Uzasadnienie
Postanowieniem z dnia 6 marca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 86/17 Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu odrzucił skargę D. W. i M. W. o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 484/15 uznając ją za niedopuszczalną z uwagi na wniesienie jej przed uprawomocnieniem się orzeczenia kończącego postępowanie w sprawie. Postanowienie to zostało doręczone wyznaczonemu z urzędu pełnomocnikowi skarżących w dniu 15 marca 2017 r.
W dniu 18 kwietnia 2017 r. (data nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym) skarżący złożyli wniosek o przyznanie im prawa pomocy poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata.
Postanowieniem z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 86/17 doręczonym skarżącym w dniu 14 lipca 2017 r., Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu umorzył postępowanie w sprawie przyznania skarżącym prawa pomocy. Sąd stwierdził, że rozpoznanie wniosku o przyznanie prawa pomocy okazało się zbędne, gdyż prawo pomocy w zakresie całkowitym przyznane zostało skarżącym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 804/13 i prawo to rozciąga się również na postępowanie ze skargi o wznowienie postępowania w tej sprawie (por. uchwała NSA z dnia 2 grudnia 2010 r., sygn. akt II GPS 2/10).
Sąd wskazał, że sprawa o sygn. akt II SA/Wr 804/13 po tym, jak Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 2 lipca 2015 r. (sygn. akt II OZ 631/15) uchylił postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 27 sierpnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 804/13 o odrzuceniu skargi, otrzymała sygnaturę akt II SA/Wr 484/15, której wznowienia aktualnie żądają skarżący. Zdaniem Sądu oznacza to, że skarżący z przyznanego im zwolnienia z kosztów sądowych oraz ustanowionego pełnomocnika korzystają nadal w postępowaniu wszczętym na skutek złożenia skargi o wznowienie postępowania.
W dniu 20 lipca 2017 r. (data nadania przesyłki w Urzędzie Pocztowym) skarżący złożyli zażalenie na powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie z uwagi na rażąco naruszające prawo strony skarżącej, interes publiczny i społeczny. Skarżący opisali przebieg postępowań w różnych sprawach, gdzie ich zdaniem naruszono ich prawa procesowe. Wskazali również, że w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 484/15 (poprzednia sygn. akt II SA/Wr 804/13) adwokat wyznaczony z urzędu nie podjął czynności i nie złożył do Sądu żadnego pisma mimo, że orzeczenia wydano z rażącym naruszeniem prawa.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Wskazać należy, że przedmiotem kontroli Naczelnego Sądu Administracyjnego na skutek zażalenia skarżących jest wyłącznie postanowienie z dnia 2 czerwca 2017 r., sygn. akt II SA/Wr 86/17, w przedmiocie umorzenia postępowania o przyznanie prawa pomocy. Tak więc wszelkie inne kwestie dotyczące przebiegu postępowania w sprawie ze skargi skarżących o wznowienie postępowania, innych postępowań przed Sądem we Wrocławiu czy też przed organami administracji publicznej nie mogą być wzięte w tym postępowaniu pod rozwagę Sądu. Zażalenie skarżących odnosi się do konkretnego postanowienia wydanego w przedmiocie prawa pomocy i wyłącznie prawidłowość tego postanowienia jest przedmiotem niniejszego postępowania.
Prawidłowo przyjął Sąd pierwszej instancji, że prawo pomocy przyznane skarżącym w postanowieniu z dnia 1 grudnia 2014 r. w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 804/13, rozciąga się również na niniejsze postępowanie. Innymi słowy skarżący niepotrzebnie wystąpili o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika, ponieważ oba elementy prawa pomocy zostały im już przyznane; skarżący w sprawie ze skargi o wznowienie postępowania zakończonego postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego we Wrocławiu z dnia 4 listopada 2016 r., sygn. akt II SA/Wr 484/15 są zwolnieni z kosztów i korzystają z usług pełnomocnika z urzędu w osobie adwokata A. M. Naczelny Sąd Administracyjny podziela w tym zakresie stanowisko zaprezentowane w przywołanej w zaskarżonym postanowieniu uchwale o sygn. akt II GPS 2/10.
Z zażalenia wynika również, że powodem złożenia przez skarżących kolejnego wniosku o przyznanie prawa pomocy było niezadowolenie z działań wyznaczonego urzędu pełnomocnika, który nie podjął czynności w sprawie o sygn. akt II SA/Wr 484/15 i nie złożył do Sądu żadnego pisma mimo, że orzeczenia wydano z rażącym naruszeniem prawa. Odnosząc się do powyższego wskazać należy, że ustawa z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r. poz. 718, ze zm.) – dalej "P.p.s.a." – w brzmieniu obowiązującym w niniejszej sprawie - nie zawiera przepisu, który uprawniałby stronę do żądania wyznaczenia kolejnego pełnomocnika w sytuacji, gdy dotychczas wyznaczony pełnomocnik nie spełnił jej oczekiwań, tj. nie doprowadził do pozytywnego dla skarżących rozstrzygnięcia sprawy. Niezadowolenie strony z działań pełnomocnika z urzędu nie może stanowić podstawy do zmiany postanowienia w przedmiocie jego ustanowienia przez Sąd.
Nie pozbawia też strony możliwości obrony jej praw. Sąd ustanawia pełnomocnika z urzędu tylko raz. O tym natomiast jaka konkretnie osoba będzie tym pełnomocnikiem, stosownie do art. 253 P.p.s.a. decyduje wyłącznie właściwa korporacja zawodowa. Tak więc w przypadku wątpliwości strona niezadowolona z działań pełnomocnika może wystąpić do organu samorządu zawodowego z wnioskiem o dokonanie kontroli zasadności podejmowanych działań. Tenże organ będzie również właściwy do wyznaczenia innego pełnomocnika dla strony. A zatem podkreślić należy, że sposób reprezentacji i współpracy pełnomocnika ze skarżącym nie podlega kontroli sądu administracyjnego. Niezadowolenie ze sposobu działania pełnomocnika nie uzasadnia więc jego zmiany, a tym bardziej ponownego wydania postanowienia o przyznaniu prawa pomocy w tym zakresie. Wynika to z faktu, że sąd przyznaje swoim postanowieniem prawo do bycia reprezentowanym, które - jeśli nie zostało cofnięte przez sąd (art. 249 P.p.s.a.) - obowiązuje w toku całego postępowania, w tym również jak wskazano powyżej w toku postępowania wznowieniowego. Sąd nie ma bowiem żadnego wpływu na to, kto będzie osobiście pomoc na rzecz strony świadczył.
Tak więc w sytuacji przyznania skarżącym postanowieniem z dnia 1 grudnia 2014 r., sygn. akt II SA/Wr 804/13 prawa pomocy w zakresie całkowitym postępowanie w zakresie ponownego wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata z urzędu stało się zbędne. Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu prawidłowo zatem zaskarżonym postanowieniem umorzył na podstawie art. 249a P.p.s.a. postępowanie w sprawie przyznania skarżącym prawa pomocy.
Z tych względów Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.