Uzasadnienie
Marszałek Województwa Wielkopolskiego wystąpił do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu o właściwość jaki zaistniał pomiędzy nim a Starostą Wrzesińskim w sprawie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji Starosty Wrzesińskiego z 12 listopada 2014 r. udzielającej E. sp. z o.o. z siedzibą w N. (dalej: spółka) zezwolenia na zbieranie odpadów na terenie nieruchomości zlokalizowanej w miejscowości M., gm. N. W uzasadnieniu wniosku Marszałek Województwa Wielkopolskiego wskazał, że spółka uzyskała zezwolenie na zbieranie odpadów, które obowiązywało do 5 marca 2020 r. i wygasło wskutek niezłożenia przez spółkę wniosku o zmianę posiadanej decyzji na podstawie art. 14 ust. 1 ustawy z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2018 r. poz. 1592 ze zm.).
W niniejszej sprawie, Starosta Wrzesiński pismami z 21 stycznia 2021 r., 19 marca 2021 r. oraz 15 kwietnia 2021 r. przekazał Marszałkowi Województwa Wielkopolskiego pisma skierowane do Starosty Wrzesińskiego przez organy administracji publicznej (m.in. Wielkopolskiego Wojewódzkiego Inspektora Ochrony Środowiska) wskazujące na konieczność podjęcia działań mających na celu usunięcie odpadów zdeponowanych na ww. nieruchomości. Starosta uznał, że skoro zmagazynowane odpady przekraczają 3000 Mg, to stosownie do aktualnego brzmienia art. 41 ust. 3 pkt 1 lit.d ustawy z dn. 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2021 r., poz. 779 ze zm., dalej ustawa o odpadach) organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest Marszałek Województwa Wielkopolskiego i na tej podstawie przekazał pisma dot. działalności spółki Marszałkowi.
Marszałek Województwa Wielkopolskiego nie podzielił tego stanowiska wskazując, że zgodnie z art. 41 ust 3 pkt 1 lit. d ustawy o odpadach marszałek województwa jest właściwy do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W opinii Marszałka, wskazana regulacja "nie jest tożsama" z ilością zdeponowanych odpadów w danym momencie i w danym miejscu. W niniejszej sprawie brak jest danych, co uniemożliwia ocenę, czy spółka w ciągu roku przyjmowała do zbierania powyżej 3000 Mg.
Mając powyższe na uwadze, Marszałek Województwa Wielkopolskiego wskazał, że w sprawie organem właściwym do stwierdzenia wygaśnięcia decyzji jest organ, który udzielił zezwolenia na zbieranie odpadów, bez względu na to, czy w aktualnym stanie prawnym byłby on właściwy do wydania zezwolenia. Na potwierdzenie tego stanowiska, organ wskazał postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 27 lutego 2015 r., sygn. akt II OW 195/14.
W odpowiedzi na wniosek Starosta Wrzesiński wskazał, że w jego ocenie do kompetencji marszałka należą sprawy, w których masa wszystkich rodzajów zmagazynowanych odpadów przekracza 3000 Mg. Uwzględniając więc, że zmagazynowane odpady przekroczyły 3000 Mg, Starosta Wrzesiński uznał, iż stosownie do aktualnego brzmienia art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach, organem właściwym w przedmiotowej sprawie jest Marszałek Województwa Wielkopolskiego i na tej podstawie przekazał pisma dotyczące działalności spółki. Wskazał przy tym na postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego z 14 marca 2019 r. (sygn. akt II OW 233/18), w którym stwierdzono, że zaistnienie faktu przetwarzania i zbierania (magazynowania) odpadów ponad 3000 Mg wyczerpuje przesłankę z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o odpadach.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył co następuje
Zgodnie z art. 4 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, dalej: P.p.s.a.), sądy administracyjne rozstrzygają spory o właściwość między organami jednostek samorządu terytorialnego i między samorządowymi kolegiami odwoławczymi, o ile odrębna ustawa nie stanowi inaczej, oraz spory kompetencyjne między organami tych jednostek, a organami administracji rządowej. Rozstrzyganie sporów polega na wskazaniu organu właściwego do rozpoznania sprawy (art. 15 § 2 P.p.s.a.).
