Wyrok Sądu Apelacyjnego w Katowicachz 9 października 2024 r., sygn. akt II AKa 295/24

Uzasadnienie

Formularz UK 2

Sygnatura akt

II AKa 295/24

Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:

1 1.

CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1.

Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Katowicach z dnia 8 lutego 2024 r. sygn. akt V K 96/23 1.2.

Podmiot wnoszący apelację

☐ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ oskarżyciel posiłkowy

☐ oskarżyciel prywatny

☒ obrońca

☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego

☐ inny 1.3.

Granice zaskarżenia 1.1.1.

Kierunek i zakres zaskarżenia

☒ na korzyść

☐ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☒ co do winy

☐ co do kary

☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2.

Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒ art. 438 pkt 3 k.p.k.

1. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐ art. 439 k.p.k.

☐ brak zarzutów 1.4.

Wnioski

☒ uchylenie

☒ zmiana 2.

Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5.

Ustalenie faktów 1.1.3.

Fakty uznane za udowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty 2.1.1.1.

1. 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione

Lp.

Oskarżony

Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi

Dowód

Numer karty 2.1.2.1.

1. 1.6. Ocena dowodów 1.1.5.

Dowody będące podstawą ustalenia faktów

Lp. faktu z pkt 2.1.1

Dowód

Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6.

Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)

Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2

Dowód

Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.

STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków

Lp.

Zarzut 3.1.

Apelacja obrońcy oskarżonego T. S. Zarzuty:

1. - obrazy przepisów postępowania art. 7 kpk oraz art. 410 kpk poprzez dokonanie dowolnej, a nie swobodnej oceny materiału dowodowego, poprzez jednostronną i powszechną (tak w apelacji!) ocenę zgromadzonego materiału dowodowego stojącą w sprzeczności z zasadami doświadczenia życiowego jak również z zasadami logicznego rozumowania oraz nieuwzględnienie całokształtu okoliczności ujawnionych w toku rozprawy głównej polegających na:
2. a) niedaniu wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie jego relacji z małoletnią M. K. i uznanie ich w tym zakresie za niewiarygodne, podczas gdy wyjaśnienia te są spójne i logiczne i przyjęcie, że stosunki seksualne z M. K. odbywały się bez zgody małoletniej, podczas gdy wyjaśnienia oskarżonego korespondują ze zgromadzonym w sprawie materiałem dowodowym w postaci korespondencji sms-owej pomiędzy T. S., a pokrzywdzoną
3. b) nie danie wiary wyjaśnieniom oskarżonego w zakresie utrwalania intymnych zdjęć M. K., podczas gdy wyjaśnienia te są spójne i logiczne, a w aktach postępowania brak jakiegokolwiek dowodu świadczącego o tym, że to właśnie oskarżony je wykonywał,
4. c) nie danie wiary wyjaśnieniom oskarżonego dotyczących powodu posiadania przez niego odnalezionych w miejscu jego zamieszkania substancji chemicznych, podczas gdy są one spójne i logiczne, a fakt, że proces wytwarzania metali szlachetnych z podzespołów elektronicznych pozbawiony jest ekonomicznego sensu nie świadczy o tym, że oskarżony nie zajmował się takim procederem, ponadto biegli nie wykluczyli, że mogły one służyć oskarżonemu do wskazanych przez niego celów;
5. d) uznania za wiarygodne zeznania A. T. (1) dotyczące tego, że pozyskiwała ona narkotyki głównie od oskarżonego, podczas gdy są one sprzeczne z wyjaśnieniami T. S. oraz nie potwierdzają ich inne dowody zebrane w aktach sprawy;
6. e) uznania za wiarygodne zeznania F. K. dotyczące tego, że pozyskiwała ona narkotyki głównie od oskarżonego, podczas gdy są one sprzeczne z wyjaśnieniami T. S. oraz nie potwierdzają ich inne dowody zebrane w aktach sprawy,
7. f) uznania za wiarygodne zeznań małoletniej M. K. w zakresie jej relacji z oskarżonym, podczas gdy wyjaśnienia te zawierają sprzeczności i nie są w pełni zgodne z zasadami logicznego rozumowania, i przyjęcie, że pokrzywdzona nie wyrażała zgody na dwa stosunki seksualne w pierwszej fazie ich znajomości, podczas gdy z materiału dowodowego wynika, że oskarżonego z M. K. łączyła relacja romantyczna, a stosunki seksualne odbywały się za obopólną zgodą, ponadto małoletnia była zazdrosna o oskarżonego co świadczy o tym, że łączyła ją z nim relacja romantyczna;
8. g) całkowitego pominięcia okoliczności, iż M. K. sama i z własnej woli wielokrotnie spotykała się z oskarżonym, co przeczy tezie o tym, że do stosunków seksualnych dochodziło bez jej zgody;
9. h) pominięcia przez Sąd I Instancji, że M. K. łączyła z oskarżonym relacja romantyczna o czym świadczy to, że była ona zazdrosna o spotkania T. S. z F. K. co wynika z zeznań F. K.;

co w konsekwencji doprowadziło do błędu w ustaleniach faktycznych mającego wpływ na treść wyroku, a mianowicie:

1. a) bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony przekazywał narkotyki w celu osiągnięcia korzyści osobistej w postaci kontaktów seksualnych z małoletnią M. K., podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, by oskarżony pozostawał w takim zamiarze, kontakty seksualne oskarżonego z M. K. odbywały się za obopólną zgodą i wynikały wyłącznie z relacji romantycznej, która łączyła oskarżonego w małoletnią;
2. b) bezpodstawne przyjęcie, że M. K., F. K. oraz A. T. (1) uzależniły się silnie od substancji przekazywanej im rzekomo przez oskarżonego w okresie niespełna miesiąca, podczas gdy z wyjaśnień oskarżonego wynika, że M. K. jeszcze przed poznaniem T. S. zażywała narkotyki w sposób ciągły, które sama sobie załatwiała;
3. c) bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony przekazywał M. K., F. K. oraz A. T. (1) mefedron, podczas gdy w aktach postępowania brak dowodu na to, że substancja to pochodziła od T. S.;
4. d) bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony przekazywał mefedron M. K., F. K. oraz A. T. (1) w celu pozyskania nabywców mefedronu i osób zajmujących się ich dystrybucją, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika, aby maloletnie miałyby chociażby zamiar sprzedaży posiadanych przez nich substancji psychoaktywnych;
5. e) bezpodstawne przyjęcie, że w trakcie pierwszych dwóch spotkań oskarżony dał M. K. do zrozumienia, że chce odbyć z nią stosunek seksualny, czemu pokrzywdzona sprzeciwiała się, podczas gdy z materiału dowodowego nie wynika okoliczność by ta sprzeciwiała się relacjom seksualnym z oskarżonym, ponadto z materiału dowodowego wynika wprost, że pomiędzy małoletnią a oskarżonymi istniała relacja emocjonalna;
6. f) bezpodstawne przyjęcie, że pokrzywdzona M. K. odpychała T. S. i werbalnie wyrażała sprzeciw, a oskarżony stosując przemoc w postaci przytrzymywania i po zdjęciu z niej przy użyciu siły ubrania, odbył z nią dwukrotnie stosunki seksualne, podczas gdy powyższe nie wynika z materiału dowodowego;
7. g) bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony udzielając M. K. regularnie mefedron, spowodował u niej stan uzależnienia od tej substancji i uczynił ją bezwolnym obiektem zaspokajania swoich potrzeb seksualnych, skutkiem czego począwszy od trzeciego spotkania z oskarżonym była już silnie uzależniona od narkotyków podczas gdy z materiału dowodowego okoliczność ta nie wynika z uwagi na brak w aktach postępowania obiektywnych materiałów potwierdzających uzależnienia oraz brak dowodu na terapię takich uzależnień;
8. h) bezpodstawne przyjęcie, że 7 października 2021 r. w altanie na terenie ogródków działkowych oskarżony wykonał zdjęcia utrwalające postać M. K. z uzewnętrznieniem jej narządów płciowych, w pozach mających wywoływać u oskarżonego podniecenie, podczas gdy z materiału dowodowego zwłaszcza wyjaśnień oskarżonego wynika, że M. K. chodziła do szkoły fotograficznej i sama kilkukrotnie prosiła oskarżonego o przerzucenie zdjęć z jej karty pamięci SD na jej maila, ponieważ nie potrafiła tego zgrać. M. K. sama wykonała te zdjęcia, a oskarżony nigdy ich nie widział, nie był świadomy tego co znajduje się na karcie pamięci SD;
9. i) bezpodstawne przyjęcie, że narkotyki zabezpieczone przez funkcjonariuszy Policji w 20 października 2021 r. należały do oskarżonego, podczas gdy znajdowały się one w torebce F. K. oraz w domku a nie zostały znalezione w rzeczach osobistych oskarżonego;
10. j) bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony przekazał M. K. co najmniej 132 gram mefedronu netto, przekazał F. K. 5 gram mefedronu oraz 1,3 gram mefedronu A. T. (1), chociaż w aktach postępowania brak dowodu o tym świadczącego, jedynym dowodem obciążającym oskarżonego w tym zakresie są zeznania małoletnich;
11. k) bezpodstawne przyjęcie, że oskarżony posiadał prekursory narkotyków i materiałów wybuchowych w celu wytwarzania narkotyków, chociaż z materiału dowodowego wynika, że mogły one posłużyć oskarżonemu do roztwarzania metali szlachetnych z podzespołów elektronicznych w celu ich odzysku;

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny

Zarzuty niezasadne.

W sprawie nie doszło do naruszenia przepisów wskazanych w środku odwoławczym, zaś ustalenia faktyczne są prawidłowe. Zarzuty apelacji są ewidentnie chybione, albowiem sąd I instancji wyrokując w sprawie oparł się na prawidłowo ocenionym materiale dowodowym, który strony mu dostarczyły, jak również na dowodach dopuszczonych z urzędu. Wszystkie okoliczności przedmiotowe i podmiotowe zostały przez sąd I instancji ustalone w sposób prawidłowy, przy uwzględnieniu zasad prawidłowego rozumowania, w zgodzie z zasadami doświadczenia życiowego, wiedzy i logicznego rozumowania. W tych okolicznościach trafnie przyjął sąd meriti, iż oskarżony swym zachowaniem wyczerpał znamiona przypisanych mu przestępstw. W przekonaniu Sądu Apelacyjnego, sąd I instancji procedował w sprawie prawidłowo, nie uchybiając normom zarówno z zakresu prawa procesowego, jak i materialnego. Ustalenia faktyczne Sąd Okręgowy poczynił w oparciu o całokształt zgromadzonego w sprawie materiału dowodowego (art. 410 k.p.k.), który ocenił z poszanowaniem reguł wynikających między innymi z art. 4, 5 § 2 i 7 k.p.k., a swoje stanowisko w sposób wnikliwy i szczegółowy uzasadnił w pisemnych motywach wyroku - w szczególności sąd ten wskazał w uzasadnieniu orzeczenia, które fakty uznał za udowodnione lub też nie, na jakich w tej mierze oparł się dowodach i dlaczego nie dał wiary dowodom przeciwnym.

Sąd Apelacyjny w całości zgadza się z oceną dowodów zaprezentowaną w pisemnych motywach zaskarżonego orzeczenia i przyjmuje ją za własną, zaś w sytuacji utrzymania wyroku w mocy, nie ma potrzeby ponownego przytaczania całości tychże ocen w niniejszym uzasadnieniu.

Trafnie sąd meriti odmówił wiarygodności wyjaśnieniom oskarżonego, uznając, że co do zasady miały one charakter wykrętny, manipulacyjny i nakierowane były na uniknięcie odpowiedzialności karnej. Walor wiarygodności przypisał jedynie tym fragmentom wyjaśnień, które znalazły potwierdzenie w pozostałym, pozytywnie ocenionym materiale dowodowym, a w szczególności w zeznaniach świadków m.in. co do okoliczności poznania M. K., wielokrotnych z nią spotkań i odbywania stosunków seksualnych. Wiarygodne były także jego relacje co do zażywania przez małoletnią narkotyków i znajdowania się pod wpływem substancji psychoaktywnych. Na wiarę zasługiwały twierdzenia co do miejsc odbywania spotkań z M. K. (głównie w altanie na terenie ogródków działkowych) i w końcu co do faktu, że zdjęcia nagiej M. K. zostały wykonane właśnie na terenie ogródka działkowego. Podobnie w zakresie posiadania ujawnionych w mieszkaniu substancji, które stanowiły prekursory narkotyków i materiałów wybuchowych pozytywnie oceniono wyjaśnienia oskarżonego, który przyznawał, że był w posiadaniu tych substancji.

Rację mia jednak sąd I instancji, że co do zasady wyjaśnienia oskarżonego stanowiły jednak obraną linię obrony nakierowaną na uniknięcie odpowiedzialności karnej. Oskarżony nie przyznał się do popełnienia żadnego z zarzucanych mu czynów i prezentował swoją własną, najczęściej odmienną od opisywanej przez świadków, czy wynikającą z opinii biegłych, wersję zdarzeń.

Prawidłowa jest konstatacja sądu meriti, że w zakresie wprowadzania do obrotu substancji psychotropowych oraz udzielania małoletnim takich substancji wyjaśnienia T. S. pozostają w całkowitej sprzeczności ze zgodnymi i konsekwentnymi zeznaniami M. K., A. T. (1) i F. K.. Małoletni świadkowie zgodnie i kategorycznie twierdziły, że to oskarżony dostarczał im, aż do momentu zatrzymania, narkotyki i opisywały jak przebiegały transakcje. O tym iż dochodziło do stałych transakcji narkotykowych świadczy także zabezpieczona korespondencja prowadzona przez oskarżonego z M. K. i F. K.. Z materiału dowodowego wynika, że oskarżony był wyłącznym dostawcą narkotyków w postaci mefedronu dla małoletnich M. K., A. T. (1) i F. K. i w sposób stały i systematyczny zaopatrywał je w narkotyki, twierdząc, że sam je wytwarza. Brak było powodów dla odrzucenia twierdzeń wspomnianych wyżej świadków, nie ujawniły się bowiem jakiekolwiek okoliczności, które świadczyć by mogły, że małoletnie pozostawały ze sobą w zmowie, czy chciały się na oskarżonym w jakikolwiek sposób zemścić.

Z zeznań A. T. wynikało, że oskarżony wskazał jej miejsce w Z. w którym wytwarzał narkotyki. Słusznie sąd I instancji zwrócił uwagę, że w miejscu zamieszkania oskarżonego ujawniono prekursory narkotyków oraz substancje służące do rozcieńczania środków psychotropowych. Oskarżony posiadał wykształcenie i zdobywał niezbędne informacje pozwalające na przeprowadzenie odpowiednich reakcji chemicznych, których wynikiem było uzyskanie substancji psychotropowych. Trudno zatem w tym kontekście uznać za przypadek odnalezienie i zatrzymanie w jego miejscu zamieszkania wskazanych wyżej substancji. Podobnie nie zasługiwały na obdarzenie walorem wiarygodności wyjaśnienia oskarżonego w zakresie posiadania narkotyków w dniu 20 października 2021 roku. Twierdzenia T. S. okazały się sprzeczne z konsekwentnymi i jednoznacznymi zeznaniami funkcjonariuszy Policji G. M., K. P. oraz F. K.. Słusznie nie miał sąd meriti żadnych wątpliwości, że substancje w foliowych woreczkach znajdujące się w saszetce ujawnionej na podłodze w domku na placu zabaw stanowiły własność oskarżonego T. S..

Prawidłowo również oceniono wyjaśnienia oskarżonego co do posiadania prekursorów narkotyków i materiałów wybuchowych. Oskarżony nie kwestionował, iż był w ich posiadaniu, ani też nie kwestionował opinii biegłych, którzy oznaczyli te substancje, jednak powoływał się na eksperyment badawczy, który przeprowadzał w zakresie odzyskiwania metali szlachetnych z podzespołów elektronicznych. Tak w ocenie sądu I instancji, jak i w ocenie sądu odwoławczego, oskarżony wprawdzie wykazywał zainteresowanie i wiedzę w tej dziedzinie, jednak przede wszystkich w polu jego zainteresowań pozostawało wytwarzanie substancji psychotropowych, które dostarczał systematycznie małoletnim M. K., A. T. (1) i F. K.. Słusznie Sąd Okręgowy w Katowicach nie dał wiary i uznał za pokrętne te wyjaśnienia oskarżonego, w których zaprzeczał, by znalezione substancje chemiczne miały posłużyć wytwarzaniu narkotyków. W tym zakresie biegli z zakresu badań chemicznych sporządzili opinie zarówno pisemne, jak i wydali obszerną ustną opinię uzupełniającą i odnieśli się do twierdzeń oskarżonego dotyczących rzekomo planowanego przedsięwzięcia, polegającego na odzyskiwaniu metali szlachetnych z podzespołów elektronicznych, oceniając je wprawdzie jako niewykluczone z naukowego punktu widzenia, lecz pozbawione ekonomicznego sensu i niezwykle trudne do realizacji w warunkach domowych.

Nie było potrzeby zasięgania w tym względzie dodatkowej opinii, o co wnosił w toku rozprawy odwoławczej oskarżony, jako że biegli opiniujący w sprawie posiadali wystarczającą i fachową wiedzę także w tej dziedzinie, nadto do oceny działań oskarżonego miarodajne były nie tylko opinie, ale również pozostałe dowody z tymi okolicznościami związane, które nie pozostawiały wątpliwości co do faktycznego celu posiadania prekursorów i ich rzeczywistego sposobu wykorzystywania.

W zakresie czynów na szkodę M. K. wyjaśnienia oskarżonego okazały się sprzeczne z zeznaniami małoletniej pokrzywdzonej, która opisywała okoliczności nawiązania znajomości z oskarżonym oraz jej przebieg. Małoletnia wskazywała kategorycznie, że oskarżony dwukrotnie używając przemocy w postaci przytrzymywania i zdjęcia z niej siłą odzieży odbył z nią stosunki seksualne, zaś w kolejnym okresie wykorzystując jej bezradność wynikającą z uzależnienia od narkotyków oraz osobowości typu borderline odbywał z nią regularnie kontakty seksualne. Nie można uznać za dowolne – jak chciałby tego apelujący- uznanie, iż dwa pierwsze zbliżenia oskarżonego i pokrzywdzonej miały mieć charakter przemocowy i stanowić przestępstwo zgwałcenia, zaś kolejne już takich cech miały nie nosić.

Sąd I instancji ustalając te okoliczności oparł się wszak słusznie na zeznaniach małoletniej, która w ten właśnie sposób oceniła i opisała relacje z oskarżonym. Wbrew tezom apelacji, tak ustalone zachowania nie dziwią i zgodne są z doświadczeniem życiowym, zwłaszcza, że fakt bardzo głębokiego uzależnienia pokrzywdzonej od mefedronu potwierdziły nie tylko F. K. oraz A. T. (1), ale również rodzice M. K. i biegli opiniujący małoletnią. Cały zebrany w sprawie materiał dowodowy przeczył wersji oskarżonego, iż pokrzywdzona M. K. odbywała z oskarżonym dobrowolnie stosunki seksualnie, zaś znajdowanie się pod wpływem substancji psychotropowych nie rzutowało na jej sferę wolitywną. Oskarżony udzielając M. K. regularnie mefedron, wpędził ją w silne uzależnienie od tej substancji i uczynił ją bezwolnym obiektem zaspokajania swoich potrzeb seksualnych. Słusznie podkreśla sąd I instancji, że przy ocenie okoliczności związanych z tymi czynami nie można tracić z pola widzenia wieku pokrzywdzonej, występujących u niej zaburzeń natury psychicznej, o których oskarżony wiedział oraz uzależnienia od narkotyków.

W tym miejscu należy odwołać się do opinii biegłych psychiatrów dotyczącej stanu psychicznego pokrzywdzonej w okresie objętym zarzutami, która wprost nakazuje krytyczną ocenę wersji prezentowanej przez oskarżonego. Absolutnie nie przeczy tym ustaleniom przywoływany tak przez oskarżonego, jak i następnie przez apelującego udokumentowany i bezsporny fakt wybuchu zazdrości i złości, jaki wywołany został u pokrzywdzonej, gdy ta miała się dowiedzieć o zatrzymaniu oskarżonego i jej koleżanki przez policję. Możliwość takiej reakcji - w świetle doświadczenia życiowego – jest jak najbardziej możliwa, co nie oznacza jeszcze, że potwierdza to relację oskarżonego na temat charakteru znajomości z pokrzywdzoną, opisywanej jako „romantyczna” i u źródeł której miało być uczucie ze strony M. K..

Po pierwsze przeczy temu treść wiadomości wymienianych przez małoletnią z oskarżonym, gdzie po stronie pokrzywdzonej ewidentny jest brak jakiegokolwiek zaangażowania emocjonalnego, a po drugie oczywistym jest, że osoba tak silnie uzależniona, mająca pewne źródło dostaw narkotyku, mogła poczuć się zagrożona nagłym brakiem możliwości łatwego i darmowego ich uzyskiwania w razie, jeśliby jej miejsce w tym procederze zajęła inna osoba. To właśnie taki proces motywacyjny mógł towarzyszyć pokrzywdzonej K. i z całą pewnością nie była to reakcja osoby zakochanej, działającej w obawie przed utratą kontaktów seksualnych i relacji uczuciowej z oskarżonym. M. K. jasno i wyraźnie wskazała, że pierwsze 2-3 stosunki seksualne oskarżony odbył po użyciu przemocy w postaci przytrzymywania i zdjęcia z niej siłą odzieży mimo, iż werbalnie wyrażała sprzeciw i próbowała go odpychać. Kolejne kontakty miały miejsce, kiedy już uzależniła się od narkotyków i spotkania przebiegały wówczas tak, że najpierw przyjmowała mefedron, a następnie dochodziło do współżycia.

Świadek podkreślała, że narkotyków potrzebowała i z uwagi na uzależnienie chciała je zażyć, a po ich zażyciu popadała w zobojętnienie i było jej wszystko jedno co się z nią działo. Każdorazowo kiedy współżyła z oskarżonym otrzymywała od niego uprzednio narkotyki. Pokrzywdzona podkreślała, że oskarżony wiedział o jej schorzeniach i fakcie, że pozostawała w leczeniu neurologicznym i psychiatrycznym. Z opinii sądowo-psychiatrycznej biegłych specjalistów psychiatrów W. S. (1) i R. K. dotyczącej M. K. wynikało przecież niewątpliwie, że w okresie znajomości z oskarżonym pokrzywdzona nie była zdolna do świadomej autodeterminacji seksualnej i zdolność rozpoznania znaczenia jej czynów i kierowania swoim postępowaniem w znacznym zakresie była ograniczona. Stan taki nastąpił z uwagi na czynną fazę fizycznego uzależnienia od mefedronu, a także na jej wysoce niedojrzałą osobowość, chwiejną emocjonalnie typu borderline.

Biegli wskazali, że oskarżony współżyjąc z M. K. wykorzystał jej bezradność, tj niepatologiczne zakłócenie czynności psychicznych pod postacią czynnej fazy uzależnienia od mefedronu oraz wysoce niedojrzałej osobowości, chwiejnej emocjonalnie typu borderline powodujące, iż nie była w stanie z uwagi na swój stan psychiczny podjąć działań przeciwstawiających się atakowi na jej wolność seksualną. Poprzez przyjmowanie mefedronu pokrzywdzona znajdowała się w okresie czynów w krytycznym położeniu w związku z jej uzależnieniem od mefedronu i potrzebą przyjmowania kolejnych jego dawek.

Biegli psychiatrzy, którzy sporządzili opinie posiadają odpowiednie kwalifikacje zawodowe oraz bardzo bogate doświadczenie w opiniowaniu. W toku opiniowania zapoznali się z aktami sprawy, jak też z dokumentacją medyczną małoletniej pokrzywdzonej. Przeprowadzili badanie ogólnolekarskie, neurologiczne i sądowo-psychiatryczne M. K.. Stąd także w tym kontekście dziwi stanowisko apelującego, iżby o fakcie uzależnienia pokrzywdzonej od mefedronu sąd meriti wnioskował wyłącznie na podstawie zeznań jej koleżanek, a faktowi jej uzależnienia miałby przeczyć brak dowodów o przejściu przez nią stosownej terapii.

Chybiony okazał się także zarzut dotyczący utrwalania zdjęć nagiej pokrzywdzonej i trudno uwierzyć w wersję prezentowaną przez oskarżonego, że zdjęcia te miała wykonać samodzielnie małoletnia. Trafnie sąd meriti uznał za niewiarygodne wyjaśnienia oskarżonego w tych kwestiach, gdyż okazały się one wykrętne i sprzeczne z zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Prawidłowe i zasługujące na pełna akceptację sądu odwoławczego są rozważania zaprezentowane w pisemnym uzasadnieniu zaskarżonego wyroku, iż nie budzi wątpliwości, że do wykonania zdjęć doszło w altanie na terenie ogródków działkowych, w której oskarżony spotykał się z pokrzywdzoną. Spotkania te odbywały się bezspornie bez udziału osób trzecich, a więc zdjęcia mogły zostać wykonane jedynie przez oskarżonego. T. S. twierdził, że pokrzywdzona sama zrobiła sobie zdjęcia przy użyciu samowyzwalacza a on sam wyszedł wtedy do toalety. Zdaniem Sądu oczywistym jest, że oskarżony wykonał zdjęcia, które zostały ujawnione przez D. S. i W. S. (2) i dostarczone organom ścigania.

Chcąc uniknąć odpowiedzialności karnej T. S. wymyślił wersję prezentowaną w toku postępowania sądowego, przy czym okazała się ona sprzeczna z pozostałym materiałem dowodowym zgromadzonym w sprawie, zasadami logiki i doświadczenia życiowego. Warto także w tym miejscu przywołać zeznania małoletniej odnośnie tego zdarzenia i ogromne zaskoczenie, jakie wywołał u niej fakt istnienia takich zdjęć. Pokrzywdzona wiarygodnie i pewnie zaprzeczyła, iżby miała kiedykolwiek zdjęcia takie wykonywać. W tych okolicznościach nie sposób przyznać racji apelującemu co do braku podstaw do obdarzenia zeznań pokrzywdzonej walorem wiarygodności tak w zakresie ostatniej z omawianych kwestii, jak i w pozostałym zakresie. Rozważania sądu I instancji i powody, dla których dał wiarę jej zeznaniom są przekonujące i oparte również na opinii biegłych z zakresu psychologii i psychiatrii.

Nie ma także racji apelujący, gdy zarzuca sądowi I instancji niezasadne obdarzenie walorem wiarygodności zeznań małoletnich F. K. i A. T. (1). Słusznie Sąd Okręgowy w Katowicach pozytywnie ocenił zeznania wyżej wymienionych, w tym zwłaszcza A. T. (1) jako rzetelne, konsekwentne i szczegółowe i znajdujące potwierdzenie w zeznaniach M. K. i jej matki, jak również J. K.. Małoletnia posiadała szeroką wiedzę na temat okoliczności sprawy, gdyż była obok F. K. i M. K. głównym odbiorcą narkotyków od oskarżonego, który najpierw doprowadził małoletnie do uzależnienia od narkotyków, a następnie bądź to im je sprzedawał, bądź udzielał w zamian za określone zachowania. Rację ma sąd I instancji, iż świadek ta starała się obiektywnie przedstawić przebieg wydarzeń, wskazując w których zdarzeniach brała udział, a o których wiedziała z relacji innych osób. W zeznaniach świadek nie było oskarżycielskiego tonu, świadek nie przejawiała tendencji do bezpodstawnego pomawiania oskarżonego.

Prawidłowo również sąd, za wyjątkiem początkowych dwóch zeznań (k. 52-53, 70-72), uznał co do zasady za wiarygodne depozycje F. K., które w zasadniczych zrębach okazały się spójne z zeznaniami A. T. (2). Świadek, jako dobra znajoma pokrzywdzonej i A. T. (1), posiadała szeroką wiedzę na temat okoliczności sprawy, jako że w okresie objętym zarzutami miała regularny kontakt z oskarżonym oraz pozostałymi małoletnimi, będącymi odbiorcami narkotyków od oskarżonego. Dokonując oceny zeznań świadka słusznie sąd I instancji miał na uwadze pewne ograniczenia dotyczące zdolności poznawczych świadka, na co zwróciła uwagę biegła psycholog, która sporządziła opinie dotyczące małoletniej. Prawidłowo zatem uznano, iż w zakresie ustaleń co do ilości i okoliczności transakcji narkotykowych bardziej miarodajne były zeznania A. T. (1), która konsekwentnie i szczegółowo W świetle pozostałego materiału dowodowego nie budziły jednak wątpliwości zeznania F. K., iż wraz z A. T. (2) zaopatrywały się w narkotyki u oskarżonego, który był wyłącznym ich dostawcą, aż do momentu zatrzymania.

Wniosek

O uniewinnienie oskarżonego od zarzucanych mu czynów ewentualnie uchylenie zaskarżonego orzeczenia i przekazanie sprawy Sądowi Okręgowemu w Katowicach do ponownego rozpoznania.

☐ zasadny

☐ częściowo zasadny

☒ niezasadny

Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.

Wobec oczywistej bezzasadności zarzutów, wniosek apelującego nie zasługiwał na uwzględnienie.

1. 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1.

