Uzasadnienie
W. H., reprezentowany przez pełnomocnika, wniósł do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Bydgoszczy skargę na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2015 r.
Postanowieniem z dnia 10 listopada 2015 r., sygn. akt II SA/Bd 894/15, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy odrzucił skargę.
W uzasadnieniu powyższego postanowienia Sąd wskazał, że wezwaniem z 18 sierpnia 2015 r., skierowanym na adres pełnomocnika skarżącego, wezwano do uzupełnienia – w terminie 7 dni od dnia doręczenia tego pisma – braków formalnych skargi poprzez złożenie pełnomocnictwa procesowego do działania w imieniu skarżącego przed wojewódzkim sądem administracyjnym lub przed sądami administracyjnymi oraz do nadesłania 3 odpisów skargi poświadczonych za zgodność z oryginałem lub własnoręcznie podpisanych, pod rygorem odrzucenia skargi. Przesyłka powyższa była dwukrotnie awizowana, tj. 24 sierpnia 2015 r. i następnie 1 września 2015 r. Ponieważ nie została odebrana przez pełnomocnika skarżącego, 8 września 2015 r. zwrócono ją Sądowi (wpływ do Sądu 10 września 2015 r.). W tej sytuacji na podstawie art. 73 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, przesyłkę uznano za doręczoną 7 września 2015 r., tj. ostatniego dnia 14-dniowego okresu, na jaki złożono ją w placówce pocztowej, liczonego od pierwszego awizo.
Sąd podkreślił, że w zarządzeniu wzywającym do uzupełnienia braków formalnych skargi zawarto pouczenie o skutkach jego niewykonania, tj. wskazano na rygor w postaci odrzucenia skargi. Powyższe wezwanie zostało uznane za doręczone w sposób prawidłowy (zgodnie z art. 73 ww. ustawy) pełnomocnikowi skarżącego w dniu 7 września 2015 r. Siedmiodniowy termin do złożenia pełnomocnictwa i odpisów skargi upływał więc w dniu 14 września 2015 r. Do dnia sporządzania niniejszego postanowienia pełnomocnictwo ani odpisy skargi nie zostały złożone do akt sprawy. Wobec powyższego, Sąd na podstawie art. 58 § 3 oraz art. 58 § 1 pkt 3 ustawy odrzucił skargę.
Zażaleniem uczestnik postępowania - D. H., zaskarżyła powyższe postanowienie wnosząc o jego uchylenie. W uzasadnieniu wskazała, że Sądowi znany był nowy adres korespondencyjny pełnomocnika jej męża.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Stosownie do art. 37 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. 2016, poz. 718, dalej: p.p.s.a.) pełnomocnik obowiązany jest przy pierwszej czynności procesowej dołączyć do akt sprawy pełnomocnictwo z podpisem mocodawcy lub wierzytelny odpis pełnomocnictwa. Z przepisu tego wynika, że na pełnomocniku strony spoczywa obowiązek przedłożenia pełnomocnictwa w postępowaniu sądowym niezależnie od tego czy pełnomocnictwo zostało już przedłożone w postępowaniu administracyjnym (art. 46 § 3 p.p.s.a.). Niezłożenie pełnomocnictwa, w sytuacji kiedy pismo strony wnosi pełnomocnik, stanowi brak formalny. Zgodnie zaś z art. 49 § 1 p.p.s.a. jeżeli pismo strony nie może otrzymać prawidłowego biegu wskutek niezachowania warunków formalnych, przewodniczący wzywa stronę o jego uzupełnienie lub poprawienie w terminie siedmiu dni pod rygorem pozostawienia pisma bez rozpoznania, chyba że ustawa stanowi inaczej.
Nieusunięcie braków formalnych w wyznaczonym terminie rodzi określone skutki prawne. W przypadku skargi rodzaj rygoru ustawodawca określił w art. 58 § 1 pkt 3 p.p.s.a., zgodnie z którym sąd taką skargę odrzuca.
Poza sporem pozostaje w rozpoznawanej sprawie okoliczność, że R. H., wnosząc w imieniu W. H. skargę na decyzję Kujawsko-Pomorskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego w Bydgoszczy z dnia [...] maja 2015 r. nie dołączyła do akt sprawy pełnomocnictwa udzielonego jej przez mocodawcę oraz wymaganej liczby odpisów skargi. W takiej sytuacji zasadnie Wojewódzki Sąd Administracyjny w Bydgoszczy uznał, że wystąpiły przesłanki do zastosowania art. 49 § 1 p.p.s.a. i wezwał pełnomocnika do usunięcia stwierdzonych braków formalnych. Prawidłowo również przyjęto, że wezwania Sądu pierwszej instancji do uzupełnienia tego braków formalnych środka zaskarżenia pełnomocnik nie wykonał w terminie. Jednakże zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego w okolicznościach rozpoznawanej sprawy nie można było uznać wniesionej skargi za podlegającą odrzuceniu. Podkreślić bowiem należy, że skarga na wskazane wyżej postanowienie mogła zostać wniesiona przez samą stronę.
Konsekwentnie trzeba wobec tego przyjąć, że strona mogła w pełnym zakresie uzupełnić braki takiej skargi przez jej podpisanie i nadesłanie jej odpisów. Prawo do zastępstwa procesowego jest ściśle związane z prawem do sądu. Biorąc pod uwagę, że wykładnia przepisów dotyczących działania pełnomocnika nie powinna ograniczać stronie realizacji tego prawa, Sąd powinien był podjąć próbę usunięcia braków formalnych skargi na podstawie art. 49 § 1 p.p.s.a. poprzez ponowne skierowanie stosownego wezwania bezpośrednio do strony skarżącej (por. postanowienia NSA: z dnia 12 grudnia 2005 r., sygn. akt I GSK 2703/05; z dnia 13 stycznia 2012 r., sygn. akt II OSK 2634/11; z dnia 2 sierpnia 2012 r., sygn. akt I OSK 1767/12; z dnia 18 marca 2014 r., sygn. akt I OSK 465/14; z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt II OSK 2509/14, z dnia 19 maja 2015 r., sygn. akt II OSK 1082/15 publ. orzeczenia.nsa.gov.pl). Wobec niedokonania przez Sąd pierwszej instancji tej czynności, zaskarżone orzeczenie należy uznać za przedwczesne.
W tych okolicznościach Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 185 § 1 w zw. z art. 197 § 2 p.p.s.a., postanowił jak w sentencji.