Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Gliwicach postanowieniem z dnia 7 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Gl 881/16, odrzucił skargę P. L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Częstochowie z dnia [...] lipca 2016 r., w przedmiocie warunków zabudowy terenu.
W uzasadnieniu Sąd wskazał, że przewodniczący Wydziału II zarządzeniem z dnia 12 września 2016 r. wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu sądowego od skargi w kwocie 500,00 zł., w terminie siedmiu dni pod rygorem odrzucenia skargi. Jednocześnie skarżący został wezwany do usunięcia braków formalnych skargi przez nadesłanie jej 13 odpisów, celem doręczenia ich uczestnikom postępowania. Przesyłka zawierająca wskazane wezwanie została wysłana na adres wskazany w skardze i doręczona skarżącemu w dniu 3 października 2016 r.
W tej sytuacji wyznaczony termin do uzupełnienia braków formalnych skargi oraz uiszczenia wpisu upłynął w dniu 10 października 2016 r. Skarżący w wyznaczonym terminie uzupełnił jedynie braki formalne skargi nadsyłając jej odpisy. Pomimo prawidłowego wezwania, z jednoczesnym pouczeniem o konsekwencjach prawnych niedokonania powyższej czynności, skarżący nie uiścił należnej opłaty sądowej, co uzasadniało odrzucenie skargi na podstawie art. 220 § 3 P.p.s.a.
Skarżący w zażaleniu na powyższe postanowienie podniósł, że wezwanie do uiszczenia wpisu, na które powołuje się Sąd Wojewódzki, nie zostało mu nigdy doręczone. W dniu 3 października 2016 r. otrzymał jedynie pismo Sądu, opatrzone datą 28.09.2016 r. i zatytułowane "wezwanie", zgodnie z którym został zobowiązany do nadesłania 13 odpisów skargi. Brak ten uzupełnił z zachowaniem wyznaczonego terminu. Podkreślił, że treść doręczonego wezwania nie zawierała żadnej informacji o pozostałej części zarządzenia Przewodniczącego Wydziału II, tj. wezwania do uiszczenia opłaty sądowej.
Z uwagi na powyższe nie zostały w sprawie spełnione przesłanki do zastosowania art. 220 § 3 p.p.s.a. i odrzucenia skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługiwało na uwzględnienie.
Sąd Wojewódzki wydał postanowienie o odrzuceniu skargi po stwierdzeniu, iż mimo wezwania skarżącego o uzupełnienie braku formalnego skargi i uiszczenie wpisu, w wyznaczonym terminie nadesłał on tylko odpisy skargi, natomiast nie dokonał wymaganej opłaty sądowej. Tymczasem skarżący w zażaleniu podniósł, że otrzymał jedynie wezwanie do uzupełnienia braków formalnych skargi poprzez złożenie odpisu skargi, a przesyłka z Sądu Wojewódzkiego nie zawierała wezwania do uiszczenia wpisu.
Odnosząc się do powyższego, wskazać należy, że jak wynika z akt sprawy, wezwania sporządzono na oddzielnych drukach (k. 15 i 16), a do skarżącego skierowano przesyłkę w jednej kopercie. W takiej sytuacji, gdy kilka pism wysłano łącznie, nie można wykluczyć, że jedno z wezwań omyłkowo nie zostało przez pracownika sekretariatu włożone do koperty adresowanej do skarżącego. Skoro nie jest możliwe w sposób pewny zweryfikowanie tego jaka była zawartość przesyłki sądowej skierowanej do strony, to należy za wiarygodne przyjąć jej wyjaśnienia, że wśród doręczonych pism nie było jednego z wezwań dotyczących braków skargi. Prawdziwość twierdzeń strony potwierdza fakt terminowego wykonania wezwania dotyczącego nadesłania odpisów skargi. Jednocześnie okoliczności sprawy nie wskazują na celowe zaniechanie wykonania zarządzenia w przedmiocie obowiązku dokonania opłaty sądowej. W rezultacie mimo braku dowodów co w istocie zawierała przesyłka z sądu przyjąć należy wersję wydarzeń korzystniejszą dla skarżącego i uznać, że nie doręczono mu wezwania do uiszczenia wpisu od zażalenia (por. postanowienie NSA z dnia 8 grudnia 2016 r., II OZ 1366/16).
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego dominuje pogląd, że zaakceptowanie w takiej sytuacji odrzucenia skargi stanowiłoby nieuzasadnione ograniczenie gwarantowanego przez art. 45 ust. 1 Konstytucji RP prawa do sądu (por. postanowienia NSA: z dnia 19 marca 2009 r., II OZ 506/09, z dnia 20 kwietnia 2009 r., II OSK 544/09, z dnia 5 stycznia 2010 r., II OZ 1150/09, z dnia 26 września 2012 r., I OSK 2161/12, z dnia 8 grudnia 2016 r., II OZ 1366/16). Za uwzględnieniem zażalenia przemawia również zasada prymatu merytorycznego rozpoznania sprawy, nad rozpoznaniem jej w sposób formalny.
Naczelny Sąd Administracyjny w swoich orzeczeniach wskazuje, że jeżeli istnieją wątpliwości, co do prawidłowości doręczenia zarządzeń nakładających na stronę określone obowiązki i to pod rygorem formalnego zakończenia sprawy poprzez odrzucenie skargi, to uwzględniając okoliczności sprawy, należy kierować się potrzebą doprowadzenia do merytorycznego jej zbadania (por. postanowienia NSA: z dnia 1 września 2011 r., I OSK 1448/11, z dnia 24 maja 2013 r., II OSK 1188/13, z dnia 3 czerwca 2015 r., I OSK 1388/15, z dnia 23 czerwca 2016 r., II OZ 664/16, z dnia 25 października 2016 r., I OZ 1015/16).
Wobec powyższego należało przyjąć, że termin przewidziany dla dokonania wpisu od skargi nie rozpoczął biegu, a tym samym odrzucenie skargi było niezasadne.
Z tych względów orzeczono jak w sentencji na podstawie art. 185 § 1 p.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.