Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, wyrokiem z dnia 17 grudnia 2009 r., sygn. akt II SA/Wa 1065/09, oddalił skargę P. B. na decyzję Komendanta Głównego Policji z dnia (...) kwietnia 2009 r. nr (...) w przedmiocie cofnięcia pozwolenia na broń palną myśliwską.
Zaskarżoną decyzją, po rozpatrzeniu odwołania P. B., utrzymano w mocy decyzję Komendanta Wojewódzkiego Policji w S. z dnia (...) lutego 2009 r. nr (...), cofającą pozwolenie na broń palną myśliwską. W uzasadnieniu tej decyzji podano, że zgodnie z art. 18 ust. 2 pkt 1 ustawy z dnia 21 maja 1999 r. o broni i amunicji (tj. Dz. U. z 2004 r. Nr 52, poz. 525 ze zm.) organ policji cofa pozwolenie na broń, jeżeli osoba je posiadająca należy do osób wymienionych w art. 15 ust. 1 pkt 2-6 tej ustawy. Ustawodawca tylko przykładowo określił w tym przepisie, jakie okoliczności obawę tę uzasadniają i nie tworząc zamkniętego katalogu przesłanek ją uzasadniających pozostawił tym samym ustalenie innych organom policji.
Organ wskazał, że P. B. został skazany prawomocnym wyrokiem Sądu Rejonowego w M. z dnia (...) października 2008 r., sygn. akt (...), za przestępstwo określone w art. 178a § 1 ustawy z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks karny (Dz. U. Nr 88, poz. 553 ze zm.), tj. za kierowanie samochodem w stanie nietrzeźwości, a zatem dopuścił się czynu, z którym organy policji wiążą obawę użycia broni w sposób określony w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji. Zachowanie P. B. nie daje, zdaniem organu, gwarancji bezpiecznego, w rozumieniu tego przepisu, posiadania i używania broni palnej.
Ponadto powyższy czyn strony nie był przypadkiem incydentalnym, gdyż w 1999 r. także kierował on pojazdem (ciągnikiem) w stanie nietrzeźwości i to bez wymaganych dokumentów i za ten czyn został ukarany przez kolegium ds. wykroczeń. Wprawdzie kara ta uległa zatarciu, tym niemniej nie stanowi to przeszkody w dokonaniu oceny posiadacza broni w kontekście dyspozycji z ww. przepisu. Organ zwrócił też uwagę na ponad trzykrotne przekroczenie progu nietrzeźwości sprawcy występku oraz to, że nakłaniał on funkcjonariusza do odstąpienia od czynności w zamian za korzyść.
Ponadto uchylał się od nałożonego przez organ I instancji obowiązku zdeponowania broni. P. B. powinien być więc zaliczony do osób wskazanych w art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, a więc jako osoba posiadająca pozwolenie na broń spełnił przesłanki bezwzględnego cofnięcia tego prawa w myśl art. 18 ust. 1 pkt 2 tej ustawy, który ma charakter obligatoryjny i nie pozostawia policji swobody wyboru konsekwencji administracyjnoprawnych wobec takich osób. W tej sytuacji nawet dowody świadczące na korzyść strony nie mogą spowodować wydania innego rozstrzygnięcia.
W skardze do Wojewódzkiego Sadu Administracyjnego w Warszawie P. B. zarzucił powyższej decyzji naruszenie art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji z powodu ich niewłaściwego zastosowania i wskutek tego nieuzasadnionego przyjęcia, że jednorazowy fakt popełnienia przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. uzasadnia obawę, że może użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Organowi zarzucono również naruszenie przepisów postępowania, tj. akt 6, 7 i 8 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm., dalej: k.p.a.) poprzez jednostronną i dowolną ocenę materiału dowodowego.
