Uzasadnienie
Decyzją z dnia 12 kwietnia 2012 r. Dolnośląski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu uchylił decyzję Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego dla miasta Wrocławia z dnia 4 października 2010 r. i nakazał M.R., W.R., W.M., J.M., W.M. oraz K.P. – jako współwłaścicielom zlokalizowanego przy ul. [...] we W. budynku mieszkalnego:
- 1. usunięcie, w terminie do dnia 31 grudnia 2012 r. stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego przedmiotowego budynku poprzez:
- - wzmocnienie fundamentów,
- - wzmocnienie murów ścian konstrukcyjnych,
- - likwidację uszkodzeń ścian konstrukcyjnych,
- - wzmocnienie nadproży nad oknami,
- - przemurowanie komina powyżej I pietra,
- - wymianę skorodowanej instalacji gazowej,
- 2. zabezpieczenie, przed przystąpieniem do usuwania stwierdzonych nieprawidłowości, spękanych ścian budynku,
- 3. wyłączenie z użytkowania znajdujących się w przedmiotowym budynku lokali mieszkalnych – do czasu wykonania powyższego zabezpieczenia eliminującego nieprawidłowości mogące spowodować zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia,
- 4. odłączenie zasilania instalacji gazowej – do czasu usunięcia stwierdzonych nieprawidłowości stanu technicznego w tym budynku, przed ponownym włączeniem zasilania instalacji gazowej należy przeprowadzić kontrolę oraz próbę szczelności instalacji.
W rozstrzygnięciu organ wskazał także, że usunięcie stwierdzonych nieprawidłowości powinno zostać dokonane pod nadzorem osoby legitymującej się uprawnieniami budowlanymi odpowiednimi do rodzaju i zakresu robót.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu na powyższą decyzję złożyła W.M. i J.M. (dalej jako "skarżący").
Wyrokiem z dnia 3 października 2012 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu oddalił skargę.
Skarżący wnieśli skargę kasacyjną od powyższego wyroku. Ponadto wnieśli o wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji Dolnośląskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego we Wrocławiu w zakresie punktu 1 i 2 decyzji.
W uzasadnieniu wskazali, że wstrzymanie wykonania zaskarżonej decyzji we wnioskowanej części jest niezbędne, ponieważ przystąpienie do wykonania tej decyzji stworzy niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków, w tym sprowadzenia katastrofy budowlanej. Wskazali, że przedmiotowa nieruchomość znajduje się na obszarze Osiedla Zalesie – zespołu urbanistycznego, w granicach ulic Chopina, Wieniawskiego, Młodej Gwardii i Paderewskiego. Nieruchomość jest wpisana do Rejestru Zabytków Miasta Wrocławia. Dla przeprowadzenia prac konieczne jest zatem uprzednie uzyskanie pozwolenia organu koserwatorskiego. Wskazali, że zakres koniecznych do przeprowadzenia prac nie pozostaje bez wpływu na bezpieczeństwo ludzi i mienia.
W przekonaniu wnioskodawców niniejsza decyzja jest niewykonalna, gdyż nie określa w sposób dokładny rodzaju, zakresu i sposobu wykonania nałożonych obowiązków. Żaden więc wykonawca nie powinien podjąć się wykonania robót przy takim obiekcie bez zaakceptowanej przez właściwy organ dokumentacji technicznej dokładnie określającej rodzaj, zakres i sposób wykonania robót oraz bez zgody organu konserwatorskiego. Z tego też względu, zdaniem skarżących, zachodzi obawa, że któryś spośród sześciu adresatów decyzji nieświadomy zagrożeń przystępując do jej wykonania - zleci wykonanie jakichś robót w zakresie i w sposób całkowicie dowolny.
Ponadto wskazali, że wykonanie nałożonych obowiązków nie doprowadzi budynku do odpowiedniego stanu technicznego, gdyż nie zlikwiduje przyczyn powstawania pęknięć, a ponoszenie kosztów związanych z wykonaniem tej decyzji będzie stanowiło ewidentną szkodę majątkową.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Wniosek nie zasługuje na uwzględnienie.
Kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania aktu lub czynności została uregulowana w art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz.U. z 2012 r., poz. 270 dalej jako "p.p.s.a."). Strona może więc wnioskować do Sądu o wstrzymanie wykonania zaskarżonego aktu również w dacie wnoszenia skargi kasacyjnej, czemu odpowiada kompetencja Naczelnego Sądu Administracyjnego do wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, w razie wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Sądu I instancji oddalającego skargę.
Sąd może na wniosek skarżącego wstrzymać wykonanie zaskarżonego aktu, jeżeli w wyniku jego wykonania zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków (art. 61 § 3 p.p.s.a.). Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony. Wniosek taki jest jednym ze środków procesowych dla obrony interesów wnoszącego skargę.
Przechodząc do oceny argumentów podniesionych we wniosku, Naczelny Sąd Administracyjny podziela stanowisko zaprezentowane już wcześniej przez Sąd I instancji, który postanowieniem z dnia 25 lipca 2012 r. odmówił skarżącym wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji. Skarżący we wniosku złożonym na etapie postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym podnieśli w istocie tożsame argumenty, dodając jedynie, że przedmiotowy budynek jest przedmiotem ochrony konserwatorskiej.
Nie ulega wątpliwości, na co też wskazywał Sąd I instancji w postanowieniu z dnia 25 lipca 2012 r., że z akt sprawy wynika, iż podstawą nałożenia określonych obowiązków na skarżących było stwierdzenie przez organ nadzoru budowlanego, że zły stan techniczny przedmiotowego budynku stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia. Tą okoliczność faktyczną potwierdzają również skarżący. Niezrozumiałym jest więc, dlaczego skarżący domagają się wstrzymania wykonania zaskarżonej decyzji, skoro jej celem jest właśnie zapobieżenie niebezpieczeństwa dla zdrowia i życia ludzi oraz bezpieczeństwa mienia.
Należy więc domniemywać, że skarżący nie akceptują zakresu nałożonych prac, jednak na etapie rozpoznawania wniosku o wstrzymanie wykonania kwestia ta nie może być przedmiotem oceny sądu, bowiem oznaczałoby to niedopuszczalną ocenę legalności zaskarżonej decyzji. Należy jednak podkreślić, że z zaskarżonej decyzji wynika, że nałożone obowiązki powinny zostać wykonane pod nadzorem osoby legitymującej się uprawnieniami budowlanymi odpowiednimi do rodzaju i zakresu robót. Trudno więc podzielić zarzut skarżących, że obowiązki te zostaną wykonane w sposób dowolny. Rolą takiej osoby będzie również nadzór nad dochowaniem wszelkich warunków formalnych, w tym związanych z ochroną konserwatorską, jak i nadzór nad przeprowadzeniem robót w sposób zapewniający bezpieczeństwo ludzi i mienia.
Ponadto wyjaśnić należy, że strona skarżąca w sposób ogólnikowy uzasadniła straty jakie poniesie w związku z wykonaniem zaskarżonej decyzji. Oczywistym jest, że wykonanie obowiązku nałożonego w decyzji wiązać będzie się z kosztami, ale dla należytego wykazania przesłanek z art. 61 § 3 p.p.s.a. konieczne było choć przybliżone wskazanie kosztów związanych z wykonaniem obowiązków oraz odniesienie tej kwoty do sytuacji finansowej skarżących. Tylko w ten sposób Naczelny Sąd Administracyjny byłby w stanie ocenić, czy przedmiotowe koszty wiązać się będą z niebezpieczeństwem znacznej, jak to wskazują skarżący - realnej szkody dla wnioskodawców. Należy podkreślić, że wstrzymanie wykonania jest instytucją wyjątkową, której zastosowanie jest możliwe jedynie w ściśle określonych przypadkach wynikających z art. 61 § 3 p.p.s.a.
Z powyższych względów i na podstawie art. 61 § 3 w związku z art. 193 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.
- - ---------------------- 3 4