Uzasadnienie
Pismem z dnia 27 kwietnia 2015 r. Starosta B. wniósł o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Starostą B., a Marszałkiem Województwa [...] w sprawie wniosku firmy "E." sp. z o.o. w B. o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z kotłowni należącej do Spółki, w której spalane będą odpady.
W uzasadnieniu Starosta wskazał, że powyżej wskazany spór o właściwość zaistniał w związku z treścią § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 25 czerwca 2013 r. zmieniającego rozporządzenie w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 817) oraz okolicznością, że przed wejściem w życie ww. rozporządzenia, tj. przed 1 sierpnia 2013 r., przedmiotowa inwestycja zgodnie z § 2 ust. 1 pkt 46 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. Nr 213, poz. 1397) zaliczana była do mogących znacząco oddziaływać na środowisko, zaś już po zmianach – tego rodzaju inwestycji nie zalicza się do mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko.
Ponadto z uwagi na treść § 2 ww. rozporządzenia z 2013 r. Starosta wskazał, że w omawianym przypadku decyzja o środowiskowych uwarunkowaniach oraz decyzja udzielająca pozwolenie na budowę została uzyskana przed dniem wejścia w życie ww. rozporządzenia z 2013 r. Dlatego w sprawie mają zastosowanie dotychczasowe przepisy, o czym stanowi § 2 ww. rozporządzenia z 2013 r., co prowadzi do wniosku, że przedmiotowa inwestycja powinna być sklasyfikowana jako mogąca zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. To z kolei oznacza, że zgodnie z art. 378 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2013 r., poz. 1232 ze zm.) organem właściwym do załatwienia wniosku o wydanie pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza jest Marszałek.
W ocenie Starosty z § 2 rozporządzenia z 2013 r. wynika wyraźnie, że w przypadku uzyskania jednej z decyzji wymienionych w tym przepisie albo dokonania skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz. U. z 2013 r., poz. 1235 ze zm.), zwanej dalej "ustawą środowiskową", w każdym postępowaniu, które odnosić się będzie do przepisów rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, stosuje się przepisy dotychczasowe.
W ocenie Starosty, do postępowań tych zaliczać się będą zarówno postępowania wymienione w przepisie przejściowym, jak i postępowania prowadzone na podstawie ustawy – Prawo ochrony środowiska, czy ustawy o odpadach. Na takie rozumienie przepisu wskazuje użyte przez ustawodawcę sformułowanie "do przedsięwzięć". Gdyby przepis odnosił się do postępowań, to powinien być sformułowany "do wszczętych, a niezakończonych postępowań w których uzyskano decyzję...". Skoro ustawodawca użył sformułowania przedsięwzięcie, to należy uznać, że miał na myśli całe przedsięwzięcia, w skład których wchodzi nie tylko postępowanie toczące się w ramach procesu inwestycyjnego, ale również postępowania prowadzone na podstawie ustawy – Prawo ochrony środowiska. Z taką sytuacją mamy do czynienia w sprawie będącej przedmiotem sporu kompetencyjnego.
Zdaniem wnioskodawcy, przepis przejściowy zastosowanie ma w każdym postępowaniu prowadzonym na podstawie ustawy – Prawo ochrony środowiska, w którym decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach lub jedną z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej wydano przed dniem wejścia w życie zmienionego rozporządzenia. Takim postępowaniem jest postępowanie wszczęte na wniosek spółki "E." sp. z o.o. z siedzibą w B., dlatego też jako organ właściwy do rozpatrzenia sprawy winien być wskazany Marszałek Województwa [...].
W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa [...] wskazał, że pierwotnie wniosek o wydanie pozwolenia został mu przekazany wg właściwości przez Starostę B.. Wówczas Marszałek uznał się za organ właściwy w sprawie. Prowadząc postępowanie wyjaśniające Marszałek zawiesił postępowanie, następnie je podjął. Wskazał, że ze względu na pojawienie się nowych okoliczności w sprawie, w tym również orzeczenia Naczelnego Sądu Administracyjnego w związku ze sporem o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego (postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 21 października 2014 r., sygn. akt II OW 100/14) pojawiła się wątpliwość co do właściwości organu, wynikająca z niejasnego przepisu § 2 ww. rozporządzenia z 2013 r. W ww. orzeczeniu NSA wskazał bowiem, że w przepisie tym chodzi o ścisłe wskazanie postępowań, co do których ma zastosowanie ten przepis.
