Uzasadnienie
Zarządzeniem z dnia 13 lipca 2015 r., sygn. akt II SA/Go 445/14, Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim wezwał pełnomocnika skarżącego R. W. - r.pr. M. P. do uzupełnienia w imieniu tego skarżącego wpisu sądowego w kwocie 1400 zł od skargi na postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], w przedmiocie ustalenia wysokości opłaty legalizacyjnej. Jako podstawę wezwania Przewodniczący Wydziału wskazał art. 220 § 1 i 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.j. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm., dalej "P.p.s.a.") i § 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 221, poz. 2193 ze zm., dalej "rozporządzenie").
Pełnomocnik skarżącego w piśmie z dnia [...] lipca 2015 r., będącym jak wynika z oświadczenia z dnia [...] sierpnia 2015 r. (k.
45) zażaleniem na powyższe zarządzenie wniósł, o zmianę powyższego zarządzenia Przewodniczącego Wydziału poprzez uznanie, że wpis od skargi z dnia [...] czerwca 2015 r. ma charakter wpisu stałego i wynosi 100 zł. Jednocześnie w piśmie tym został zawarty wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Wypełniony formularz wniosku o prawo pomocy przesłano do Sądu w dniu [...] lipca 2015 r. (k. 38). W zażaleniu opisane zostały okoliczności, które doprowadziły do złożenia skargi w niniejszej sprawie. Wskazano także na trudną sytuację majątkową skarżącego, w tym zagrożenie egzekucją należnej opłaty legalizacyjnej. Z pisma wynika, że gdyby skarżący miał świadomość jaka jest wysokość wpisu od skargi w jego sprawie (1500 zł), to zapewne nie zdecydowałby się na jej wniesienie bowiem go na to nie stać, ewentualnie posiłkowałby się pożyczką.
Pełnomocnik kwestionując zasadność określenia wpisu dowodzi, że nie wszystkie sprawy rozpatrywane przez sądy administracyjne w ramach prowadzonej przez nie kontroli legalności działalności organów administracji publicznej (art. 3 § 2 i 3 P.p.s.a.), które mogą w jakimś stopniu dotyczyć należności pieniężnych, będą podlegały wpisowi stosunkowemu. Zaznaczył, że informację co do wysokości wpisu od skargi w niniejszej sprawie skarżący zaczerpnął z orzecznictwa. Pełnomocnik wskazał, że zgodnie z treścią postanowienia NSA z 25 lipca 2007 r. II OZ 641/07 postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej, nie nakłada na skarżącego żadnego zobowiązania stanowiącego należność pieniężną. Przedmiotem zaskarżenia nie jest należność pieniężna. Dlatego od skargi na takie postanowienie nie pobiera się wpisu stosunkowego, lecz wpis stały w wysokości 100 zł.
Stwierdzono także, że opłata legalizacyjna nie podlega miarkowaniu stąd w przedmiotowej sprawie nie jest istotna jej wysokość, tylko sama czynność nakładająca na skarżącego obowiązek zapłaty. W tej sytuacji, jego zdaniem, warto rozważyć czy wpis w tego rodzaju sprawach nie powinien być stały. Podkreślił, że istotą opłaty stosunkowej jest możliwość jej regulowania w zależności od wysokości nałożonego obowiązku. Skoro opłata legalizacyjna ma charakter stały to za niewłaściwe należy uznać zastosowanie do niej wpisu stosunkowego zamiast stałego.
Jednocześnie pełnomocnik wskazał na niekonsekwencję w postępowaniu Sądu w Gorzowie Wielkopolskim bowiem w innej sprawie dotyczącej ustalenia opłaty legalizacyjnej sygn. akt II SA/Go 283/15 ustalono wpis stały na kwotę 100 zł, który nie podlegał uzupełnieniu. Nie do pogodzenia z zasadą równości z art. 32 Konstytucji jest sytuacja, w której w identycznych sprawach jeden podmiot ponosi koszt wpisu 100 zł a inny 1500 zł.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 214 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2012 r., poz. 270, dalej zwanej "P.p.s.a."), do uiszczenia kosztów sądowych obowiązany jest ten, kto wnosi do sądu pismo podlegające opłacie. Sąd nie podejmie żadnej czynności na skutek pisma, od którego nie zostanie uiszczona należna opłata (art. 220 § 1 P.p.s.a.). Od pism wszczynających postępowanie przed sądem administracyjnym w danej instancji pobiera się wpis stosunkowy lub stały (art. 230 § 1 P.p.s.a.). Zgodnie z art. 231 P.p.s.a. w sprawach, w których przedmiotem zaskarżenia są należności pieniężne pobiera się wpis stosunkowy, zaś w innych sprawach pobiera się wpis stały.
