Uzasadnienie
J. J., B. J. i J. J. wnieśli skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie na decyzję Głównego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] września 2017 w przedmiocie stwierdzenia nieważności decyzji. Skarga została podpisana przez skarżącego, będącego również pełnomocnikiem pozostałych skarżących - adwokata J. J. W związku z powyższym, w wykonaniu zarządzenia Przewodniczącej Wydziału z dnia 28 listopada 2017 r. wezwano ww. pełnomocnika skarżących do usunięcia braków formalnych skargi przez złożenie pełnomocnictwa procesowego lub jego uwierzytelnionego odpisu do działania w imieniu skarżących B. J. i J. J. przed sądami administracyjnym oraz do uiszczenia wpisu sądowego od skargi na ww. decyzję w kwocie 200 złotych, w terminie 7 dni, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka, zawierająca wezwanie oraz odpis zarządzenia, została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 4 grudnia 2017 r. Z akt sprawy wynika, że w dniu 11 grudnia 2017 r. uiszczono wpis od skargi w kwocie 200 zł. Natomiast, w dniu 13 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego) złożono w placówce pocztowej wymagane pełnomocnictwa procesowe.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie, postanowieniem z dnia 25 stycznia 2018 r. na podstawie art. 58 § 1 pkt 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm.), - dalej p.p.s.a., odrzucił skargę B. J. oraz J. J. W uzasadnieniu postanowienia Sąd wskazał, że skarga podlegała uzupełnieniu, ponieważ do skargi nie załączono pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżących B. J. i J. J. przez adwokata J. J. Przesyłka, zawierająca wezwanie do nadesłania pełnomocnictwa oraz odpis zarządzenia o uiszczeniu wpisu sądowego, została doręczona pełnomocnikowi skarżących w dniu 4 grudnia 2017 r., zatem termin do dokonania powyższej czynności upłynął w dniu 11 grudnia 2017 r. W zakreślonym terminie uiszczono wymagany wpis sądowy od skargi.
Natomiast, dopiero w dniu 13 grudnia 2017 r. (data stempla pocztowego) złożono w placówce pocztowej wymagane pełnomocnictwa procesowe, a zatem po upływie ustawowego terminu. Stosownie zaś do treści art. 85 p.p.s.a. czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna. Z tych względów Sąd uznał, że skarżący: B. J. i J. J. nie zastosowali się do wezwania i nie nadesłali w terminie pełnomocnictw procesowych, a nadanie ich w placówce pocztowej po upływie terminu jest czynnością bezskuteczną.
B. J. i J. J. pismem z dnia 6 lutego 2018 r. wnieśli zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 stycznia 2018 r. zarzucając mu pominięcie tego, że do wniosku wszczynającego postępowanie załączone zostało pełnomocnictwo ogólne uprawniające do działania również przed sądami administracyjnymi. Dodatkowo zarzucili naruszenie art. 35 i 37 p.p.s.a. albowiem uwadze WSA uszło, iż jeśli pełnomocnik ma działać w postępowaniu administracyjnym w związku z pełnomocnictwem ogólnym, to organowi administracji powinien przedstawić odpis pełnomocnictwa poświadczony za zgodność z oryginałem.
W uzasadnieniu zażalenia wskazano, że w aktach administracyjnych znajdowało się stosowne pełnomocnictwo i brak było podstaw do ponownego wzywania strony o nadesłanie pełnomocnictwa procesowego do występowania przed sądami administracyjnymi. W tym kontekście niezałączenie pełnomocnictwa nie jest brakiem istotnym i nie stanowi zatem przeszkody do merytorycznego rozpoznania skargi.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 49 § 1 p.p.s.a., jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej. W przypadku stwierdzenia braków formalnych skargi przepisem szczególnym w stosunku do regulacji art. 49 § 1 p.p.s.a. jest art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., który stanowi, że gdy nie uzupełniono w wyznaczonym terminie braków formalnych skargi, wojewódzki sąd administracyjny odrzuca skargę.
W myśl art. 46 p.p.s.a. skarga musi spełniać wymagania przewidziane dla każdego pisma procesowego w postępowaniu sądowym, a ponadto, zgodnie z art. 57 § 1 pkt 1-3 p.p.s.a., zawierać elementy przewidziane tylko dla skargi. Ponadto w sytuacji, gdy strona skarżąca jest reprezentowana przez pełnomocnika, to zgodnie z art. 37 § 1 p.p.s.a. przy pierwszej czynności procesowej dołącza on do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Powyższy obowiązek potwierdza art. 46 § 3 p.p.s.a., z którego wynika, że pełnomocnik wnoszący pismo dołącza do niego pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem.