W związku z tym, Marszałek wystąpił do Ministra Środowiska o zajęcie stanowiska poprzez wskazanie organu właściwego do wydania decyzji w przedmiotowej sprawie. W odpowiedzi na ww. wystąpienie Minister jednoznacznie wskazał, że organem właściwym do wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów z przedmiotowej instalacji jest starosta.
Marszałek wskazał, że po szczegółowej analizie ww. materiałów również uznał, że § 2 rozporządzenia z 2013 r. dotyczy jedynie postępowań wskazanych w art. 72 ust 1a ustawy środowiskowej. W ocenie Marszałka, przedmiotowe postępowanie w sprawie wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza nie zostało ujęte w ww. artykule i dalsze prowadzenie go przez Marszałka skutkowałoby wydaniem decyzji z wadą nieważności. Z tych względów przedmiotowy wniosek został przekazany Staroście B. do rozpatrzenia zgodnie z właściwością wraz z kompletem dokumentów zebranych podczas prowadzenia procedury.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje.
Zgodnie z art. 15 § 1 pkt 4 w zw. z art. 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. –Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej "p.p.s.a.", Naczelny Sąd Administracyjny rozstrzyga spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek a organami administracji rządowej.
Istota sporu w niniejszej sprawie sprowadza się do wykładni § 2 rozporządzenia z 2013 r., zgodnie z którym do przedsięwzięć, w przypadku których przed dniem wejścia w życie rozporządzenia uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo przynajmniej jedną z decyzji, o których mowa w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej, lub dokonano skutecznego zgłoszenia, o którym mowa w art. 72 ust. 1a tej ustawy, stosuje się przepisy dotychczasowe. Przepis ten ma charakter intertemporalny i przewiduje, że zmiana dokonana powyższym rozporządzeniem nie obejmuje określonego rodzaju przedsięwzięć, a ściślej rzecz ujmując, postępowań administracyjnych prowadzonych dla określonego rodzaju przedsięwzięć. Dla rozstrzygnięcia zaistniałego sporu konieczne jest zatem ustalenie zakresu obowiązywania powyższego przepisu, a w szczególności przedsięwzięć i postępowań, których norma ta dotyczy. Chodzi tu więc o przedsięwzięcia:
- 1. dla których uzyskano decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach albo
- 2. dla których uzyskano jedną z decyzji wymienionych w art. 72 ust. 1 ustawy środowiskowej, który to przepis stanowi katalog decyzji wymagających wcześniejszego uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach lub
- 3. dla których realizacji konieczne było zgłoszenie w rozumieniu ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. – Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409 ze zm.), ale zgłoszenie to poprzedzone musiało być uzyskaniem decyzji środowiskowej.
Zasadnie podnosi Marszałek w odpowiedzi na wniosek, że norma § 2 rozporządzenia z 2013 r. ma charakter intertemporalny, jest więc normą o charakterze wyjątkowym i jako taka musi być wykładana ściśle. Celem normy intertemporalnej jest oczywiście regulacja skutków wejścia w życie zmian w dotychczasowych przepisach, a więc norma międzyczasowa reguluje kwestie, czy dawna, czy też nowa norma znajduje zastosowanie do stosunków prawnych, które powstały przed uchyleniem dawnej normy, a trwają nadal pod rządem nowej normy. Cel omawianej normy nie zakłada więc objęcia jej zakresem szerszego katalogu przedsięwzięć i postępowań niż to wynika z treści § 2 rozporządzenia z 2013 r. W tym przypadku chodzi więc o ścisłe wskazanie postępowań, w stosunku do których stosuje się poprzednio obowiązujące przepisy, a postępowania te wskazano przez wymienienie decyzji, jakimi te postępowania się kończą. Wbrew twierdzeniom Starosty wśród tych postępowań nie wymieniono toczącego się na gruncie przepisów ustawy – Prawo ochrony środowiska postępowania w przedmiocie uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, o którym mowa w art. 220 ust. 1 tej ustawy. Stąd też norma intertemporalna § 2 rozporządzenia z 2013 r. nie znajdzie tu zastosowania.
Wobec tego, przedmiotowa instalacja na skutek zmiany rozporządzenia Rady Ministrów z 9 listopada 2010 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, nie jest kwalifikowana jako przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Oznacza to, że stosownie do art. 378 ust. 1 w związku z art. 183 ust. 1 ustawy – Prawo ochrony środowiska organem właściwym do wydania pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza jest starosta, w tym przypadku Starosta B. (por. postanowienia NSA: z 21 października 2014 r., II OW 100/14; z 19 marca 2015 r., II OW 213/14).
Mając powyższe na względzie, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 4 w zw. z art. 15 § 1 pkt 4 i § 2 p.p.s.a., orzekł jak w postanowieniu.