Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 630/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach oddalił skargę A. O. od decyzji Wojewody Śląskiego z dnia [...] czerwca 2007 r. nr [...], którą utrzymano w mocy decyzję Prezydenta Miasta Zabrze z dnia [...] marca 2007 r. nr [...] zatwierdzającą projekt budowlany przedłożony przez E. H. ora G. H. i udzielającą im pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem, wjazdem i szambem na działce nr [...] położonej w Zabrzu przy ul. [...].
Prezydent Miasta Zabrze decyzją z dnia [...] marca 2007 r. na podstawie art. 28, 33 ust. 1, 34 ust. 4, 36 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. Nr 156 z 2006 r. poz. 1118) oraz na podstawie ustaleń miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dzielnicy Maciejów w Zabrzu zatwierdzonego uchwałą Rady Miejskiej w Zabrzu nr XLI/467/97 z dnia 13 października 1997 r. (Dz.Urz. woj. katowickiego Nr 2 z 22 stycznia 1998 r. poz. 17), po rozpatrzeniu wniosku E. H. i G. H., zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem oraz wjazdem i szambem na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w Zabrzu. W uzasadnieniu decyzji organ wskazał, że obszar oddziaływania obiektu, o którym mowa w art. 28 ust. 2 ustawy Prawo budowlane, obejmuje jedynie działkę inwestorów, to jest działkę nr [...].
Od decyzji odwołanie złożył F. O. oraz jego córka A. O.. F. O. jest współwłaścicielem wraz ze Skarbem Państwa działek [...] i 1304/91, a A. O. współwłaścicielką - także ze Skarbem Państwa, działki [...]. Oboje odwołujący się podkreślili, że od 1994 roku domagają się od Prezydenta Miasta Zabrza zniesienia współwłasności wyżej określonych działek. Twierdzili, że ich interesem nie jest wstrzymywanie budowy inwestorów, a uregulowanie przez Prezydenta sprawy zniesienia współwłasności. Załatwienie tej ostatniej sprawy jest warunkiem udzielenia przez nich zgody na budowę w sąsiedztwie. Podnieśli także, że Prezydent proponował im (pismo z 18 września 2006 r., [...]) ustanowienie służebności drogowej na działce [...] (współwłasność F. O.), co rodzi obawy po ich stronie w kwestii zgody inwestorów na takie rozwiązanie.
Utrzymując decyzję w mocy na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 K.p.a. Wojewoda Śląski podkreślił, że w sprawie zostały spełnione wszystkie przesłanki przewidziane art. 35 ust. 1 ustawy Prawo budowlane, a więc stosownie do art. 35 ust. 4 ustawy nie można było odmówić wydania inwestorom pozwolenia na budowę. Organ podkreślił, że projektowana budowa nie narusza interesów prawnych odwołujących się. Przyznał, co prawda, że ich działki położone są w bezpośrednim sąsiedztwie działki inwestorów, jednakże interes na jaki się powołują wiąże się jedynie z negocjacjami z Miastem Zabrze, które prowadzą w sprawie ustanowienia służebności gruntowej drogi koniecznej. W konkluzji Wojewoda stwierdził, że fakt, iż odwołujący się nie doszli do porozumienia z Miastem Zabrze nie może mieć wpływu na udzielone pozwolenie na budowę.
Skargę złożyli A. O. i F. O., jednakże skarga F. O. została odrzucona postanowieniem z dnia 23 lutego 2008 r. W swej skardze A. O. wskazała na naruszenie art. 145 § 1 i § 3 K.c. Przepis ten gwarantuje prawo żądania ustanowienia służebności drogowej, której przebieg powinien uwzględniać interes społeczny. Nadto skarżąca podniosła, iż nie zawiadomiono jej o wszczęciu postępowania w sprawie. Ponadto nie przeprowadzono negocjacji związanych z uregulowaniem przysługującej jej współwłasności.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda Śląski wniósł o jej oddalenie i podtrzymał dotychczasowe stanowisko.
Na rozprawie w dniu 18 czerwca 2008 r. F. O. podał, że wykazanie interesu prawnego skarżącej w niniejszej sprawie należy do Gminy Zabrze, bowiem to ona powinna dokonać "rozdzielności gruntowej". Zarzucił, że w postępowaniu doszło do naruszenia art. 9, 10, 11 i 61 § 4 K.p.a. i z tego powodu domaga się uchylenia zaskarżonej decyzji.
