Uzasadnienie
Formularz UK 2
Sygnatura akt
II AKa 342/22
Załącznik dołącza się w każdym przypadku. Podać liczbę załączników:
1 1.
CZĘŚĆ WSTĘPNA 1.1.
Oznaczenie wyroku sądu pierwszej instancji wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 30.05.2022 r. sygn. akt II K 35/22 1.2.
Podmiot wnoszący apelację
☒ oskarżyciel publiczny albo prokurator w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ oskarżyciel posiłkowy
☐ oskarżyciel prywatny
☐ obrońca
☐ oskarżony albo skazany w sprawie o wydanie wyroku łącznego
☐ inny 1.3.
Granice zaskarżenia 1.1.1.
Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐ co do winy
☐ co do kary
☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia 1.1.2.
Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐ art. 438 pkt 3 k.p.k.
- – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐ art. 439 k.p.k.
☐ brak zarzutów 1.4.
Wnioski
Uchylenie
Zmiana 2.
Ustalenie faktów w związku z dowodami przeprowadzonymi przez sąd odwoławczy 1.5.
Ustalenie faktów 1.1.3.
Fakty uznane za udowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty 2.1.1.1.
- 1.1.4. Fakty uznane za nieudowodnione
Lp.
Oskarżony
Fakt oraz czyn, do którego fakt się odnosi
Dowód
Numer karty 2.1.2.1.
- 1.6. Ocena dowodów 1.1.5.
Dowody będące podstawą ustalenia faktów
Lp. faktu z pkt 2.1.1
Dowód
Zwięźle o powodach uznania dowodu 1.1.6.
Dowody nieuwzględnione przy ustaleniu faktów (dowody, które sąd uznał za niewiarygodne oraz niemające znaczenia dla ustalenia faktów)
Lp. faktu z pkt 2.1.1 albo 2.1.2
Dowód
Zwięźle o powodach nieuwzględnienia dowodu 3.
STANOWISKO SĄDU ODWOŁAWCZEGO WOBEC ZGŁOSZONYCH ZARZUTÓW i wniosków
Lp.
Zarzut 3.1.
obrazy przepisów prawa materialnego, a to art. 85 § 1 i 2 k.k. w zw. z art. 4 § 1 k.k., poprzez niesłuszne zastosowanie w sprawie przepisów karnomaterialnych obowiązujących do dnia 23.06.2020 r. i objęcie węzłem kary łącznej kary pozbawienia wolności orzeczonej wyrokiem łącznym Sądu Okręgowego w Częstochowie o sygn. akt II K 120/06 i kar pozbawienia wolności orzeczonych wyrokami Sądu Rejonowego w Myszkowie o sygn. akt II K 99/21 i II K 626/21, w sytuacji gdy kary podlegające łączeniu dwoma ostatnimi wyrokami zostały prawomocnie orzeczone po wejściu w życie przepisu art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z dnia 19.06.2020 r. o opłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzeniu układu w związku z wystąpieniem COVID-19, stanowiącym lex specialis w stosunku do art. 4 § 1 k.k., a nadto z pomięciem faktu, że czyn objęty wyrokiem sygn. akt II K 626/21 został popełniony w dniu 13.08.2021 r., a zatem już po wejściu w życie ww. ustawy, w związku z czym sąd nieprawidłowo zastosował w odniesieniu do tego wyroku regułę interpretacyjną wyrażoną w art. 4 § 1 k.k., podczas gdy winien zastosować przepisy aktualnie obowiązujące, które obligują sąd do połączenia kar jednostkowych prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie ww. ustawy.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania zarzutu za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny
- - sąd I instancji, wydając wyrok łączny w niniejszej sprawie, prawidłowo orzekał na podstawie przepisów Kodeksu karnego w brzmieniu obowiązującym po zmianach dokonanych na mocy ustawy z dnia 20.02.2015 r. o zmianie ustawy – Kodeks karny oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 r. poz. 396), które obowiązywały od dnia 1.07.2015 r., a przed zmianami, które nastąpiły w dniu 24.06.2020 r. w związku z wejściem w życie ustawy z dnia 19.06.2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz. U. z 2020 r. poz. 1086).
- - przypomnieć trzeba, że w przedmiotowym postępowaniu sąd mógł połączyć kary wymierzone w wyrokach, które uprawomocniły się w stanach prawnych obowiązujących w okresie od dnia 1.07.2015 r. do dnia 23.06.2020 r. oraz po dniu 24.06.2020 r. Wobec D. Z. po wydaniu w dniu 3.10.2016 r. przez Sąd Okręgowy w Częstochowie wyroku łącznego w sprawie o sygn. akt II K 120/16 zostały jeszcze wydane dwa kolejne wyroki przez Sąd Rejonowy w Myszkowie w dniu 19.20.2021 r. sygn. akt II K 99/21 oraz w dniu 15.02.2022 r. sygn. akt II K 626/21. W tych trzech orzeczeniach wymierzono karą łączną pozbawienia wolności oraz kary pozbawienia wolności, podlegające łączeniu.
