Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 listopada 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie oddalił skargę R. D. na decyzję Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] w przedmiocie pozwolenia na użytkowanie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podał w uzasadnieniu wyroku, iż zaskarżoną decyzją Wojewoda Zachodniopomorski utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] o udzieleniu M. i S. K. pozwolenia na użytkowanie wewnętrznej instalacji gazowej z podłączeniem kotła c.o. i c.w.u w lokalu mieszkalnym w budynku przy ul. [...] w Z. Sąd I instancji wskazał, iż od decyzji organu I instancji odwołanie wniósł R. D., właściciel lokalu na I piętrze w budynku przy ul. [...] w Z. W odwołaniu podniesiono, że spór powstał na tle użytkowania przez współwłaścicieli domu jednego komina, który był budowany tak, że mógł odprowadzać spaliny z pieców opalanych węglem z mieszania na poddaszu i z mieszkania na parterze. Gdy M. i S. K. zaczęli ogrzewać mieszkanie przy pomocy pieca gazowego, niemożliwe stało się korzystanie przez współwłaścicieli z tego samego przewodu kominowego.
Odwołujący się stwierdził ponadto, że sprawa została rozpatrzona zupełnie inaczej, niż wskazał we wcześniejszym wyroku Naczelny Sąd Administracyjny, ponieważ nie sprawdzono, czy instalacja gazowa odcina odpływ spalin z jego kuchni.
W dalszych motywach wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie podał, iż Wojewoda Zachodniopomorski nie uwzględnił wniesionego odwołania i decyzją z dnia [...] utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy stwierdził, iż do wniosku o wydanie pozwolenia na użytkowanie M. i S. K. dołączyli wszystkie dokumenty, wymagane na podstawie art. 57 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 112 ze zm.). Organ pierwszej instancji umożliwił też R. D. czynny udział w postępowaniu. Dostarczył on opinię techniczną opracowaną przez inż. H. R. Z opinii tej wynika, że dla prawidłowego funkcjonowania mieszkania odwołującego się potrzebne są 4 przewody kominowe. Kwestię posiadania odpowiedniej ilości przewodów kominowych w sposób jednoznaczny rozstrzygnął biegły sądowy w swych opiniach w sprawie o naruszenie własności i ustalenie sposobu korzystania z rzeczy wspólnej oraz w sprawie dokonania czynności dotyczącej rzeczy wspólnej. Wskazał on, iż zarówno R. D., jak i M. i S. K., posiadają dla swoich potrzeb po dwa przewody kominowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przytoczył dalej motywy decyzji organu odwoławczego, który podał, iż organ I instancji przeprowadził w dniu 12 listopada 2002 r. wizję lokalną, w trakcie której stwierdzono, że instalację gazową i podłączenie kotła c.o. i c.w.u. wykonano zgodnie z dokumentacją powykonawczą i opinią kominiarską. Ponieważ spełnione zostały wymagania określone w art. 57 Prawa budowlanego, a załączone dowody spełniają wymagania obowiązujących przepisów, zasadnym było wydanie przez organ pierwszej instancji pozwolenia na użytkowanie spornej instalacji gazowej z podłączeniem kotła gazowego c.o.
Następnie Sąd I instancji wskazał, iż ustosunkowując się do zarzutów odwołania Wojewoda podał, że R. D. od wielu lat korzystał z 2 przewodów kominowych, co potwierdzają opinie kominiarskie z dnia 8 września 1995 r. i z dnia 14 listopada 1997 r. Ponadto z opinii kominiarskiej z dnia 21 października 2002 r. wynika, że korzysta on nadal z tych samych dwóch przewodów. Stanowisko R. D., że spaliny z pieców na parterze i piętrze mogły być odprowadzane do jednego przewodu, jest chybione, gdyż zgodnie z § 145 ust. 1 rozporządzenia Ministra Gospodarki Przestrzennej i Budownictwa z dnia 14 grudnia 1994 r. w sprawie warunków technicznych jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, piec na paliwo stałe z paleniskiem otwartym może być przyłączony wyłącznie do własnego samodzielnego przewodu dymowego. Istniejący komin w budynku przy ul. [...] w Z. posiada tylko 4 przewody, których liczba jest niewystarczająca dla potrzeb dwóch współwłaścicieli, dlatego też M. i S. K., aby mieć możliwość podłączenia pieca gazowego, musieli zrezygnować z kuchni gazowej.
Wykonanie więc nowej instalacji gazowej nie miało wpływu na sposób korzystania z części wspólnych - w tym wypadku komina. Natomiast w kuchni R. D., przy istniejącej ilości przewodów kominowych, wstawienie oprócz kuchenki gazowej dodatkowo kuchni na paliwo stałe, z przyczyn technicznych jest niemożliwe.
