Uzasadnienie
Uzasadnienie.
Wyrokiem z dnia 1 grudnia 2021 r., sygn. akt IV SA/Po 1664/20, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu oddalił skargę S. S. i L. S. na decyzję Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 25 marca 2020 r., nr WOA.7721.396.2019.JMA, w przedmiocie nakazu rozbiórki.
Skargę kasacyjną od powyższego wyroku złożyli skarżący. Wyrok zaskarżyli w całości. Zarzucili w trybie art. 174 pkt 1 P.p.s.a. naruszenie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a. P.p.s.a. w związku z przepisami prawa materialnego tj. art. 48 ust. 1 Prawa budowlanego, które miało wpływ na wynik sprawy poprzez jego niewłaściwe zastosowanie, podczas gdy w toku postępowania dotyczącego samowoli budowalnej możliwe jest zalegalizowanie obiektu budowalnego z zastosowaniem instytucji zgody na odstępstwa od przepisów techniczno-budowalnych (art. 9 Prawa budowlanego), w konsekwencji wadliwe przyjęcie przez Sąd pierwszej instancji, iż legalizacja rozbudowy jest niemożliwa ze względu na jej niezgodność z obowiązującymi przepisami Rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynku i ich usytuowanie w zakresie przepisów techniczno-budowlanych.
Skarżący wnieśli o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości, uwzględnienie skargi i uchylenie postanowienia Wielkopolskiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, względnie uchylenie zaskarżonego wyroku i przekazanie sprawy Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu do ponownego rozpoznania, zasądzenie kosztów (w tym kosztów zastępstwa adwokackiego) według norm przepisanych oraz rozpoznanie skargi kasacyjnej na posiedzeniu niejawnym.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Sprawa została rozpoznana na posiedzeniu niejawnym na podstawie art. 182 § 2 P.p.s.a.
Przepis art. 193 zdanie drugie P.p.s.a. wyłącza odpowiednie stosowanie do postępowania przed Naczelnym Sądem Administracyjnym wymogów dotyczących koniecznych elementów uzasadnienia wyroku, które przewidziano w art. 141 § 4 w zw. z art. 193 zdanie pierwsze P.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny nie przedstawia więc w uzasadnieniu wyroku oddalającego skargę kasacyjną opisu ustaleń faktycznych i argumentacji prawnej podawanej przez organy administracji i Sąd pierwszej instancji.
W myśl art. 183 § 1 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, bierze jednak pod rozwagę nieważność postępowania. Nie zachodzą okoliczności skutkujące nieważność postępowania, określone w art. 183 § 2 pkt 1 – 6 P.p.s.a., należy zatem ograniczyć się do zagadnień wynikających z zarzutów wyartykułowanych w podstawach skargi kasacyjnej.
W stanie prawnym obowiązującym w niniejszej sprawie, tryb uzyskania zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych był unormowany w przepisach art. 9 ust. 1-4 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2019 r. poz. 1186 ze zm.), dalej: "Prawo budowlane". Z przepisów art. 9 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego wynikało, że wniosek o upoważnienie na wyrażenie zgody składał do ministra organ administracji architektoniczno-budowlanej przed wydaniem decyzji o pozwoleniu na budowę.
Przed odniesieniem się do zagadnienia dopuszczalności udzielenia zgody na odstępstwo w postępowaniu legalizacyjnym zauważyć trzeba, że w skardze kasacyjnej nie przedstawiono rzeczywistego stanowiska Sądu pierwszej instancji w tej mierze.
Sąd pierwszej instancji nie wykluczył dopuszczalności udzielenia w niniejszej sprawie zgody na odstępstwo. Wojewódzki Sąd Administracyjny ustalił, że wiatrołap (który posiada drewniane ściany z przeszkleniem) znajduje się w odległości 3 m od działki leśnej. Jego konstrukcja w tak bliskiej odległości może powodować zagrożenie pożarowe. Także murowana część gospodarcza znajduje się w znacznie mniejszej odległości, niż przewidziana w przepisach techniczno-budowlanych (12 m w przypadku ściany nierozprzestrzeniającej ognia oraz 16 m w przypadku ściany rozprzestrzeniającej ogień).
Sąd dodał, że Wójt Gminy B. ustalając warunki zabudowy dla zrealizowanej samowolnie rozbudowy budynku mieszkalnego wielorodzinnego o pomieszczenie gospodarcze z wykonaniem zadaszenia nad istniejącymi pomieszczeniami gospodarczymi w pkt III lit. c decyzji jasno wskazał, że należy zachować wymaganą przepisami prawa odległość od granicy lasu (na działce nr [...], obręb [...]) lub uzyskać zgodę organu wydającego decyzję o pozwoleniu na budowę na odstępstwo od przepisów określonych w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie, na podstawie art. 9 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane.