- - art. 85 k.k. i art. 86 k.k. i inne przepisy, które regulują zasady wymierzania kary łącznej, na przestrzeni ostatnich lat ulegały licznym modyfikacjom, a najistotniejsze zmiany następowały właśnie w dniach 1.07.2015 r. oraz 24.06.2020 r. W sytuacji skazanego istotnym problem był zatem wybór właściwego porządku prawnego, który stanowiłby podstawę do wydania wyroku łącznego.
- - w art. 81 ust. 1 ustawy z dnia 19.06.2020 r., która weszła w życie w dniu 24.06.2020 r., wskazano, że przepisy rozdziału IX ustawy zmienianej (dot. orzekania w przedmiocie kary łącznej) w art. 38, w brzmieniu dotychczasowym, stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych przed dniem wejścia w życie niniejszej ustawy. Z kolei w art. 81 ust. 2 ww. ustawy ustalono, że przepisy rozdziału IX ustawy zmienianej (dot. orzekania w przedmiocie kary łącznej) w art. 38, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, stosuje się do kar prawomocnie orzeczonych po dniu wejścia w życie niniejszej ustawy.
- - powyższe przepisy przejściowe regulują jedynie dwie sytuacje, a to gdy wszystkie wyroki mające zostać objęte karą łączną (a dokładniej orzeczone na ich podstawie kary) uprawomocniły się przed wejściem w życie rozważanej tutaj nowelizacji oraz gdy wszystkie wyroki uprawomocniły się po wprowadzeniu owej zmiany. Nie obejmują one zatem takiej sytuacji, gdy wobec skazanego zapadły trzy wyroki i jeden z nich uprawomocnił się przed dniem 24.06.2020 r., a dwa pozostałe po tej dacie, tak jak miało to właśnie miejsce w niniejszej sprawie.
- - niemniej w orzecznictwie sądowym od pewnego czasu konsekwentnie przyjmuje się, że przepisy art. 81 ust. 1 i 2 ustawy z 19.06.2020 r. o dopłatach do oprocentowania kredytów bankowych udzielanych przedsiębiorcom dotkniętym skutkami COVID-19 oraz o uproszczonym postępowaniu o zatwierdzenie układu w związku z wystąpieniem COVID-19 (Dz.U. 2022 poz. 171 tj.), wprowadzającej kolejne zmiany do przepisów o karze łącznej, nie wyłączają stosowania art. 4 § 1 k.k. w sytuacji, gdy tylko jedna z kar, których połączenie sąd rozważa w postępowaniu w przedmiocie wydania wyroku łącznego, została prawomocnie orzeczona do dnia 23.06.2020 r. albo po tej dacie. (post. SN z 13.10.2021 r., sygn. I KZP 2/21, OSNK 2021/11-12/44).
- - cytowane postanowienie uzupełnia zatem lukę prawną, jaka zaistniała po wejściu w życie przepisów wprowadzających ustawę z dnia 19.06.2020 r. i wyjaśnia, że gdy łączeniu podlegają kary orzeczone zarówno prawomocnymi wyrokami do dnia 23.04.2020 r. i po tej dacie, należy stosować regułę intertemporalną z art. 4 § 1 k.k., według której „jeżeli w czasie orzekania obowiązuje ustawa inna niż w czasie popełnienia przestępstwa, stosuje się ustawę nową, jednakże należy stosować ustawę obowiązującą poprzednio, jeżeli jest względniejsza dla sprawcy”.
- - wprawdzie przedmiotem orzekania w wyroku łącznym są kary już prawomocnie orzeczone, a przepisy przejściowe dotyczące kary łącznej odwołują się do dat wydania, czy uprawomocnienia się poszczególnych wyroków obejmujących kary mające podlegać połączeniu, ale nie oznacza to, iż z tego powodu należy nadać innego i sprzecznego z wynikami wykładni językowej, znaczenia normie wyrażonej w art. 4 § 1 k.k. i przyjmować, że zawarty w tym przepisie zwrot "w czasie popełnienia przestępstwa" oznacza np. daty wydania poszczególnych wyroków, a nie wprost wynikający z tego zwrotu, czas popełnienia poszczególnych czynów zabronionych”. (wyrok S.A. w Szczecinie z dnia 19.05.2022 r., sygn. akt II AKa 98/22, LEX nr 3410498)
- - zatem w realiach przedmiotowej sprawy występował po stronie sądu I instancji obowiązek zastosowania dyspozycji art. 4 § 1 k.k. i rozważenia, który porządek prawny był dla skazanego korzystniejszy, a więc ten z daty wydawania wyroku łącznego, czy też z daty czynów, co których wymierzono kary podlegające łączeniu.
- - w konsekwencji słusznie wybór sądu padł na stan prawny obowiązujący od dnia 1.07.2015 r. do 23.06.2020 r, co w sposób przekonywujący wykazał w pisemnym uzasadnieniu, porównując sytuacje prawną skazanego pod rządami obu stanów prawnych
- - bez znaczenia normatywnego w tej sytuacji pozostaje to czy wszystkie przestępstwa zostały popełnione pod rządami jednej i tej samej ustawy (innej niż w czasie orzekania), co zdaje się kwestionować skarżący w swojej apelacji. Zdaniem bowiem prokuratora skazanie D. Z. przez Sąd Rejonowy w Myszkowie wyrokiem z dnia 15.02.2021 r. sygn. akt II K 626/21 za przestępstwo popełnienie w dniu 13.08.2021 r. uniemożliwia objęcie wyrokiem łącznym kary za ten czyn z innymi, które zostały popełnione przed dniem 23.06.2020 r. W tym przypadku czyn miał miejsce pod rządami tej samej ustawy, kiedy wydawany był wyrok łączny, co powoduje, że nie spełnione zostały warunków z art. 4 § 1 k.k.
- - w tym miejscu należy przypomnieć, że istotą stosowania art. 4 § 1 k.k. w przypadku wymierzania kary łącznej jest dokonanie wyboru pomiędzy stanem normatywnym z dnia orzekania w przedmiocie wyroku łącznego, a stanem normatywnym z czasu popełnienia przestępstw, za które wymierzono kary mogące zostać objęte węzłem kary łącznej.
- - odwołując się zresztą co cytowanego w apelacji poglądu prawnego należy podkreślić, że „prawidłowe stosowanie art. 4 § 1 k.k. w postępowaniu o wydanie wyroku łącznego polega na rozważeniu "względności ustaw" przy porównaniu stanu normatywnego z daty orzekania w przedmiocie wydania wyroku łącznego oraz stanu normatywnego z czasu popełnienia każdego z przestępstw wchodzących w skład zbiegu. (wyrok S.N. z dnia 9.01.2015 r., sygn. akt IV KK 224/14, LEX nr 1622330).
- - fakt popełnienie jednego z przestępstw w tym samym stanie prawnym, w którym wydawany jest wyrok łączny nie wyklucza możliwości objęcia kary orzeczonej za ten czyn węzłem kary łącznej. O tym które przestępstwa będą objęte wyrokiem łącznym decydują bowiem w pierwszej kolejności warunki z art. 85 k.k. i art. 86 k.k. w brzmieniu obowiązującym w poszczególnych stanach prawnych. Norma z art. 4 § 1 k.k. ma zaś zastosowanie dopiero w dalszej kolejności, gdy należy wybrać, który z układów procesowych utworzonych w dwóch porządkach prawnych w oparciu materialnoprawne warunki jest względniejszy. Zaaprobowanie zaś koncepcji oferowanej przez skarżącego powodowałoby de facto, że o możliwości połącznia kar za określone czyny decyduje przepis wyłącznie o charakterze intertemporalnym.
- - nie budzi zatem najmniejszych wątpliwości to, że „brzmienia art. 4 § 1 k.k. nawiązuje do czasu popełnienia przestępstw, które mają zostać połączone klamrą kary łącznej w wyroku łącznym. I to nie tylko wówczas, gdy wszystkie przestępstwa wchodzące w skład realnego zbiegu zostały popełnione w czasie obowiązywania ustawy dawnej, będącej jednocześnie względniejszą dla sprawcy, ale również wówczas, gdy pozostające w zbiegu przestępstwa zostały popełnione zarówno w czasie obowiązywania ustawy dawnej, jak i ustawy nowej, obowiązującej w czasie orzekania”. (wyrok S.N z dnia 17.01.2013 r., sygn. akt II KK 84/12, OSNKW 2013/5/43).
Wniosek o zmianę zaskarżonego wyroku poprzez objęcie karą łączną kar jednostkowych orzeczonych wyrokiem Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 19.10.2021 r. sygn. akt II K 99/21 i wyrokiem Sądu Rejonowego w Myszkowie z dnia 15.02.2022 r. sygn. akt II K 626/21 i orzeczenie kary łącznej 1 roku i 6 miesięcy pozbawienia wolności.
