Uzasadnienie
Zaskarżonym postanowieniem z dnia 25 marca 2015 r., II SA/Bd 1/15 Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odmówił Stowarzyszeniu na Rzecz Rozwoju Sołectw; Krowice, Redecz Kalny, Gmina Lubraniec dopuszczenia do udziału w charakterze uczestnika w sprawie ze skargi [...] S.A. w Koninie na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Włocławku z dnia [...] listopada 2014 r. nr [...] w przedmiocie ustalenia warunków zabudowy.
Sąd pierwszej instancji wyjaśnił, iż ww. decyzją Samorządowe Kolegium Odwoławcze we Włocławku uchyliło w całości decyzję Burmistrza Lubrańca z dnia [...] września 2014 r. w sprawie ustalenia warunków zabudowy dla obiektów infrastruktury technicznej oraz wymagań dotyczących zabudowy i zagospodarowania terenu dla inwestycji polegającej na budowie na działkach o nr ewidencyjnych 3, 5, 1, 4 w obrębie miejscowości Krowice, gmina Lubraniec, infrastruktury technicznej - jednej elektrowni wiatrowej o mocy do 4,5 MW, o maksymalnej wysokości do 190 m n.p.t. wraz z infrastrukturą towarzyszącą (stacją kontenerowo-pomiarową, drogą wewnętrzną dojazdową, placem montażowym oraz przyłączem energetycznym i telekomunikacyjnym), a także zjazdem z drogi gminnej na działce nr 2 w obrębie miejscowości Krowice, gmina Lubraniec.
Skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy na powyższą decyzję Kolegium, złożyła [...] S.A. w Koninie.
Na rozprawie w dniu 25 marca 2015 r. uczestnik postępowania J.K. złożył wniosek o dopuszczenie do udziału w sprawie w charakterze uczestnika postępowania - Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Sołectw; Krowice, Redecz Kalny, Gmina Lubraniec, wskazując, że udział Stowarzyszenia jest celowy z uwagi na to, że nie brano pod uwagę protestu mieszkańców wsi Krowice i Redecz Kalny przed wydaniem decyzji środowiskowej, jak również nie było żadnych konsultacji w sprawie przyszłej inwestycji przed postępowaniem w sprawie wydania decyzji środowiskowej. Wskazał, że udział stowarzyszenia jest uzasadniony dbałością o praworządne działanie organu ochrony środowiska, podkreślając przy tym, że stowarzyszenie liczy osiemnastu członków. Do akt złożono Regulamin (statut) Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Sołectw; Krowice, Redecz Kalny, Gmina Lubraniec, stanowiący Załącznik nr 1 do uchwały nr 1/2015 Zebrania Walnego Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Sołectw; Krowice, Redecz Kalny, Gmina Lubraniec z dnia 1.03.2015 r.
Sąd pierwszej instancji przywołując treść art. 33 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm. - zwanej dalej "p.p.s.a.") wskazał, iż z przywołanej regulacji wynika, że udział organizacji społecznej w sprawie innych osób ma służyć interesowi społecznemu, rozumianemu jako racjonalna kontrola nad toczącym się postępowaniem administracyjnym, a takie działanie wyklucza zaś realizacja interesów indywidualnych członków organizacji społecznej lub jej samej. Odwołując się do poglądów Naczelnego Sądu Administracyjnego, wyrażonych w postanowieniu z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 (ONSAiWSA z 2010 r. nr 2, poz.
23) Sąd wskazał, że możliwość dopuszczenia organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest uzależniona od tego, czy organizacja taka spełnia warunki formalnoprawne, w szczególności zaś, czy jej statut daje podstawę do uznania, że przedmiot toczącego się postępowania leży w zakresie jej działalności. Po wtóre, udział organizacji w takim postępowaniu musi być uzasadniony celem publicznym, do którego została ona powołana. Sąd podkreślił, iż z treści regulaminu przedstawionego przez Stowarzyszenie nie wynika, aby w zakresie jego statutowej działalności leżały kwestie związane z oceną zasadności działań organów administracji dotyczących kwestii zagospodarowania przestrzennego. Zawarte w pkt 6 Regulaminu (statutu) Stowarzyszenia na Rzecz Rozwoju Sołectw; Krowice, Redecz Kalny, Gmina Lubraniec postanowienie wskazujące, iż celem Stowarzyszenia jest wspieranie rozwoju Gminy Lubraniec, a w szczególności sołectw Krowice, Redecz Kalny, poprzez działania na rzecz ochrony środowiska, upowszechnianie zasad samorządności i demokracji oraz poprzez promowanie zasady podmiotowości mieszkańców w procesach inwestycyjnych realizowanych na terenie sołectw: Krowice, Redecz Kalny, jest sformułowane bardzo nieostro, a przez to uniemożliwia bezpośrednie przyporządkowanie przedmiotu działalności Stowarzyszenia do wąskiego zakresu ściśle określonego przedmiotu sprawy sądowoadministracyjnej, która podlega rozpatrzeniu w niniejszym postępowaniu. W ocenie Sądu wniosek Stowarzyszenia o dopuszczenie do udziału w sprawie nie zawiera żadnej argumentacji pozwalającej na przyjęcie, że przedmiot niniejszej skargi dotyczy działalności wynikającej z regulaminu Stowarzyszenia, czy też, że za udziałem Stowarzyszenia w tym postępowaniu przemawia interes społeczny. Przywołana regulacja art. 33 § 2 p.p.s.a. nie daje zaś podstaw do założenia, iż interes społeczny w udziale organizacji w postępowaniu należy rozumieć możliwie szeroko. Przeciwnie, to właśnie z treści statutu powinien wynikać bezpośredni związek pomiędzy celem, dla którego Stowarzyszenie zostało powołane, a przedmiotem sprawy zawisłej przed Sądem. Sąd wojewódzki stwierdził, że skoro tego rodzaju relacji nie da się uchwycić na gruncie niniejszej sprawy, to tym samym brak jest podstaw do uwzględnienia złożonego wniosku. Mając powyższe na względzie Sąd na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a., odmówił dopuszczenia ww. Stowarzyszenia do udziału w postępowaniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie złożyło Stowarzyszenie na Rzecz Rozwoju Sołectw; Krowice, Redecz Kalny, Gmina Lubraniec, wnosząc o zmianę zaskarżonego postanowienia i rozstrzygnięcie zgodnie z wnioskiem złożonym przez stronę.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawę prawną do orzekania w przedmiocie dopuszczenia podmiotów do toczącego się postępowania sądowego stanowi art. 33 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej "p.p.s.a."). Generalną zasadą wyrażoną w art. 32 p.p.s.a. jest to, że w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie lub bezczynność jest przedmiotem skargi. Jednak rozszerzeniem tej zasady jest art. 33 p.p.s.a., który w § 2 stanowi, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności.
