Postanowienie NSA z 26 maja 2020 r., II OW 7/20

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 26 maja 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej wniosku Prezydenta Miasta C. o rozstrzygnięcie sporu o właściwość pomiędzy Prezydentem Miasta C. a Marszałkiem Województwa L. w przedmiocie wskazania organu właściwego

Sprawa

w sprawie wydania zezwolenia na wycinkę drzewa postanawia: oddalić wniosek.

Skład

Sędzia NSA Marzenna Linska-Wawrzon przewodniczący
Sędzia NSA Teresa Zyglewska
Sędzia del. WSA Kazimierz Bandarzewski sprawozdawca

Uzasadnienie

Wnioskiem z dnia 31 grudnia 2019 r. Prezydent Miasta C. zwrócił się o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość pomiędzy nim a Marszałkiem Województwa L. poprzez wskazanie organu właściwego do rozpoznania wniosku A. i M. W. o wydanie zezwolenia na wycinkę drzewa z gatunku lipa drobnolistna zlokalizowanego w C. przy ul. [...] na granicy dwóch nieruchomości tj. działki nr [...] obręb [...] - będącej własnością Miasta C. oraz działki nr [...] obręb [...] będącej własnością A. i M. W. W uzasadnieniu wniosku Prezydent Miasta C. wskazał, że stosownie do art. 83a ust. 1 ustawy z dnia 16 kwietnia 2004 r. o ochronie przyrody (Dz.U. z 2018 r. poz. 1614, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie u.o.p., zezwolenie na usunięcie drzewa lub krzewu z terenu nieruchomości wydaje wójt, burmistrz albo prezydent miasta. Zgodnie z art. 90 ust. 1 u.o.p. ww. czynności w zakresie, w jakim są one wykonywane przez wójta, burmistrza albo prezydenta miasta w odniesieniu do nieruchomości będących własnością gminy - z wyjątkiem nieruchomości będących w użytkowaniu wieczystym innego podmiotu - wykonuje starosta. Jeżeli prezydent miasta na prawach powiatu sprawuje funkcję starosty czynności, o których mowa w ust. 1, wykonuje marszałek województwa (art. 90 ust. 2 u.o.p.).

Z uwagi na treść powyższych przepisów oraz fakt, że Prezydent Miasta C. sprawuje funkcje starosty, Zarząd Dróg Miejskich w C. w związku z wnioskiem M. W. o ścięcia drzewa wystąpił do Marszałka Województwa L. o wydanie zezwolenia na jego usunięcie. Do wniosku została dołączona zgoda A. i M. W. na usunięcie ww. drzewa.

Decyzją z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] Marszałek Województwa L. odmówił wydania zezwolenia na usunięcie ww. drzewa, wskazując w uzasadnieniu, że Miasto C. nie jest posiadaczem nieruchomości na której znajduje się wnioskowane drzewo, w związku z czym Marszałek Województwa nie jest władny wydać zgody na wycinkę drzewa rosnącego na nieruchomości niebędącej własnością gminy. Decyzja ta jest prawomocna.

W dniu 8 października 2019 r. A. i M. W. ponownie złożyli pismo do Prezydenta Miasta C. z prośbą o wycięcie drzewa rosnącego na granicy dwóch działek przy ul. [...]. W dniu 31 października 2019 r. Prezydent Miasta C. zwrócił się do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w C. z wnioskiem o załatwienie sprawy lub wyznaczenie innego organu do jej załatwienia. Samorządowe Kolegium Odwoławcze pismem z dnia 12 listopada 2019 r. zwróciło ww. wniosek stwierdzając, że przesłane akta sprawy nie pozwalają na definitywne rozstrzygnięcie sprawy własności nieruchomości, na której rośnie przedmiotowe drzewo z uwagi na brak materiałów źródłowych takich jak dane z ewidencji gruntów, mapy itp. Podkreślono, że w przedmiotowej sprawie powstał spór, w którym zarówno Prezydent Miasta C. jak i Marszałek Województwa L. uznają się za niewłaściwe do rozstrzygnięcia sprawy.

Mając powyższe okoliczności na uwadze, Prezydent Miasta C. wniósł o rozstrzygnięcie sporu i wskazanie organu właściwego do załatwienia sprawy.