W odpowiedzi na skargę Komendant Główny Policji wniósł o jej oddalenie podtrzymując swoje stanowisko w sprawie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w uzasadnieniu przywołanego na wstępie wyroku wskazał, że przestępstwo, którego dopuścił się skarżący zaliczone zostało do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, popełniane jest zawsze z winy umyślnej oraz jest czynem ze wszech miar nagannym i spotykającym się ze społecznym potępieniem, nadto o znacznej szkodliwości społecznej i popełnianym z niskich pobudek. Świadczy też o lekceważeniu przez sprawcę zagrożenia, jakie stwarza dla bezpieczeństwa, w tym w szczególności dla zdrowia i życia innych uczestników ruchu drogowego. Nie bez znaczenia jest również nagminność tego rodzaju czynów popełnianych przez kierujących pojazdami na polskich drogach, o czym informują media, podając zastraszające statystyki o liczbie zatrzymanych nietrzeźwych kierowców i spowodowanych przez nich wypadkach drogowych. W niniejszej sprawie należy też mieć na względzie zachowanie skarżącego po popełnieniu czynu, kiedy zatrzymany przez funkcjonariuszy policji nie chciał poddać się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie, sugerował funkcjonariuszowi odstąpienie od czynności służbowych w zamian za bliżej nieokreśloną korzyść, a nadto kierował groźby pod jego adresem, jak wynika z zeznań tego funkcjonariusza.
Wbrew zarzutowi skarżącego nie jest istotne, iż okoliczności powyższe nie zostały stwierdzone prawomocnym orzeczeniem ani też nie były przedmiotem jakiegokolwiek postępowania, gdyż zeznania w tym zakresie zostały złożone przez funkcjonariusza publicznego pod rygorem odpowiedzialności karnej za składanie fałszywych zeznań. Brak jest w związku z tym racjonalnych przesłanek przemawiających za uznaniem, iż fakty te nie miały miejsca. Również dotychczasowe zachowanie skarżącego, w tym w szczególności ukaranie go w 1999 r., świadczy o braku poszanowania powszechnie obowiązujących norm prawnych i lekceważącym stosunku do nich. Wprawdzie powyższe wykroczenie uległo zatarciu, jednakże nie można w związku z tym twierdzić, iż nigdy wcześniej skarżący nie wszedł w kolizję z prawem. Uzasadnione wydaje się więc twierdzenie, na co zwrócił uwagę organ, że skarżący nie wyciągnął wniosków na przyszłość, skoro dopuścił się podobnego czynu ponownie.
W związku z powyższym Sąd uznał, że P. B. zalicza się do kategorii osób, co do których istnieje uzasadniona obawa użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. Ponadto niezasadny jest zarzut naruszenia przez organy przepisów postępowania, gdyż odniosły się one do pozytywnych opinii o skarżącym tak z miejsca zamieszkania, jak i z koła łowieckiego, a nadto zasadnie wskazały, dlaczego powyższe opinie nie mogły przesądzić o zachowaniu stronie pozwolenia na broń.
Skargą kasacyjną P. B. zaskarżył powyższy wyrok w całości, zarzucając mu:
- 1) naruszenie prawa materialnego tj. art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez błędną interpretację tych przepisów i w konsekwencji niewłaściwe ich zastosowanie w niniejszej sprawie, wskutek przyjęcia, iż jednorazowy fakt popełnienia przez P. B. przestępstwa z art. 178a § 1 k.k. uzasadnia obawę, iż skarżący może w przyszłości użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego pomimo niewskazania w toku dotychczasowego postępowania na takie zachowanie skarżącego, które może budzić konkretne i uzasadnione obawy co do użycia broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa Państwa lub porządku publicznego,
- 2) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy tj. art. 6, 7, 8 k.p.a. poprzez jednostronną, dowolną ocenę materiału dowodowego i wskutek tego nieuzasadnionego przyjęcia, iż P. B. może w przyszłości użyć broni w celach sprzecznych z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego o czym świadczy fakt skazania za czyn z art. 178a § 1 k.k. oraz uprzednie ukaranie za wykroczenie z 1999 r., podczas gdy skarżący ma ustabilizowany tryb życia, prowadzi działalność gospodarczą zapewniającą miejsca pracy, a w opinii członków koła łowieckiego, sąsiadów oraz dzielnicowego jest osobą niekonfliktową, koleżeńską i która nie nadużywa alkoholu.
