Uzasadnienie
T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. (dalej jako skarżąca) wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie skargę na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie z dnia [...] marca 2017 r. nr [...] w przedmiocie zezwolenia na świadczenie usług w zakresie opróżniania zbiorników bezodpływowych i transportu nieczystości ciekłych. Do skargi tej dołączono między innymi potwierdzenie dokonania opłaty skarbowej od pełnomocnictwa udzielonego przez skarżącą adwokatowi M. K. w wysokości 17 zł (k. 11 akt) oraz potwierdzenie dokonania wpisu od skargi wniesionej w powyższej sprawie w wysokości 800,00 zł (k. 12 i k. 29 akt).
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału IV WSA w Warszawie z dnia 1 czerwca 2017 r. na podstawie art. 225 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn. Dz. U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej jako P.p.s.a.) zarządzono zwrot kwoty 600 zł stanowiącej nadpłatę należnego wpisu sądowego od skargi, wpisanego do rejestru opłat sądowych pod pozycją 11336 dnia 20 kwietnia 2017 r. na rzecz skarżącej Spółki. Odpis tego zarządzenia polecono przedstawić Oddziałowi Finansowo - Budżetowemu Sądu celem realizacji (k. 32 akt). Zarządzenie to zostało wykonane pismem z dnia 1 czerwca 2017 r. (k. 33 akt). Wskazany został rachunek bankowy Spółki, na który należało dokonać zwrotu nadpłaconego wpisu od skargi. Realizacja tego przelewu nastąpiła w dniu 6 czerwca 2018 r. w rejestrze opłat sądowych zakwalifikowany został jako zwrot i otrzymał nr 15980 (wydruk z dnia 12 czerwca 2018 r. z systemu bankowego sądu k. 40 akt).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z dnia 24 kwietnia 2018 r., sygn. akt IV SA/Wa 1293/17, po rozpoznaniu skargi w pkt 1 sentencji orzekł o uchyleniu pkt V zaskarżonej decyzji we wskazanym tam zakresie, w pkt 2 uchylił pkt 5 zezwolenia Wójta Gminy Puszcza Mariańska z dnia [...] sierpnia 2016 r. Nr [...] i umorzył postępowanie administracyjne w tym zakresie, zaś w pkt 3 sentencji wyroku zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Warszawie na rzecz strony skarżącej T. Sp. z o.o. z siedzibą w W. kwotę 697 złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego. Z uzasadnienia wynika jedynie, że podstawą zwrotu kosztów postępowania stanowił art. 200 P.p.s.a.
Skarżąca reprezentowana przez pełnomocnika wniosła zażalenie na pkt 3 powyższego wyroku, wnosząc o jego uchylenie w całości i zasądzenie od SKO w Warszawie na rzecz Spółki dalszej kwoty 600 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania sądowego, czyli łącznie 1.297 zł. Pełnomocnik wystąpił również o zasądzenie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego, w tym kosztów zastępstwa procesowego, według norm przepisanych, tj. w wysokości 340 zł. Zwrócił się o rozważenie wydania rozstrzygnięcia w oparciu o art. 195 § 2 zdanie pierwsze P.p.s.a., jako że zażalenie jest oczywiście uzasadnione.
Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucono naruszenie art. 200 P.p.s.a w zw. z art. 205 § 1 i 2 P.p.s.a. w zw. z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie w związku z § 2 ust. 2 pkt 26 rozporządzenia Rady Ministrów z 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi w zw. z art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. poprzez ich niewłaściwe zastosowanie, przez co doszło do bezpodstawnego zmniejszenia kosztów postępowania zasądzonych od organu II instancji na rzecz Skarżącego, pomimo tego, że skarga została uwzględniona w całości, a koszty poniesione przez Skarżącego były niezbędne do celowego dochodzenia jego praw.