Oddalając skargę wyrokiem z dnia 18 czerwca 2008 r. sygn. akt II SA/Gl 630/07 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach wyjaśnił, że krąg podmiotów uprawnionych do udziału w postępowaniu w sprawie udzielenia pozwolenia na budowę został uregulowany w art. 28 ust. 2 Prawa budowlanego. Przepis ten w brzmieniu obowiązującym od dnia 11 lipca 2003 r. za stronę postępowania o udzielenie pozwolenia na budowę uznaje jedynie inwestorów oraz właścicieli, użytkowników wieczystych lub zarządców nieruchomości znajdujących się na obszarze oddziaływania obiektu, będącego przedmiotem postępowania.
Sąd wskazał następnie, że za obszar oddziaływania obiektu (art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego) należy uznać obszar określony dla projektowanego obiektu budowlanego w chwili wszczęcia postępowania w sprawie pozwolenia na budowę tego obiektu, na podstawie jego rodzaju i charakterystyki. Do obowiązków organu architektoniczno-budowlanego należy zakreślenie tego obszaru i wskazanie stron postępowania. Właściciele, użytkownicy wieczyści i zarządcy nieruchomości sąsiadujących z projektowaną budową, aby uzyskać status strony w postępowaniu w sprawie o pozwolenie na budowę, muszą wskazać konkretny przepis, przewidujący w określonej sytuacji ograniczenie w swobodnym korzystaniu z ich nieruchomości, wprowadzone ze względu na powstanie w sąsiedztwie określonego obiektu budowlanego. Zdaniem Sądu tylko interesy osób trzecich posiadających nieruchomości w obszarze oddziaływania obiektu podlegają ochronie w czasie projektowania i budowy obiektu, co wymaga zachowania zgodności z przepisami, w tym techniczno-budowlanymi i normami obowiązującymi w budownictwie.
Przechodząc na grunt analizowanej sprawy Sąd wskazał, że organ pierwszej instancji wydając pozwolenie na budowę domu jednorodzinnego na działce nr [...] określił obszar oddziaływania inwestycji obejmując jego granicami tylko nieruchomość nr [...] - stanowiącą własność inwestorów. W konsekwencji nie było potrzeby odniesienia się w decyzji do "uzasadnionych interesów osób trzecich" (art. 5 ust. 1 pkt 9). Natomiast w sposób nieuzasadniony - z uwagi na ograniczenie obszaru oddziaływania obiektu do działki inwestora - organ ten traktował skarżącą - współwłaścicielkę działki [...], jako stronę. Organ doręczył jej decyzję nr [...], a Wojewoda Śląski rozpoznał złożone przez nią odwołanie.
Następnie Sąd wyjaśnił, iż fakt, że A. O. została przez organy administracyjne potraktowana jako strona postępowania nie zwalnia składu orzekającego z obowiązku badania czy posiada ona interes prawny do wniesienia skargi na decyzję ostateczną w rozumieniu art. 50 § 1 ustawy z dnia z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z zm.). Zdaniem Sądu o "interesie prawnym" w rozumieniu tego przepisu można mówić wtedy, gdy ma on oparcie w przepisach prawa, a więc konkretny podmiot ma w danej sprawie chroniony interes prawny wynikający z przepisu prawa. Oznacza to, że musi istnieć związek między chronionym przez przepisy prawa interesem prawnym, a decyzją organu administracji publicznej. Od wykazania tego związku uzależnione jest uprawnienie do wniesienia skarg. Skargę na decyzję administracyjną może złożyć podmiot mający interes prawny własny, bezpośredni do udziału w postępowaniu administracyjnym oraz osoba, która nie ma interesu prawnego do udziału w tym postępowaniu, ale decyzja została do niej skierowana.
Wskazując na powyższe Sąd stwierdził, że z akt sprawy w tym przede wszystkim projektu zagospodarowania działki nr [...] oraz odwołania i skargi wynika, że skarżąca nie ma interesu prawnego we wniesieniu skargi. Działka nr 1302/91, której jest współwłaścicielką, graniczy z działką inwestorów jedynie północno-wschodnim narożnikiem, a usytuowanie projektowanego budynku w stosunku do tej działki nastąpiło z zachowaniem przepisów rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. Nr 75, poz. 690 z zm.). Zasadnie zatem organ pierwszej instancji uznał, że obszar oddziaływania projektowanej inwestycji ogranicza się do działki inwestorów. Skarżącej jako współwłaścicielce działki położonej poza tym obszarem nie przysługiwał przymiot strony w postępowaniu o wydanie pozwolenia na budowę. Ponieważ zaskarżona decyzja nie została też skierowana do skarżącej to w konsekwencji należy stwierdzić, iż nie posiada ona interesu prawnego w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. do wniesienia skargi na pozwolenie na budowę, udzielone właścicielom działki nr 1255/91.