- 3) naruszenie przepisów postępowania tj. art. 145 § 1 pkt 1 lit a i c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), mające istotny wpływ na wynik sprawy, poprzez nieuchylenie decyzji zaskarżonej skargą, która wydana została z naruszeniem prawa materialnego opisanego w pkt. 1 niniejszej skargi oraz z naruszeniem przepisów postępowania opisanym w pkt. 2 niniejszej skargi kasacyjnej.
Ze względu na powyższe wniesiono o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji oraz zasądzenie od strony przeciwnej kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej wskazano, że w pisemnych motywach zaskarżonego wyroku brak jest szczegółowego wykazania istnienia bezpośredniego związku pomiędzy popełnionym przez skarżącego czynem zabronionym a dotychczasowym trybem życia i postępowanie skarżącego, jego indywidualnymi cechami osobowościowymi, które mogłyby stworzyć uzasadnioną obawę użycia przez niego broni w celu sprzecznym z interesem porządku i bezpieczeństwa publicznego. Odnośnie powołania się Sądu I instancji na okoliczność sugerowania przez skarżącego funkcjonariuszowi policji odstąpienia od czynności służbowych, kierowania gróźb pod jego adresem oraz okoliczności, iż skarżący nie chciał poddać się badaniu na zawartość alkoholu w organizmie wskazano, że dla zaistnienia powyższych zdarzeń kardynalne znaczenie ma ustalenie, czy były one przedmiotem postępowania karnego i jakim wynikiem zostało ono zakończone. Z art. 42 ust. 1 Konstytucji RP wynika, że każdego uważa się za niewinnego, dopóki jego wina nie zostanie stwierdzona prawomocnym wyrokiem sądu.
Zasada ta znajduje swoje odzwierciedlenie również w ustawie z dnia 6 czerwca 1997 r. Kodeks postępowania karnego (Dz. U. Nr 89, poz. 555 ze zm.). Ponadto skarżący wskazał, iż akcentowanie okoliczności jego ukarania w 1999 r. za wykroczenie przeczy instytucji zatarcia ukarania. Organ procesowy, który powziął informację o ukaraniu sprawcy określoną karą za wykroczenie, które uległo zatarciu, nie może wykorzystywać tej wiadomości na niekorzyść sprawcy, przeciwko któremu toczy się postępowanie.
W odpowiedzi na skargę kasacyjną Komendant Główny Policji, podtrzymując swoje stanowisko w sprawie, wniósł o jej oddalenie i zasądzenie kosztów postępowania kasacyjnego według przepisanych norm.
| Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje: |
|Stosownie do treści art. 183 § 1 p.p.s.a. Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej, biorąc pod rozwagę |
|z urzędu jedynie nieważność postępowania. Naczelny Sąd Administracyjny kontroluje zgodność zaskarżonego orzeczenia z prawem materialnym i |
|procesowym w granicach skargi kasacyjnej. A zatem, zakres rozpoznania sprawy wyznacza strona wnosząca skargę kasacyjną przez przytoczenie |
|podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienie. |
|Skarga kasacyjna wniesiona w niniejszej sprawie nie ma usprawiedliwionych podstaw. |
|Odnosząc się do zarzutu dokonania błędnej wykładni przepisów prawa materialnego – art. 18 ust. 1 pkt 2 w związku z art. 15 ust.1 pkt 6 |
|ustawy o broni i amunicji stwierdzić należy, że jest on nieuzasadniony. |
|Stosownie do treści art. 15 ust. 1 pkt 6 ustawy o broni i amunicji, pozwolenia na broń nie wydaje się osobom, co do których istnieje |
|uzasadniona obawa, że mogą użyć broni w celu sprzecznym z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, w szczególności skazanym |
|prawomocnym orzeczeniem sądu za przestępstwo przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu albo wobec których toczy się postępowanie karne o |
|popełnienie takich przestępstw. Zgodnie natomiast z art. 18 ust. 1 pkt 2 cytowanej ustawy, właściwy organ Policji cofa pozwolenie na broń, |
|jeżeli osoba, której takie pozwolenie wydano, należy do osób, o których mowa w art. 15 ust. 1 pkt 2-6. |
|Bezspornym w sprawie niniejszej jest fakt skazania skarżącego prawomocnym wyrokiem sądu za czyn z art. 178a § 1 k.k., tj. za prowadzenie |
|pojazdu mechanicznego w stanie nietrzeźwości. |
|Nie można zgodzić się z argumentacją skargi kasacyjnej, że popełnienie przestępstwa przez osobę posiadającą pozwolenie na broń, które |
|ustawodawca zaliczył do przestępstw przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, a nie do przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu lub mieniu, nie |
|skutkuje przyjęciem, że w przypadku sprawcy tego przestępstwa zachodzi uzasadniona obawa użycia przez niego broni w celu sprzecznym z |
|interesem bezpieczeństwa i porządku publicznego. |
|Analiza treści powyższych przepisów ustawy o broni i amunicji, była przedmiotem uchwały składu siedmiu sędziów Naczelnego Sądu |
|Administracyjnego z dnia 18 listopada 2009 r. w sprawie sygn. akt II OPS 4/09 (opubl. ONSAiWSA 2010/1/5). Stanowisko wyrażone we wskazanej |
|wyżej uchwale skład orzekający w niniejszej sprawie podziela. W świetle zaprezentowanych w tej uchwale wywodów należy stwierdzić, że użycie|
|kwantyfikatora "w szczególności", poprzedzające wymienienie osób, które zostały skazane za popełnienie przestępstw przeciwko życiu, zdrowiu|
|lub mieniu oznacza, że co do tych osób ustawodawca sam rozstrzygnął, iż istnieje obawa sprzecznego z prawem użycia broni. Organ nie musi, |
|więc wobec tych osób przeprowadzać oceny, czy obawa rzeczywiście istnieje, gdyż oceny tej dokonał już ustawodawca w sposób wiążący. |
|Pozwolenia na broń nie wydaje się, zatem osobom wymienionym po kwantyfikatorze "w szczególności", ale także innym osobom, które nie były |
|wprawdzie skazane za wymienione przestępstwa, ale co do których, organ ustali okoliczności wskazujące na istnienie uzasadnionej obawy, że |
|użyją broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego. |
|Naczelny Sąd Administracyjny w składzie orzekającym w niniejszej sprawie podziela również stanowisko przedstawione w uzasadnieniu wyroku |
|Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 15 kwietnia 2010 r., sygn. akt II OSK 2026/09, zgodnie z którym skoro posiadacz pozwolenia na broń|
|będąc w stanie nietrzeźwym prowadzi pojazd po drodze publicznej, to stanowi to o jego nieodpowiedzialnym zachowaniu będącym naruszeniem |
|porządku prawnego w sposób szczególny, ponieważ w stanie nietrzeźwości. Tym samym podważone jest domniemanie, że osoba ta będzie użytkowała|
