Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 14 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Kr 264/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej powoływany jako: WSA) w Krakowie odmówił T. S. sporządzenia uzasadnienia wyroku z dnia 17 maja 2017 r. w sprawie ze skargi T. S. na postanowienie nr [...] Małopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (MWINB) w Krakowie z dnia [...] grudnia 2016 r., znak: [...] w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że WSA w Krakowie wyrokiem z dnia 17 maja 2017 r., wydanym w trybie uproszczonym, oddalił skargę T. S. na ww. postanowienie MWINB w Krakowie z dnia 20 grudnia 2016 r. w przedmiocie opłaty legalizacyjnej.
Odpis powyższego wyroku, na podstawie art. 139 § 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., p.p.s.a.), został z urzędu doręczony stronom postępowania, w tym pełnomocnikowi skarżącej adw. P. W. w dniu 30 maja 2017 r.
W dniu 23 maja 2017 r. (data nadania pisma w polskiej placówce pocztowej) pełnomocnik skarżącej wniósł o sporządzenie uzasadnienia wyroku z dnia 17 maja 2017 r. i doręczenie wraz z odpisem wyroku.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że w dniu zgłaszania przedmiotowego wniosku o sporządzenie uzasadnienia wyroku, termin określony w art. 141 § 2 p.p.s.a. nie rozpoczął biegu, bowiem przedmiotowy wniosek zgłoszony został przed doręczeniem sentencji wyroku, a więc z naruszeniem tego przepisu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyła T. S., reprezentowana przez profesjonalnego pełnomocnika. Jako zarzuty powołano:
- 1) naruszenie art. 141 § 2 p.p.s.a. poprzez jego błędną wykładnię, tj. przyjęcie, że wniosek o sporządzenie uzasadnienia jest przedwczesny;
- 2) naruszenie art. 85 p.p.s.a. a contrario, poprzez jego pominięcie.
Mając na uwadze powyższe strona skarżąca wniosła o uchylenie ww. postanowienia w całości.
W uzasadnieniu pełnomocnik skarżącej podniósł, że miał wiedzę o tym wyroku dzięki informacji telefonicznej oraz udostępnieniu tego wyroku w sekretariacie Sądu. Zaznaczył, że przepis art. 85 p.p.s.a. nie wypowiada się co do skuteczności czynności podjętych przedwcześnie. Odwołując się do orzecznictwa (postanowienie NSA I OZ 231/13) podniósł, iż czynność podjęta wcześniej, chociaż wadliwa może wywołać skutek prawny. Skoro wyrok został wydany i upubliczniony to strona jest uprawniona do złożenia wniosku o sporządzenie jego uzasadnienia, a przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. określa najdalszy termin, w którym przedmiotowy wniosek może być złożony.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
W niniejszej sprawie wyrok oddalający skargę wydany został na posiedzeniu niejawnym (w trybie uproszczonym) w dniu 17 maja 2017 r., a doręczony pełnomocnikowi skarżącej 30 maja 2017 r. Wbrew ocenie Sądu Wojewódzkiego złożenie przez pełnomocnika skarżącej wniosku o uzasadnienie wyroku w dniu 23 maja 2017 r. nie stanowiło przesłanki do podjęcia postanowienia przewidzianego w art. 141 § 3 p.p.s.a. Wprawdzie przedmiotowy wniosek złożono przed doręczeniem stronie skarżącej sentencji wyroku, lecz co istotne nastąpiło to po jego wydaniu. Zaznaczyć należy, że przepis art. 85 p.p.s.a. stanowi o bezskuteczności czynności podjętej w postępowaniu sądowym przez stronę po upływie terminu. Z wyraźnego brzmienia tego przepisu wynika, że nie znajduje on zastosowania do czynności procesowych podjętych z wyprzedzaniem terminu. Czynność podjęta wcześniej, chociażby była wadliwa, może wywołać rezultaty prawne.