W uzasadnieniu przywołano treść przepisów składających się na sformułowany w zażaleniu zarzut naruszenia prawa przez Sąd. Mając je na uwadze wskazano, że skoro skarga została w całości uwzględniona przez Sąd, to skarżącemu przysługuje zwrot wszystkich kosztów postępowania, które poniósł w związku z zainicjowaniem postępowania, a które były niezbędne do celowego dochodzenia praw. Według szczegółowego wyliczenia zawartego w zażaleniu, wskazującego podstawy prawne obliczeń, powinna zostać zasądzona kwota 1297 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania a nie jak uczynił to Sąd 697 zł. W uzasadnieniu zaskarżonego wyroku zabrakło jakiegokolwiek wyjaśnienia dotyczącego rozstrzygnięcia o kosztach a zatem nie sposób odnieść się w sposób bardziej szczegółowy do tej kwestii. Nie wiadomo jakie koszty zostały zaliczone przez Sąd na poczet zasądzonej kwoty 697 zł. Rozstrzygnięcie takie narusza art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zażalenie nie zasługuje na uwzględnienie.
Podstawową kwestią do wyjaśnienia jest to czy Sąd słusznie zasądził od SKO w Warszawie na rzecz skarżącej Spółki kwotę 697 zł wskazaną w pkt 3 zaskarżonego wyroku z dnia 24 kwietnia 2018 r.
Stosownie do art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Koszty te, w sytuacji reprezentowania strony w sprawie przez profesjonalnego pełnomocnika adwokata lub radcę prawnego, zgodnie z art. 205 § 2 P.p.s.a., to ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony.
Na koszty sądowe składają się opłaty sądowe i zwrot wydatków (art. 211 P.p.s.a.). Opłatami sądowymi są wpis i opłata kancelaryjna (art. 212 § 1 P.p.s.a.). Zasady i wysokość ustalania wpisu należnego od skargi określa rozporządzenie Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2003 r. Nr 221, poz. 2193 ze zm.), natomiast stawki wynagrodzeń za czynności adwokackie w sprawach przed sądem administracyjnym reguluje § 14 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie (Dz. U. z 2015 r., poz.1800 ze zm.).
Zwrócić należy uwagę, że zgodnie z § 33 ust. 1 rozporządzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 5 sierpnia 2015 r. Regulamin wewnętrznego urzędowania wojewódzkich sądów administracyjnych po wniesieniu skargi do sądu przewodniczący wydziału orzeczniczego niezwłocznie bada, czy skarga czyni zadość wymaganiom formalnym i czy został uiszczony wpis, a w razie potrzeby wzywa do usunięcia braków formalnych oraz do uiszczenia wpisu, chyba że został złożony wniosek o przyznanie prawa pomocy. Ponadto na podstawie art. 220 § 1 i 3 P.p.s.a to Przewodniczący Wydziału jest uprawniony do wezwania wnoszącego skargę aby pod rygorem odrzucenia skargi (§ 3) uiścił opłatę w terminie siedmiu dni od dnia doręczenia wezwania. W razie gdyby od skargi, skargi kasacyjnej, zażalenia oraz skargi o wznowienie postępowania, pomimo wezwania nie został uiszczony należny wpis, podlegają one odrzuceniu przez sąd.
Z powyższego wynika, że to Przewodniczący Wydziału jest uprawniony i zobowiązany badać czy wpis od skargi jest należny i w jakiej wysokości powinien być uiszczony przez wnoszącego skargę. Skarżący może nie uiścić wpisu wnosząc skargę wówczas Przewodniczący Wydziału wskaże mu w wezwaniu jaka wysokość wpisu jest należna i określi termin do jej uiszczenia.
Z art. 225 P.p.s.a. wynika, że opłatę prawomocnie uchyloną w całości lub w części postanowieniem sądu oraz różnicę między kosztami pobranymi a kosztami należnymi, a także pozostałość zaliczki wpłaconej na pokrycie wydatków zwraca się stronie z urzędu na jej koszt. Zatem w sytuacji kiedy ustalone zostanie, że w sprawie zostały pobrane opłaty w wyższej wysokości od należnych, to należy wynikającą z tego faktu różnicę zwrócić stronie na jej koszt. Może to uczynić z urzędu zarządzeniem Przewodniczący Wydziału lub sędzia sprawozdawca rozpatrujący sprawę.