W niniejszej sprawie przedmiotem zaskarżenia jest postanowienie Lubuskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia [...] czerwca 2015 r., znak: [...], nakładające na skarżącego obowiązek uiszczenia opłaty legalizacyjnej, obliczonej na podstawie art. 59g w zw. z art. 48 i 49 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. Prawo budowlane (Dz. U. z 2013 r., poz. 1409, z późn. zm.). Oznacza to, że przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie jest należność pieniężna. Należność ta wynosi 50.000 zł, a więc wpis stanowiący 3 % tej kwoty został prawidłowo obliczony przez Sąd Wojewódzki na kwotę 1500 zł (§ 1 pkt 2 rozporządzenia).
Zaznaczyć należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest pogląd, że wpis należny od skargi na postanowienie ustalające opłatę legalizacyjną jest wpisem stosunkowym (postanowienia NSA: z dn. 30.08.2013 r., sygn. akt II OZ 678/13; z dn. 4.12.2012 r., sygn. akt II OZ 1068/12; z dn. 18.12.2009 r., sygn. akt II OZ 1135/09, dostępne na stronie www.orzeczenia.nsa.gov.pl).
Na ocenę prawidłowości wydanego przez Przewodniczącego Wydziału zarządzenia nie mają wpływu ani sytuacja materialna skarżącego (właściwym jest postępowanie z wniosku o przyznanie prawa pomocy), ani jak skarżący postrzega opłatę legalizacyjną jako taką. Fakt, że opłata ta ustalana jest według określonego przepisami wzoru, opierającego się o przyjęte w tych przepisach wartości nie powoduje, że nie mamy przy jej ustalaniu do czynienia z należnością pieniężną. Zatem w sytuacji kiedy zaskarżony akt organu administracyjnego dotyczy należności pieniężnej, jak w tym przypadku, wpis sądowy będzie wpisem stosunkowym.
Nie jest prawdą, jak starał się to przedstawić skarżący w zażaleniu, że w postanowieniu NSA z 25 lipca 2007 r. II OZ 641/07 stwierdzono, że postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej, nie nakłada na skarżącego żadnego zobowiązania stanowiącego należność pieniężną, toteż wpis w tej sprawie będzie wpisem stałym w kwocie 100 zł. Postanowienie to dotyczyło zgoła innego stanu faktycznego. Sprawa ta dotyczyła zaskarżenia postanowienia Warmińsko-Mazurskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Olsztynie, którym uchylono zaskarżone postanowienie Powiatowego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Ostródzie z dnia [...] marca 2007 r. ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej w kwocie 25 000 zł i przekazujące sprawę do ponownego rozpatrzenia.
Zatem skoro zaskarżone postanowienie uchylało postanowienie o ustaleniu wysokości opłaty legalizacyjnej i przekazywało sprawę do ponownego rozpatrzenia, to NSA zasadnie uznał, że nie nakładało ono na skarżącego żadnego zobowiązania stanowiącego należność pieniężną. NSA zwrócił wówczas uwagę, że w skardze skarżący kwestionował nie wysokość opłaty legalizacyjnej, ale uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania. W tej sytuacji NSA słusznie orzekł, że przedmiotem zaskarżenia w tej sprawie nie jest należność pieniężna i dlatego, stosownie do przepisu § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia w związku z art. 231 Prawa o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, od skargi na postanowienie z dnia 27 kwietnia 2007 r. w przedmiocie uchylenia postanowienia organu I instancji i przekazania sprawy temu organowi do ponownego rozpatrzenia należy się wpis stały w wysokości 100 zł.
Z powyższego wynika, że pełnomocnik albo nie wczytał się w treść cytowanego orzeczenia albo wybrał z niego tylko to co uzasadniało trafność prezentowanej przez niego argumentacji, która pozwoliłaby uznać zaskarżone zarządzenie Przewodniczącego Wydziału za wadliwe.
Nie ma znaczenia dla rozstrzygnięcia przedmiotowej sprawy fakt, że w innym postępowaniu dotyczącym ustalenia opłaty legalizacyjnej Sąd w Gorzowie Wielkopolskim wezwał do wpłaty wpisu stałego a nie stosunkowego. Sąd rozpoznający niniejszą sprawę nie jest uprawniony wypowiadać się w zakresie innych postępowań toczących się przed wskazanym Sądem.
Mając powyższe na uwadze przyjąć należy, że Przewodniczący Wydziału II Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim zasadnie wezwał skarżącego do uiszczenia wpisu w wysokości obliczonej na podstawie § 1 pkt 2 rozporządzenia.
Jak wynika z akt sprawy, skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia z kosztów sądowych. Jeśli skarżący spełni wymogi by udzielić mu wnioskowanej pomocy, to jego prawo do obrony nie zostanie ograniczone z powodu wysokiego wpisu jaki w niniejszej sprawie byłby zobowiązany ponieść.
Z powyższych przyczyn Naczelny Sąd Administracyjny na podstawie art.184 w zw. z art. 197 § 2 i art. 198 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.