W szczególności uprawnienia do wniesienia skargi przez skarżącą nie można wywieść ze sporu jaki toczy z Miastem Zabrze w przedmiocie zniesienia współwłasności działki 1302/91 oraz z przysługującego jej, a nie zrealizowanego roszczenia o ustanowienie za wynagrodzeniem potrzebnej służebności drogowej (art. 145 § K.c.). Sprawy te pozostają bez związku ze sprawą zakończoną decyzją. Brak interesu prawnego skarżącej do wniesienia skargi, niezależnie od podnoszonych przez nią zarzutów naruszenia procedury administracyjnej, musiał stosownie do art. 151 P.p.s.a. skutkować oddaleniem skargi.
Skargę kasacyjną złożyła A. O. wnosząc o uchylenie wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. Zarzuciła naruszenie:
- 1. art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a. w związku z art. 145 § 1 pkt 4 Kodeksu postępowania administracyjnego poprzez nie uchylenie przez Sąd pierwszej instancji decyzji Prezydenta Miasta Zabrze, pomimo, że skarżąca nie uczestniczyła w postępowaniu nim bez własnej winy (istniały przesłanki do wznowienia postępowania administracyjnego);
- 2. art. 145 § 1 pkt 1 lit. c P.p.s.a. i art. 133 § 1 P.p.s.a. poprzez nie uwzględnienie okoliczności wskazanych w odwołaniu z dnia 4 czerwca 2007 r. dotyczących między innymi nie dopuszczenia skarżącej do udziału w postępowaniu przed Prezydentem Miasta Zabrze oraz brak zawiadomienia jej o wszczęciu postępowania;
- 3. art. 141 § 4 P.p.s.a. poprzez nie wyjaśnienie w uzasadnieniu wyroku powodów dlaczego Sąd nie odniósł się do zarzutu skargi w zakresie braku zawiadomienia skarżącej o wszczęciu postępowania administracyjnego i wpływu tego naruszenia na ważność decyzji Prezydenta Miasta Zabrze;
- 4. art. 145 § 1 pkt 1 lit. a P.p.s.a.: w zw. z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.), polegające na błędnym uznaniu braku oddziaływania lokalizowanej inwestycji na działce nr [...] zgodnie z wydanym przez Prezydenta Miasta Zabrze w dniu [...] marca 2007 r. pozwoleniem na budowę na sąsiadujący grunt skarżącej obejmujący działkę nr [...], co spowodowało uznanie braku interesu prawnego po stronie skarżącej w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a.;
- 5. art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. oraz art. 156 § 1 pkt 2 w zw. z art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 61 § 4 K.p.a., poprzez brak stwierdzenia nieważności decyzji o pozwoleniu na budowę obarczonej wadą nieważności.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej A. O. podniosła, że Prezydent Miasta Zabrze decyzją z dnia [...] marca 2007 r. zatwierdził projekt budowlany i udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem oraz wjazdem i szambem na działce nr [...], położonej przy ul. [...] w Zabrzu. W ocenie skarżącej zgodnie z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego powinna być ona uznana za uczestnika tego postępowania. Tymczasem o toczącym się postępowaniu nie została nawet zawiadomiona, a jedynie przesłano jej decyzję o pozwoleniu na budowę. Zdaniem skarżącej naruszono w ten sposób podstawowe zasady postępowania, a w szczególności art. 9, art. 10 § 1, art. 11 oraz art. 61 § 4 Kodeksu postępowania administracyjnego, uniemożliwiając jej udział w postępowaniu.
Następnie A. O. wyraziła przekonanie, że Sąd w takiej sytuacji obowiązany był zgodnie z art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w związku z art. 156 § 1 pkt 2 K.p.a. stwierdzić nieważność decyzji obu instancji. A. O. podniosła też, zgodnie z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego przez obszar oddziaływania obiektu należy rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu. Projekt zagospodarowania działki nr [...] znacznie ogranicza możliwości związane z zagospodarowaniem działki skarżącej, gdyż jest ona pozbawiona bezpośredniego dostępu do drogi publicznej i jedyną możliwością dostępu do niej jest służebność drogi koniecznej na działce inwestorów E. i G. H..
