiektu budowlanego, z tym iż wyjątki w tym zakresie nowela określiła w ust. 5a. Do istotnego odstąpienia nowela zalicza odstępstwo od zapewnienia warunków niezbędnych do korzystania z obiektu budowlanego przez osoby niepełnosprawne, a ponadto wprowadzenie zmian w zakresie zamierzonego sposobu użytkowania obiektu budowlanego lub jego części, a także odstąpienie od ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, innych aktów prawa miejscowego lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu.

Również takie odstąpienie, które wymaga uzyskania lub zmiany opinii, uzgodnień i pozwoleń, które są wymagane do uzyskania pozwolenia na budowę albo do dokonania zgłoszenia: a) budowy, o której mowa w art. 29 ust. 1 pkt 1a, 2b i 19a albo, b) przebudowy, o której mowa w art. 29 ust. 2 pkt 1b. Pojęcie "istotnego odstąpienia" od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę, wynikające z art. 36a ustawy z dnia 7 lipca 1994 roku – Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. z 2016 roku, poz. 290 ze zm.), wprowadzone zostało nowelizacją z dnia 22 sierpnia 1997 roku.

W ocenie Sądu, o tym czy dane odstępstwo ma charakter istotny winien decydować całokształt okoliczności w konkretnej sprawie. Organ orzekający w przedmiocie odstępstw nie może poprzestać tylko na ustaleniu okoliczności wskazanych w art. 36 ust. 5 Prawa budowlanego, a niezbędne było dokonanie rozważań mających na celu ustalenie, czy stwierdzone odstępstwo ma w realiach rozpatrywanej sprawy charakter istotny. Warunkiem poprawnej oceny stanu faktycznego jest w tym przypadku nie tylko stwierdzenie, że doszło do odstąpienia, ale także ustalenie wielkości tego odstępstwa w stosunku do całego zamierzenia inwestycyjnego objętego zatwierdzonym projektem budowlanym.

Sąd zwrócił uwagę, że wyjątki od definicji istotnego odstąpienia od zatwierdzonego projektu budowlanego lub innych warunków pozwolenia na budowę zawiera dodany nowelą z dnia 16 grudnia 2016 r. przepis ust. 5a, określający, kiedy nie mamy do czynienia z istotnym odstąpieniem. Stanowi on, że nie jest istotnym odstąpieniem zmiana wysokości szerokości lub długości obiektu budowlanego niebędącego obiektem liniowym, jeżeli odstąpienie łącznie spełnia następujące warunki: przewidziana zmiana w powyższym zakresie nie przekracza 2% wysokości, szerokości lub długości obiektu budowlanego określonych w projekcie budowlanym, nie nastąpi zwiększenie obszaru oddziaływania obiektu, nie mieści się w zakresie odstępstw, o których mowa w ust. 5 pkt 3–6, z takim wyjątkiem, dotyczącym warunków ochrony przeciwpożarowej, że odstąpienie zostało uzgodnione z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń pożarowych. Ostatnim wymienionym w ustawie warunkiem przyjęcia, że nie występuje istotne odstąpienie, jest brak naruszenia przepisów techniczno-budowlanych.

W ocenie Sądu, prawidłowo organ w uzasadnieniu decyzji powoływał się również na przepisy rozporządzenia z dnia 12 kwietnia 2002 r. ws. warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie.

Sąd stwierdził, że wymiary zewnętrzne budynku zgodne są z projektem budowlanym zatwierdzonym decyzją udzielającą pozwolenia na ww. budowę nr 288/08 z dnia 7 lipca 2008 r., natomiast odchylenia wymiarów pomiernych nie odbiegają więcej niż o 2 % od wymiarów wskazanych w ww. projekcie.

Ponadto Sąd zauważył, że aby można było mówić o istotnym odstępstwie od projektu budowlanego, w rozumieniu art. 50 ust. 1 pkt 4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane, najpierw należy stwierdzić, że w projekcie tym zawarty został określony wymóg, który w toku realizacji obiektu budowlanego został przekroczony i dopiero to przekroczenie może zostać poddane ocenie pod kątem tego, czy można je uznać za istotne odstępstwo. Zdaniem Sądu, w niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca.

Wobec stwierdzenia, iż nie zachodzą podstawy do nałożenia jakichkolwiek obowiązków organ prawidłowo zakończył postępowanie administracyjne decyzją umarzającą postępowanie. W sprawie nie wystąpiło istotne odstępstwo od warunków określonych w pozwoleniu na budowę.

Sąd wskazał, że sskarżący kwestionuje opinię uprawnionego geodety, natomiast nie przedstawia żadnej innej, która stanowiłaby kontrdowód w sprawie.