Na decyzję ostateczną skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie wniósł R. D. Zarzucił on, iż decyzja opiera się na błędnie ustalonym stanie faktycznym i jest sprzeczna z zebranym w sprawie materiałem dowodowym. Wniósł o uchylenie decyzji organów obu instancji i o wydanie M. i S. K. zakazu korzystania z pieca gazowego do ogrzewania domu w Z. przy ul. [...].
Autor skargi podniósł, że Sąd raz już rozpatrywał sprawę i wskazał organom administracji, aby wyjaśniły, czy obecny komin daje techniczną możliwość założenia i korzystania z pieca gazowego w taki sposób, żeby nie naruszało to prawa innej osoby. Należało zwłaszcza zbadać, czy instalacja gazowa pieca grzewczego i kominowa odcina przewód kominowy skarżącego. W zaskarżonej decyzji nie zastosowano się do tych poleceń. W decyzji podano, że budynek przy ul. [...] posiada tylko cztery przewody kominowe i liczba ta nie wystarcza dla potrzeb dwóch współwłaścicieli. Kuchnie skarżącego i małż. K. zawsze były opalane na "paliwo stałe". Dopiero, gdy do komina kuchni wprowadzono metalową rurę, ogrzewanie na paliwo stałe zostało zablokowane. Zaskarżona decyzja wyraźnie to potwierdza, ale jednocześnie przyjmuje, że wszystko jest w porządku. Pomija się natomiast fakt, że skarżący nie może korzystać z kuchni.
R. D. dodał ponadto, że biegli dawno stwierdzili, że aby M. i S. K. mogli korzystać z gazowego centralnego ogrzewania, należy dobudować do istniejącego komina nowy przewód, bo dotychczasowe przewody nie wystarczają dla dwóch współwłaścicieli.
Oddalając skargę R. D. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził, iż zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 112 ze zm.) uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek. Natomiast art. 59 ust. 1 stanowi, że właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu budowy.
Sąd I instancji stwierdził, iż z ustaleń organu odwoławczego i z akt administracyjnych organów obu instancji wynika, że wydanie decyzji opartej o przepis art. 59 Prawa budowlanego poprzedzone zostało wydaniem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 decyzji nakazującej dokonanie określonych czynności. Jeśli zatem w niniejszej sprawie organ nadzoru budowlanego wydał decyzję na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, to wystąpiła podstawa prawna do wydania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie, na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 i art. 59 ustawy - Prawo budowlane.
W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie, w sytuacji, gdy inwestorzy spełnili wszystkie warunki, m.in. przedstawili inwentaryzację powykonawczą, protokół Zakładu Gazowniczego w K. Rozdzielni Gazu w Z. z próby szczelności instalacji gazowej, oświadczenie wykonawcy i kierownika budowy, że instalacja gazowa z podłączeniem do pieca gazowego została wykonana zgodnie z warunkami technicznymi, opinię Usługowego Zakładu Kominiarskiego, protokół przeglądu technicznego instalacji gazowej, a organ po oględzinach stwierdził zdatność do użytkowania wykonanej instalacji gazowej - udzielenie pozwolenia na użytkowanie obiektu było zgodne z prawem.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie stwierdził również, że nie można zarzucić Wojewodzie Zachodniopomorskiemu niewykonania zaleceń Naczelnego Sądu Administracyjnego z wyroku z dnia 11 czerwca 2002 r. Organ wyjaśnił i zebrał dowody w postaci opinii kominiarskich oraz opinii biegłych sądowych, z których wynika, że co najmniej od dnia 8 września 1995 r. skarżący korzystał z dwóch przewodów kominowych nr 2 i 3. Z tych samych przewodów skarżący nadal może korzystać, mimo podłączenia przez M. i S. K. gazowego pieca c.w. do przewodu kominowego nr 4. Słusznie też Wojewoda wskazał, że nie posiada kompetencji do rozstrzygania spornych spraw związanych ze sposobem korzystania z nieruchomości wspólnej. Do rozstrzygania tego rodzaju kwestii powołane są sądy powszechne.
Sąd Rejonowy w [...], postanowieniem z dnia 2 marca 1999 r., zezwolił M. i S. K. na użytkowanie wewnętrznej instalacji gazowej z podłączeniem pieca gazowego centralnego ogrzewania i ciepłej wody. Ten sam sąd, wyrokiem z dnia 1 grudnia 2003 r., zakazał R. D. wszelkiego bezprawnego naruszania w przyszłości posiadania przez M. i S. K. użytkowanych przez nich przewodów kominowych, opisanych jako kominy nr 1 i 4.
