Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 2 lutego 2017 r., sygn. akt VII SA/Wa 2360/16 Wojewódzki Sąd Administracyjny (dalej WSA) w Warszawie odmówił skarżącemu wstrzymania wykonania zaskarżonego postanowienia w sprawie ze skargi M. R. na postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r. znak: [...] w przedmiocie uznania za niezasadne zgłoszonych zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej.
W uzasadnieniu postanowienia sąd I instancji wskazał, że M. R. złożył do WSA w Warszawie skargę na ww. postanowienie Ministra Zdrowia z dnia [...] sierpnia 2016 r., utrzymujące w mocy postanowienie Wojewody Zachodniopomorskiego z dnia [...] maja 2016 r., znak: [...] o uznaniu za niezasadne zgłoszonych przez skarżącego zarzutów w sprawie prowadzenia egzekucji administracyjnej w zakresie zastosowania środka egzekucyjnego w postaci grzywny w celu przymuszenia do wykonania przez zobowiązanego obowiązku określonego w tytule wykonawczym z dnia [...] lutego 2016 r. nr [...]. Do skargi skarżący załączył wniosek o wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia wraz z wnioskiem o zawieszenie postępowania egzekucyjnego.
Uzasadniając złożony wniosek skarżący wskazał, że kwota nałożonej grzywny w celu przymuszenia do wykonania obowiązku jest zbyt wysoka, zwłaszcza gdy weźmie się pod uwagę, iż razem z żoną otrzymali dwa postanowienia o nałożeniu grzywny, każde w kwocie 300 zł wraz z opłatą za wydanie postanowienia w wysokości 30 zł. Łącznie daje to kwotę 660 zł, co stanowi bardzo wysokie obciążenie dla budżetu rodziny skarżącego. Skarżący zaznaczył, że jest jedynym żywicielem rodziny, na którego utrzymaniu pozostaje żona wraz z dzieckiem i rodzice, którzy tak jak żona są osobami bezrobotnymi.
Skarżący wskazał ponadto, że w razie podjęcia próby egzekucji tej kwoty przez organ, będzie zmuszony wykonać szczepienia ochronne wskazane w tytule wykonawczym, które niesie ze sobą nieodwracalne skutki, których w żaden sposób nie można cofnąć ani zrekompensować. Nie jest możliwe podjęcie takich zabiegów medycznych, które całkowicie i bezpiecznie usuną wszystkie składniki podanej szczepionki oraz usuną efekty ich działania, pozostawiając organizm w stanie sprzed wykonania zabiegu oraz usuną efekty ich działania, pozostawiając organizm w stanie sprzed wykonania zabiegu.
Wskazując na powyższe sąd I instancji stwierdził, że przedmiotowe postanowienie nie posiada przymiotu wykonalności, nie rodzi ono żadnych praw, jak też nie nakłada obowiązków nadających się do wykonania. Zarówno jego treść, jak i obowiązujące przepisy prawa nie wiążą z jego wydaniem konieczności zrealizowania określonego stanu rzeczy. Tym samym – w ocenie tegoż sądu - nie można było orzec o jego wstrzymaniu.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł - reprezentowany przez pełnomocnika – M. R., który zaskarżył je w całości i zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy, tj.:
- - art. 61 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm., dalej Ppsa) poprzez przyjęcie, że skarżącemu nie grozi szkoda – sprowadzenie szkody tylko do obowiązku pieniężnego (egzekucji grzywny) w sytuacji, gdy przymuszenie do wykonania szczepienia ochronnego może spowodować skutki nieodwracalne zwłaszcza w stosunku do dziecka, które przyszło na świat w zamartwicy urodzeniowej.
Biorąc pod uwagę powyższy zarzut M. R. wnosi o:
- 1. zmianę postanowienia i wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia,
- 2. ewentualnie uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania sądowi I instancji,
- 3. zasądzenie na jego rzecz zwrotu kosztów postępowania wg norm przepisanych.
W ocenie skarżącego z uwagi na charakter postanowienia, którego celem jest przymuszenie do wykonania obowiązku szczepienia, brak wstrzymania jego wykonalności może spowodować dalsze nakładanie grzywien, jak i zmiany w stanie zdrowia dziecka.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 61 § 3 Ppsa, wstrzymanie wykonania zaskarżonego postanowienia możliwe jest wówczas, gdy zachodzi niebezpieczeństwo wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków. Przesłanki w postaci wyrządzenia znacznej szkody lub spowodowania trudnych do odwrócenia skutków należy wiązać z sytuacją, która może powstać, gdy zaskarżony do sądu akt administracyjny zostanie wykonany, a następnie na skutek uwzględnienia skargi akt ten zostanie wzruszony.
Należy zauważyć, że wstrzymaniu w trybie art. 61 § 3 Ppsa podlegają tylko takie akty i czynności organów administracji publicznej, które posiadają przymiot wykonalności (por. Z. Kmieciak: glosa do post. NSA z dnia 23 stycznia 1997 r., sygn. akt SA/Rz 1382/96, OSP 1998, z. 3, poz. 54).
Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego objęte wnioskiem o wstrzymanie wykonania postanowienie jest orzeczeniem o charakterze procesowym, formalnym - dotyczącym określonych czynności podejmowanych w toku postępowania egzekucyjnego. Postanowienie takie reguluje jedynie sytuację strony w toku wskazanego postępowania, tj. wyraża stanowisko organu co do zasadności zgłoszonych przez stronę zarzutów, zaś jedynym jego bezpośrednim następstwem jest ewentualne oddalenie albo uwzględnienie tychże zarzutów i dalsze prowadzenie bądź zaniechanie prowadzenia egzekucji administracyjnej. Orzeczenie tego rodzaju nie tworzy po stronie skarżącego uprawnień lub obowiązków o charakterze materialnoprawnym, nadających się do egzekucji (wykonania). Jako że zaskarżone orzeczenie nie odnosi się bezpośrednio do nałożenia grzywny w celu przymuszenia - którego dotyczy postępowanie egzekucyjne, w ramach którego je wydano - to nie może w związku z tym powodować niebezpieczeństwa wyrządzenia znacznej szkody lub trudnych do odwrócenia skutków w rozumieniu art. 61 § 3 Ppsa.
Wskazane wyżej konsekwencje mogą bowiem wystąpić jedynie w związku z wykonywaniem rozstrzygnięcia leżącego u podstaw prowadzonej egzekucji, jednakże rozstrzygnięcie w tym przedmiocie podlega odrębnemu zaskarżeniu i tylko w przypadku jego zaskarżenia do sądu administracyjnego może zostać wstrzymane jego wykonanie przez ten sąd (por. postanowienie NSA z dnia 8 stycznia 2014 r. sygn. akt II OZ 1208/13, [w:] orzeczenia.nsa.gov.pl).
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 Ppsa, orzeczono jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie rozpoznał zawartego w zażaleniu wniosku o zasądzenie kosztów postępowania, bowiem przepisy ustawy Ppsa nie przewidują takiej możliwości w postępowaniu zażaleniowym.