Sąd nie zgodził się z zarzutem, że organ nie odnosił się do danych zawartych w projekcie budowlanym. Organ wskazał, że w projekcie budowlanym zatwierdzonym decyzją nr 288/08 Starosty Kępińskiego z dnia 7 lipca 2008 r. (ABiRP-7351/362/08) najbliższa odległość od granicy działki sąsiedniej przedmiotowego budynku mieszkalnego wynosiła 3,84 m. Podczas dokonanej kontroli ww. nieruchomości przez pracowników PINB w dniu 23 maja 2019 r. stwierdzono, iż najbliższa odległość od granicy wynosi 3,38 m. Natomiast zgodnie z wykonanym pomiarem przez geodetę J. S. odległość ta to 3,67m.

W ocenie Sądu, zebrany w sprawie materiał dowodowy był wystarczający do wydania rozstrzygnięcia, ustalenia poczynione na jego podstawie są jednoznaczne, nie występują w sprawie wątpliwości wymagające uzupełnienia dowodów. Ustalenia organów nie naruszają zasady praworządności (art. 7 K.p.a.), ani zasady swobodnej oceny dowodów (art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a.). W szczególności, wbrew argumentom skargi, organy ustaliły okoliczności sprawy w sposób niewątpliwy. Uzasadnienie kwestionowanych w skardze decyzji organów obu instancji, odpowiada wymogom określonym w art. 107 § 3 K.p.a. Organy nie naruszyły przepisów art. 7 w zw. z art. 77 § 1 i art. 80 K.p.a. Co prawda organ II instancji w ogóle nie odniósł się do zarzutów odwołania, natomiast nie jest prawdą iż były one precyzyjne i konkretne, nadto odwołanie nie zawierało wniosków. Równocześnie skarżący nie wskazał, jakie w związku z tym, poniósł negatywne konsekwencje.

Według Sądu, skarżący nie miał racji, iż nie wiadomo czy postępowanie zostało wszczęte z urzędu, czy na wniosek. Z akt sprawy wyraźnie wynika, że inicjatorem wszczęcia postępowania był skarżący, który w dniu 4 maja 2018 r. domagał się "wszczęcia postępowania naprawczego w sprawie budynku mieszkalnego wybudowanego na podstawie pozwolenia na budowę nr 288/08 z dnia 7 lipca 2008 r. zlokalizowanego na działce nr [...] w B. przez W. B.". Na marginesie Sąd zauważył, że organ II instancji w zaskarżonej decyzji błędnie wskazał, że rozpatruje odwołanie od decyzji z dnia 26 lutego 2019 r. zamiast 30 września 2019 r. Błąd ten jednak stanowił oczywistą omyłkę i nie miał znaczenia dla rozstrzygnięcia sprawy.

Skarżący wniósł skargę kasacyjną od powyższego wyroku, zaskarżając go w całości.

Zaskarżonemu wyrokowi skarżący zarzucił naruszenie przepisów prawa procesowego tj:

1. 1. art. 141 § 4 P.p.s.a. związku z art. 105 § 1 K.p.a. i art. 50 ust. 1 pkt 4 Prawa budowlanego tj. naruszenie przepisów postępowania polegające na nie przedstawieniu, w uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, rzetelnie stanu sprawy tj. zgodnie ze stanem faktycznym oraz nie wyjaśnieniu wszystkich istotnych okoliczności, co nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale taki wpływ w istocie miało. Błędne uzasadnienie orzeczenia stanowi podstawę kasacyjną wymienioną w art. 174 pkt 2 P.p.s.a., jeżeli prowadzi do niezgodnego z prawem załatwienia sprawy; z taką sytuacją zdaniem skarżącego z pewnością mamy do czynienia w przedmiotowej sprawie;
2. 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. w zw. z art. 151 P.p.s.a. w zw. z art. 7, art. 8, art. 9, art. 10, art. 14, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 79, art. 80 przez nieuwzględnienie skargi, mimo naruszenia przez organy, w toku postępowania administracyjnego, w/w przepisów K.p.a., a polegające na oparciu rozstrzygnięcia wyłącznie na protokołach z kontroli oraz na dokumentach prywatnych inwestora, przy całkowitym zaniechaniu przeprowadzenia kluczowego dowodu, jakim w ocenie skarżącego, winno być przeprowadzenie dowodu z oględzin z udziałem strony, co spowodowało, że w zgromadzonym materiale dowodowym brak jest w istocie wiarygodnego dowodu zawierającego pomiary związane z wysokością, szerokością i długością budynku oraz odległością od granicy; w przedmiotowej sprawie naruszone zostały przepisy postępowania administracyjnego mające istotny wpływ na wynik sprawy w postępowaniu administracyjnym;
3. 3. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c P.p.s.a. w związku z art. 7, 8, 9, 77 § 1, 80, 107 § 3 w zw. z art. 138 § 1 pkt 1, art. 105 § 1 i art. 141 § 4 oraz art. 134 § 1 P.p.s.a., a także art. 151 P.p.s.a. polegające w istocie na niedokładnym i niepełnym (nieprawidłowym), a nawet błędnym ustaleniu stanu faktycznego, i tym samym na niepełnym przedstawieniu stanu faktycznego sprawy oraz jego ocenie, co niewątpliwie nie tylko mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy, ale w istocie taki wpływ miało i o umorzeniu postępowania nie może być mowy;
4. 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a) - c); oraz art. 151 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi polegające na nie uchyleniu zaskarżonych orzeczeń - decyzji (WWINB i PINB w Kępnie) tj. na nie uwzględnieniu skargi pomimo tego, że orzeczenia te nie odpowiadają prawu.

Zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego wskazano na naruszenie:

1. 1. art. 138 § 1 pkt 1 w zw. z art. 105 § 1 K.p.a. (traktowanych jak przepisy prawa materialnego) polegające na ich zastosowaniu oraz art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 Prawa budowlanego polegające na ich niezastosowaniu oraz naruszenie art. 145 § 1 pkt a i c P.p.s.a. polegające na ich niezastosowaniu; organy, a także WSA w Poznaniu popełniły błąd subsumpcji uznając, iż w przedmiotowej sprawie zaistniały przesłanki do umorzenia postępowania w sytuacji akurat odwrotnej - sprawa powinna zostać zakończona w sposób merytoryczny;
2. 2. art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane polegające na jego niezastosowaniu.

Na podstawie tak sformułowanych zarzutów skarżący kasacyjnie wniósł o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji na podstawie art. 185 § 1 P.p.s.a. Nie wykluczył jednak orzeczenia na podstawie art. 188 P.p.s.a. Ponadto wystąpił o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych i rozpoznanie skargi kasacyjnej na rozprawie.

W uzasadnieniu skargi kasacyjnej przedstawione zostały argumenty mające, zdaniem skarżącego kasacyjnie, potwierdzać zasadność podniesionych zarzutów.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.

Skarga kasacyjna nie zasługiwała na uwzględnienie.

Na wstępie należy wskazać, że Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę tylko w granicach skargi kasacyjnej (art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – tekst jedn. Dz.U. z 2023 r., poz. 1634 ze zm., dalej jako "P.p.s.a."), z urzędu biorąc pod uwagę jedynie nieważność postępowania, co oznacza związanie przytoczonymi w skardze kasacyjnymi jej podstawami, określonymi w art. 174 P.p.s.a. Nadto, zgodnie z treścią art. 184 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny oddala skargę kasacyjną, jeżeli zaskarżone orzeczenie mimo błędnego uzasadnienia odpowiada prawu.

Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego, skarga kasacyjna wniesiona przez Ł. W. nie miała usprawiedliwionych podstaw.

Za niezasadne uznać należy podniesione w skardze kasacyjnej zarzuty naruszenia prawa procesowego. Zasadnie Sąd I instancji stwierdził, że materiał dowodowy zgromadzony w sprawie był wystarczający do rozstrzygnięcia sprawy i nie wymagał uzupełnienia. Słusznie Wojewódzki Sąd Administracyjny uznał, że w oparciu o zgromadzone w sprawie dowody organy administracji poczyniły prawidłowe ustalenia faktyczne. Ocena materiału dowodowego została przeprowadzona przez organy administracji prawidłowo i nie nosi ona cech dowolności. W konsekwencji zasadnie organy administracji stwierdziły, że zaistniały podstawy do umorzenia postępowania przewidziane w art. 105 § 1 K.p.a. Tym samym nie ma też podstaw do przyjęcia, że organ odwoławczy swoim rozstrzygnięciem naruszył art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a.

Za niezasadny uznać należy zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny art. 141 § 4 P.p.s.a. Sąd ten wskazał podstawę prawną wydanego rozstrzygnięcia oraz ją wyjaśnił jak również odniósł się w wystarczający sposób do zarzutów skargi. Uzasadnienie wyroku pozwala na odtworzenie toku rozumowania Sądu I instancji oraz ocenę prawidłowości wydanego przez ten Sąd rozstrzygnięcia. Wskazane przez Wojewódzki Sąd Administracyjny argumenty przemawiające za oddaleniem skargi należy w pełni podzielić. Ponowne przytaczanie tych argumentów jest niecelowe.

Za niezasadny uznać również należy podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut naruszenia art. 151 P.p.s.a. Z przepisu tego wynika, że w razie nieuwzględnienia skargi sąd skargę oddala. Przepis ten ma więc charakter swoistej "instrukcji" dla Sądu, jakiej treści rozstrzygnięcie ma wydać, gdy uzna, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Może on tym samym być naruszony tylko wówczas, gdy Sąd uznając, że skarga zasługuje na uwzględnienie wydaje orzeczenie oddalające skargę lub gdy Sąd uznając, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie uwzględnia ją. W przedmiotowej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca. Sąd uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie i w konsekwencji wydał prawidłowe rozstrzygnięcie polegające na jej oddaleniu.

Nie znajduje uzasadnienia zarzut naruszenia art. 51 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane. W świetle prawidłowo poczynionych w sprawie ustaleń faktycznych nie było podstaw do zastosowania przez organy nadzoru budowlanego tego przepisu. Nie było również podstaw do zastosowania art. 50 ust. 1 pkt 4 i art. 51 ust. 1 pkt 3 tej ustawy.

Z przytoczonych wyżej względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.