☐ zasadny
☐ częściowo zasadny
☒ niezasadny
Zwięźle o powodach uznania wniosku za zasadny, częściowo zasadny albo niezasadny.
niezasadny zarzut nie dawał podstaw do zmiany zaskarżonego wyroku w kierunku wskazanym w apelacji.
- 4. OKOLICZNOŚCI PODLEGAJĄCE UWZGLĘDNIENIU Z URZĘDU 4.1.
Zwięźle o powodach uwzględnienia okoliczności 5.
ROZSTRZYGNIĘCIE SĄDU ODWOŁAWCZEGO 1.7.
Utrzymanie w mocy wyroku sądu pierwszej instancji 5.1.1.
Przedmiot utrzymania w mocy wyrok Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 30.05.2022 r. sygn. akt II K 35/22 w całości.
Zwięźle o powodach utrzymania w mocy brak było podstaw do zmiany zaskarżonego w kierunku wskazanym w apelacji lub też ewentualnie jego uchylenia, gdyż zarzuty zawarte w apelacji prokuratora uznano za niezasadne, a jednocześnie nie stwierdzono okoliczności podlegających uwzględnieniu z urzędu na podst. art. 439 k.p.k., art. 440 k.p.k. i art. 455 k.p.k. Zatem zaskarżony wyrok jako prawidłowy należało utrzymać w mocy.
- 1.8. Zmiana wyroku sądu pierwszej instancji 5.2.1.
Przedmiot i zakres zmiany
Zwięźle o powodach zmiany 1.9.
Uchylenie wyroku sądu pierwszej instancji 1.1.7.
Przyczyna, zakres i podstawa prawna uchylenia 5.3.1.1.1.
☐ art. 439 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.2.1.
Konieczność przeprowadzenia na nowo przewodu w całości
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 5.3.1.3.1.
Konieczność umorzenia postępowania
☐ art. 437 § 2 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia i umorzenia ze wskazaniem szczególnej podstawy prawnej umorzenia 5.3.1.4.1.
☐ art. 454 § 1 k.p.k.
Zwięźle o powodach uchylenia 1.1.8.
Zapatrywania prawne i wskazania co do dalszego postępowania 1.10.
Inne rozstrzygnięcia zawarte w wyroku
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności 6.
Koszty Procesu
Punkt rozstrzygnięcia z wyroku
Przytoczyć okoliczności pkt 2 na podstawie art. 636 § 1 k.p.k., wobec nieuwzględnienie apelacji prokuratora, wydatkami postępowania odwoławczego obciążono Skarb Państwa.
7. PODPIS
SSA Piotr Pośpiech SSA Marcin Ciepiela SSA Wiesław Kosowski 1.11.
Granice zaskarżenia
Kolejny numer załącznika 1
Podmiot wnoszący apelację
Prokurator Rejonowy w Myszkowie.
Rozstrzygnięcie, brak rozstrzygnięcia albo ustalenie, którego dotyczy apelacja wyrok łączny Sądu Okręgowego w Częstochowie z dnia 30.05.2022 r. sygn. akt II K 35/22.
- 1.3.1. Kierunek i zakres zaskarżenia
☐ na korzyść
☒ na niekorzyść
☒ w całości
☐ w części
☐ co do winy
☐ co do kary
☐ co do środka karnego lub innego rozstrzygnięcia albo ustalenia
- 1.3.2. Podniesione zarzuty
Zaznaczyć zarzuty wskazane przez strony w apelacji
☒ art. 438 pkt 1 k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w zakresie kwalifikacji prawnej czynu przypisanego oskarżonemu
☐ art. 438 pkt 1a k.p.k. – obraza przepisów prawa materialnego w innym wypadku niż wskazany w art. 438 pkt 1 k.p.k., chyba że pomimo błędnej podstawy prawnej orzeczenie odpowiada prawu
☐ art. 438 pkt 2 k.p.k. – obraza przepisów postępowania, jeżeli mogła ona mieć wpływ na treść orzeczenia
☐ art. 438 pkt 3 k.p.k. – błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za podstawę orzeczenia, jeżeli mógł on mieć wpływ na treść tego orzeczenia
☐ art. 438 pkt 4 k.p.k. – rażąca niewspółmierność kary, środka karnego, nawiązki lub niesłusznego zastosowania albo niezastosowania środka zabezpieczającego, przepadku lub innego środka
☐ art. 439 k.p.k.
☐ brak zarzutów
- 1.4. Wnioski
Uchylenie
Zmiana