Od całego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie skargę kasacyjną wniósł R. D., żądając uchylenia zaskarżonego orzeczenia. Sądowi I instancji zarzucił naruszenie przepisów postępowania, tj. art. 141 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), polegające na pominięciu opinii występujących w sprawie rzeczoznawców. W ocenie skarżącego M. i S. K. nie powinni uzyskać pozwolenia na użytkowanie instalacji gazowej, z uwagi na niewystarczająca liczbę przewodów kominowych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do treści art. 174 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) skargę kasacyjną można oprzeć na następujących podstawach: 1) naruszeniu prawa materialnego przez błędną jego wykładnię lub niewłaściwe zastosowanie;
2) naruszeniu przepisów postępowania, jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Naczelny Sąd Administracyjny jest związany podstawami skargi kasacyjnej, bowiem po myśli art. 183 § 1 ww. ustawy rozpoznaje skargę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc z urzędu pod uwagę jedynie nieważność postępowania. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego podstawami skargi kasacyjnej wymaga prawidłowego ich określenia w samej skardze. Oznacza to konieczność powołania konkretnych przepisów prawa, którym uchybił sąd, uzasadnienia zarzutu ich naruszenia, a w razie zgłoszenia zarzutu naruszenia prawa procesowego – wykazania dodatkowo, że to uchybienie mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Skarga kasacyjna nieodpowiadająca tym wymaganiom uniemożliwia sądowi ocenę jej zasadności.
Złożona w rozpatrywanej sprawie skarga kasacyjna spełnia przedstawione wymogi, jednakowoż przytoczone podstawy kasacyjne nie zasługują na uwzględnienie.
Nietrafny jest prezentowany w skardze kasacyjnej pogląd, iż Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, naruszył przepis postępowania w sposób mający istotny wpływ na wynik sprawy, tj. art. 141 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. W tym miejscu trzeba jednak zauważyć, że z treści skargi kasacyjnej nie wynika wystarczająco jasno, na czym polegało w konkretnym przypadku naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 p.p.s.a., który składa się z 4 paragrafów – na żaden z nich nie zwrócono szczególnej uwagi. Związanie Naczelnego Sądu Administracyjnego wskazanymi w skardze kasacyjnej podstawami kasacji oznacza miedzy innymi, iż Sądowi nie wolno samodzielnie konkretyzować zarzutów skargi kasacyjnej, ani ich uściślać lub też w inny sposób korygować (por. wyrok NSA z dnia 30 marca 2004 r., sygn. akt GSK 10/04, Mon. Praw. 2004, Nr 9, poz. 392). Naczelny Sąd Administracyjny, rozpoznając skargę kasacyjną, uwzględnia tylko te przepisy, które zostały wyraźnie wymienione jako naruszone (por. wyrok NSA z dnia 13 lipca 2004 r., sygn. akt OSK 656/04, niepubl.).
Przyjmując jednakowoż, że autor skargi zarzuca naruszenie przez Sąd I instancji art. 141 § 4 p.p.s.a., stwierdzić należy, iż jednoznacznie nie wskazano na czym miałoby polegać naruszenie tego przepisu.
Stosownie do treści art. 141 § 4 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, uzasadnienie wyroku powinno zawierać zwięzłe przedstawienie stanu sprawy, zarzutów podniesionych w skardze, stanowisk pozostałych stron, podstawę prawną rozstrzygnięcia oraz jej wyjaśnienie. Jeżeli w wyniku uwzględnienia skargi sprawa ma być ponownie rozpatrzona przez organ administracji, uzasadnienie powinno ponadto zawierać wskazania co do dalszego postępowania.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, wydając zaskarżony wyrok, nie naruszył w żaden sposób cytowanego przepisu. Zaskarżonemu wyrokowi nie sposób również zarzucić braków po stronie uzasadnienia faktycznego, jak i prawnego. Cytowane w skardze kasacyjnej fragmenty wyroku Sądu I instancji stanowiły przecież część uzasadnienia faktycznego. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przytaczał w nich motywy działania organów administracji, nie prowadząc jeszcze w tej części uzasadnienia rozważań prawnych.