W odpowiedzi na wniosek Marszałek Województwa L. podniósł, że przepisy ustawy o ochronie przyrody nie wskazują organu właściwego do wydania przedmiotowego zezwolenia w przypadku, gdy drzewo rośnie na granicy dwóch nieruchomości, z których jedna jest własnością gminy a druga nie pozostaje w zakresie własności komunalnej (własność gminy). Niewątpliwie w takim przypadku do wydania zezwolenia na usunięcie drzewa lub krzewu są przypisane dwa organy - prezydent miasta na prawach powiatu sprawujący funkcję starosty wobec części, która nie jest własnością gminy i marszałek województwa w stosunku do nieruchomości będącej własnością gminy. Powyższe prowadzi do konkluzji, że wydanie zezwolenia na usunięcie przedmiotowego drzewa musi być poprzedzone wcześniejszym rozstrzygnięciem przez Naczelny Sąd Administracyjny negatywnego sporu o właściwość.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Stosownie do art. 4 w związku z art. 15 § 1 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325, z późn. zm.) zwanej dalej w skrócie P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny uprawniony jest do rozstrzygania sporów o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi oraz sporów kompetencyjnych między organami tych jednostek a organami administracji rządowej. Przez spór, o którym mowa w art. 4 P.p.s.a. należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy administracji publicznej, niemające wspólnego organu wyższego stopnia, jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia konkretnej sprawy (spór pozytywny) lub też żaden z nich nie uważa się za właściwy do jej załatwienia (spór negatywny). W obu przypadkach spór kompetencyjny (i spór o właściwość) może powstać tylko w ramach konkretnej sprawy administracyjnej, która jest przedmiotem prowadzonego postępowania, albo co do której odmówiono nadania biegu postępowaniu, a więc która podlega władczemu rozstrzygnięciu organów administracji publicznej, w szczególności w drodze decyzji administracyjnej, a co za tym idzie jest już przedmiotem prowadzonego postępowania administracyjnego lub nie stała się nim z tego powodu, że organ odmówił nadania postępowaniu dalszego biegu. Spór o właściwość nie może w ogóle powstać, jeżeli jeden z organów mających w tym sporze pozostawać załatwił już sprawę w sposób określony w art. 104 K.p.a., czyli co do zasady wydał decyzję administracyjną rozstrzygającą ją co do istoty. Wówczas wyznaczanie organu jest bezprzedmiotowe, a kwestię właściwości można badać wyłącznie w ramach kontroli prawidłowości podjętego aktu administracyjnego przeprowadzonej w stosownym trybie, czy to przez organ orzekający w kwestii odwołania lub wniosku o stwierdzenie nieważności, czy to przez sąd administracyjny rozpoznający skargę na ten akt (por. postanowienie NSA z dnia 27 kwietnia 2007 r. sygn. akt II OW 10/07; postanowienie NSA z dnia 12 stycznia 2012 r. sygn. akt II GW 7/11; postanowienie NSA z dnia 14 czerwca 2012 r. sygn. akt I OW 66/12; postanowienie NSA z dnia 16 czerwca 2019 r. sygn. akt I OW 170/19 – dostępne w CBOSA)

Taka sytuacja zaistniała w niniejszej sprawie, gdyż decyzją z dnia [...] marca 2019 r. znak: [...] Marszałek Województwa L. odmówił wydania zezwolenia na usunięcie przedmiotowego drzewa. Ewentualna kwestia prawidłowości rozstrzygnięcia organu administracji publicznej, który uznaje się w sprawie za niewłaściwy i za podstawę wydania decyzji odmawiającej spełnienia żądania strony - a więc decyzji merytorycznej, tzn. rozstrzygającej sprawę co do istoty - wskazuje brak swojej właściwości, mogłaby zostać rozpatrzona jedynie w wyniku złożonego przez stronę odwołania do Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. Takie odwołanie nie zostało jednak w przedmiotowej sprawie złożone, w związku z czym decyzja ta stała się ostateczna. Tym samym w dniu składania wniosku do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie sporu o właściwość, tj. w dniu 13 lutego 2020 r. (data stempla pocztowego) spór o właściwość miejscową – dotyczący rozpoznania wniosku o wydanie zezwolenia na wycięcie drzewa nie istniał, skoro wniosek ten został rozpoznany. Jak wskazuje się w orzecznictwie sądów administracyjnych, jeżeli jeden z będących w sporze organów rozpoznał sprawę merytorycznie i podjął rozstrzygnięcie, to tym samym uznał się za właściwy do załatwienia sprawy. Bez znaczenia jest przy tym, czy uznanie swej właściwości było prawidłowe (por. postanowienie NSA z dnia 31 lipca 2014 r. sygn. akt I OW 130/14). W konsekwencji stwierdzić należy, że spór o właściwość między organami nie występuje, a wniosek organu podlega oddaleniu.

Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 15 § 2 P.p.s.a. w związku z art. 151 i art. 166 P.p.s.a. oraz w związku z art. 64 § 3 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.