Z akt sprawy wynika, że Przewodniczący Wydziału IV zarządził na podstawie art. 225 P.p.s.a. zwrot nadpłaty wpisu uiszczonego przez Skarżącą w wysokości 600 zł. Zatem uprawniony do określenia wysokości wpisu od skargi Przewodniczący Wydziału analizując sprawę przyjął, że w sprawie tej skargi należy się 200 zł wpisu zamiast uiszczonych 800 zł i zarządził zwrot różnicy. Tym samym rzeczywiście uiszczony przez Spółkę wpis wynosił 200 zł. Z akt wynika, że zarządzenie to zostało wykonane przez pracownika Oddziału Finansowo - Budżetowego Sądu w dniu 6 czerwca 2017 r., kiedy to środki pieniężne w kwocie 600 zł zostały zwrócone na konto Spółki wskazane w potwierdzeniu przelewu, z którego wpłynęły na konto sądu (k. 40 akt).
Wobec powyższego Sąd rozpoznał skargę i uwzględniając ją stosownie do art. 200 P.p.s.a. zasądził zwrot kosztów postępowania sądowego w wysokości rzeczywiście poniesionych kosztów sądowych. Składały się na nie wpis od skargi pobrany w kwocie 200 zł, koszty zastępstwa procesowego zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie - 480 zł, oraz wydatki w postaci opłaty skarbowej za pełnomocnictwo.
Za uzasadniony należy uznać zarzut naruszenia przez Sąd art. 141 § 4 zdanie pierwsze P.p.s.a. z uwagi na nieprzedstawienie w uzasadnieniu wyroku szczegółowego wyliczenia jakie koszty składały się na zasądzoną kwotę zwrotu. W istocie brak wyjaśnienia spowodował, że pełnomocnik uznał, iż Sąd nie uwzględnił przy zasądzeniu zwrotu kosztów uiszczonego wpisu. Jednak naruszenie to nie miało wpływu na prawidłowość orzeczenia o kosztach w wydanym wyroku i nie mogło tym samym prowadzić do jego uchylenia, skoro z akt sprawy wynika jednoznacznie, że zasądzona kwota zwrotu kosztów postępowania była prawidłowa, to NSA nie mógł uwzględnić postawionych w zażaleniu zarzutów.
Spółka nie wzięła pod uwagę tego, że faktycznie poniesiony przez nią wpis od skargi wynosił 200 zł zamiast 800 zł. Był zatem niższy o 600 zł i stąd wynikała różnica, której domagał się w zażaleniu pełnomocnik.
Mając powyższe na uwadze Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 P.p.s.a. w zw. z art. 197 § 2 P.p.s.a. orzekł jak w sentencji.
Naczelny Sąd Administracyjny nie orzekał o kosztach postępowania zażaleniowego z uwagi na brak podstaw do rozstrzygania przez NSA o kosztach postępowania w orzeczeniach wydawanych na skutek rozpoznania zażalenia od postanowienia sądu pierwszej instancji kończących postępowania zażaleniowe (por. postanowienia NSA z 17 stycznia 2008 r., II FZ 655/07, z 3 czerwca 2008 r., II FZ 216/08, z 12 maja 2011 r., II GZ 443/10; [w:] CBOSA). Orzeczenie w przedmiocie zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego powinno się znaleźć dopiero w wyroku (postanowieniu) kończącym postępowanie w sprawie w danej instancji, a więc w orzeczeniach wskazanych w art. 200, art. 201, art. 203 lub art. 204 P.p.s.a. (por. postanowienia NSA z 31 stycznia 2004 r. FZ 504/04, z 15 lutego 2007 r. II FZ 12/07; [w:] CBOSA.