Uzasadnienie
Wyrokiem Sądu Rejonowego w Jędrzejowie oskarżony C. J. został uznany winnym tego, że w dniu 7 listopada 2011 roku w J. przez szarpanie i pchnięcie na ścianę budynku i przewrócenie na chodnik spowodował u K. M. (1) obrażenia ciała w postaci złamania końca barkowego obojczyka prawego, które to obrażenia naruszyły czynności narządów jej ciała na okres powyżej 7 dni, tj. przestępstwa z art. 157 § 1 kk, za które na podstawie tego przepisu wymierzono mu karę 6 miesięcy pozbawienia wolności, której wykonanie na podstawie art. 69 § 1 i 2 kk i art. 70 § 1 pkt 1 kk warunkowo zawieszono tytułem próby na okres 2 lat. Na podstawie art. 46§ 2 kk orzeczono od oskarżonego na rzecz pokrzywdzonej K. M. (1) nawiązkę w kwocie 7000 złotych. Sąd zasądził od oskarżonego na rzecz K. M. kwotę 1426,80 zł kosztów zastępstwa adwokackiego, a na rzecz Skarbu Państwa 420,30 zł tytułem zwrotu wydatków i 120 zł tytułem opłaty.
Apelację od tego wyroku wniosła obrońca oskarżonego zaskarżając go w całości i zarzucając:
- - błąd w ustaleniach faktycznych przyjętych za jego podstawę, a mający wpływ na treść wyroku przez ustalenie na podstawie nieprawidłowej oceny dowodów, że oskarżony C. J. dokonał zarzucanego mu czynu, wyczerpującego dyspozycję art. 157 § 1 kk. Podnosząc ten zarzut autorka apelacji wnosiła o zmianę zaskarżonego wyroku i uniewinnienie oskarżonego od dokonania przypisanego mu czynu, ewentualnie uchylenie wyroku i przekazanie sprawy do ponownego rozpoznania Sądowi I instancji. Z ostrożności procesowej skarżąca podniosła zarzut rażącej niewspółmierności kary i wnosiła o złagodzenie zarówno kary zasadniczej jak też środka karnego.
Sąd Okręgowy zważył, co następuje
Apelacja obrońcy oskarżonego okazała się częściowo zasadna w związku z czym skutkowała zmianą zaskarżonego wyroku.
Nie zasługuje na uwzględnienie zarzut błędu w ustaleniach faktycznych, podniesiony w apelacji.
Jak to prawidłowo ustalił Sąd orzekający do zdarzenia doszło w związku z przystąpieniem oskarżonego do rozbiórki drewnianej szopki. Między stronami doszło do kłótni, w trakcie której pokrzywdzona podbiegła do oskarżonego i zaczęła go odciągać celem powstrzymania go od rozbierania szopki. Wówczas oskarżony złapał ją za ubranie i popchnął na ścianę budynku. Pokrzywdzona uderzyła o ścianę budynku po czym upadła na chodnik, na skutek czego doznała obrażeń ciała skutkujących naruszeniem czynności narządów ciała na okres powyżej 7 dni.
W sprawie występują dwie grupy dowodów osobowych. Z jednej strony są zeznania pokrzywdzonej i potwierdzające je zeznania świadków: K. K., T. M., Z. J. (1). Zeznania tych osób potwierdzają,że pokrzywdzona w czasie zajścia została popchnięta na ścianę, na skutek czego upadła i doznała obrażeń ciała.
Oskarżony zaprzeczył okolicznościom przedstawionym przez powyżej wymienionych świadków. Jego wersję zdarzenia potwierdzili świadkowie w osobach: P. J., Z. J. (2), a częściowo również T. J., który przybył na miejsce pod koniec zdarzenia.
Sąd Rejonowy oceniając dowody z należytą starannością, zasadnie przyjął, że obie strony były aktywnie zaangażowane w konflikt, wzajemnie się kłócili i znieważali. Zasadnie podniesiono w pisemnych motywach wyroku, że pokrzywdzona w trakcie rozprawy nieprawdziwie zeznawała, jakoby została popchnięta przez oskarżonego 4 razy. W tym zakresie Sąd dał wiarę jej zeznaniom złożonym po raz pierwszy w postępowaniu przygotowawczym.
Również krytycznie Sąd podszedł do relacji T. M. co do rzekomego „przewleczenia” pokrzywdzonej po chodniku.
W sposób prawidłowy oceniono wyjaśnienia oskarżonego i wspierających go świadków. Sąd odniósł się także do zeznań funkcjonariuszy policji będących na interwencji po zajściu w osobach K. Ż. i M. T..
Przekonanie Sądu o wiarygodności jednych dowodów i niewiarygodności innych pozostaje pod ochroną prawa procesowego, a więc mieści się w ramach swobodnej oceny dowodów wtedy, gdy:
- - jest poprzedzone ujawnieniem w toku rozprawy całokształtu okoliczności i to w sposób podyktowany obowiązkiem dochodzenia prawdy,
- - stanowi wynik rozważenia wszystkich okoliczności przemawiających zarówno na korzyść jak i na niekorzyść oskarżonego,
- - jest wyczerpujące i logiczne – z uwzględnieniem wskazań wiedzy i doświadczenia życiowego- argumentowane w pisemnych motywach wyroku. Skarżąca nie wykazała w swojej apelacji, by Sąd nie sprostał powyższym wymogom. Nie jest prawdziwy zarzut, jakoby świadek Z. J. (1) w sprawie IIK 417/12 zeznał odmiennie na temat zdarzenia. Nie ulega też wątpliwości, że na miejscu był obecny Z. J. (1), potwierdzają to m.in. Z. J. (2) i P. J.. Nie można się zgodzić z twierdzeniami skarżącej jakoby świadka tego na miejscu zdarzenia nie było.
Zaakceptować należy ustalenia Sądu Rejonowego co do tego, że pokrzywdzona doznała obrażeń ciała w postaci złamania końca barkowego obojczyka prawego w przedmiotowym zajściu na skutek popchnięcia jej przez oskarżonego na ścianę budynku.
Pokrzywdzona tego samego dnia po zajściu udała się do lekarza, został wykonany rentgen barku, potwierdzający złamanie i założono jej stosowny opatrunek.
Biegły A. R. nie wykluczył możliwości doznania obrażeń ciała stwierdzonych u pokrzywdzonej w sytuacji przez nią opisanej. Brak jest podstaw do przyjęcia jakoby obrażenia ciała u pokrzywdzonej powstały w innym czasie i miejscu. Brak obrażeń głowy u pokrzywdzonej nie wyklucza powstania przedmiotowego urazu w czasie zdarzenia objętego aktem oskarżenia.
Wbrew zarzutom apelacji Sąd Rejonowy poczynił ustalenia co do miejsca popchnięcia, a także sposobu i mechanizmu powstania obrażeń. Przebieg zdarzenia był dynamiczny i poszczególne osoby przemieszczały się a ponadto rozegrało się ono niedaleko budynku mieszkalnego, na ścianę którego została popchnięta pokrzywdzona. W pisemnych motywach wyroku przedstawiono analizę relacji poszczególnych osób i odniesiono się do występujących sprzeczności. Dopuszczalna jest ocena dowodów – przedstawiona w uzasadnieniu wyroku - polegająca na częściowym daniu wiary poszczególnym osobom. Ma to miejsce w szczególności w takich sytuacjach jak w przedmiotowej sprawie, w której występują dwie skłócone strony i – co oczywista – każda z nich stara się przedstawić w korzystnym świetle swoją osobę, minimalizując swój udział w zdarzeniu i równocześnie obciążając przeciwnika. Równocześnie Sąd dążył do wyjaśnienia rozbieżności poprzez odczytywanie zeznań z postępowania przygotowawczego i ustalanie przyczyn odmiennego przedstawiania relacji.