Skuteczność czynności procesowej zależy przede wszystkim od jej dopuszczalności oraz dokonania jej w wyznaczonym terminie. W przypadku wniosku o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę warunkiem podstawowym jego dopuszczalności jest to, aby wyrok taki był wydany przez sąd administracyjny. O istnieniu wyroku decyduje moment podpisania jego sentencji przez cały skład sądu oraz ogłoszenia na posiedzeniu jawnym lub fakt samego podpisania sentencji wyroku – gdy został on wydany na posiedzeniu niejawnym (art. 137 § 4; 139 § 2, § 4, § 5; 144 p.p.s.a.). Przepis art. 141 § 2 p.p.s.a. stanowi, że w sprawach, w których skargę oddalono, uzasadnienie wyroku sporządza się na wniosek strony zgłoszony w terminie siedmiu dni od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Uzasadnienie wyroku sporządza się w terminie czternastu dni od dnia zgłoszenia wniosku.
W świetle art. 85 i art. 141 § 2 p.p.s.a. trzeba przyjąć, że bezskuteczny będzie wniosek o uzasadnienie wyroku złożony po upływie siedmiodniowego terminu liczonego od dnia ogłoszenia wyroku albo doręczenia odpisu sentencji wyroku. Nie ulega wątpliwości, że w przypadku złożenia spóźnionego wniosku sąd uprawniony jest do odmowy sporządzenia uzasadnienia, o czym orzeka postanowieniem przewidzianym w art. 141 § 3 p.p.s.a. Natomiast wątpliwości budzi ocena skutków prawnych wniosku o uzasadnienie wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym, który złożony został przed doręczeniem stronie odpisu sentencji. Oczywiste jest bowiem to, że strona o wydaniu wyroku może się dowiedzieć przez wgląd do akt bądź uzyskanie informacji w przewidzianym do tego trybie. Nie bez znaczenia jest również obowiązek sądu administracyjnego urzędowego upublicznienia wyroku wydanego na posiedzeniu niejawnym w związku z realizacją konstytucyjnej zasady publicznego ogłaszania wyroków, zgodnie z art. 45 ust. 2 konstytucji RP.
Według art. 139 § 5 p.p.s.a. wprowadzonego nowelizacją obowiązującą od dnia 15 sierpnia 2015 r. wyrok wydany na posiedzeniu niejawnym, podlega niezwłocznie publicznemu udostępnieniu w sekretariacie sądu, przez okres czternastu dni.
W takim stanie prawnym za niezasadną należy uznać odmowę sporządzenia uzasadnienia, w sytuacji gdy wniosek o uzasadnienie wyroku oddalającego skargę złożony został po jego wydaniu, ale przed doręczeniem odpisu sentencji wyroku – dokonywanym na podstawie art. 139 § 4 p.p.s.a. W orzecznictwie wskazywano niejednokrotnie, że przyjęcie nieskuteczności wniosku złożonego przedwcześnie, ale dopuszczalnego co do zasady, byłoby nadmiernym rygoryzmem proceduralnym (por.: postanowienie NSA z dnia 8 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 594/17; postanowienie NSA z dnia 27 czerwca 2017 r., sygn. akt II OZ 679/17; postanowienie NSA z dnia 1 marca 2012 r., sygn. akt II OZ 120/12; postanowienie NSA z dnia 12 października 2007 r., sygn. akt II OZ 988/07 - CBOSA).
Wobec powyższego należy wskazać, że w przypadku rozpoznania sprawy w postępowaniu uproszczonym, wniosek o uzasadnienie wyroku może być złożony nie później niż w terminie 7 dni liczonym od dnia doręczenia odpisu sentencji wyroku. Natomiast wniosek złożony przed rozpoczęciem biegu tego terminu, ale dotyczący wyroku już istniejącego jest dopuszczalny i nie uzasadnia zastosowania art. 141 § 3 p.p.s.a.
Z tych wszystkich względów, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a, orzeczono jak w sentencji.