Postanowienie NSA z 9 lutego 2023 r., III OZ 46/23

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 9 lutego 2023 r. na posiedzeniu niejawnym w Izbie Ogólnoadministracyjnej zażalenia małoletniego M. Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z. na postanowienie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 1 grudnia 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 551/22 o odmowie sprostowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 551/22

Sprawa

w sprawie ze skargi małoletniego M. Z. reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z. na bezczynność Ministra Klimatu i Środowiska postanawia: oddalić zażalenie.

Skład

Sędzia NSA Rafał Stasikowski przewodniczący

Uzasadnienie

Postanowieniem z 1 grudnia 2022 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie odmówił sprostowania wyroku tego Sądu z 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 551/22. W uzasadnieniu wskazał, że małoletni skarżący w piśmie z 22 listopada 2022 r. wniósł o sprostowanie ww. wyroku poprzez: zamieszczenie w treści sentencji wyroku miejsca rozpoznania sprawy i wydania wyroku (1), zamieszczenie kropki po sformułowaniu "oddala skargę" (2) oraz usunięcie z treści tego wyroku sformułowania "małoletniego" (3). W przypadku nieuwzględnienia wniosku nr 3 wniósł o sprostowanie wyroku poprzez usunięcie z sentencji wyroku sformułowania "małoletniego" oraz sformułowania "reprezentowanego przez przedstawiciela ustawowego A. Z.".

Zdaniem Sądu pierwszej instancji w przedmiotowej sprawie brak jest podstaw do uznania jakoby Sąd, formułując komparycję wydanego w niniejszej sprawie wyroku, dopuścił się jakichkolwiek niedokładności (nieścisłości) w rozumieniu art. 156 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (j.t. Dz. U z 2022 r., poz. 329 ze zm.; dalej "p.p.s.a."). Sąd stwierdził, że faktem jest bowiem, że M. Z. jest osobą małoletnią, na co wskazuje podany w skardze jego numer PESEL – [...], nie osiągnął zatem w dniu wydania wyroku pełnoletności. Wobec tego Sąd prawidłowo określił stronę skarżącą, stwierdzając, że skarga pochodzi od małoletniego M. Z., który z mocy prawa jest reprezentowany przez przedstawiciela ustawowego. Sąd ten wyjaśnił nadto, że siedzibą Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie jest miasto stołeczne Warszawa, stąd bezcelowym było podawanie w komparycji wydanego wyroku miejsca rozpoznania sprawy i wydania wyroku. Przyznał, że po słowach "oddala skargę" winien znaleźć się znak interpunkcyjny w postaci kropki, jednakże brak tego znaku nie ma najmniejszego wpływu na treść wydanego w niniejszej sprawie wyroku, a co za tym idzie nie przesądza o konieczności dokonania sprostowania w tym zakresie w oparciu o powołany powyżej przepis ustawy.

Zażalenie na powyższe postanowienie wniósł skarżący, wnosząc o uchylenie zaskarżonego postanowienia w całości i sprostowanie wyroku zgodnie z wnioskiem z 22 listopada 2022 r., a także o zasądzenie kosztów postępowania.

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Zażalenie nie jest zasadne, bowiem zaskarżone postanowienie Sądu pierwszej instancji odpowiada prawu.

Zgodnie z art. 156 § 1 p.p.s.a. sąd może z urzędu sprostować w wyroku niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki. Sprostowanie orzeczenia sądowego jest konstrukcją procesową, która ma na celu naprawienie jego wadliwości przez nadanie mu takiego brzmienia, jakie sąd zamierzał, która jednocześnie nie może prowadzić do zmiany lub uchylenia tego orzeczenia, co jest dopuszczalne tylko w drodze jego zaskarżenia środkiem odwoławczym (por. postanowienia Naczelnego Sądu Administracyjnego: z 28 kwietnia 2011 r., II GSK 346/10, LEX nr 786109; z 3 września 2013 r., II OZ 665/13, LEX nr 1364265). Sprostowanie orzeczenia może nastąpić z urzędu, jeżeli sąd stwierdzi występujące w nim niedokładności, a także na wniosek każdej ze stron postępowania lub jego uczestników.

W niniejszej sprawie skarżący domagał się sprostowania wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 551/22, w zakresie 3 kwestii. Pierwszą z nich było zamieszczenie w treści sentencji wyroku "miejsca rozpoznania sprawy i wydania wyroku".