Z kolei podniesiony w skardze kasacyjnej zarzut nieuwzględnienia przez Sąd I instancji opinii występujących w postępowaniu administracyjnym rzeczoznawców, a także zarzut niewłaściwej oceny zebranego w sprawie materiału dowodowego, nie może przynieść oczekiwanego przez skarżącego rezultatu. Pomijając już fakt, iż podniesione zarzuty wykraczają poza wskazaną podstawę kasacyjną, stwierdzić należy, iż zasadnie podniósł w zaskarżonym wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, że inwestorzy, ubiegając się o uzyskanie pozwolenia na użytkowanie, spełnili wszystkie warunki, by zgodę taką otrzymać. Przedstawili między innymi inwentaryzację powykonawczą, protokół Zakładu Gazowniczego w K. Rozdzielni Gazu w Z. z próby szczelności instalacji gazowej, oświadczenie wykonawcy i kierownika budowy, że instalacja gazowa z podłączeniem do pieca gazowego została wykonana zgodnie z warunkami technicznymi, opinię Usługowego Zakładu Kominiarskiego, protokół przeglądu technicznego instalacji gazowej, a organ po oględzinach stwierdził zdatność do użytkowania wykonanej instalacji gazowej.
Zasadnie zatem Sąd I instancji stwierdził, iż w takiej sytuacji organy administracji zobowiązane były wydać pozwolenie na użytkowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie przytoczył również przepisy prawa, na podstawie których organy administracji stosowne decyzje wydały. Wskazał, iż zgodnie z art. 55 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz.U. z 2000 r. Nr 106, poz. 112 ze zm.) uzyskanie pozwolenia na użytkowanie obiektu budowlanego jest wymagane, jeżeli właściwy organ wydał, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 lub art. 71 ust. 3, decyzję nakazującą dokonanie określonych czynności, zmian lub przeróbek.
Sąd I instancji przywołał również treść art. 59 ust. 1 ww. aktu, który stanowi, że właściwy organ wydaje pozwolenie na użytkowanie obiektu budowlanego, po protokolarnym stwierdzeniu na miejscu budowy zgodności wykonania obiektu z warunkami zabudowy i zagospodarowania terenu oraz warunkami pozwolenia na budowę oraz uporządkowania terenu budowy.
Należy zatem zgodzić się ze stanowiskiem Sądu I instancji, iż wydanie decyzji opartej o przepis art. 59 Prawa budowlanego poprzedzone zostało wydaniem na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2 decyzji nakazującej dokonanie określonych czynności. Decyzję taką, na podstawie art. 51 ust. 1 pkt 2, wydał bowiem w dniu 29 października 1997 r. Kierownik Urzędu Rejonowego w [...]. A skoro tak, to wystąpiła podstawa prawna do wydania przez organ administracji architektoniczno-budowlanej decyzji o pozwoleniu na użytkowanie na podstawie art. 55 ust. 1 pkt 3 i art. 59 ustawy - Prawo budowlane.
Nie sposób również podzielić poglądu zawartego w skardze kasacyjnej, iż udzielenie pozwolenia na użytkowanie instalacji gazowej w mieszkaniu na parterze spowodowało niemożność korzystania przez skarżącego z przewodów kominowych. Trafnie wskazał w uzasadnieniu wyroku Wojewódzki Sąd Administracyjny w Szczecinie, iż z zebranych w sprawie opinii kominiarskich oraz opinii biegłych wynika, że co najmniej od dnia 8 września 1995 r. skarżący korzystał z dwóch przewodów kominowych - nr 2 i nr 3. Z przewodów tych skarżący nadal może korzystać, mimo podłączenia przez M. i S. K. gazowego pieca c.w. do przewodu kominowego nr 4.
Za trafny też należy uznać zaprezentowany w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Szczecinie pogląd, iż sprawy związane ze sposobem korzystania z nieruchomości wspólnej należą do kompetencji sądów powszechnych.
Na marginesie można jedynie dodać, mimo braku zarzutu w tym zakresie, iż kwestia własności nieruchomości ma istotne znaczenie przy decyzji o pozwoleniu na budowę, nie ma natomiast prawnego znaczenia przy dopuszczeniu obiektu do użytkowania, a więc wtedy, gdy obiekt już jest wzniesiony i do rozstrzygnięcia pozostaje jedynie kwestia możliwości jego użytkowania. Wykorzystanie dla celów budowlanych cudzej nieruchomości może rodzić tylko roszczenia właściciela do inwestora o charakterze cywilnoprawnym, które mogą być dochodzone w postępowaniu przed sądami powszechnymi, nie może natomiast negatywnie przesądzać o dopuszczeniu obiektu do użytkowania (por. wyrok NSA z dnia 20 stycznia 1999 r., sygn. akt IV SA 90/97, niepubl.).
Z tych względów, na podstawie art. 184 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzeczono jak w sentencji.