Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 18 marca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 585/14 oddalił skargę A. T. i P. T. na postanowienie [...] Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [...] kwietnia 2014 r. nr [...] w przedmiocie grzywny w celu przymuszenia.
Pismem z dnia 13 maja 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł skargę kasacyjną od wskazanego powyżej wyroku.
Zarządzeniem Przewodniczącego Wydziału z dnia 19 maja 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej został wezwany do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Z uwagi na brak uiszczenia wpisu sądowego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 23 czerwca 2015 r. sygn. akt IV SA/Po 585/15 odrzucił skargę kasacyjną.
Pismem z dnia 7 lipca 2015 r. pełnomocnik strony skarżącej wniósł o przywrócenie terminu do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że nie otrzymał awiza od operatora pocztowego i dlatego nie mógł też uiścić wpisu. Zaznaczył, że w okresie, w którym miała zostać awizowana odbierał korespondencję, w tym również odpis wyroku WSA w Poznaniu wydany w innej sprawie. Wskazał, że nie został prawidłowo poinformowany o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej, wobec czego bez własnej winny mógł dokonać czynności polegającej na uiszczeniu wpisu od skargi kasacyjnej.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu postanowieniem z dnia 4 sierpnia 2015 r. odmówił stronie skarżącej przywrócenia terminu do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
W uzasadnieniu wskazał, że pełnomocnik strony skarżącej nie przedstawił wiarygodnej argumentacji wskazującej na brak jej winy w uchybieniu terminu. Podał, że z adnotacji naniesionych przez pracownika operatora pocztowego na kopercie zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej wynika, że przesyłka ta, wobec niezastania odbiorcy została dwukrotnie awizowana. Świadczy o tym znajdująca się na kopercie pieczęć "adresata nie zastano awizowano" z naniesieniem daty i podpisu pracownika oraz wzmianka o pozostawieniu przesyłki w placówce pocztowej i umieszczeniu powiadomienia o powyższym w skrzynce oddawczej. Wobec niepodjęcia przesyłki, została ona powtórnie awizowana w dniu 1 czerwca 2015 r. o czym świadczy umieszczona na kopercie pieczęć "awizowana powtórnie" ze wskazaniem daty i podpisem pracownika.
Natomiast pełnomocnik strony skarżącej nie uprawdopodobnił okoliczności, że awizo nie zostało pozostawione w skrzynce oddawczej. Za takie nie można bowiem uznać twierdzenia, że w okresie awizowania przesyłki odbierał on inną korespondencję kierowaną do niego z Sądu.
W zażaleniu na powyższe postanowienie pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że przedstawił Sądowi I. instancji wiarygodną wersję zdarzeń, przekładając dowody, że w tym czasie odbierał inną korespondencję i gdyby wiedział o awizo to nie było żadnych przeszkód, aby odebrał również przedmiotowe wezwanie, które przekazałby swoim mocodawcom, aby uregulowali zgodnie z wezwaniem wpis.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zgodnie z art. 86 § 1 zd. 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t.jedn. Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., dalej: p.p.s.a.), jeżeli strona nie dokonała w terminie czynności w postępowaniu sądowym bez swojej winy, sąd na jej wniosek postanowi przywrócenie terminu. W myśl art. 86 § 2 p.p.s.a. w piśmie z wnioskiem o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy w uchybieniu terminu.
Przy ocenie czy uchybienie terminu było zawinione należy brać pod uwagę obiektywny miernik staranności, jakiej można wymagać od strony należycie dbającej o swoje interesy. Skoro art. 86 § 2 p.p.s.a. stanowi, że we wniosku o przywrócenie terminu należy uprawdopodobnić okoliczności wskazujące na brak winy po stronie zainteresowanego przywróceniem terminu, to należy uznać, że jakikolwiek stopień zawinienia strony w uchybieniu terminu (nawet lekkie niedbalstwo) powoduje niedopuszczalność jego przywrócenia. Przywrócenie terminu może więc mieć miejsce tylko wtedy, gdy uchybienie terminu nastąpiło wskutek przeszkody, której strona nie mogła usunąć, nawet przy użyciu największego w danych warunkach wysiłku. Przywrócenie terminu jest więc dopuszczalne wyłącznie w przypadku zaistnienia obiektywnych, występujących bez woli strony, okoliczności, które mimo dołożenia przez stronę odpowiedniej staranności w prowadzeniu własnych spraw udaremniły dokonanie czynności w terminie.
W niniejszej sprawie kwestią sporną pozostaje to, czy strona skarżąca uprawdopodobniła, że nie doręczono jej wezwania do uiszczenia wpisu sądowego od skargi kasacyjnej.
Przepisy art. 73 § 1 - 4 p.p.s.a. stwarzają możliwość skorzystania przez sąd administracyjny z instytucji tzw. "fikcji" doręczenia. Fikcja ta w istocie sprowadza się do stwierdzenia, że strona odebrała przesyłkę, podczas gdy fizycznie do takiego odbioru nie doszło. Warunkiem jednak jest, aby strona miała możliwość odbioru przesyłki – czy to na poczcie, czy to w urzędzie gminy – ale z niej nie skorzystała. O możliwości tej doręczyciel pozostawić musi zawiadomienie.
Pełnomocnik strony skarżącej podniósł, że nie otrzymał awiza (zawiadomienia) informującego o możliwości odbioru przesyłki na poczcie zawierającej wezwanie do uiszczenia wpisu od skargi kasacyjnej.
Zarzut tak sformułowany nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem z informacji poczty na zwróconej do Sądu I instancji przesyłce wynika, że była ona prawidłowo awizowana, zgodnie ze wskazanymi na wstępie regułami. Pełnomocnik strony skarżącej skutecznie nie uprawdopodobnił, że podniesione w zażaleniu okoliczności miały miejsce. Jedną z możliwości służących obaleniu domniemania doręczenia jest przeprowadzenie procedury reklamacyjnej. Innymi słowy, istotne jest, aby w przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania usługi pocztowej została, zgodnie z art. 92 ustawy z dnia 23 listopada 2012 r. – Prawo pocztowe, zgłoszona reklamacja. Co do zasady brak woli przeprowadzenia procedury reklamacyjnej uniemożliwia skuteczne obalenie domniemania doręczenia pisma w trybie awizowania.
Pełnomocnik strony skarżącej nie skorzystał z możliwości przeprowadzenia procedury reklamacyjnej – nawet po doręczeniu zaskarżonego postanowienia wraz z uzasadnieniem (w którym wskazano na gołosłowność jego twierdzeń).
Pełnomocnik strony skarżącej zmierza do obalenia domniemania skuteczności doręczenia zastępczego jedynie na podstawie własnego twierdzenia, co godzi w samą istotę instytucji doręczenia zastępczego. Obalenie fikcji doręczenia tylko na podstawie twierdzenia, że awiza nie pozostawiono, prowadziłoby do nieuzasadnionego podważenia instytucji z art. 73 p.p.s.a. W każdej bowiem sytuacji strona mogłaby obalić domniemanie doręczenia przesyłki w trybie awizo poprzez zwykłe oświadczenie, że awizo nie zostało umieszczone w skrzynce pocztowej lub zaginęło.
Mając powyższe na uwadze, Naczelny Sąd Administracyjny, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., orzekł jak w sentencji postanowienia.