Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 26 maja 2020 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) odrzucił skargę S. G. (dalej jako skarżący) na decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z [...] grudnia 2019 r., nr [...] w przedmiocie nakazu rozbiórki obiektu budowlanego. Sąd zauważył, że przedmiotowa skarga została złożona w dniu 23 stycznia 2020 r. do niewłaściwego organu jakim był Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w O. (organ I instancji) zamiast do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru budowlanego, który wydał zaskarżoną decyzję. Sąd wskazał na treść art. 53 § 1 i art. 54 § 1 P.p.s.a., z których wynikało, że skargę do sądu administracyjnego wnosi się w terminie 30 dni od dnia doręczenia stronie skarżącej rozstrzygnięcia w sprawie, za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Wyjątkiem od tej zasady jest sytuacja wskazana w art. 53 § 4 P.p.s.a., który mówi o zachowaniu terminu do wniesienia skargi w przypadku złożenia skargi wprost do sądu administracyjnego.
Sąd mając na uwadze, że skarga w niniejszej sprawie została złożona do organu niewłaściwego, wskazał, że w takiej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres organu właściwego. Skoro w niniejszej sprawie organ niewłaściwy (PINB), do którego została wniesiona skarga, przekazał ją do właściwego organu (WINB) przesyłką poleconą nadaną w dniu 28 stycznia 2020 r. (co wynikało z zestawienia numeru na zwrotnym potwierdzeniu odbioru skargi przez WINB z informacją o nadaniu tej przesyłki pocztowej z systemu śledzenia przesyłek pocztowych), to Sąd uznał, że przedmiotowa skarga została wniesiona po upływie terminu do jej wniesienia, bowiem upłynął on z dniem 27 stycznia 2020 r. Wobec powyższego skarga zasługiwała na odrzucenie.
Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, zaskarżając je w całości i domagając się jego uchylenia. Skarżący zarzucił mu naruszenie przepisów postępowania tj. art. 58 § 1 pkt 3 P.p.s.a. w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy przez niewłaściwe jego zastosowanie, albowiem strona nie uchybiła terminowi do wniesienia skargi.
W uzasadnieniu zażalenia skarżący podniósł, że skarga została złożona w terminie tj. w dniu 23 stycznia 2020 r. wniesiono ją do Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w O. Z niewiadomych skarżącemu przyczyn PINB w O. przekazał jego skargę do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego dopiero w dniu 28 stycznia 2020 r. Skarżący wskazał, że to nie on zawinił w przekroczeniu terminu do wniesienia skargi. Skarżący stwierdził, że nie może ponosić ujemnych konsekwencji działań organów, które winny stać na straży praworządności. Organy powinny działać w interesie obywatela a swoim działaniem powinny pogłębiać zaufanie obywateli do działania organów. Skarżący podkreślił, że skoro jego skarga została przyjęta, to nie wiadomo dlaczego nie poinformowano go, że złożył ją do niewłaściwego organu. Wobec tego, w ocenie skarżącego, jego zażalenie jest w pełni uzasadnione.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 53 § 1 P.p.s.a. skargę wnosi się do sądu administracyjnego w terminie trzydziestu dni od doręczenia skarżącemu rozstrzygnięcia w sprawie. Zasadą jest, że skargę wnosi się za pośrednictwem organu, którego działania lub bezczynności dotyczy skarga (art. 54 § 1 P.p.s.a.). Wyjątek od tej reguły stanowi art. 53 § 4 P.p.s.a., który stanowi, że termin 30 dni na wniesienie skargi uważa się za zachowany także wtedy, gdy przed jego upływem strona wniosła skargę wprost do sądu administracyjnego. W takim przypadku sąd ten niezwłocznie przesyła skargę odpowiednio do organu, który wydał zaskarżone rozstrzygnięcie, wydał akt lub podjął inną czynność, będącą przedmiotem skargi. W niniejszej sprawie taka sytuacja nie miała miejsca bowiem skargę wniesiono za pośrednictwem niewłaściwego organu.