|broń w sposób zgodny z interesem porządku publicznego. O ziszczeniu się przesłanek wskazanych w art. 18 ust. 1 pkt 2 w zw. z art. 15 ust. 1|
|pkt 6 ustawy z 1999r. o broni i amunicji decyduje nie popełnienie jakiegokolwiek przestępstwa przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji, ale |
|fakt, że przestępstwo to popełniono w warunkach nietrzeźwości. |
|W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, fakt prawomocnego skazania za tego typu przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w komunikacji |
|jest wystarczającą przesłanką do tego, aby organ Policji nałożył obligatoryjnie obowiązek cofnięcia pozwolenia na broń w stosunku do takiej|
|osoby, wobec której istnieje uzasadniona obawa, że użyje ona broni w sposób sprzeczny z interesem bezpieczeństwa lub porządku publicznego, |
|jeżeli przestępstwo to zostanie popełnione w stanie nietrzeźwości jak to miało miejsce w niniejszej sprawie. Stanowisko takie jest |
|jednolicie prezentowane w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego (por. wyroki NSA z dnia 1 marca 2011r. sygn. akt II OSK 371/10; |
|z dnia 1 kwietnia 2011r. sygn. akt II OSK 619/10; z dnia 15 marca 2011, sygn. akt II OSK 488/10; z dnia 21 sierpnia 2008r. sygn. akt II OSK|
|938/07; z dnia 4 listopada 2008r. sygn. akt II OSK 1322/07). |
|Należy mieć na względzie, że prawo posiadania broni nie należy w Polsce do praw obywatelskich gwarantowanych w Konstytucji RP i ma |
|reglamentacyjny charakter. Osoby posiadające pozwolenie na broń powinny w sposób szczególny unikać kolizji z prawem, z całą pewnością |
|wymagać od nich należy nieskazitelnej postawy. W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego, bezspornym jest, że skarżący, świadomie i w |
|sposób umyślny naruszając obowiązujący ład prawny, takiej postawy nie okazał, a więc nie daje on gwarancji przestrzegania przepisów ustawy |
|o broni i amunicji w zakresie nie tylko bezpiecznego posiadania broni palnej, ale również jej używania. |
|W związku z powyższym uznać należy, że skarżący, skazany prawomocnym wyrokiem za przestępstwo w komunikacji, istotnie naruszył obowiązujący|
|porządek prawny, a ocena w tym zakresie niezależna jest od jego dotychczasowego postępowania czy cech charakteru, jak również pozytywnych |
|opinii w miejscu zamieszkania, środowisku czy kole łowieckim. Oznacza to, że narażając życie i zdrowie innych uczestników ruchu drogowego, |
|skarżący naruszył prawo na tyle skutecznie, że mogło stanowić to podstawę do cofnięcia pozwolenia na broń. |
|Poglądy zatem i zaprezentowana argumentacja Sądu I instancji i organów obydwu instancji jest w tym zakresie zasadna, co czyni |
|nieusprawiedliwionymi zarzuty wniesionej skargi kasacyjnej odnośnie naruszenia prawa materialnego. |
|Na marginesie podkreślić należy, że linia orzecznictwa przyjęta przez Sąd I instancji i NSA w niniejszej sprawie, jest zbieżna ze zmianami |
|wprowadzonymi art. 1 ustawy z 5 stycznia 2011r. o zmianie ustawy o broni i amunicji oraz ustawy o wykonywaniu działalności gospodarczej w|
|zakresie wytwarzania i obrotu materiałami wybuchowymi, bronią, amunicją oraz wyrobami i technologią o przeznaczeniu wojskowym lub |
|policyjnym (Dz. U. Nr 38, poz. 195), choć zmiany tej ustawy nie miały zastosowania w tej sprawie. Po zmianach w art. 15 ust 1 pkt 6b |
|enumeratywnie wymienia się, że pozwolenia na broń nie wydaje się osobom skazanym prawomocnie za przestępstwo przeciwko bezpieczeństwu w |
|komunikacji, popełnione w stanie nietrzeźwości lub pod wpływem środka odurzającego albo gdy sprawca zbiegł z miejsca zdarzenia. |
|Nie zasługują na uwzględnienie także zarzuty naruszenia przepisów postępowania, bowiem Sąd I instancji dokonał prawidłowej oceny ustaleń |
|organów orzekających i zasadnie stwierdził, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów art. 6, 7 i 8 k.p.a., a tym samym prawidłowo |
|zastosował przepis art. 151 p.p.s.a. |
|Mając powyższe okoliczności na względzie Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art. 184 p.p.s.a. orzekł jak w sentencji wyroku. |