Ponadto nie mając możliwości uczestniczenia w postępowaniu o wydanie decyzji A. O. nie mogła podnieść zarzutów dotyczących negatywnego oddziaływania inwestycji na jej nieruchomość. W końcowej części uzasadnienia skarżąca podkreśliła, że wnosząc skargę legitymowała się interesem prawnym w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. Sąd pierwszej instancji natomiast niewłaściwie zastosował art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 Prawa budowlanego (t. jedn. Dz.U. z 2006r., nr 156, poz. 1118 ze zm.) przyjmując, że oddziaływanie na działkę skarżącej nie występuje. Dodała też, że w uzasadnieniu wyroku wbrew art. 141 § 4 P.p.s.a. nie wyjaśniono wnikliwie motywów rozstrzygnięcia.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Skarga kasacyjna pozbawiona jest usprawiedliwionych podstaw.
W świetle art. 183 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.; zwanej dalej P.p.s.a.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej i bierze z urzędu pod rozwagę jedynie nieważność postępowania.
Przystępując do oceny zarzutów podniesionych w skardze kasacyjnej należy w pierwszej kolejności zwrócić uwagę na szczególny charakter zaskarżonego wyroku. W tej sprawie A. O., której skarga spowodowała wszczęcie postępowania sądowoadministracyjnego, występuje jako współwłaścicielka działki nr [...] położonej w okolicy ul. [...] w Zabrzu. Działka ta sąsiaduje w narożniku z działką inwestycyjną nr [...] należącą do E. H. i G. H., którym Prezydent Miasta Zabrze decyzją z dnia [...] marca 2007 r. udzielił pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego wraz z garażem oraz wjazdem i szambem. Wojewódzki Sąd Administracyjny wskazał, że decyzja pierwszej instancji została skarżącym doręczona, a Wojewoda Śląski zaskarżoną decyzją rozpoznał ich odwołanie. W takiej sytuacji, skoro skargę złożyła osoba odwołująca się, Sąd pierwszej instancji trafnie zdecydował się przyjąć ją do rozpoznania.
Nie oznaczało to jednak automatycznego przystąpienia do pełnej kontroli legalności decyzji (art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269 ze zm.). Trzeba bowiem zauważyć, na co trafnie zwrócił uwagę Wojewódzki Sąd Administracyjny, że uruchomienie sądowoadministracyjnej kontroli decyzji w aspekcie jej zgodności z prawem wymaga złożenia skargi przez uprawniony podmiot, a więc w szczególności taki, który posiada interes prawny (art. 50 § 1 P.p.s.a.). Interes prawny wyraża się w istnieniu związku pomiędzy chronionym przez przepisy prawa interesem, a decyzją organu administracji publicznej. Ustalenie w toku postępowania, że wnoszący skargę nie legitymuje się interesem prawnym powoduje oddalenie skargi (uchwała z dnia 11 kwietnia 2005 r. nr OPS 1/04, publ. ONSAiWSA 2005 r. Nr 4, poz. 62 ze zm.). W rozpatrywanej sprawie zaszła właśnie taka sytuacja.
Sąd pierwszej instancji wziął pod uwagę, że skarżącej doręczono decyzję Prezydenta Miasta Zabrza i rozpoznano jej odwołanie, jednakże jednoznacznie przesądził, iż pomimo to nie posiadała ona interesu prawnego w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę wydanego na wniosek E. H. i G. H. i nie miała legitymacji skargowej w rozumieniu art. 50 § 1 P.p.s.a. Z tej właśnie przyczyny oddalono skargę. Z tych przyczyn rozstrzygnięcie Sądu pierwszej instancji wydane w konkretnych okolicznościach tej sprawy należy uznać za trafne.
Nie uznanie przez Sąd interesu prawnego A. O. w sprawie o udzielenie E. H. i G. H. pozwolenia na budowę dało asumpt do sformułowania przez nią szeregu zarzutów kasacyjnych oscylujących wokół tego zagadnienia prawnego. Skarżąca konsekwentnie powtarza w motywach skargi kasacyjnej, że zgodnie z przepisami Prawa budowlanego powinna być uznana za stronę w tym postępowaniu. To z kolei powoduje, że organy pomijając ją dopuściły się - jej zdaniem - naruszenia prawa dającego podstawę do wznowienia postępowania (art. 145 § 1 pkt 4 K.p.a.), które Sąd powinien dostrzec z urzędu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. b P.p.s.a.); tymczasem Sąd nie tylko nie uczynił tego, ale nadto nie odniósł się do zarzutów podnoszonych w tym względzie w odwołaniu (art. 145 § 1 pkt 1 lit. c w zw. z art. 133 § 1 P.p.s.a.) i w skardze (art. 141 § 4 P.p.s.a.).