Należy zauważyć, że zgodnie z przepisami K.p.a. organ administracji publicznej, do którego podanie wniesiono, a jest on niewłaściwy w sprawie, niezwłocznie przekazuje je do organu właściwego, zawiadamiając jednocześnie o tym wnoszącego podanie (art. 65 § 1 k.p.a.). Nadto podanie wniesione do organu niewłaściwego przed upływem przepisanego terminu uważa się za wniesione z zachowaniem terminu (art. 65 § 2 k.p.a.). Niemniej jednak skarga do sądu administracyjnego, w odróżnieniu od podania składanego na podstawie Kodeksu postępowania administracyjnego, podlega rygorom wynikającym z ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Oznacza to, że w przypadku wniesienia skargi do niewłaściwego organu, termin do jej wniesienia jest zachowany tylko wówczas, gdy skarga zostanie przed upływem terminu przekazana organowi właściwemu, czyli temu, za pośrednictwem którego strona skarżąca winna ją skierować do sądu administracyjnego. Ewentualne ryzyko przekroczenia ww. terminu procesowego oraz skutki z tym związane (odrzucenie skargi) obciążają stronę postępowania.
W orzecznictwie Naczelnego Sądu Administracyjnego przyjmuje się, że w przypadku złożenia skargi do sądu lub organu niewłaściwego (w tym do organu I instancji), sąd lub organ powinien przesłać ją właściwemu organowi administracji publicznej celem nadania biegu. W tej sytuacji o zachowaniu trzydziestodniowego terminu do wniesienia skargi decyduje data nadania skargi przez sąd lub organ niewłaściwy w urzędzie pocztowym na adres właściwego organu administracji publicznej (por. postanowienia NSA: z dnia 27.02.2009 r. sygn. akt I FSK 1597/08, z dnia 12.01.2009 r. sygn. akt II OSK 1918/08, z dnia 11.03.2009 r. sygn. akt I OSK 234/09 oraz z dnia 10.10.2007 r. sygn. akt II OSK 1433/07).
Wobec powyższego słusznie zauważa Sąd I instancji, że za termin do wniesienia skargi w niniejszej sprawie należało uznać datę nadania skargi przez organ niewłaściwy, to jest PINB w O. do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego (organ właściwy), który wydał zaskarżoną decyzję. Zatem wbrew twierdzeniom zażalenia skarga nie została złożona w terminie tj. 23 stycznia 2020 r. bowiem została wniesiona do organu niewłaściwego. Wówczas PINB w O. miał obowiązek niezwłocznie przekazać ją do [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego, co też uczynił. Czynienie PINB w O. zarzutu, że przyjął skargę będąc organem niewłaściwym w sprawie i nie poinformował o tym fakcie skarżącego jest niezasadne bowiem dopiero po zarejestrowaniu przesyłki i zapoznaniu się z jej treścią przez wydział merytoryczny możliwe było stwierdzenie braku właściwości w sprawie. Czas, który upłynął zanim skargę nadano pocztą do organu właściwego odpowiada, w ocenie NSA, niezwłocznemu przekazaniu przesyłki bowiem skargę zarejestrowano na biurze podawczym 23 stycznia 2020 r. (czwartek) a nadanie pocztą nastąpiło we wtorek 28 stycznia 2020 r. Z raportu śledzenia przesyłek dla przesyłki nr [...] (numer na zwrotnym potwierdzeniu odbioru pisma PINB przekazującego skargę do WWINB) wynika wprost, że nadana została ona 28 stycznia 2020 r. a termin do jej wniesienia upływał 27 stycznia 2020 r. Należy ponadto zauważyć, że wniesiona skarga, jak wynika z jej nagłówka określającego adresatów, była właściwie zaadresowana do WWINB. Wynika z tego, że skarżący z niewyjaśnionych powodów omyłkowo skierował skargę do organu I instancji zamiast nadać ją stosownie do adresata z nagłówka skargi. Wbrew twierdzeniom zażalenia to skarżący ponosi ryzyko i skutki swoich działań, w tym przypadku omyłkowego nadania lub złożenia prawidłowo zaadresowanej skargi (z adnotacji PINB nie wynika czy skargę złożono osobiście w organie czy nadano pocztą – w aktach administracyjnych brak koperty).
Tym samym Sąd I instancji postąpił prawidłowo odrzucając skargę na podstawie art. 58 § 1 pkt 2 P.p.s.a. bowiem w istocie została ona złożona z uchybieniem przeznaczonego do tego terminu.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji.