Uzasadnienie
Wyrokiem z dnia 5 lutego 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi oddalił skargę A. i W. G. na decyzję Łódzkiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia 2 kwietnia 2001 r. Nr [...].
Jak wynika z materiałów sprawy, Powiatowy Inspektor Nadzoru Budowlanego w Skierniewicach, decyzją z dnia 22 lutego 2001 r. podjętą na podstawie art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.) nakazał A. G. i W.G. rozbiórkę murowanego budynku gospodarczego o długości 13,19 m i szerokościach 4,50 m oraz 5?ó5 m usytuowanego na działce nr ewid. gruntów 369, położonej w Skierniewicach przy ul [...], przy granicy działek nr ewid. gruntów 365, 368 i 370.
Biorąc pod uwagę stan faktyczny i prawny niniejszej sprawy, organ ten stwierdził, iż miała miejsce samowola budowlana, gdyż inwestorzy przystępując do jego realizacji nie posiadali stosownego pozwolenia na budowę. Organ nie podzielił stanowiska A. G. i W. G., iż obiekt ten mógł być realizowany w oparciu o projekt budowlany i pozwolenie na budowę z dnia 17 listopada 1983 r. wydane przez Naczelnika Gminy Skierniewice, ponieważ w myśl art. 32 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) pozwolenie to z mocy prawa utraciło swą ważność.
W dniu 5 marca 2001 r. A. G. i W. G. wnieśli odwołanie od powyższej decyzji podnosząc, że art. 48 ustawy — Prawo budowlane w ich sprawie nie ma zastosowania, a do realizacji obiektu przystąpiono zgodnie z pozwoleniem na budowę. W okresie budowy budynku mieszkalnego rozpoczęty obiekt gospodarczy spełniał zadania zaplecza jego budowy, natomiast jego wykończenie nastąpiło po zakończeniu budowy budynku mieszkalneg
Decyzją z dnia 2 kwietnia 2001 r. podjętą na podstawie art. 138 § 1 pkt 1
Kodeksu postępowania administracyjnego w zw. z art. 48 ustawy - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) Wojewódzki Inspektor Nadzoru Budowlanego w Łodzi utrzymał w mocy zaskarżoną decyzję.
W jej uzasadnieniu powołał się na okoliczność, iż w dniu 26 listopada 1998 r. Urząd Miasta Skierniewice dokonał oględzin obiektów budowlanych na nieruchomości położonej w Skierniewicach przy ul. [...] i stwierdził, że na jej terenie A. G. i W. G. w lecie 1998 r. wybudowali murowany budynek gospodarczy według poprawionej na czerwono dokumentacji technicznej (zwiększone wymiary zewnętrzne obiektu), załącznika do pozwolenia na budowę z dnia 17 listopada 1983 r., lecz bez decyzji właściwego organu zatwierdzającego przedmiotowe zmiany. Podniósł ponadto, że inwestor rozpoczął budowę budynku gospodarczego nie dopełniwszy obowiązku uzyskania na to pozwolenia, czym naruszył art. 28 ustawy - Prawo budowlane z dnia 7 lipca 1994 r. (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.).
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi uznał, że skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Sąd dostrzegł wprawdzie, że uchybieniem ze strony organu odwoławczego było niewskazanie w osnowie decyzji daty ustawy - Prawo budowlane, z powołaniem, się jedynie na numer Dziennika Ustaw wraz z pozycją, pod którą ustawa została zamieszczona bez podania roku, jednakże była to wada nieistotna. Sąd I instancji doszedł do przekonania, iż wbrew zarzutom podniesionym w skardze, w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego ustalone zostały wszystkie okoliczności niezbędne do podjęcia decyzji.
W ocenie Sądu jednoznacznym jest, iż decyzją z dnia 17 listopada 1983 r. udzielono W. i A. G. pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego typu W-03 oraz murowanego budynku gospodarczego o pow. 35 m2 Inwestorzy zrealizowali powyższe budowy w latach 1984-1987, przy czym budynek gospodarczy powstał na fundamentach ale konstrukcji drewnianej, a więc odbiegał od udzielonego pozwolenia na budowę.
Taki stan trwał nieprzerwanie od 1987 r. do kwietnia 1998 r., kiedy inwestorzy dokonali rozbiórki konstrukcji drewnianej budynku gospodarczego i przystąpili do robót budowlanych, realizując obiekt o parametrach wskazanych w decyzji organu I instancji. Nie uzyskali przy tym. pozwolenia na budowę wymaganego art. 28 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tekst jedn. Dz. U. Nr 106 z 2000 r., poz. 1126 ze zm.).
Ustalenia te wynikają wprost z protokołu oględzin z dnia 5 stycznia 2001 r. w którym dokonano między innymi zapisu oświadczeń skarżących, uczestniczących w przeprowadzanych czynnościach. Wbrew twierdzeniom skarżących budowa ta nie mogła być kontynuowana w oparciu o pozwolenie na budowę z dnia 17 listopada 1983 r., gdyż pozwolenie to wiele lat wcześniej straciło swą ważność. Było ono bowiem wydane pod rządem przepisów ustawy z dnia 24 października 1974 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 38, poz. 229 ze zm.) i również, w okresie obowiązywania tej ustawy zrealizowana została budowa budynku gospodarczego.
W ocenie Sądu, w świetle poczynionych przez organy ustaleń należało przyjąć, iż budowa budynku gospodarczego została zrealizowana najpóźniej do roku 1987, chociaż w sposób odbiegający od warunków wynikających z pozwolenia na budowę. Dlatego też budowa podjęta po rozbiórce konstrukcji drewnianej, co nastąpiło wiosna 1995. r., a więc już pod rządem przepisów ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane, winna być traktowana jako nowa inwestycja, która wymagała legitymowania się przez inwestorów ostateczną decyzją o pozwoleniu na budowę, - której nie uzyskali.
W tej sytuacji, wobec poczynionych w toku postępowania ustaleń, na organie spoczywał obowiązek zastosowania wobec inwestorów sankcji przewidzianej w art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane.
Brzmienie przepisu jest kategoryczne, nie zależy od uznania administracyjnego i wobec ujawnienia przesłanek w nim wskazanych, na organie spoczywał obowiązek wydania nakazu rozbiórki, co też uczyniono w niniejszej sprawie. Sąd I instancji zwrócił także uwagę na fakt, iż podniesiony przez skarżących zarzut niekonstytucyjności powyższego przepisu był przedmiotem rozstrzygnięć Trybunału Konstytucyjnego, który między innymi w wyroku z dnia 12 stycznia 1999 r. sygn. P 2/98, stwierdził, że art. 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 ze zm.) jest zgodny z art. 2, art. 21 ust. 1, art. 32 ust. 1 i art. 64 ust. 1 i 3 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej (OTK ZU Nr 1 zl999r.,poz.2).
Skargę od powyższego wyroku wnieśli A. i W. G. reprezentowani przez adwokata M. G.- L., wnosząc o jego uchylenie i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. W skardze kasacyjnej zarzucono:
- niewłaściwe zastosowanie art. 32 ustawy z dnia 25 października 1974 i -Prawo budowlane (Dz. U. Nr 389 poz. 229 z późn. zm.) oraz art. 28 i 48 ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (Dz. U. Nr 89, poz. 414 z późn. zm.), przez przyjęcie, iż budowa budynku gospodarczego została zrealizowana najpóźniej do 1987 r. i że budowa podjęta po rozbiórce konstrukcji drewnianej wiosną 1998 r. - powinna być traktowana jako nowa inwestycja wymagająca legitymowania się nowym pozwoleniem na budowę, a więc tym samym pozwolenie na budowę z dnia 17 listopada 1983 r. straciło ważność, co zobowiązywało organ nadzoru budowlanego do zastosowania art. 48 Prawa budowlanego z dnia 7 lipca 1994 r.
- naruszenie przepisów postępowania, mające istotny wpływ na wynik sprawy, to jest art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270) i uznanie sprawy za ostatecznie wyjaśnioną poprzez przyjęcie, że wbrew zarzutom podniesionym w skardze w toku przeprowadzonego postępowania wyjaśniającego, ustalone zostały wszystkie okoliczności niezbędne do podjęcia decyzji (strona 8 uzasadnienia wyroku, 2 akapit od góry), przy nie wyjaśnieniu kwestii' dotyczącej protokołu odbioru częściowego budynku mieszkalnego, którego to protokołu i pozwolenia na użytkowanie części budynku organ pozwany nie dołączył do akt sprawy.
W uzasadnieniu skargi kasacyjnej podniesiono, że skarżący po otrzymaniu pozwolenia na budowę budynku mieszkalnego i gospodarczego z dnia 17 listopada 1983 r. rozpoczęli budowę budynku mieszkalnego i podczas tych prac wykonali jednocześnie fundamenty budynku gospodarczego oraz drewnianą konstrukcję szopy obitej deskami. Konstrukcja ta jako drewniana nie mogła być - zdaniem wnoszących skargę kasacyjną - budynkiem gospodarczym, gdyż ten zgodnie z pozwoleniem na budowę miał być murowany. Budynek mieszkalny został częściowo oddany do użytku (2 pokoje z kuchnią) w 1987 r., co nastąpiło w wyniku protokolarnego odbioru robót i pozwolenia na użytkowanie, których to dokumentów skarżący nie otrzymali, a organ skarżący ich nie dołączył do akt sprawy. Dokumenty te musiały być sporządzone, gdyż inaczej skarżący nie zostaliby zameldowani w tym budynku, co nastąpiło w dniu 9 kwietnia 1987 r. Budowa ta nie została jeszcze całkowicie zakończona.
