Spis treści ustawy
Art. 140 ustawa o gospodarce nieruchomościami
Aktualne brzmienie
Art. 140.
1.W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu, ustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania.
2.Odszkodowanie pieniężne podlega waloryzacji, z tym że jego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być wyższa niż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeżeli ze względu na rodzaj nieruchomości nie można określić jej wartości rynkowej, nie może być wyższa niż jej wartość odtworzeniowa.
3.Jeżeli zwrotowi podlega część wywłaszczonej nieruchomości, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości.
3a.Jeżeli zwrotowi podlega udział w wywłaszczonej nieruchomości albo w jej części, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do wielkości udziału.
4.W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości wskutek działań podjętych bezpośrednio na nieruchomości po jej wywłaszczeniu, odszkodowanie, ustalone stosownie do ust. 2, pomniejsza się albo powiększa o kwotę równą różnicy wartości określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości przyjmuje się stan nieruchomości z dnia wywłaszczenia oraz stan nieruchomości z dnia zwrotu. Nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. Przepisy ust. 3 i 3a stosuje się odpowiednio.
5.Jeżeli w ramach odszkodowania została przyznana nieruchomość zamienna oraz dopłata pieniężna, oprócz nieruchomości zamiennej zwraca się także tę dopłatę w wysokości ustalonej według zasad, o których mowa w ust. 2, z tym że wysokość zwaloryzowanej kwoty nie może być wyższa niż różnica między wartością nieruchomości zwracanej a wartością nieruchomości zamiennej określonej na dzień zwrotu. Przy określaniu wartości nieruchomości nie uwzględnia się skutków wynikających ze zmiany przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości zamiennej stosuje się dopłaty pieniężne równe różnicy wartości tej nieruchomości określonej na dzień zwrotu.
6.Koszty postępowania o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa albo właściwa jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane.
Tekst ujednolicony ISAP, stan prawny na 16.10.2026, tekst z 3.08.2026. Wiążący jest tekst ogłoszony w Dzienniku Ustaw: oficjalny PDF ↗, otwórz w wyszukiwarce, zgłoś błąd.
Powiązane przepisy
- art. 4 pkt 4 definicjapoprzednim właścicielu – należy przez to rozumieć osobę, która została pozbawiona prawa własności nieruchomości wskutek jej wywłaszczenia albo przejęcia na rzecz Skarbu Państwa lub na rzecz jednostki samorządu terytorial…
- art. 4 pkt 5 definicjaplanie miejscowym – należy przez to rozumieć miejscowy plan zagospodarowania przestrzennego, o którym mowa w przepisach o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym;
- art. 4 pkt 6a definicjaokreślaniu wartości nieruchomości – należy przez to rozumieć określanie wartości nieruchomości jako przedmiotu prawa własności i innych praw do nieruchomości;
- art. 4 pkt 9b definicjajednostce samorządu terytorialnego – należy przez to rozumieć gminę, powiat lub województwo;
- art. 4 pkt 17 definicjastanie nieruchomości – należy przez to rozumieć stan zagospodarowania, stan prawny, stan techniczno-użytkowy, stopień wyposażenia w urządzenia infrastruktury technicznej, a także stan otoczenia nieruchomości, w tym wielk…
- art. 217 ust. 2 zastrzeżenieOsoby, które zostały pozbawione własności nieruchomości w wyniku wywłaszczenia dokonanego przed dniem 5 grudnia 1990 r., w razie zwrotu tych nieruchomości, zwracają odszkodowanie zwaloryzowane, w wysokości niewiększej ni…
Orzeczenia i interpretacje 505
Powołują ten przepis: 19 orzeczeń sądów powszechnych, SN i TK (SAOS) i 486 orzeczeń sądów administracyjnych (NSA i WSA); najnowsze. Sąd Najwyższy tylko do 2016 r.; orzeczenia sądów administracyjnych dochodzą stopniowo, od najnowszych.
- Wyrok WSA w Poznaniu z 2 lipca 2026 r., II SA/Po 58/26
- Wyrok SA w Krakowie z 2 października 2025 r., I ACa 193/23
- Wyrok NSA z 19 grudnia 2024 r., I OSK 1861/21
- Wyrok WSA w Poznaniu z 21 listopada 2024 r., II SA/Po 523/24
- Wyrok WSA w Poznaniu z 14 listopada 2024 r., IV SA/Po 558/24
- Wyrok WSA w Krakowie z 25 października 2024 r., II SA/Kr 886/24
- Wyrok WSA w Poznaniu z 16 października 2024 r., II SA/Po 361/24
- Wyrok WSA w Łodzi z 9 października 2024 r., II SA/Łd 551/24
- Wyrok WSA w Gliwicach z 17 lipca 2024 r., II SA/Gl 929/23
- Wyrok WSA w Poznaniu z 11 lipca 2024 r., IV SA/Po 402/24
Wszystkie (505) z filtrami według źródła, roku i sądu, szukaj w ich treści
Historia zmian
5 brzmień, obecne od 14.05.2019
… ustala się proporcjonalnie do powierzchni tej części nieruchomości.
3a. Jeżeli zwrotowi podlega udział w wywłaszczonej nieruchomości albo w jej części, zwracaną kwotę odszkodowania ustala się proporcjonalnie do wielkości udziału.
4. W razie zmniejszenia się albo zwiększenia wartości nieruchomości … przeznaczenia w planie miejscowym i zmian w otoczeniu nieruchomości.PrzepisPrzepisy ust. 3 i 3a stosuje się odpowiednio.
5. Jeżeli w ramach odszkodowania została …
Art. 140.
1. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości,poprzedni właściciel lub jego spadkobierca zwraca Skarbowi Państwa … od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu zwrotu,wypłaconeustalone w decyzji odszkodowanie, a także nieruchomość zamienną, jeżeli była przyznana w ramach odszkodowania. Zwrotowi podlegają również kwoty potrącone z odszkodowania na spłatę zobowiązań wobec Skarbu Państwa lub wobec jednostki samorządu terytorialnego.
2. Odszkodowanie oraz kwoty, o których mowa w ust. 1, podlegająpieniężne podlega waloryzacji, z tym że ichjego wysokość po waloryzacji, z zastrzeżeniem art. 217 ust. 2, nie może być większawyższaniż wartość rynkowa nieruchomości w dniu zwrotu, a jeż …
Art. 140.
1. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego następca prawnyspadkobierca zwraca Skarbowi Państwa lub właściwej jednostce samorządu …
Art. 140.
1. W razie zwrotu wywłaszczonej nieruchomości, poprzedni właściciel lub jego następca prawny zwraca Skarbowi Państwa lub gminiewłaściwej jednostce samorządu terytorialnego, w zależności od tego, kto jest właścicielem nieruchomości w dniu … z odszkodowania na spłatę zobowiązań wobec Skarbu Państwa lub wobecgminyjednostki samorządu terytorialnego.
2. Odszkodowanie oraz kwoty, o których mowa w ust. 1, podlegają … o zwrot nieruchomości ponosi odpowiednio Skarb Państwa albogminawłaściwa jednostka samorządu terytorialnego w zależności od tego, któremu z tych podmiotów odszkodowanie jest zwracane.