Uzasadnienie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Poznaniu wyrokiem z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 47/18, po rozpoznaniu skargi Z.G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu z dnia [...] lipca 2017 r., nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania administracyjnego w punkcie I uchylił zaskarżoną decyzję, w punkcie II zasądził od Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Kaliszu na rzecz skarżącego kwotę 697 zł tytułem zwrotu kosztów postępowania.
W uzasadnieniu Sąd pierwszej instancji podniósł, że o zwrocie kosztów postępowania orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2017 r. poz. 1369, ze zm. - zwanej dalej: "P.p.s.a.") i § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2018 r. poz. 265) i jednocześnie wskazał, że na orzeczoną kwotę zwrotu kosztów postępowania w wysokości 697 zł składa się suma wynagrodzenia pełnomocnika (480 zł), uiszczonego wpisu od skargi (200 zł) oraz uiszczonej opłaty skarbowej od pełnomocnictwa (17 zł).
Zażalenie na postanowienie zawarte w punkcie II ww. wyroku złożył skarżący Z.G. reprezentowany przez pełnomocnika wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Poznaniu z uwagi na niezasądzenie wszystkich kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Skarżący podniósł, że Sąd pierwszej instancji nie zasądził ani nie wyjaśnił braku zasądzenia zwrotu kosztów postępowania zażaleniowego od postanowienia Sądu z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 834/17 odrzucającego skargę skarżącego, które to postanowienie na skutek wniesienia zażalenia przez skarżącego zostało uchylone przez NSA postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1465/17. Zdaniem skarżącego koszty te należą do niezbędnych kosztów postępowania poniesionych przez niego, których zwrot przysługuje mu od organu.
W związku z powyższym skarżący wniósł o zasądzenie od SKO w Kaliszu na jego rzecz niezbędnych kosztów postępowania zażaleniowego w kwocie 240 zł obejmującej wynagrodzenie pełnomocnika w związku z § 14 ust. 1 pkt 2d rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Zażalenie zasługuje na uwzględnienie.
Zgodnie z art. 200 P.p.s.a. w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność albo dopuścił się bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw. Natomiast stosownie do art. 205 § 2 P.p.s.a. do niezbędnych kosztów postępowania strony reprezentowanej przez adwokata lub radcę prawnego zalicza się ich wynagrodzenie, jednak nie wyższe niż stawki opłat określone w odrębnych przepisach i wydatki jednego adwokata lub radcy prawnego, koszty sądowe oraz koszty nakazanego przez sąd osobistego stawiennictwa strony. Przepisy ustawy P.p.s.a. nie regulują szczegółowych zasad ustalania wysokości przysługujących stronie należności, odsyłając w tym zakresie do przepisów odrębnych. W przypadku jeśli strona reprezentowana jest przez radcę prawnego, zastosowanie znajdą przepisy powołanego wyżej rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych.
W ocenie Naczelnego Sądu Administracyjnego skarżący zasadnie kwestionuje postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu zawarte w punkcie II wyroku z dnia 13 czerwca 2018 r., sygn. akt II SA/Po 47/18 bowiem nie uwzględnia ono kosztów wynagrodzenia pełnomocnika, poniesionych w związku z celowym dochodzeniem praw w czasie postępowania zażaleniowego. Wskazać należy, że w orzecznictwie sądów administracyjnych i w literaturze przyjęto, że koszty postępowania zażaleniowego podlegają zaliczeniu do kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw, o czym stanowi art. 200 P.p.s.a (vide: postanowienie NSA z dnia 3 grudnia 2009 r., sygn. akt II OZ 1075/09 oraz z dnia 11 stycznia 2010 r., sygn. akt II OZ 1160/09). W przedmiotowej sprawie pełnomocnik skarżącego wniósł zażalenie na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Poznaniu z dnia 25 września 2017 r., sygn. akt II SA/Po 834/17, które zostało uwzględnione przez NSA postanowieniem z dnia 5 grudnia 2017 r., sygn. akt II OZ 1465/17.
Przy czym w postanowieniu tym NSA stwierdził, że rozstrzygnięcie o kosztach postępowania zażaleniowego nie może być podjęte przez NSA z powodu braku podstaw prawnych. Oznacza to, że w sytuacji uwzględnienia skargi przez Sąd pierwszej instancji zwrot kosztów postępowania nie ogranicza się tylko do kosztów postępowania poniesionych przez stronę w chwili wydania takiego wyroku, lecz obejmować może również wcześniejsze koszty postępowania, które strona poniosła przed jego wydaniem. Jak wskazano powyżej należą do nich także koszty postępowania zażaleniowego. Sąd ustalając zaskarżonym postanowieniem zawartym w wyroku należne na rzecz skarżącego koszty postępowania w ogóle nie zajął się tym problemem, co czyni zarzut w tym zakresie zasadnym.
Sąd pierwszej instancji rozpoznając zatem ponownie sprawę w zakresie kosztów postępowania zobowiązany będzie szczegółowo przedstawić zarówno podstawę prawną swojego rozstrzygnięcia w tym przedmiocie, a także wskazać konkretne kwoty, jakie składają się na zasądzone koszty. Sąd pierwszej instancji zobowiązany będzie również uwzględnić koszty związane z koniecznością sporządzenia złożonego w niniejszej sprawie zażalenia, bowiem zarówno przepisy ustawy P.p.s.a., jak i przepisy odrębne, nie dają podstaw do zasądzenia przez Naczelny Sąd Administracyjny kosztów postępowania w związku z uchyleniem zaskarżonego postanowienia w przedmiocie kosztów, natomiast koszt ten z pewnością stanowił koszt niezbędny do celowego dochodzenia praw skarżącego.
Ponadto zauważyć należy, że stosownie do art. 227 § 2 P.p.s.a. od zażaleń na postanowienia wojewódzkiego sądu administracyjnego w przedmiocie kosztów sądowych, nie pobiera się opłat sądowych. A zatem skarżący nie był zobowiązany do uiszczenia opłaty od przedmiotowego zażalenia. Jednak jeśli taką opłatę uiścił to Sąd pierwszej instancji powinien zwrócić ją stronie zgodnie z art. 225 P.p.s.a. Bezpodstawnie uiszczone wpisy nie podlegają bowiem zaliczeniu do kosztów niezbędnych do celowego dochodzenia sprawy.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 185 § 1 w związku z art. 197 § 1 i 2 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.