W dniu rozprawy oskarżony złożył pismo z wnioskami o odroczenie rozprawy, o zapoznanie się z aktami sprawy oraz wniosek dowodowy o powołanie biegłego z zakresu chemii, metalurgii, odzysku metali szlachetnych z elektro-złomu.

Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności

Sąd Apelacyjny postanowił nie uwzględnić wniosku oskarżonego o odroczenie rozprawy celem umożliwienia mu zapoznania się z aktami, albowiem wskazywane przez niego przyczyny, tj. konieczność przygotowania się do mowy końcowej i fakt zagubienia notatek z akt sprawy, nie stanowił powodów, dla których konieczne byłoby wyznaczenie kolejnego terminu rozprawy i zarządzenie przesłania oskarżonemu do aresztu akt. Od momentu ostatniego zapoznania się przez oskarżonego z materiałem zgromadzonym w niniejszym postępowaniu nie upłynął znaczny okres, zaś do dnia 30 września 2024 r. oskarżony - według jego oświadczenia - notatkami z przebiegu postępowania dysponował i nie widział do tego czasu konieczności ponownego zapoznania się z aktami sprawy. Przyjąć zatem należało, że wniosek oskarżonego był nieuzasadniony i zmierzał wyłącznie do przewlekłości postępowania, co czyniło bezprzedmiotowym również wniosek o udostępnienie mu akt przed rozpoczęciem przewodu sądowego;

Z kolei na podstawie art. 201 k.p.k. a contrario oddalono wniosek dowodowy o przeprowadzenie dowodu z opinii z zakresu chemii i metalurgii, albowiem dotychczas przeprowadzone w sprawie opinie były jasne, pełne i nie zachodziła sprzeczność pomiędzy wnioskami wyprowadzonymi przez biegłych. Nadto biegli dotychczas opiniujący w sprawie dysponowali wiedzą specjalną również z zakresu chemii sądowej, co było wystarczające do wypowiadania się w opinii uzupełniającej także co do kwestii przywołanych we wniosku dowodowym oskarżonego.

1. 5. ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7.

Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1.

Przedmiot utrzymania w mocy

Całość zaskarżonego wyroku.

Zwięźle o powodach utrzymania w mocy

Z powodu niezasadności postawionych zarzutów - o czym rozważano w podsekcji 3.1 - a nadto z uwagi na brak przesłanek do działania z urzędu niezależnie od granic zaskarżenia i postawionych zarzutów - zaskarżony wyrok utrzymano w mocy.

1. 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1.

Przedmiot i zakres zmiany

Zwięźle o powodach zmiany 1.9.

Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7.

Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1.

☐ art. 439 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1.

Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1.

Konieczność umorzenia postępowania

☐ art. 437 § 2 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1.

☐ art. 454 § 1 k.p.k.

Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8.

Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10.

Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności 6.

Koszty Procesu

Punkt rozstrzygnięcia z wyroku

Przytoczyć okoliczności 2 i 3

Ponieważ oskarżony był reprezentowany w toku postępowania odwoławczego przez obrońcę z urzędu, na mocy art. 29 ust. 1 Prawa o adwokaturze zasądzono od Skarbu Państwa na rzecz adwokata P. M. – Kancelaria Adwokacka w G. kwotę 1476 złotych, w tym 23 % VAT, tytułem obrony z urzędu udzielonej oskarżonemu T. S. w postępowaniu odwoławczym;

Na mocy art. 624 § 1 k.p.k. w zw. z art. 634 k.p.k. zwolniono oskarżonego od ponoszenia kosztów sądowych postępowania odwoławczego, obciążając nimi Skarb Państwa, z uwagi na jego trudną sytuację materialną, brak dochodów i konieczność odbycia długoterminowej kary pozbawienia wolności.

7. PODPIS

SSA Marcin Schoenborn SSA Iwona Hyła SSA Wojciech Kopczyński 1.11.

Granice zaskarżenia

Kolejny numer załącznika 1

Podmiot wnoszący apelację obrońca oskarżonego T. S. Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja punkty od 1 do 8

1. 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia

☐ na korzyść

☒ na niekorzyść

☐ w całości

☒ w części

☒ co do winy

☐ co do kary

☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia

1. 1.3.2. Podniesione zarzuty

Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji

☐ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu

☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu

☒ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia

☒ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia

☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka

☐ art. 439 k.p.k.

☐ brak zarzutów

1. 1.4. Wnioski

☒ uchylenie

☒ zmiana