Stanowisko to pozostaje w zgodzie z poglądem wyrażanym w ówczesnym stanie prawnym, według którego, nie wykluczano wyrażenia zgody na odstępstwo także w postępowaniu legalizacyjnym prowadzonym na podstawie art. 48 ust. 2 i 3 Prawa budowlanego.
Uruchomienie tego trybu w postępowaniu o pozwolenie na budowę jest, co do zasady, uwarunkowane złożeniem stosowanego wniosku przez inwestora. Można jednak zgodzić się ze stanowiskiem, że wniosek inwestora może pośrednio wynikać z projektu budowlanego. Wówczas organ administracji architektoniczno-budowlanej jest uprawniony do złożenia, niejako z urzędu, wniosku do ministra, na podstawie art. 9 ust. 3 Prawa budowlanego.
W postępowaniu legalizacyjnym, w interesie inwestora jest wykazanie, że możliwe jest doprowadzenie obiektu budowlanego do stanu zgodnego z prawem. Warunek ten wynika wprost z art. 48 ust. 2 Prawa budowlanego. Wydanie postanowienia o wstrzymaniu robot budowlanych oraz nałożenie obowiązków wymienionych w art. 48 ust. 3 pkt 1-3 Prawa budowlanego jest przewidziane tylko w sytuacji, w której obiekt budowlany nie narusza m.in. przepisów techniczno-budowlanych w zakresie uniemożliwiającym doprowadzenie obiektu budowlanego lub jego części do staniu zgodnego z prawem.
Skarżący nie podważyli ustalenia, zgodnie z którym, odległość obu budynków, tj. tzw. wiatrołapu oraz budynku gospodarczego jest mniejsza, niż odległości określone w przepisach § 271 ust. 1 i 2 w związku z § 226, § 209 ust. 2 pkt 4, § 271 ust. 8, § 216 ust. 1 rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 12 kwietnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych, jakim powinny odpowiadać budynki i ich usytuowanie (Dz. U. z 2019 r. poz. 1065).
W takiej sytuacji, skarżący powinni podjąć próbę wykazania, że zachodzą okoliczności, o których mowa w art. 9 ust. 1 Prawa budowlanego. Jak już z poprzedzających rozważań wynika, z uwagi na treść decyzji o warunkach zabudowy, skarżący mieli świadomość możliwości uruchomienia trybu przewidzianego w art. 9 ust. 1-3 Prawa budowlanego. Takiej próby nie podjęli. W odwołaniu z dnia 7 grudnia 2019 r. stwierdzili natomiast, że "brak możliwości uzyskania odstępstwa od Ministra Rolnictwa" jest w ich sytuacji absurdem, dla budynku, który od samego początku swojego powstania usytuowany jest w odległości 6,0 m od granicy lasu. Od razu warto podkreślić, że przedmiotem sprawy nie jest istniejący przed rozbudową budynek mieszkalny, ale wiatrołap i budynek gospodarczy wykonane przez skarżących w warunkach tzw. samowoli budowlanej.
Konieczne jest także spostrzeżenie, że mimo wyrażenia poglądu o braku kompetencji organu budowlanego do złożenia wniosku o upoważnienie do udzielenia zgody na odstępstwo od przepisów techniczno-budowlanych w trybie art. 9 Prawa budowlanego, PINB szczegółowo zbadał odległości obu obiektów od granicy lasu oraz wskazał w uzasadnieniu decyzji Nr 198/2019, z dnia 28 listopada 2019 r., że nie ma możliwości doprowadzenia przedmiotowej rozbudowy do stanu zgodnego z przepisami techniczno-budowlanymi.
Organ odwoławczy stwierdził zaś, że mając na uwadze odległość, w jakiej powinny znajdować się obiekty od granicy lasu, wymiary przedmiotowej rozbudowy oraz jej funkcję, nie ma możliwości przesunięcia rozbudowy ani nakazania jedynie częściowej jej rozbiórki.
Przypomnieć w tym miejscu można ustalenie Sądu pierwszej instancji w tym zakresie. Zdaniem Sądu, z akt sprawy jednoznacznie wynika, że wiatrołap, który posiada drewniane ściany z przeszkleniem, znajduje się w oparciu w odległości 3 m od działki leśnej. Jego konstrukcja w tak bliskiej odległości może powodować zagrożenie pożarowe. Także murowana część gospodarcza znajduje się w znacznie mniejszej odległości, niż przewidziana w przepisach techniczno-budowlanych (12 m w przypadku ściany nierozprzestrzeniającej ognia oraz 16 m w przypadku ściany rozprzestrzeniającej ogień).
W konsekwencji uprawnione jest przyjęcie, że kwestia materialnych przesłanek uruchomienia trybu z art. 9 ust. 1 Prawa została w niniejszej sprawie rozważona.
W tym stanie rzeczy Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a., oddalił skargę kasacyjną.