W ocenie A. O. nie uznanie jej jako strony postępowania mogło być nawet kwalifikowane jako przesłanka do stwierdzenia nieważności decyzji (art. 145 § 1 pkt 2 P.p.s.a. w zw. z art. 156 § 1 pkt 2 i art. 9, art. 10 § 1, art. 11 i art. 61 § 4 K.p.a.).
Ze wszystkimi zarzutami skarżącej nie sposób się zgodzić, albowiem błędne jest założenie na podstawie którego je sformułowano - że A. O. należało uznać za stronę postępowania o udzielenie E. H. i G. H. pozwolenia na budowę domu mieszkalnego jednorodzinnego na działce nr [...]. Zgodnie z art. 28 ust. 2 w zw. z art. 3 pkt 20 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz.U. z 2006 r. Nr 156, poz. 1118, ze zm.) stronami w postępowaniu w sprawie pozwolenia na budowę są: inwestor oraz właściciele, użytkownicy wieczyści lub zarządcy nieruchomości znajdujących się w obszarze oddziaływania obiektu (art. 28 ust. 2). Przez obszar oddziaływania obiektu należy natomiast rozumieć teren wyznaczony w otoczeniu obiektu budowlanego na podstawie przepisów odrębnych, wprowadzających związane z tym obiektem ograniczenia w zagospodarowaniu tego terenu (art. 3 pkt 20). W tej sprawie A. O. nie wskazała żadnego przepisu prawa materialnego, w oparciu o który można by stwierdzić, że projektowana przez E. H. i G. H. inwestycja w jakikolwiek sposób ograniczy zagospodarowanie terenu jej działki.
Już pobieżna analiza załączników graficznych do projektu architektoniczno budowlanego obrazujących położenie domu jednorodzinnego na działce nr [...] pozwala łatwo zorientować się, że nie zostały przekroczone żadne dopuszczalne odległości obiektu budowlanego ani jego infrastruktury od granicy z działką nr 1302/91, jak też z działką 1303/91 będącej współwłasnością F. O.. Inwestycja nie charakteryzuje się także innymi parametrami, które prowadziłyby wprost do ograniczenia zagospodarowania działki A. O.. Takiego ograniczenia nie można natomiast doszukiwać się w kontekście perspektywy możliwości realizacji przyszłych, hipotetycznych projektów dotyczących sposobu obsługi komunikacyjnej nieruchomości skarżącej. Takim projektem jest ustanowienie dla działki A. O. służebności drogi koniecznej przez działkę nr [...]. Interes na jaki powołuje się skarżąca kwestionując inwestycję na działce sąsiedniej nie jest zatem z punktu widzenia postępowania o pozwolenie na budowę bezpośredni, a dotyczy jedynie ewentualnych, przyszłych możliwości obsługi komunikacyjnej jej działki.
A. O. nie wykazała też, iżby dla jej działki nie można było zapewnić jakiejkolwiek innej obsługi komunikacyjnej. Zresztą, jak wynika z akt, Prezydent proponował A. O. i F. O. ustanowienie służebności drogowej na działce [...] (współwłasność F. O.).
Mając na względzie powyższe Sąd uznał wszystkie zarzuty skargi kasacyjnej za niezasadne, jako że opierały się one na założeniu przyznania skarżącej statusu strony w postępowaniu o udzielenie pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego jednorodzinnego (wraz z garażem, wjazdem i szambem) na działce nr [...]. Tymczasem skarżąca nie wskazała na żaden przepis prawa materialnego, w oparciu o który kwestionowana przez nią inwestycja mogłaby ograniczyć możliwości zagospodarowania jej działki. W konsekwencji skarżąca nie legitymowała się także interesem prawnym uprawniającym ją do wniesienia skargi na rozstrzygnięcie w przedmiocie pozwolenia na budowę. Wobec takich okoliczności Sąd pierwszej instancji trafnie orzekł o oddaleniu skargi.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, uznając że zaskarżone orzeczenie nie narusza prawa w zakresie objętym zarzutami skargi kasacyjnej, na podstawie art. 184 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) orzekł jak w sentencji wyroku.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekł w wyroku o przyznaniu pełnomocnikowi skarżącego wynagrodzenia na zasadzie prawa pomocy, gdyż przepisy art. 209 i 210 P.p.s.a. mają zastosowanie tylko do kosztów postępowania między stronami. Natomiast wynagrodzenie dla pełnomocnika ustanowionego z urzędu za wykonaną pomoc prawną, należne od Skarbu Państwa (art. 250 P.p.s.a.) przyznawane jest przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w postępowaniu określonym w przepisach art. 258-261 P.p.s.a.