Z powyższego unormowania wynika, że organizacja społeczna ubiegająca się o prawo udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym w sprawach innych osób musi wykazać posiadanie statusu organizacji społecznej, o której mowa w art. 25 § 4 p.p.s.a. oraz to, że sprawa sądowoadministracyjna dotyczy zakresu statutowej działalności danej organizacji.
W doktrynie i orzecznictwie ukształtowany został pogląd, zgodnie z którym rozpoznanie wniosku o dopuszczenie organizacji społecznej do udziału w postępowaniu sądowoadministracyjnym na podstawie art. 33 § 2 p.p.s.a. wymaga również wyjaśnienia, czy organizacja ta w postępowaniu realizuje tylko indywidualne interesy osób należących do niej, czy też działania te mają lub mogą mieć znaczenie dla interesu ogólnospołecznego. Nie jest bowiem dopuszczalna taka wykładnia powołanego przepisu, według której sąd administracyjny byłby (niejako automatycznie) zobowiązany do uwzględnienia wniosku organizacji społecznej z tego tylko powodu, że jest ona formalnie organizacją społeczną, a charakter rozpoznawanej sprawy sądowoadministracyjnej jest zgodny z zakresem jej statutowej działalności. Decydujące dla oceny wniosku organizacji społecznej o dopuszczenie do udziału w sprawie sądowoadministracyjnej jest bowiem wykazanie nie tylko tego, że sprawa dotyczy statutowej działalności tej organizacji, ale i tego, że za udziałem tym przemawia interes społeczny (por. por. System Prawa Administracyjnego, pod red.
R. Hausera, Z. Niewiadomskiego, A. Wróbla, Tom 10, wyd. C.H. Beck, Instytut Nauk Prawnych PAN, Warszawa 2014, s. 258-259 oraz postanowienia NSA: z dnia 28 września 2009 r., sygn. akt II GZ 55/09 oraz z dnia 11 października 2013 r., sygn. akt II OZ 874/13).
Do wniosku dołączony został Statutu Stowarzyszenia, z którego wynika, że celem Stowarzyszenia (pkt 6), jest działanie na rzecz ochrony środowiska, upowszechnianie zasad samorządności i demokracji oraz poprzez promowanie zasady podmiotowości mieszkańców w procesach inwestycyjnych realizowanych na terenach sołectw: Krowice, Redecz Kalny, Gmina Lubraniec.
Wprawdzie przedmiot niniejszego postępowania pozostaje w związku z ochroną środowiska, objętą zakresem statutowej działalności Stowarzyszenia, to jednak podjęte przez Sąd Wojewódzki rozstrzygnięcie było prawidłowe. Bowiem w orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego, dotyczącym kwestii udziału w charakterze uczestnika postępowania organizacji społecznych ugruntowany jest pogląd, że zakres działalności statutowej musi uwzględniać charakter rozstrzyganej sprawy sądowoadministracyjnej (np. postanowienie NSA z dnia 15 marca 2011 r. II OZ 157/11).
Natomiast w takim ujęciu, jak przedstawia to Stowarzyszenie, tego rodzaju zapisy w statucie legitymowałby je do występowania w charakterze uczestnika we wszystkich sprawach sądowoadministracyjnych podjętych czy to na podstawie ustawy o ochronie przyrody, czy też na podstawie ustawy o ochronie środowiska, niezależnie od ich przedmiotu, co w oczywisty sposób nie odpowiada celowi regulacji zawartej w art. 33 § 2 p.p.s.a.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego w przedmiotowej sprawie o ile spełniony został wymóg, by z żądaniem wszczęcia postępowania wystąpiła organizacja społeczna, to nie został spełniony wymóg, by żądanie było uzasadnione celami statutowymi organizacji i aby za wszczęciem postępowania przemawiał interes społeczny. Wymóg art. 33 § 2 p.p.s.a. dotyczący "statutowej działalności" organizacji społecznej, konieczny dla ustalenia, iż działalność ta dotyczy interesów prawnych innych osób winien się mieścić w zakresie celów statutowych i powinien być on interpretowany ściśle, co oznacza, że działalności takiej nie można domniemywać z ogólnych zapisów określających cele stowarzyszenia. Powinien być on stwierdzony wprost w statucie. Ponadto, Stowarzyszenie wykazać powinno, że nie działa w interesie własnych członków, lecz ogólnospołecznym.
Z tych względów zasadnie Sąd wojewódzki odmówił dopuszczenia Stowarzyszenia do udziału w niniejszym postępowaniu.
Z tych wszystkich względów zażalenie jako niezasadne podlegało oddaleniu zgodnie z art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a.