Wyrok NSA z 21 stycznia 2005 r., OSK 868/04

Sąd

Naczelny Sąd Administracyjny

Rozpoznanie

w dniu 21 stycznia 2005 r. na rozprawie w Izbie Ogólnoadministracyjnej skargi kasacyjnej Prezydenta Miasta B.

Od orzeczenia

od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Łodzi z dnia 6 lutego 2004 r. sygn. akt II SA/Łd 1153/02

Skład

Przewodniczący Sędzia NSA Edward Janeczko, Sędziowie NSA Barbara Gorczycka-Muszyńska (spr.), Joanna Runge-Lissowska
Mariusz Bartosiak protokolant

Sprawa

w sprawie ze skargi Prezydenta Miasta B. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 5 lipca 2002 r. (...) w przedmiocie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości. oddala skargę kasacyjną.

Uzasadnienie

OSK 868/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi wyrokiem z dnia 6 lutego 2004 r. oddalił skargę Prezydenta Miasta B. na decyzję Wojewody Ł. z dnia 5 lipca 2001 r. utrzymującą w mocy decyzję Starosty B. orzekającą o zwrocie na rzecz Janiny P. nieruchomości położonej w B. przy ul. L., oznaczonej w ewidencji gruntów jako działki Nr 65/3, 71/13, 71/15, 71/17 i zobowiązującą jednocześnie Janinę P. do zwrotu na rzecz Gminy zrewaloryzowanego odszkodowania w kwocie 6.423 zł. w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym decyzja o zwrocie nieruchomości stanie się ostateczna.

W uzasadnieniu tego wyroku podano, że wskazane działki nabyte zostały od skarżącej przez Skarb Państwa w 1977 r., w trybie art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1968 r. o zasadach i trybie wywłaszczania nieruchomości /Dz.U. 1974 nr 10 poz. 64 ze zm./.

Do chwili wystąpienia przez skarżącą o zwrot tych działek tj. do dnia 14 listopada 1998 r. działki te nie zostały wykorzystane na cel wywłaszczenia zamierzony przy ich wykupie tj. pod budowę osiedla mieszkaniowego wraz z infrastrukturą. Zgodnie z art. 136 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami /Dz.U. 2000 nr 46 poz. 543 ze zm./, który - stosownie do art. 216 tej ustawy stosuje się odpowiednio do nieruchomości przejętych lub nabytych na rzecz Skarbu Państwa m.in. na podstawie art. 6 cyt. ustawy z dnia 12 marca 1968 r. - można żądać zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, jeżeli stała się ona zbędna na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu. Zbędność owego celu została sprecyzowana w art. 137 par. 1 ustawy i jest nią: upływ siedmiu lat od dnia, w którym ostateczna stała się decyzja o wywłaszczeniu, albo utrata mocy decyzji o ustaleniu lokalizacji inwestycji lub decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, a cel ten nie został zrealizowany. Sąd wskazał przy tym, że przesłanka z art. 137 ust. 1 pkt 1 ustawy o gospodarce nieruchomościami musi dotyczyć konkretnej nieruchomości, tj. co do której wszczęto postępowanie w przedmiocie jej zwrotu.

Podnoszona w skardze okoliczność braku środków finansowych na dokończenie realizacji osiedla i bliżej niesprecyzowany zamiar wykorzystania w przyszłości wskazanych działek na potrzeby tego osiedla, nie może mieć żadnego prawnego znaczenia, skoro we okresie 7 lat od daty zawarcia umowy, w oparciu o art. 6 ustawy z dnia 12 marca 1958 r. nie rozpoczęto na tych działkach robót związanych z realizacją celu wywłaszczenia.

Jednocześnie Sąd wskazał, że wprawdzie można mieć zastrzeżenie do faktu braku wyliczeń w decyzji organu I instancji wysokości odszkodowania przypisanego do zwrotu przez Janinę P., jednakże zważywszy, że odszkodowanie to zostało precyzyjnie wyliczone w decyzji organu I instancji z dnia 2 lutego 2001 r., to mimo, iż "w kontekście uchylenia tej decyzji powinno być powtórzone w nowej decyzji wydanej w wyniku ponownego rozpatrzenia sprawy - wada ta nie miała istotnego wpływu na wynik sprawy".

Skargę kasacyjną od tego wyroku wniósł Prezydent Miasta B., reprezentowany przez radcę prawnego Dobrosławę S. Wnosząc o uchylenie zaskarżonego wyroku w całości zarzucono, iż wyrok ten wydany został z naruszeniem przepisów prawa materialnego, a w szczególności:

• art. 136 i 137 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami przez ich niewłaściwe zastosowanie, polegające na uznaniu, że w sprawie spełnione zostały przesłanki do zwrotu nieruchomości z uwagi na jej zbędność na cel określony przy wykupie tej nieruchomości. Z uzasadnienia skargi wynika, że zdaniem jej autora fakt, iż osiedle mieszkaniowe Dolnośląska zostało zrealizowane, a nie wykorzystano jedynie tych działek, które wykupiono od skarżącej i które są przedmiotem zwrotu orzeczonego ostateczną decyzją Wojewody Ł. - nie uzasadnia uznania, że działki te są zbędne na cel określony w akcie nabycia,
• art. 140 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. przez jego niezastosowanie pomimo, że strona skarżąca w skardze na decyzję ostateczna Wojewody Ł. podnosiła zarzut niewłaściwego - w jej ocenie - określenia wysokości odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy Miasta B. W uzasadnieniu skargi kasacyjnej dotyczącym tego zarzutu skarżąca podała, że już w skardze na decyzję ostateczną zgłaszane były wątpliwości co do wyliczenia przez biegłego wartości rynkowej nieruchomości na kwotę 40 zł/m2 gruntu, jednakże Wojewódzki Sąd Administracyjny w swoim rozstrzygnięciu "skupił się na przesłankach zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, natomiast nie odniósł się do zakwestionowanej przez stronę skarżącą wysokości odszkodowania".

Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje

Skarga kasacyjna nie mogła być uwzględniona, ponieważ nie ma uzasadnionych podstaw. Działki, należące do skarżącej zostały wykupione na potrzeby zamierzonej realizacji osiedla mieszkaniowego.

Osiedle to zostało wybudowane, natomiast działki wykupione od Janiny P. nie zostały na ten cel wykorzystane do chwili obecnej.

Przepis art. 137 ust. 1 pkt 1 pow. ustawy o gospodarce nieruchomościami precyzując kiedy nieruchomość uznaje się za zbędną na cel określony w decyzji o wywłaszczeniu stanowi, że ma to miejsce wówczas, jeśli pomimo upływu 7 lat od dnia w którym decyzja o wywłaszczeniu stała się ostateczna - nie rozpoczęto prac związanych z realizacją tego celu. Przepis ten nie uzależnia uznania takiej nieruchomości za zbędną od przyczyn, które spowodowały jej niewykorzystanie. Powoływana więc w skardze okoliczność, że niewykorzystanie działek wykupionych od skarżącej spowodowane było brakiem środków finansowych, a także - że inwestor zamierza w przyszłości działki te wykorzystać - nie ma wpływu na ocenę zbędności nieruchomości na cel oznaczony w akcie nabycia. Sam fakt przystąpienia do realizacji osiedla mieszkaniowego i realizowanie tego osiedla - bez wykorzystania omawianych działek nie uzasadnia zarzutu, że wskazana w art. 137 par. 1 pkt 1 pow. ustawy o gospodarce nieruchomościami przesłanka zbędności nie została spełniona w odniesieniu do tych działek wykupionych na potrzeby budowy osiedla przed ponad 20 laty.

Skarga kasacyjna w części dotyczącej naruszenia art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami nie odpowiada w pełni wymogom określonym w art. 176 ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, co do powołania podstaw kasacyjnych i ich uzasadnienia. Wymóg wskazania podstawy kasacyjnej oznacza obowiązek precyzyjnego oznaczenia przepisu prawa materialnego, który w ocenie wnoszącego kasację został niewłaściwie zinterpretowany lub błędnie zastosowany. Jeśli zaś zarzuty kasacji odnoszą się do przepisów postępowania, skarga kasacyjna ma wskazywać konkretny przepis postępowania pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi "jeżeli uchybienie to mogło mieć istotny wpływ na wynik sprawy".

Ani w podstawach kasacji, ani nawet z uzasadnienia skargi kasacyjnej wniesionej w sprawie niniejszej, nie wskazano, która z regulacji zawartych w art. 140 ustawy o gospodarce nieruchomościami została, zdaniem autora skargi, naruszona a przepis art. 140 podzielony jest na 6 punktów, z których każdy dotyczy różnych kwestii związanych z rozliczeniem między Skarbem Państwa lub Gminą, na których rzecz dokonano wywłaszczenia /wykupu/ a osobą, na rzecz której następuje zwrot nieruchomości.

Natomiast w uzasadnieniu skargi podano, że sąd wojewódzki nie rozpatrzył zawartego w skardze do tego sądu zarzutu odnoszącego się do ustalonej wysokości odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz gminy. Taki zarzut skargi kasacyjnej jest zarzutem naruszenia przepisów postępowania i powinien być wyartykułowany w podstawach kasacji. W podstawach kasacji wniesionej w sprawie niniejszej nie wskazano żadnego przepisu prawa procesowego. Tak zredagowana kasacja nie jest skuteczna.

Na marginesie jedynie należy wskazać, że z treści uzasadnienia skargi zdaje się wynikać, że skarżący utożsamia odszkodowanie podlegające zwrotowi z wartością rynkową nieruchomości w dniu zwrotu.

Jest to błędne założenie nie znajdujące oparcia w przepisach pow. ustawy o gospodarce nieruchomościami, które jednoznacznie stanowią o obowiązku zwrotu zwaloryzowanego odszkodowania, które wypłacone zostało przy wywłaszczeniu /wykupie/, a nie o obowiązku zapłaty ceny za zwróconą nieruchomość, obliczonej według cen rynkowych. Ustalenie przez rzeczoznawcę majątkowego ceny rynkowej zwracanej nieruchomości ma znaczenie jedynie dla określenia wysokości zwracanego zwaloryzowanego odszkodowania, które nie może przekraczać wartości rynkowej nieruchomości /w sprawie niniejszej - stosownie do treści art. 217 ustawy - nie może przekraczać 50% tej wartości/.

Wysokość zwaloryzowanego odszkodowania podlegającego zwrotowi na rzecz Gminy wynosi 6.423 zł. Wartość rynkowa zwracanej nieruchomości obliczona przez rzeczoznawcę z uwzględnieniem m.in. położenia działki, wynosi 50.080 zł. Podwyższenie tej wartości z uwagi na szczególne walory działek akcentowane w skardze kasacyjnej, nie miałoby więc żadnego wpływu na wysokość zwaloryzowanego odszkodowania.

Z przytoczonych względów Naczelny Sąd Administracyjny działając na podstawie przepisy art. 184 pow. ustawy o postępowaniu przed sądami administracyjnymi - oddalił kasację.