Zgodnie z art. 138 p.p.s.a. sentencja wyroku powinna zawierać: oznaczenie sądu, imiona i nazwiska sędziów, protokolanta oraz prokuratora, jeżeli brał udział w sprawie, datę i miejsce rozpoznania sprawy i wydania wyroku, imię i nazwisko lub nazwę skarżącego, przedmiot zaskarżenia oraz rozstrzygnięcie sądu. W praktyce orzeczniczej sądów administracyjnych można spotkać dwa różne sposoby wskazywania "miejsca rozpoznania sprawy" w sentencji wyroków. Pierwszy z nich sprowadza się w zasadzie do dorozumianego podania miejsca rozpoznania sprawy poprzez wskazanie w sentencji orzeczenia sądu administracyjnego rozpoznającego sprawę. Należy wówczas przyjąć, że miejscem rozpoznania sprawy jest po prostu siedziba tego sądu i taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Niektóre orzeczenia wojewódzkich sądów administracyjnych zawierają dodatkowe wskazanie, że sprawę rozpoznano w siedzibie danego wojewódzkiego sądu administracyjnego. Orzeczenia wydawane w VIII Wydziale Zamiejscowym Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie mają (lub powinny mieć) zawsze w komparycji wyraźne wskazanie, że dane orzeczenie zapadło w wydziale zamiejscowym - "Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie Wydział VIII Zamiejscowy w Radomiu" (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z 12 lutego 2020 r., II OSK 846/18, LEX nr 3056812).

Z powyższego wynika, że pominięcie przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w wyroku z 7 listopada 2022 r., sygn. akt II SAB/Wa 551/22, dodatkowej informacji o miejscu rozpoznania sprawy i wydania wyroku nie stanowi niedokładności, czy też oczywistej omyłki tego Sądu, lecz jest zamierzonym działaniem wynikającym z przyjętej praktyki orzeczniczej. Zatem w sprawie nie sposób stwierdzić, że odmawiając w tym zakresie sprostowania wyroku Sąd pierwszej instancji naruszył prawo.

Skarżący wniósł również o sprostowanie ww. wyroku przez zamieszczenie kropki po sformułowaniu "oddala skargę". Co do tej kwestii należy podzielić stanowisko Sądu pierwszej instancji, który stwierdził, że po ww. słowach powinna się znaleźć kropka. Niemniej brak tego znaku interpunkcyjnego nie ma żadnego wpływu na treść wyroku, jego rozumienie, czy interpretację. Tego rodzaju brak (czy też błąd) w orzeczeniu w okolicznościach niniejszej sprawy nie przesądza o konieczności jego sprostowania. Należy zwrócić uwagę, że art. 156 § 1 p.p.s.a. stanowi, że "sąd może z urzędu sprostować...". Oznacza to, że nie każde niedokładności, błędy pisarskie albo rachunkowe lub inne oczywiste omyłki muszą podlegać sprostowaniu, lecz te, które sąd uzna za niezbędne z punktu widzenia ratio legis tej instytucji.

Jeżeli zaś chodzi o wskazanie w przedmiotowym wyroku na "małoletność" skarżącego, to trafnie Sąd pierwszej instancji uznał, że również i ta kwestia nie podlega sprostowaniu. Należy zwrócić uwagę, że zgodnie z art. 26 p.p.s.a. zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach sądowoadministracyjnych (zdolność procesową) mają osoby fizyczne posiadające pełną zdolność do czynności prawnych, osoby prawne oraz organizacje społeczne i jednostki organizacyjne, o których mowa w art. 25 (§ 1). Osoba fizyczna ograniczona w zdolności do czynności prawnych ma zdolność do czynności w postępowaniu w sprawach wynikających z czynności prawnych, których może dokonywać samodzielnie (§ 2). Zgodnie z art. 27 p.p.s.a. osoba fizyczna niemająca zdolności do czynności w postępowaniu może je podejmować tylko przez swojego przedstawiciela ustawowego.

Skarżący jest osobą niepełnoletnią, która ukończyła lat 13. Ma więc ograniczoną zdolność do czynności prawnych. W kodeksie cywilnym taką osobę określa się mianem "małoletniej" (por. art. 10 i 15 tej ustawy). W przypadku gdy w sprawie sądowoadministracyjnej występuje osoba małoletnia w charakterze strony postępowania, to wymieniając taką osobę w sentencji orzeczenia określa się ją mianem osoby "małoletniej" oraz podaje osobę, która ją reprezentuje, co wynika z praktyki orzeczniczej sądów administracyjnych. Nie oznacza to, że zawarcie takiego określenia jest niezbędne, bowiem nie wynika to z przepisów p.p.s.a.

Z pewnością nie można jednak stwierdzić, że zawarcie takiego określenia strony jest błędne lub omyłkowe, co oznacza, że prawidłowo Sąd pierwszej instancji odmówił sprostowania przedmiotowego wyroku również i co do tej kwestii.

Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 184 w związku z art. 197 § 2 p.p.s.a., Naczelny Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.