Przez spór należy rozumieć sytuację, w której przynajmniej dwa organy jednocześnie uważają się za właściwe do załatwienia sprawy (spór pozytywny) albo gdy każdy z organów uważa się za niewłaściwy do załatwienia sprawy (spór negatywny), przy czym żaden z organów pozostając w sporze nie podejmuje stosownego rozstrzygnięcia oczekując na zajęcie stanowiska przez ten właściwy.
W niniejszej sprawie, Marszałek Województwa Wielkopolskiego wniósł o wskazanie organu właściwego w sprawie wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie decyzji z 12 listopada 2014 r. Zgodnie jednak z art. 14 ust. 6 ustawy z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r., poz. 1592 ze zm.), jeżeli posiadacz odpadów nie złoży wniosku spełniającego wymagania, o których mowa w art. 14 ust. 1 i 2, w terminie, o którym mowa w art. 14 ust. 1, zezwolenie na zbieranie odpadów, zezwolenie na przetwarzanie odpadów, zezwolenie na zbieranie i przetwarzanie odpadów albo pozwolenie na wytwarzanie odpadów, w zakresie określenia wymagań dotyczących zbierania lub przetwarzania odpadów, wygasa. Wygaśnięcie decyzji następuje w takim przypadku z mocy prawa i nie jest wydawana w tym przedmiocie żadna decyzja.
Powyższe oznacza, że spór w tej sprawie de facto nie zaistniał, ponieważ decyzja wygasła z mocy prawa, a więc brak jest podstaw do wskazania organu właściwego do stwierdzenia jej wygaśnięcia.
Jedynie ubocznie zauważyć należy, że zgodnie z art. 47 ust. 8 ustawy o odpadach w związku z art. 47 ust. 3 i ust. 5 tej ustawy wynika, że wygaśnięcie zezwolenia na zbieranie odpadów powoduje zakończenie działalności objętej tym zezwoleniem, a posiadacz odpadów, którego zezwolenie wygasło, jest zobowiązany do usunięcia odpadów i negatywnych skutków w środowisku lub szkód w środowisku w rozumieniu ustawy z dnia 13 kwietnia 2007 r. o zapobieganiu szkodom w środowisku i ich naprawie, w ramach prowadzonej działalności objętej tym zezwoleniem, na własny koszt. Jak już wskazano, wygaśnięcie decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów nastąpiło w tej sprawie z mocy prawa.
Tym samym, brak jest terminu, w którym posiadacz odpadów jest zobowiązany wykonać obowiązki, o których stanowi art. 47 ust. 5 ustawy o odpadach. Stąd też doprowadzenie do wykonania tych obowiązków może nastąpić w drodze egzekucji administracyjnej wszczętej przez właściwy organ. Zgodnie z art.
5. § 1 pkt 2 ustawy z dnia 17 czerwca 1966 r. o postępowaniu egzekucyjnym w administracji (t. j. Dz. U. z 2022 r., poz. 479), dla obowiązków wynikających bezpośrednio z przepisów prawa, organem uprawnionym jest organ bezpośrednio zainteresowany w wykonaniu przez zobowiązanego obowiązku. Właściwość organu w tym zakresie powinna zostać ustalona z uwzględnieniem obecnie obowiązującego stanu prawnego, co oznacza, że organem tym będzie właściwy miejscowo marszałek województwa (art. 47 ust. 5 w związku z art. 47 ust. 8 oraz w związku z art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. d) ustawy o odpadach), ale tylko w przypadku, gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg. W pierwszej kolejności organy powinny poczynić stosowne ustalenia w zakresie ilości magazynowanych odpadów.
Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 oraz w związku z art. 4 i art. 15 § 1 pkt 4 P.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji postanowienia.