Równocześnie z tą budową trwała budowa budynku gospodarczego, stanowiącego bezpośrednie zaplecze podstawowej inwestycji. Budowa budynku gospodarczego rozpoczęta częściowym wylaniem fundamentów była sukcesywnie kontynuowana, tak iż podczas oględzin w dniu 16 listopada 1998 r. stwierdzono wykonanie budynku w stanie surowym. Nie można tym samym zasadnie, przyjąć, że budowa budynku gospodarczego została zakończona w 1987 r., skoro trwała ona cały czas równocześnie z budową budynku mieszkalnego.
W konkluzji skarżący podnoszą, iż brak jest dostatecznych podstaw do przyjęcia, iż budowa budynku gospodarczego została zrealizowana najpóźniej do końca 1988 r. Tym samym więc nie nastąpiła utrata ważności pozwolenia na budowę budynku gospodarczego, o której mowa w art. 32 Prawa budowlanego z 1974 r. uzasadniająca wydanie decyzji o rozbiórce budynku w myśl art. 48 Prawa budowlanego z 1994 r.
Naczelny Sąd Administracyjny zważył, co następuje
Stosownie do regulacji art. 183 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1271 ze zm.), Naczelny Sąd Administracyjny rozpoznaje sprawę w granicach skargi kasacyjnej. Jest związany podstawami kasacyjnymi zawartymi w skardze kasacyjnej, a z urzędu może brać pod rozwagę jedynie okoliczności uzasadniające nieważność postępowania. Stwierdziwszy, iż w niniejszej sprawie okoliczności takie nie występują. Sąd przeszedł do oceny podstaw kasacyjnych wskazanych w skardze A. i W. G. dochodząc do przekonania, iż zarzuty nie znajdują usprawiedliwionych podstaw.
W szczególności pozbawiony jest usprawiedliwionych podstaw zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi przepisów postępowania mającego wpływ na wynik sprawy t.j. art. 113 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 20o02 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), w sytuacji gdy Sąd ten zasadnie uznał, iż okoliczności ustalone przez organy orzekające w sprawie, były wystarczające do wyrokowania w sprawie, a tym samym zamknięcia rozprawy po wysłuchaniu pełnomocnika strony skarżącego, obecnego na rozprawie w dniu 5 lutego 2004 r. Jeżeli bowiem z materiałów spraw wynika (protokół oględzin z dnia 5 stycznia 2001 r.), że inwestorzy przystąpili do robót budowlanych, wznosząc przedmiotowy budynek gospodarczy w 1998 r. w miejsce zrealizowanego wcześniej budynku drewnianego, konsumującego pozwolenie na jego budowę, a więc pod rządami ustawy z dnia 7 lipca 1994 r. - Prawo budowlane (tj. Dz. U. z 2000 r. Nr 106, poz. 1126 ze zm.), to mimo iż zrobili to na fundamentach zbudowanych w latach 1984-87, winni się legitymować, w myśl art. 28 Prawa budowlanego z 1994 r. nowym pozwoleniem na budowę wydanym na podstawie tego Prawa. Nie ulega wątpliwości w świetle materiałów sprawy, że takim i! pozwoleniem nie legitymowali się. Już to było wystarczająca przesłanką do nakazania rozbiórki w/w budynku gospodarczego, stosownie do regulacji art. 48 Prawa budowlanego w brzmieniu z daty wydania kwestionowanego rozstrzygnięcia, w związku z art. 28 tego Prawa. To oznacza, że tym samym zarzut naruszenia przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Łodzi prawa materialnego poprzez niewłaściwe zastosowanie w sprawie art. 32 ustawy z dnia 24 października 1974 r. Prawo budowlane, w sytuacji gdy Sąd mimo, że w uzasadnieniu przytoczył treść tego artykułu, jego przepisów nie stosował, nie znajduje usprawiedliwionych podstaw, bezprzedmiotowym czyniąc wywody skargi kasacyjnej co do braku przerwy w budowie obiektu (obiektów) objętych pozwoleniem na budowę i w konsekwencji zobowiązując Naczelny Sąd Administracyjny do oddalenia skargi w myśl art. 184 przywołanej wyżej ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.