Zasadniczą kwestią wymagającą rozważenia w niniejszej sprawie jest dopuszczalność powołania się przez pełnomocnika na dokument pełnomocnictwa złożony w postępowaniu administracyjnym. Ocena dopuszczalności powołania się na pełnomocnictwo złożone wcześniej do akt administracyjnych była przedmiotem licznych i rozbieżnych orzeczeń sądów administracyjnych. W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego wielokrotnie wyrażano pogląd, na który wskazuje również strona skarżąca, zgodnie z którym pełnomocnik może skutecznie powołać się na pełnomocnictwo złożone wcześniej w aktach administracyjnych nadesłanych wraz ze skargą na akt (działanie, bezczynność) organu, o ile treść tego pełnomocnictwa nie budzi wątpliwości co do jego zakresu i w sposób wyraźny obejmuje występowanie przed sądami administracyjnymi. Nie był to jednak podgląd jednolity w orzecznictwie, bowiem równie często wskazywano, że użyte w art. 37 § 1 p.p.s.a. pojęcie "sprawa" dotyczy postępowania sądowoadministracyjnego, zainicjowanego konkretną skargą. Tym samym dokonując pierwszej czynności w danej sprawie, rozumianej formalnie jako dane postępowanie sądowoadministracyjne, należy każdorazowo przedłożyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis.
Pogląd prezentowany przez stronę skarżącą nie jest jednak trafny w aktualnym stanie prawnym, ponieważ orzecznictwo przywołane w zażaleniu zapadało przed nowelizacją ustawy. Zgodnie z aktualnym brzmieniem art. 46 § 3 p.p.s.a. do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo lub jego wierzytelny odpis, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który w danej sprawie nie złożył jeszcze tych dokumentów przed sądem. Powyższe brzmienie tego przepisu zostało wprowadzone przez art. 1 pkt 12 ustawy z dnia 9 kwietnia 2015 r. o zmianie ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2015 r., poz. 658) zmieniającej niniejszą ustawę z dniem 15 sierpnia 2015 r. Dotychczas, przed wspomnianą nowelizacją, przepis ten stanowił, że do pisma należy dołączyć pełnomocnictwo, jeżeli pismo wnosi pełnomocnik, który przedtem nie złożył pełnomocnictwa - nie zawierał zatem sprecyzowania "przed sądem", co było źródłem niejasności przy stosowaniu tego przepisu i wywołało rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych.
Obecnie, od 15 sierpnia 2015 r., nie może już nasuwać żadnych wątpliwości, że złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym i nie czyni zadość wymaganiom przewidzianym w art. 37 § 1 oraz art. 46 § 3 p.p.s.a. W takiej sytuacji strona jest obowiązana uzupełnić ten brak formalny skargi i złożyć pełnomocnictwo, względnie jego wierzytelny odpis.
Odnosząc powyższe do niniejszej sprawy zauważyć należy, że dokument pełnomocnictwa nie został złożony przy pierwszym piśmie wnoszonym do sądu (skardze), a zatem pełnomocnik nie może powoływać się na istnienie pełnomocnictwa w aktach administracyjnych sprawy. Jak już podkreślono wyżej złożenie pełnomocnictwa w postępowaniu administracyjnym nie zwalnia z obowiązku złożenia go w postępowaniu sądowoadministracyjnym.
W niniejszej sprawie istotne znaczenie ma jednak okoliczność, że niezależnie od treści wymienionych przepisów, które powinny być pełnomocnikowi znane, dodatkowo wezwaniem z dnia 28 listopada 2017 r. zostało on zobowiązany do złożenia pełnomocnictwa uprawniającego do działania w imieniu B. J. i J. J., z zastrzeżeniem rygoru odrzucenia skargi. Jednoznaczna treść zarządzenia wzywającego o usunięcie braków formalnych skargi nie mogła wywołać u profesjonalnego pełnomocnika żadnych wątpliwości co do obowiązku podlegającego wykonaniu. Wskazany brak formalny został usunięty, ale z przekroczeniem terminu. W tej sytuacji nie można było uznać, że nadesłanie po wyznaczonym terminie pełnomocnictwa od skarżących stanowiło wykonanie zarządzenia w przedmiocie braku formalnego skargi skoro przepis art. 85 p.p.s.a. wyraźnie stanowi, że czynność w postępowaniu sądowym podjęta przez stronę po upływie terminu jest bezskuteczna.
Tym samym należało przyjąć, że pełnomocnik nie wykazał aby był uprawniony do działania w imieniu pozostałych skarżących. W rezultacie zaistniała obligatoryjna przesłanka do odrzucenia skargi wskazana w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny postanowił jak w sentencji na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a.