Sąd nie przyjął, by pokrzywdzona miała „spuchniętą dłoń i bolała ją prawa dłoń” krytycznie odnosząc się do tych jej twierdzeń. Oceniono ponadto twierdzenia oskarżonego jakoby w czasie zdarzenia nie był w stanie popchnąć pokrzywdzonej ze znaczną siłą wobec złego stanu zdrowia.
Nie można się zgodzić z stanowiskiem oskarżonego by działanie oskarżonego mieściło się w granicach prawnie dopuszczalnej obrony przed atakiem pokrzywdzonej. Jak wynika z ustaleń Sądu Rejonowego pokrzywdzona chciała uniemożliwić oskarżanemu kontynuowanie rozbiórki szopki i zabierania drewna i niewątpliwie w ten sposób zainicjowała zajście. Nie może to jednak usprawiedliwić działania oskarżonego polegającego na silnym odepchnięciu pokrzywdzonej, w wyniku którego poleciała na ścianę budynku a następnie upadła na chodnik.
Sąd Okręgowy akceptuje ustalenia faktyczne dotyczące przebiegu zajścia, miejsca czynu, zachowania każdej z zainteresowanych osób, okoliczności w których doszło do obrażenia ciała u pokrzywdzonej i mechanizmu jego powstania, jak również kwalifikacji prawnej przypisanego oskarżonemu czynu.
Zgodzić się natomiast należy z zarzutem autorki apelacji dotyczącym rażącej niewspółmierności orzeczonego środka karnego przewidzianego w art. 46 § 2 kk. W pisemnych motywach wyroku nie wskazano z jakich powodów Sąd uznał, że kwota 7000 złotych będzie stanowić dostateczne zadośćuczynienie za doznane naruszenie czynności narządów ciała pokrzywdzonej i krzywdę. Sąd stwierdzając, że w niespełna miesiąc po zdarzeniu pokrzywdzona przenosiła drewno opałowe i poddając w wątpliwość by w dalszym ciągu odczuwała skutki urazu popada w sprzeczność, o ile uznaje, że kwota określona w wyroku była współmierna do skutków urazu.
Sąd winien w pierwszym rzędzie orzekać o obowiązku naprawienia szkody w oparciu o art. 46 § 1 kk, natomiast §2 tego przepisu ma zastosowanie w sytuacji gdy w oparciu o zebrane dowody nie jest możliwe ustalenie wysokości szkody. Nawiązka jest de facto zryczałtowanym odszkodowaniem, służącym kompensacie szkód i krzywd wynikłych z przestępstwa. Nawiązka jak każdy środek karny podlega miarkowaniu w kategoriach rażącej niewspółmierności kary. Uwzględnić należy z jednej strony okoliczności samego zdarzenia i aktywny w nim udział samej pokrzywdzonej a z drugiej jej zadośćuczynienie za doznaną krzywdę w granicach rozsądku. Z powyższych powodów zmniejszono zasądzoną w zaskarżonym wyroku nawiązkę do kwoty 2000 złotych, uznając, że w realiach przedmiotowej sprawy będzie to kwota wystarczająca dla zaspokojenia roszczeń pokrzywdzonej, co nie pozbawia jej ewentualnej możliwości dochodzenia dalszych roszczeń w drodze powództwa cywilnego.
Mając na uwadze powyższe Sąd Okręgowy na podstawie art. 438 §kt 4 kpk orzekł jak w dyspozytywnej części wyroku.
O kosztach sądowych za postępowanie odwoławcze orzeczono na podstawie art. 636 § kpk art. w zw. z art. 8 ustawy z 23.06.1973r. o opłatach w sprawach karnych (tekst jedn. Dz. U. z 1983r. nr 49, poz. 223 ze zm.).
Na podstawie art. 634 kpk w zw. z art. 627 kpk zasądzono od oskarżonego na rzecz oskarżycielki posiłkowej poniesione przez nią koszty zastępstwa adwokackiego w postępowaniu odwoławczym.
SSO Wojciech Arczyński SSO Lidia Rogala SSO Ewa Opozda-Kałka